نمایش مبدأ برای ازدی، اسماعیل بن اسحاق

{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه
| عنوان = اسماعیل بن اسحاق جهضمی
| تصویر = NUR24417.jpg
| اندازه تصویر =
| توضیح تصویر =
| نام کامل = اسماعیل بن اسحاق بن اسماعیل بن حماد بن زید جهضمی ازدی
| نام‌های دیگر = اسماعیل قاضی، ابواسحاق
| لقب = شیخ الاسلام، قاضی القضات، امام مجتهدین
| تخلص =
| نسب = ازدی (از قبیله اَزْد)
| نام پدر = اسحاق بن اسماعیل
| ولادت = ۲۰۰ هـ.ق (۸۱۵ م)
| محل تولد = بصره، عراق
| کشور تولد = عراق
| محل زندگی = بصره، بغداد، مدائن، نهروان
| رحلت = ۲۸۲ هـ.ق (۸۹۵ م)
| شهادت =
| مدفن = بغداد، عراق
| طول عمر = ۸۲ سال
| نام همسر =
| فرزندان = ابوعلی حسن بن اسماعیل
| خویشاوندان = برادرش: حماد بن اسحاق، برادرزاده اش: ابراهیم بن حماد
| دین = اسلام
| مذهب = اهل سنت و جماعت، مالکی
| پیشه = قاضی، فقیه، محدث، ادیب، مفسر، قاری
| درجه علمی = امام مجتهد، حافظ حدیث، شیخ مالکیان عراق
| دانشگاه =
| علایق پژوهشی = فقه، حدیث، علوم قرآن، نحو، زبان‌شناسی
| منصب = قاضی القضات بغداد، مدائن و نهروان
| پس از =
| پیش از =
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[احمد بن معذل بصری]] | [[علی بن مدینی]] | [[قعنبی (عبدالله بن مسلمه)]] | [[مسدد بن مسرهد]] | [[قالون (عیسی بن مینا)]]}}
| مشایخ  =
| معاصرین = [[مبرد]]، [[ثعلب نحوی]]، [[خلیفه معتمد عباسی]]، [[یعقوب لیث صفاری]]
| شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی | [[نسائی، احمد بن علی|نسائی]] | [[ابن مجاهد، احمد بن موسی|ابن مجاهد]] | [[ابوبشر دولابی]] | [[ابراهیم بن حماد (برادرزاده‌اش)]] | [[عبدالله بن احمد بن حنبل]]}}
| اجازه اجتهاد از =
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[مسند حدیث مالک بن انس (الجزء الخامس من)]] | [[فضل الصلاة علی النبي صلي‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم]] | [[أحكام القرآن (جهضمی‌‌)]] | [[الرد علی الشافعی]] | [[شواهد الموطأ]] | [[الموطأ (روایت او)]] | [[القراءات]]}}
| سبک نوشتاری =
| وبگاه =
| امضا =
| کد مؤلف = AUTHORCODE24417AUTHORCODE
}}

'''ابواسحاق اسماعیل بن اسحاق جَهْضَمی‌ ازدی''' (۲۰۰-۲۸۲ق/۸۱۵-۸۹۵م)، قاضی، فقیه، محدث و مفسر، از برجسته‌ترین عالمان مذهب مالکی در عراق و ناشر این مذهب در آن منطقه به شمار می‌رود. او در بصره زاده شد و در آنجا پرورش یافت، سپس به بغداد مهاجرت کرد و مدت‌ها قضاوت بغداد، مدائن و نهروان را بر عهده داشت تا آنجا که به «قاضی القضات» شهرت یافت. وی دانشمندی جامع‌العلوم بود که فقه، حدیث، علوم قرآن، نحو و ادب را یکجا جمع کرده بود، تا جایی که ادیب نامی، مبرد، بر علم نحو او آفرین گفت. از شاگردان نامدار او می‌توان [[نسائی، احمد بن علی|نسائی]] و [[ابن مجاهد، احمد بن موسی|ابن مجاهد]] را نام برد و از تألیفات پرشمارش کتاب‌های «[[أحكام القرآن (جهضمی‌‌)|احکام القرآن]]» و «المبسوط فی الفقه» مشهور است.