پرش به محتوا

جامع الفضل بن الحواري

از ویکی‌نور
جامع الفضل بن الحواري
جامع الفضل بن الحواري
پدیدآوراناب‍ن‌ ح‍واری‌، ف‍ض‍ل‌ (نويسنده)
ناشرسلطنة عمان. وزارة التراث القومي و الثقافة
مکان نشر[بی جا] - [بی جا]
سال نشر1406ق - 1985م
چاپ1
زبانعربی
تعداد جلد2
کد کنگره
/ح9ج2 184/8 BP
نورلایبمطالعه و دانلود pdf

جامع الفضل بن الحواري، از آثار فقیه اباضی عمانی قرن چهارم هجری قمری، فضل بن‌ حواری‌، است که به بیان احکام شرعی مسائل گوناگون (معاملات) به‌صورت غیر استدلالی برطبق فقه اباضیه می‌پردازد.

هدف و روش

  • متأسفانه وزارت میراث ملی و فرهنگ عمان، این کتاب را بدون تحقیق و تصحیح و هیچ مقدمه یا مؤخره یا تعلیقه‌ای‌ منتشر کرده و هیچ توضیحی را درباره نویسنده و کتابش ارائه نکرده، جز اینکه نویسنده را شیخ علامه فضل بن‌ حواری‌ و از عالمان قرن چهارم هجری قمری دانسته و تاریخ کتابت نسخه خطی و نام کاتب آن را آورده و ابیاتی را در مدح اثر حاضر و نگارنده‌اش از شاعری (بدون ذکر نام) ثبت کرده است[۱].
  • فضل بن‌ حواری‌، بدون مقدمه وارد بحث اصلی شده و قصد خودش را از نگارش این کتاب و چگونگی و روش و مشکلات آن را توضیح نداده است[۲].
  • فضل بن‌ حواری‌، به پرسش‌های فقهی زمانه خودش به ‌شکل کتبی و شفاهی پاسخ داده و بعد مجموعه آن پرسش‌ها و پاسخ‌ها گردآوری و در اثر حاضر، عرضه شده است[۳].
  • فضل بن‌ حواری‌ گاهی تصریح کرده که پاسخ شفاهیِ ابوالحواری (زنده در ۲۷۲ق) را آورده است: «و من جواب أبي‌الحواري سألته رحمه الله و إيانا...»[۴].

ساختار و محتوا

  • فضل بن‌ حواری‌، در کتاب 2 جلدی حاضر، حکم برخی از مسائل فقهی را مطرح کرده است؛ از جمله: نفقه همسر، نفقه فرزندان و کنیز و برده، نفقه مطلقه (زنی که طلاق داده شده)، نفقه والدین، مهریه زنان، ازدواج و طلاق و ارث، بیع و شفعه، اموال یتیم، ارتداد و محاربه و اسارت، تقسیم ارث، ضرر و ضمان و حریم (دریا و...).

نمونه مباحث

  • از او ( ابوالحواری) درباره مناقله (مبادله) بین مردم پرسیدم؛ مثل اینکه زمین را با زمین یا آب را با آب یا نخل را با نخل و با قیمت یا با غیر قیمت و با اتفاق یا رضایت طرفینی مبادله کنند. گفت: جایز است و همچنین گفت: آن بیع (خرید و فروش) است و شفعه‌ای در آن نیست[۵].

پانویس

  1. ↑ ر.ک: آغاز کتاب، ج1، ص1- 7
  2. ↑ ر.ک: متن کتاب، همان، ص9
  3. ↑ به‌عنوان مثال، ر.ک: همان، ص9، 34، 97 و 193
  4. ↑ ر.ک: همان، ص17
  5. ↑ ر.ک: همان، ج2، ص26

منابع مقاله

مقدمه و متن کتاب.


وابسته‌ها