دقائق الأخبار في ذكر الجنة و النار
| دقائق الأخبار في ذكر الجنة و النار | |
|---|---|
| پدیدآوران | قاضی، عبدالرحیم بن احمد (نويسنده) |
| ناشر | [بی نا] |
| مکان نشر | مصر |
| سال نشر | 1306ق |
| چاپ | 1 |
| زبان | عربی |
| تعداد جلد | 1 |
| کد کنگره | ق۲د۷ 222/6 BP |
| نورلایب | مطالعه و دانلود pdf |
دقائق الأخبار فی ذكر الجنة و النار، نوشته عالم و نویسنده قرن ششم هجری، عبد الرحیم بن احمد قاضی، اثری روایی، وعظی و اخلاقی شمرده میشود. مباحث این کتاب در باب آفرینش، احوال مرگ، برزخ، اهوال قیامت و اوصاف بهشت و دوزخ است و بر پایه روایات و اخبار اسلامی تدوین گردیده است. كتاب الدرر الحسان في البعث و نعيم الجنان اثر جلالالدین عبدالرحمن سیوطی (متوفی 911ق) نیز در حاشیه آن درج شده است.
ساختار کتاب
این اثر از یک مقدمه کوتاه و متن اصلی در چهل و شش باب روایی تدوین یافته است.
سبک نگارش
نویسنده در تدوین این اثر از سبک ارشادی بهره جسته است. بیان او ساده، روان و توصیفی است. عبدالرحیم مباحث خود را مستند به روایات و اخبار کرده و از پیچیدگیهای کلامی و استدلالهای عقلی پرهیز نموده است.
محتوای کتاب
عبدالرحیم بن احمد مباحث کتاب را در بابهایی ارائه نموده که میتوان آنها را به ترتیب زیر دستهبندی نمود:
الف) آفرینش نخستین و خلقت انسان و ملائکه: 1- در آفرینش روح اعظم و نور پیامبر اکرم(ص)؛ 2- در کیفیت خلقت حضرت آدم(ع) و نفخ روح؛ 3- در ویژگیها و صفات فرشتگان مقرب.[۱]
ب) احتضار، قبض روح و احوال لحظات مرگ: 4- در خلقت و اوصاف ملک الموت؛ 5- در احوال و کیفیت گرفتن ارواح توسط ملک الموت؛ 6- در کیفیت گفتوگوی روح هنگام قبض؛ 7- در جواب و وداع اعضای بدن در لحظه احتضار؛ 8- در فریب و وسوسه شیطان برای سلب ایمان در نزع روح؛ 9- در ندای آسمانی پس از خروج روح و مفارقت از بدن؛ 11- در نداء و احوال روح پس از خروج از بدن؛ 12- در احوال مصیبت بر میت؛ 13- در احکام و شرایط گریه بر میت؛ 14- در فضیلت و شرایط صبر بر مصیبت؛ 15- در خروج روح از بدن و احوال آن.[۲]
پ) عالم برزخ، حوادث قبر و سؤال و جواب: 10- در احوال زمین و ضغطه (فشار) قبر؛[۳]16- در کیفیت ورود فرشته (رومان) پیش از منکر و نکیر؛ 17- در کیفیت سؤال و پاسخ منکر و نکیر در قبر؛ 18- در وظایف و ثبت اعمال توسط کرام الكاتبین؛ 19- در بازگشت روح به قبر پس از خروج و نیز سرکشی به جسد در برزخ.[۴]
ت) فناء عالم، صور، بعث و رستاخیز: 20- در احوال صور، بعث و حشر؛ 21- در نفخه صعق و نفخه فزع؛ 22- در فناء همه موجودات به امر الهی و قبض روح ملک الموت؛ 23- در کیفیت حشر موجودات و خلائق؛ 24- در اوصاف براق و مرکبهای محشر؛ 25- در نفخه صور برای بعث و زنده شدن مردگان؛ 26- در کیفیت نشور و برخاستن خلائق از قبور.[۵]
ث) صحرای محشر، موقف حساب و اهوال قیامت: 27- در کیفیت سوق دادن خلائق به سوی صحرای محشر؛ 28- در شدائد، حرارت و سایههای روز قیامت؛ 30- در هول و دهشت عظیم ساعت و قیامت؛ 31- در تطایر کتب و توزیع نامه اعمال؛ 32- در کیفیت نصب میزان و سنجش اعمال؛ 33- در گذر از پل صراط و مواقف آن.[۶]
ج) جهنم، عذابها، طبقات و دوزخیان: 34- در اوصاف و حقیقت آتش دوزخ؛ 35- در درجات و ابواب هفتگانه دوزخ؛ 36- در عظمت و اهوال جهنم؛ 37- در کیفیت سوق مجرمان و دوزخیان به آتش؛ 38- در صفات و مأموریت فرشتگان عذاب (الزبانیة)؛ 39- در احوال، طعام (زقوم) و شراب (حمیم) دوزخیان؛ 40- در تنوع عذابها بر حسب نوع گناهان؛ 41- در احوال و عذابهای خاص شرابخواران؛ 42- در کیفیت خروج موحدان گناهکار از دوزخ به شفاعت.[۷]
چ) بهشت، درجات، حور العین و نعیم بهشتیان: 29- در قرب و نزدیکی بهشت به متقین؛[۸]43- در وسعت و مراتب هفتگانه بهشت؛ 44- در اوصاف و ویژگیهای ابواب هشتگانه بهشت؛ 45- در اوصاف و زیباییهای حور العین؛ 46- در نعیم، خوراکیها، نوشیدنیها، دیدار حق و جاودانه بودن بهشتیان.[۹]
پانویس
منابع مقاله
متن کتاب.