الحق المبين في تخريج أحاديث العقد الثمين في إثبات وصاية أميرالمؤمنين علیه‌السلام

    از ویکی‌نور
    الحق المبین في تخریج أحادیث العقد الثمین في إثبات وصایة أمیر المؤمنین علیه السلام للحافظ قاضي القضاة محمد بن علي الشوکاني
    الحق المبين في تخريج أحاديث العقد الثمين في إثبات وصاية أميرالمؤمنين علیه‌السلام
    پدیدآورانشوکانی، محمد (نويسنده) مرکز الحقائق الاسلامیه. لجنه النقد و التحقیق (نویسنده)
    ناشرمرکز الحقائق الإسلامیة
    مکان نشرایران - قم
    سال نشر1430ق
    چاپ1
    شابک978-600-5348-06-4
    موضوععلی بن ابی طالب (ع)، امام اول، 23 قبل از هجرت - 40ق. - اثبات خلافت
    زبانعربی
    تعداد جلد1
    کد کنگره
    /ش9 ع705 223/52 BP
    نورلایبمطالعه و دانلود pdf

    الحق المبين في تخريج أحاديث العقد الثمين في إثبات وصاية أميرالمؤمنين(ع)، تألیف انجمن نقد و تحقیق وابسته به مرکز حقایق اسلامی، اثری است ارزشمند در تخریج احادیث کتاب «العقد الثمين» اثر محمد بن علی شوکانی (متوفی ۱۲۵۰ق)، فقیه، محدث و قاضی یمنی از علمای بزرگ اهل سنت و از امامان مذهب زیدی که آن را در اثبات وصایت علی بن ابی‌طالب، تألیف نموده است. کتاب الحق المبين، به تخریج و بررسی اسناد احادیث مذکور در کتاب مزبور بر اساس منهج اهل سنت در جرح و تعدیل، پرداخته است.

    انگیزه نگارش

    شوکانی در مقدمه کتاب خود بیان کرده که انگیزه تألیف، پرسش برخی از آل رسول خدا(ص) از ساکنان شهر زبید درباره انکار عایشه، نسبت به صدور وصیت از پیامبر(ص) در مورد علی بن ابی‌طالب بوده است[۱].

    ساختار و محتوا

    کتاب، مشتمل است بر:

    • سخن مرکز حقایق اسلامی: در این بخش، پیرامون تشکیل انجمن نقد و تحقیق و هدف آن سخن به میان آمده است[۲].
    • مقدمه انجمن: این بخش، شامل مباحث مختلفی همچون: سبب تألیف کتاب العقد الثمين، ترجمه مؤلف (شوکانی)، ذکر چاپ‌های مختلف کتاب، پاسخ به تلاش‌هایی که در جهت تضعیف کتاب شده و تبیین روش کار محققان است. محققان بیان کرده‌اند که منابع احادیث را ذکر و اسناد آنها را بر اساس کتاب‌های اهل سنت تصحیح کرده‌اند و از ارشادات آیت‌الله میلانی بهره برده‌اند[۳].
    • متن کتاب العقد الثمين: این بخش، مشتمل است بر:
    1. مقدمه مؤلف: پیرامون سبب تألیف کتاب که در ضمن آن به انکار عایشه نسبت به وصایت حضرت امیر(ع) پاسخ داده شده است[۴].
    2. مبحث اول: شوکانی در این بخش، ادله‌ای را بر اثبات مطلق وصیت از طرف پیامبر(ص) قبل از وفات، اقامه می‌کند؛ از جمله: وصیت به نماز و رعایت حال بردگان، اجازه وفد، انفاذ بعث اسامه و...[۵].
    3. مبحث دوم: در این بخش، شوکانی مجموعه‌ای از احادیث منقول در کتاب‌های اهل سنت را که دلالت بر وصایت علی(ع) دارند، ذکر می‌کند؛ از جمله:
      1. حدیث: «وصيي و وارثي و منجز موعدي علي بن أبي‌طالب» (روایت احمد از انس)[۶].
      2. حدیث: «يا سلمان من كان وصي موسى؟ قال: يوشع بن نون. قال: فإن وصيي و وارثي... علي بن أبي‌طالب» (روایت احمد)[۷].
      3. حدیث: «لكل نبي وصي و وارث و إن علياً وصيي و وارثي» (روایت بغوی از بریده)[۸].
    • متن کتاب الحق المبين: محققان انجمن در این بخش، پس از پنج امر مقدماتی، احادیث مبحث دوم کتاب العقد الثمين (از حدیث اول تا حدیث دوازدهم) را یک‌به‌یک تخریج کرده و اسناد آنها را بر اساس منهج اهل سنت در جرح و تعدیل بررسی نموده‌اند.

    آنها در برخی از مقدمات خویش درباره طبقات کتاب‌های حدیث اهل سنت و حکم تشیع راوی سخن گفته و تبیین کرده‌اند که تشیع به وثاقت راوی لطمه نمی‌زند، مگر اینکه راوی دعوت به بدعت خویش نماید. سپس به کلمات ابن حجر عسقلانی، ذهبی و دیگران در توثیق راویان شیعه از رجال صحاح سته استناد می‌کنند[۹]. محققان در ادامه به پاسخ از کسانی می‌پردازند که احادیث فضایل علی(ع) را تضعیف می‌کنند، مانند ابن جوزی که بسیاری از احادیث صحیح را در کتاب «الموضوعات» خود آورده است؛ درحالی‌که محققانی مانند سیوطی و ابن حجر و... منهج او را نقد کرده‌اند[۱۰].

    نمونه مباحث

    ذهبی گوید: ابن جوزی چه‌بسا احادیثی نیک و قوی را در زمره موضوعات ذکر می‌کند. سیوطی گوید: ابوالفرج بن جوزی، بسیاری از احادیثی را که هیچ دلیلی بر وضع آنها وجود ندارد، در شمار موضوعات ذکر کرده است[۱۱].

    پانویس

    1. ر.ک: مقدمه مؤلف، ص15
    2. ر.ک: سخن مرکز، ص5
    3. ر.ک: سخن انجمن، ص8-14
    4. ر.ک: مقدمه مؤلف، ص15-23
    5. ر.ک: متن کتاب، ص23-29
    6. ر.ک: همان، ص33
    7. ر.ک: همان
    8. ر.ک: همان، ص34
    9. ر.ک: همان، ص45-59
    10. ر.ک: همان، ص59-125
    11. ر.ک: همان، ص59-60

    منابع مقاله

    مقدمه و متن کتاب.

    وابسته‌ها