شرنبلالی، حسن بن عمار

    از ویکی‌نور
    حسن شرنبلالی
    NUR00000.jpg
    نام کاملحسن بن عمار بن علی شرنبلالی مصری
    نام‌های دیگرابوالاخلاص، وفائی
    نام پدرعمار بن علی
    ولادت۹۹۴ق / ۱۵۸۵م
    محل تولدشبرابلوله، منوفیه، مصر، مصر
    محل زندگیقاهره
    رحلت۲۱ رمضان ۱۰۶۹ق / ۱۶۵۹م
    مدفنقاهره
    طول عمرحدود ۷۵ سال
    فرزندانحسن بن حسن شرنبلالی
    دیناسلام
    مذهبحنفی
    پیشهفقیه، مفتی، مدرس
    منصبمفتی و مدرس جامع الازهر
    اطلاعات علمی
    علایق پژوهشیفقه حنفی، کلام
    اساتید
    شاگردان
    برخی آثار

    حسن بن عمار بن علی شُرُنْبُلالي (۹۹۴-۱۰۶۹ق)، فقیه حنفی، مفتی و مدرس جامع الازهر در قاهره و از برجسته‌ترین فقیهان حنفی مصر در قرن یازدهم هجری بود. او در شبرابلوله از توابع منوفیه مصر زاده شد و در شش‌سالگی همراه پدر به قاهره رفت. پس از تحصیل در الازهر و فراگیری فقه از استادانی چون عبدالله نحریری و محمد محبی، به مقام افتا و تدریس رسید. از مهم‌ترین آثار او «نور الإيضاح و نجاة الأرواح»، «مراقي الفلاح» و «غنية ذوي الأحكام» است.

    ولادت

    حسن بن عمار بن علی شرنبلالی مصری، ملقب به ابوالاخلاص و وفائی، در سال ۹۹۴ق / ۱۵۸۵م در شبرابلوله (شبرا بلولة)، از توابع منوفیه مصر، به دنیا آمد.[۱][۲] پدرش عمار بن علی، او را در شش‌سالگی به قاهره برد و در آنجا ساکن شد.[۳] نسبت او به شبرابلوله، به «شرنبلالی» شهرت یافت.[۴]

    تحصیلات

    شرنبلالی در قاهره قرآن را حفظ کرد و مقدمات علوم دینی را نزد محمد حموی و عبدالرحمن مسیری آموخت.[۴] سپس فقه حنفی را از احمد بن محمد سلبی، عبدالله نحریری، محمد بن منصور محبی و علی بن محمد بن غانم مقدسی فراگرفت.[۳][۵] او همچنین در اخلاق و سلوک عرفانی با ابوالاسعاد یوسف بن عبدالرزاق مصری، از وابستگان طریقه وفائیه (از فرق شاذلیه)، مصاحبت داشت و همراه او در سال ۱۰۳۵ق به بیت‌المقدس سفر کرد. از این‌رو به «وفائی» نیز ملقب شد.[۳]

    فعالیت‌ها

    شرنبلالی پس از تکمیل تحصیلات، به تدریس در جامع الازهر پرداخت و به رتبه استادی و منصب افتا رسید.[۳] او در فقه حنفی به احاطه و تسلط شهرت یافت و در زمان خود مرجع فتوا بود.[۱][۲] شاگردان بسیاری از مصر و شام نزد او آموختند، از جمله احمد عجمی، احمد حموی، شاهین ارمناوی، اسماعیل نابلسي، حسن جبرتی، عبدالحی شرنبلالی، صالح صفدی و محمد رملی.[۳][۵] فرزندش حسن بن حسن شرنبلالی نیز از فقیهان مشهور شد.[۳]

    وفات

    شرنبلالی در روز جمعه، ۲۱ رمضان ۱۰۶۹ق / ۱۶۵۹م، در قاهره درگذشت. سن او را در هنگام وفات حدود ۷۵ سال ذکر کرده‌اند.[۱][۲][۳] او در قاهره به خاک سپرده شد.[۱]

    آثار

    شرنبلالی فقیهی پرتألیف بود و آثار متعددی در فقه و کلام نگاشت. مهم‌ترین آثار او عبارتند از:

    • نور الإيضاح و نجاة الأرواح (در فقه حنفی)
    • إمداد الفتاح شرح نور الإيضاح (شرح مفصل بر نور الإيضاح)
    • مراقي الفلاح شرح نور الإيضاح (شرح مختصر بر نور الإيضاح)
    • غنية ذوي الأحكام في بغية درر الحكام (شرح بر «درر الحكام» ملا خسرو)
    • شرح منظومة ابن وهبان (با عنوان تيسير المقاصد من عقد الفرائد)
    • مراقي السعادات في علمي التوحيد والعبادات
    • التحقيقات القدسية (مجموعه‌ای از ۴۸ یا ۶۰ رساله فقهی)
    • اتحاف الأديب بجواز استنابة الخطيب[۶]
    • تيسير المقاصد بشرح نظم الفوائد[۷]

    کتاب «نور الإيضاح» از متون مشهور حنفیان است و «مراقي الفلاح» نیز در الازهر کتاب درسی بوده است.[۷][۳]

    پانویس

    1. ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ زرکلی، الأعلام، ج۲، ص۲۰۸.
    2. ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ کحاله، معجم المؤلفین، ج۳، ص۲۶۵.
    3. ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ ۳٫۵ ۳٫۶ ۳٫۷ گلستان، دانشنامه جهان اسلام، ج۲۷، ص۴۹-۵۱.
    4. ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ شرنبلالی، إمداد الفتاح، ص۱۳-۱۴.
    5. ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ سبحانی تبریزی، موسوعة طبقات الفقهاء، ج۱۱، ص۷۶.
    6. ↑ بغدادی، إيضاح المكنون، ج۱، ص۱۴.
    7. ↑ ۷٫۰ ۷٫۱ حبشی، جامع الشروح و الحواشی، ج۲، ص۱۶۴۱؛ ج۳، ص۲۳۸۷.

    منابع مقاله

    • بغدادی، اسماعیل، إيضاح المكنون في الذيل على كشف الظنون، ج۱، بیروت: دار إحیاء التراث العربی، چاپ اول.
    • زرکلی، خیرالدین، الأعلام: قاموس تراجم لأشهر الرجال و النساء من العرب و المستعربین و المستشرقین، ج۲، بیروت: دار العلم للملایین، چاپ هشتم، ۱۹۸۹م.
    • کحاله، عمر رضا، معجم المؤلفین، ج۳، بیروت: دار إحیاء التراث العربی، چاپ اول، ۱۳۷۶ق.
    • حبشی، عبد الله محمد، جامع الشروح و الحواشی، ج۲ و ۳، ابوظبی: هیئة أبو ظبی للثقافة و التراث، چاپ دوم، ۱۴۲۷ق.
    • شرنبلالی، حسن بن عمار، إمداد الفتاح شرح نور الإيضاح و نجاة الأرواح، [بی‌نا]، [بی‌جا].
    • سبحانی تبریزی، جعفر، موسوعة طبقات الفقهاء، ج۱۱، قم: مؤسسه امام صادق علیه السلام، ۱۴۱۸ق.
    • گلستان، منصوره، دانشنامه جهان اسلام، زیر نظر غلامعلی حداد عادل، ج۲۷، تهران: بنیاد دائرة المعارف اسلامی، ۱۳۷۵ش.

    وابسته‌ها

    برگرفته از «https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=شرنبلالی،_حسن_بن_عمار&oldid=835144»