پرش به محتوا

دقائق الأخبار في ذكر الجنة و النار

از ویکی‌نور
دقائق الأخبار في ذكر الجنة و النار
دقائق الأخبار في ذكر الجنة و النار
پدیدآورانقا‌ضی‌، عبدالرحیم‌ بن‌ احمد (نويسنده)
ناشر[بی‌ نا]
مکان نشرمصر
سال نشر1306ق
چاپ1
زبانعربی
تعداد جلد1
کد کنگره
ق۲د۷ 222/6 BP
نورلایبمطالعه و دانلود pdf

دقائق الأخبار فی ذكر الجنة و النار، نوشته عالم و نویسنده قرن ششم هجری، عبد الرحیم بن احمد قاضی، اثری روایی، وعظی و اخلاقی شمرده می‌شود. مباحث این کتاب در باب آفرینش، احوال مرگ، برزخ، اهوال قیامت و اوصاف بهشت و دوزخ است و بر پایه روایات و اخبار اسلامی تدوین گردیده است. كتاب الدرر الحسان في البعث و نعيم الجنان اثر جلال‌الدین عبدالرحمن سیوطی (متوفی 911ق) نیز در حاشیه آن درج شده است.

ساختار کتاب

این اثر از یک مقدمه کوتاه و متن اصلی در چهل و شش باب روایی تدوین یافته است.

سبک نگارش

نویسنده در تدوین این اثر از سبک ارشادی بهره جسته است. بیان او ساده، روان و توصیفی است. عبدالرحیم مباحث خود را مستند به روایات و اخبار کرده و از پیچیدگی‌های کلامی و استدلال‌های عقلی پرهیز نموده است.

محتوای کتاب

عبدالرحیم بن احمد مباحث کتاب را در باب‌هایی ارائه نموده که می‌توان آنها را به ترتیب زیر دسته‌بندی نمود:

الف) آفرینش نخستین و خلقت انسان و ملائکه: 1- در آفرینش روح اعظم و نور پیامبر اکرم(ص)؛ 2- در کیفیت خلقت حضرت آدم(ع) و نفخ روح؛ 3- در ویژگی‌ها و صفات فرشتگان مقرب.[۱]

ب) احتضار، قبض روح و احوال لحظات مرگ: 4- در خلقت و اوصاف ملک الموت؛ 5- در احوال و کیفیت گرفتن ارواح توسط ملک الموت؛ 6- در کیفیت گفت‌وگوی روح هنگام قبض؛ 7- در جواب و وداع اعضای بدن در لحظه احتضار؛ 8- در فریب و وسوسه شیطان برای سلب ایمان در نزع روح؛ 9- در ندای آسمانی پس از خروج روح و مفارقت از بدن؛ 11- در نداء و احوال روح پس از خروج از بدن؛ 12- در احوال مصیبت بر میت؛ 13- در احکام و شرایط گریه بر میت؛ 14- در فضیلت و شرایط صبر بر مصیبت؛ 15- در خروج روح از بدن و احوال آن.[۲]

پ) عالم برزخ، حوادث قبر و سؤال و جواب: 10- در احوال زمین و ضغطه (فشار) قبر؛[۳]16- در کیفیت ورود فرشته (رومان) پیش از منکر و نکیر؛ 17- در کیفیت سؤال و پاسخ منکر و نکیر در قبر؛ 18- در وظایف و ثبت اعمال توسط کرام الكاتبین؛ 19- در بازگشت روح به قبر پس از خروج و نیز سرکشی به جسد در برزخ.[۴]

ت) فناء عالم، صور، بعث و رستاخیز: 20- در احوال صور، بعث و حشر؛ 21- در نفخه صعق و نفخه فزع؛ 22- در فناء همه موجودات به امر الهی و قبض روح ملک الموت؛ 23- در کیفیت حشر موجودات و خلائق؛ 24- در اوصاف براق و مرکب‌های محشر؛ 25- در نفخه صور برای بعث و زنده شدن مردگان؛ 26- در کیفیت نشور و برخاستن خلائق از قبور.[۵]

ث) صحرای محشر، موقف حساب و اهوال قیامت: 27- در کیفیت سوق دادن خلائق به سوی صحرای محشر؛ 28- در شدائد، حرارت و سایه‌های روز قیامت؛ 30- در هول و دهشت عظیم ساعت و قیامت؛ 31- در تطایر کتب و توزیع نامه اعمال؛ 32- در کیفیت نصب میزان و سنجش اعمال؛ 33- در گذر از پل صراط و مواقف آن.[۶]

ج) جهنم، عذاب‌ها، طبقات و دوزخیان: 34- در اوصاف و حقیقت آتش دوزخ؛ 35- در درجات و ابواب هفت‌گانه دوزخ؛ 36- در عظمت و اهوال جهنم؛ 37- در کیفیت سوق مجرمان و دوزخیان به آتش؛ 38- در صفات و مأموریت فرشتگان عذاب (الزبانیة)؛ 39- در احوال، طعام (زقوم) و شراب (حمیم) دوزخیان؛ 40- در تنوع عذاب‌ها بر حسب نوع گناهان؛ 41- در احوال و عذاب‌های خاص شراب‌خواران؛ 42- در کیفیت خروج موحدان گناهکار از دوزخ به شفاعت.[۷]

چ) بهشت، درجات، حور العین و نعیم بهشتیان: 29- در قرب و نزدیکی بهشت به متقین؛[۸]43- در وسعت و مراتب هفت‌گانه بهشت؛ 44- در اوصاف و ویژگی‌های ابواب هشت‌گانه بهشت؛ 45- در اوصاف و زیبایی‌های حور العین؛ 46- در نعیم، خوراکی‌ها، نوشیدنی‌ها، دیدار حق و جاودانه بودن بهشتیان.[۹]

پانویس

  1. ↑ ر.ک: متن کتاب، ص۱–5
  2. ↑ ر.ک: همان، ص5–۱5
  3. ↑ ر.ک: همان، ص۸–۹
  4. ↑ ر.ک: همان، ص15-18
  5. ↑ ر.ک: همان، ص۱۸–۲۵
  6. ↑ ر.ک: همان، ص25-30
  7. ↑ ر.ک: همان، ص۳۱–۳۷
  8. ↑ ر.ک: همان، ص۲۷
  9. ↑ ر.ک: همان، ص37-40

منابع مقاله

متن کتاب.


وابسته‌ها