تاریخگذاری حدیث نواقص العقول
تاریخگذاری حدیث نواقص العقول (به روش تحلیل سند – منبع - متن)، اثر سمانه عزیزی علویجه و اعظم حسینپور اصل، پژوهشی است پیرامون تعیین زمان پیدایش، نحوه شکلگیری و انتقال روایتی که به حدیث نواقص العقول معروف شده است، به روش تحلیل سند، منبع و متن این روایت.
| تاریخگذاری حدیث نواقص العقول (به روش تحلیل سند - منبع - متن) | |
|---|---|
 | |
| پدیدآوران | عزیزی علویجه، سمانه (نويسنده) حسینپور اصل، اعظم (نویسنده) |
| ناشر | دانژه |
| مکان نشر | ایران - تهران |
| سال نشر | 1401ش |
| چاپ | 1 |
| شابک | 987-666-6816-96-8 |
| موضوع | زنان در اسلام - احادیث - تدوین - تاریخ - حدیث -- تاریخنویسی - حدیث - علم الروایه - زنان - احادیث |
| زبان | فارسی |
| تعداد جلد | 1 |
| کد کنگره | 2ت4ع 230/172 BP |
| نورلایب | مطالعه و دانلود pdf |
هدف و روش
- خاورشناسان تاکنون چهار روش اصلی تاریخگذاری احادیث (بر اساس نخستین منبع، متن، تحلیل سند و تحلیل ترکیبی اسناد و متن) را آزمودهاند[۱].
- نویسندگان اثر حاضر، معتقدند با تلفیق رویکردهای پیشین و مقایسه و جمع بین آنها، اطلاعات دقیقتری از تاریخ پیدایش و بازسازی جریان نقل روایات به دست میآید؛ لذا در این کتاب از آن دسته از مبانی و رویکردهای تاریخگذاری که بیشتر مورد قبول و آزمایش قرار گرفته است، بهره برده شده و جنبههای افراطی و بدبینانه آنها نسبت به روایات، کنار نهاده و مبانی اشتراکی و نقضنشده هر رویکرد، در کنار دو رویکرد دیگر، بهکار بسته شده است تا بتوان از زوایای مختلف، سیر تطور تاریخی حدیث را روشن کرد[۲].
ساختار و محتوا
مطالب کتاب، در چهار فصل به ترتیب زیر، عرضه شده است.
- فصل نخست، به بیان کلیات و تشریح روش تحقیق اختصاص یافته[۳].
- در فصل دوم، بهمنظور تبیین تاریخگذاری با رویکرد اسنادی، اسناد و رجال احادیث نبوی حاوی نقصان زنان، بررسی شده است. روایات مورد بحث، در طبقه اول، توسط پنج صحابی به تابعین و به ترتیب شاگردان آنها، نقل، ضبط و منتشر گردیده است: ابوسعید خدری، ابوهریره، عبدالله بن عمر، عبدالله بن مسعود و زینب[۴].
- در فصل سوم، بهمنظور طرح مباحث منبعشناسی، اولین منابع نشر روایت «نواقص العقول» مورد بحث و بررسی قرار گرفته است[۵].
- در آخرین فصل، به متنشناسی این روایت پرداخته شده و ضمن بررسی دلایل اعتبار تاریخی آن، دلایل عدم اعتبار تاریخی این حدیث، توضیح داده شده است که عبارتند از: مخالفت با فرهنگ قرآنی، مخالفت با سیره نبوی و علوی، مخالفت با عقل، مخالفت با شواهد خارجی، تعارض با روایات دیگر، موافقت با فرهنگ زمان صدور و اسرائیلیات، مرسل و مرفوع بودن روایات شیعی، حضور راویان ضعیف، وجود روایات تقویتکننده مفهوم جهنمی بودن زنان بدون ذکری از نقص عقل و...[۶].
پانویس
منابع مقاله
متن کتاب.