پرش به محتوا

الرد علی أهل البدع و الأهواء الضالة

از ویکی‌نور
الرد علی أهل البدع و الأهواء الضالة
الرد علی أهل البدع و الأهواء الضالة
پدیدآورانابومطیع نسفی، مکحول بن فضل (نويسنده) باغجوان، سید (محقق)
ناشربيت الحکمة
مکان نشرترکیه - استانبول
سال نشر1392ش - 2013م
چاپ1
شابک‎978-605-351-053-6
موضوعاسلام - فرقه‎‌‌ها - بدعت و بدعت گذاران - دفاعیه‌‏ها و ردیه‌‏ها - کلام اهل سنت - قرن3ق.
زبانعربی
تعداد جلد1
کد کنگره
4ر5ن 236 BP
نورلایبمطالعه و دانلود pdf

الرد علی أهل البدع و الأهواء الضالة، نوشته ابومطیع مکحول بن فضل نسفی (متوفای ۳۱۸ق)، یکی از قدیمی‌ترین و مهم‌ترین متون کلامی و فرقه‌شناسی جهان اسلام است که با رویکرد مذهب حنفی نگاشته شده است. موضوع محوری کتاب، دسته‌بندی، شناسایی و نقد فکری فرقه‌های منحرف از دیدگاه اهل سنت (با گرایش حنفی ماوراءالنهر) است.

نویسنده، بنیاد تحلیل خود را بر «حدیث افتراق» (روایت مشهور تفرقه امت اسلام به ۷۳ فرقه که تنها یک فرقه از آن‌ها اهل نجات است) قرار داده و تلاش می‌کند با فرمول‌بندی خاص ریاضی، تعداد دقیق فرقه‌های گمراه زمان خود را با عدد ذکرشده در حدیث تطبیق دهد.

نویسندگان کتاب‌های کلامی و فرق، در تبیین فرقه‌های اهل قبله، همواره دو رویکرد را دنبال کرده‌اند:

الف)- «محدود نکردن عقاید اهل قبله به عددی خاص»؛ مانند نویسندگانی چون کعبی (متوفای 319ق) و ابوالحسن اشعری (متوفای 324ق).

ب)- «محدود کردن خاستگاه فرقه‌ها به عددی خاص» که نسفی در اثر حاضر، چنین روشی را برگزیده و ریشه فرقه‌های اسلامی را به تعداد مشخصی، یعنی شش دسته (حروریه، روافض، قدریه، جبریه، جهمیه و مرجئه)، تقسیم نموده است که از آنها، هفتادودو فرقه، منشعب می‌شود[۱].

نسفی در این کتاب، همانند ابوالحسن اشعری، ابوالحسن ملطی (متوفای 377ق) و ابن کمال پاشا در رساله «في تفصيل الفرق الإسلامية»، تنها به ارائه مقالات فرق و مذاهب اسلامی بسنده نموده و به مذاهب، ادیان و مکاتب فکری دیگر، نپرداخته است[۲].

از نظر روش ارائه مقالات، نسفی رویکرد ارائه و نقد را اتخاذ کرده است؛ به این صورت که ابتدا نظرات فرق مختلف را ارائه داده و سپس، به بحث و نقد آنها پرداخته است. از نظر روش ارائه نیز وی روشی را در پیش گرفته است که در آن، نویسندگان مقالات و رؤسای فرق را اصل قرار داده، سپس ذیل هریک از آنها، آرا و مقالاتی را که این افراد اتخاذ کرده‌اند، فهرست نموده است[۳].

کتاب با مقدمه مفصلی از محقق در معرفی نویسنده و اثر او آغاز شده[۴] و نسفی نیز مطالب خود را در یک مقدمه، هشتادوسه باب و یک خاتمه ارائه نموده است[۵].

پانویس

  1. ↑ ر.ک: مقدمه محقق، ص69-72
  2. ↑ ر.ک: همان، ص73
  3. ↑ ر.ک: همان، ص74
  4. ↑ ر.ک: همان، ص5-110
  5. ↑ ر.ک: همان، ص74

منابع مقاله

مقدمه محقق.

وابسته‌ها