۱۶۰٬۵۳۰
ویرایش
←وابستهها
جز (جایگزینی متن - 'هـ.ق' به 'ق') |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) |
||
| (۲۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات زندگینامه | |||
| عنوان = سید عبدالله بن نورالدین جزائری | |||
| تصویر = NUR00047.jpg | |||
| | | اندازه تصویر = | ||
| توضیح تصویر = جزائری، عبدالله بن نورالدین | |||
| | | نام کامل = سید عبدالله بن نورالدین بن نعمتالله جزائری | ||
| | | نامهای دیگر = موسوی تستری | ||
| | | لقب = | ||
| | | تخلص = فقیر | ||
| | | نسب = موسوی | ||
| | | نام پدر = نورالدین جزائری | ||
| | | ولادت = اختلافی: ۱۱۰۴، ۱۱۱۲ یا ۱۱۱۴ قمری | ||
| | | محل تولد = شوشتر | ||
| | | کشور تولد = ایران | ||
| | | محل زندگی = شوشتر، اصفهان، فارس، خراسان، آذربایجان | ||
| | | رحلت = ۱۱۷۳ قمری | ||
| | | شهادت = | ||
| | | مدفن = جوار قبر پدرش در ضلع شرقی حیاط مسجد جامع شوشتر | ||
| | | طول عمر = | ||
| | | نام همسر = | ||
| | | فرزندان = | ||
|اساتید | | خویشاوندان = [[جزایری، نعمتالله بن عبدالله|سید نعمتالله جزائری]] (جد) | ||
| | | دین = اسلام | ||
| | | مذهب = شیعه (اخباری) | ||
| | | پیشه = فقیه، محدث، منجم، مورخ، شاعر | ||
| | | درجه علمی = | ||
| دانشگاه = | |||
[[الإجازة | | حوزه = حوزه علمیه شوشتر | ||
|- | | علایق پژوهشی = فقه، حدیث، رجال، نجوم، هیئت، ریاضیات، طب، تاریخ | ||
| | | منصب = افتاء، امامت جمعه و جماعت، تدریس در شوشتر (پس از پدر) | ||
| | | پس از = | ||
|} | | پیش از = | ||
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | سید نورالدین جزائری (پدر) | سید احمد بن محمدمهدی شریف خاتونآبادی | محمد رفیعالدین گیلانی مشهدی | یعقوب بن ابراهیم بختیاری حویزی | نظرعلی بن محمد امین زجاج تستری | میر صدرالدین رضوی قمی | عبدالله بن کرمالله حویزی}} | |||
| مشایخ = | |||
| معاصرین = | |||
= | | شاگردان = | ||
| اجازه اجتهاد از = | |||
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[التحفة السنية في شرح النخبة المحسنية]] | [[الإجازة الكبيرة]] | تذکره شوشتر (في تاریخ تستر) | الذخيرة الابدية في جوابات المسائل الاحمدية | الذخر الرائع (شرح مفاتیح الشرایع - ناتمام) | لب اللباب في شرح صحیفة الاسطرلاب | كاشفة الحال في معرفة القبلة و الزوال | طلسم سلطانی | حواشی بر مسالك الأفهام، نقد الرجال، خلاصة الحساب و جوائز السلطان و الحكام}} | |||
| سبک نوشتاری = | |||
| وبگاه = | |||
| امضا = | |||
| کد مؤلف = AUTHORCODE00047AUTHORCODE | |||
}} | |||
{{کاربردهای دیگر|جزایری (ابهامزدایی)}} | |||
'''سید عبداللّه بن نورالدين جزائری''' (متوفای ۱۱۷۳ق)، فقیه، محدث، منجم و مورخ برجسته امامی در قرن دوازدهم هجری و نواده [[جزایری، نعمتالله بن عبدالله|سید نعمتالله جزائری]] بود. وی در شوشتر متولد شد و سال ولادت او به اختلاف ۱۱۰۴، ۱۱۱۲ یا ۱۱۱۴ قمری ذکر شده است. پدرش سید نورالدین جزائری (متوفای ۱۱۵۸ق) که از تیزهوشی فرزند آگاه بود، از سه چهارسالگی به تعلیم او پرداخت و علوم بسیاری از جمله ادبیات عرب، تفسیر، حدیث و فقه را به او آموخت. گفتهاند که جزائری تا شانزده سالگی همه علوم شرعی و دینی را فراگرفت. وی پس از آن به اصفهان، فارس، خراسان، آذربایجان و برخی ممالک آسیای صغیر سفر کرد و از دانشمندان بسیاری بهره برد. از استادان مهم او میتوان به سید احمد بن محمدمهدی شریف خاتونآبادی (ریاضیدان و عالم هیئت)، [[محمد رفیعالدین گیلانی]] مشهدی، یعقوب بن ابراهیم بختیاری حویزی و دیگران اشاره کرد. جزائری در علوم گوناگون از جمله فقه، حدیث، رجال، نجوم، هیئت، ریاضیات، طب و تاریخ مهارت یافت. او در نوشتههای خود آشکارا به مشرب اخباریان تمایل نشان داد. پس از درگذشت پدر در ۱۱۵۸ق، مناصب شرعی او از جمله افتاء، امامت جمعه و جماعت و تدریس را در شوشتر بر عهده گرفت و حوزه درس پررونقی تشکیل داد و شاگردان بسیاری تربیت کرد. جزائری شعر نیز میسرود و «فقیر» تخلص میکرد و دیوان شعرش افزون بر پانصد بیت داشت. از مهمترین آثار او میتوان به «التحفة السنیة فی شرح النخبة المحسنیة» (شرح کتاب فیض کاشانی)، «الإجازة الكبيرة» (اجازه مفصلی برای چهار عالم حویزه)، «تذکره شوشتر» (منبع معتبر به زبان فارسی درباره تاریخ شوشتر)، «الذخیرة الأبدیة فی جوابات المسائل الأحمدیة»، «الذخر الرائع» (شرح مفاتیح الشرایع فیض کاشانی که ناتمام ماند)، «لب اللباب فی شرح صحیفة الاسطرلاب» (شرحی بر کتاب شیخ بهایی)، «كاشفة الحال في معرفة القبلة و الزوال» و «طلسم سلطانی» اشاره کرد. وی همچنین بر کتابهای حدیث، رجال، فقه و ریاضی از جمله مسالك الأفهام شهید ثانی، نقد الرجال تفرشی، خلاصة الحساب شیخ بهایی و جوائز السلطان و الحكام حواشی نوشته است. سید عبدالله سرانجام در ۱۱۷۳ق در شوشتر درگذشت و در جوار قبر پدرش در غرفه کوچکی در ضلع شرقی حیاط مسجد جامع شوشتر به خاک سپرده شد. | |||
== ولادت == | |||
عبداللّه در شوشتر به دنيا آمد. سال ولادت او را متفاوت ذكر كردهاند، برخى آن را 1104ق، برخى ديگر 1112ق و گروهى نيز 1114ق دانستهاند. | عبداللّه در شوشتر به دنيا آمد. سال ولادت او را متفاوت ذكر كردهاند، برخى آن را 1104ق، برخى ديگر 1112ق و گروهى نيز 1114ق دانستهاند. | ||
== تحصیلات == | |||
نورالدين كه آثار تيزهوشى را در فرزندش عبداللّه ديد، از سه چهار سالگى به تعليم او پرداخت و علوم بسيارى، از جمله ادبيات عرب، تفسير، حديث و فقه را به او آموخت. گفتهاند كه جزايرى تا شانزده سالگى همه علوم شرعى و دينى را فراگرفت. | نورالدين كه آثار تيزهوشى را در فرزندش عبداللّه ديد، از سه چهار سالگى به تعليم او پرداخت و علوم بسيارى، از جمله ادبيات عرب، تفسير، حديث و فقه را به او آموخت. گفتهاند كه جزايرى تا شانزده سالگى همه علوم شرعى و دينى را فراگرفت. | ||
عبداللّه پس از فراگيرى مراحل نخست علوم دينى در زادگاهش، به اصفهان، فارس، خراسان، آذربايجان و برخى ممالك آسياى صغير سفر كرد و از دانشمندان بسيارى بهره برد. او علاوه بر علوم ادبى و شرعى، به فراگيرى علومى چون حكمت، رياضيات، نجوم، هيئت و طب پرداخت و در آنها مهارت يافت. تنوع و گستردگى نوشتههاى او گواه اين مدعاست. | عبداللّه پس از فراگيرى مراحل نخست علوم دينى در زادگاهش، به اصفهان، فارس، خراسان، آذربايجان و برخى ممالك آسياى صغير سفر كرد و از دانشمندان بسيارى بهره برد. او علاوه بر علوم ادبى و شرعى، به فراگيرى علومى چون حكمت، رياضيات، نجوم، هيئت و طب پرداخت و در آنها مهارت يافت. تنوع و گستردگى نوشتههاى او گواه اين مدعاست. | ||
== اساتید == | |||
استادان مهم وى، علاوه بر پدرش، عبارت بودند از: | استادان مهم وى، علاوه بر پدرش، عبارت بودند از: | ||
# سيد احمد بن محمدمهدى شريف خاتونآبادى (متوفى 1154 يا 1155، رياضيدان و عالم هيئت)؛ | |||
# محمد رفيعالدين گيلانى مشهدى (متوفى 1161؛ | |||
# يعقوب بن ابراهیم بختيارى حُوَيزى (متوفى بعد از 1150)؛ | |||
# نظرعلى بن محمد امين زجاج تُستَرى (متوفى 1150)؛ | |||
# مير صدرالدين رضوى قمى (متوفى بعد از 1160)؛ | |||
# عبداللّه بن كرماللّه حويزى (متوفى ح 1131). | |||
== مشایخ حدیثی == | |||
برخى از مشايخ حديثى وى، عبارتند از: | برخى از مشايخ حديثى وى، عبارتند از: | ||
# پدرش كه عبداللّه از او اجازهاى عام داشت؛ | |||
# محمدحسین خاتونآبادى (متوفى 1151)؛ | |||
# رضىالدين بن محمد عاملى مكى (متوفى 1168)؛ | |||
# نصراللّه بن حسین موسوى حائرى (متوفى ميان سالهاى 1156 تا 1168). | |||
== فعالیتها == | |||
سيد عبداللّه پس از درگذشت پدرش در 1158، مناصب شرعى او را در شوشتر برعهده گرفت كه از آن جمله، افتاء، امامت جمعه، جماعت و تدريس علوم دينى بود. وى حوزه درسى پر رونقى داشت و شاگردان بسيارى تربيت كرد. | سيد عبداللّه پس از درگذشت پدرش در 1158، مناصب شرعى او را در شوشتر برعهده گرفت كه از آن جمله، افتاء، امامت جمعه، جماعت و تدريس علوم دينى بود. وى حوزه درسى پر رونقى داشت و شاگردان بسيارى تربيت كرد. | ||
عبداللطيف شوشترى (ص 112)، جزايرى را در زمره عالمان و بزرگانى دانسته است كه در 1148ق در جشن تاجگذارى نادرشاه، در دشت مغان، گرد آمدند. به گفته او، جزايرى در حضور شاه خطبهاى بليغ ايراد كرد. تذكرهنويسان بعدى نيز سخن شوشترى را تكرار كردهاند. جزايرى در تذكره شوشتر (ص 120- 121) به شرح واقعه پرداخته، اما به حضور خود در آن جمع اشارهاى نكرده است. بر اين اساس، كسروى (ص 260) حضور جزايرى و خطابه خواندن وى در اين مراسم را نفى كرده است. | عبداللطيف شوشترى (ص 112)، جزايرى را در زمره عالمان و بزرگانى دانسته است كه در 1148ق در جشن تاجگذارى نادرشاه، در دشت مغان، گرد آمدند. به گفته او، جزايرى در حضور شاه خطبهاى بليغ ايراد كرد. تذكرهنويسان بعدى نيز سخن شوشترى را تكرار كردهاند. جزايرى در تذكره شوشتر (ص 120- 121) به شرح واقعه پرداخته، اما به حضور خود در آن جمع اشارهاى نكرده است. بر اين اساس، كسروى (ص 260) حضور جزايرى و خطابه خواندن وى در اين مراسم را نفى كرده است. | ||
جزايرى در نوشتههاى خود آشكارا به مشرب اخباریان تمايل نشان داده و ميرزا محمد نيشابورى، اخبارى مشهور، او را در زمره منكران طريقه اجتهاد برشمرده است. | |||
جزايرى در | جزايرى شعر نيز مىسرود و فقير تخلص مىكرد. ديوان شعرش افزون بر پانصد بيت دارد. علاوه بر آن، وى در پارهاى از كتابهاى خود، اشعار فارسى و عربى خود را آورده است. | ||
== وفات == | |||
سيد عبداللّه در 1173 در شوشتر درگذشت و در جوار قبر پدرش در غرفه كوچكى در ضلع شرقى حياط مسجدجامع شوشتر به خاک سپرده شد. | |||
== آثار == | |||
از جزايرى كتابها و نوشتههاى متعددى در علوم و فنون مختلف به جاى مانده است. همچنين به تشويق پدرش، بر شمارى از كتابهاى فقهى و حديثى، حاشيه يا شرح نوشته است. شمار مجموع اين نوشتهها افزون بر سى اثر است كه از مهمترين آنها عبارتند از: | از جزايرى كتابها و نوشتههاى متعددى در علوم و فنون مختلف به جاى مانده است. همچنين به تشويق پدرش، بر شمارى از كتابهاى فقهى و حديثى، حاشيه يا شرح نوشته است. شمار مجموع اين نوشتهها افزون بر سى اثر است كه از مهمترين آنها عبارتند از: | ||
# الاجازة الكبيرة؛ اجازه مفصّلى است كه سيد عبداللّه در 1168 آن را براى چهار تن از عالمان حويزه نگاشته است. | |||
# تذكره شوشتر (يا فى تاريخ تستر)؛ از منابع معتبر به زبان فارسى درباره تاريخ شهر شوشتر است. | |||
# التُحفة السَنِية؛ شرح كتاب «النُخبة المُحْسِنية» [[فیض کاشانی، محمد بن شاهمرتضی|فيض كاشانى]]، كه آن را به درخواست شيخ على نجّار شوشترى (از شاگردان سيد نورالدين جزايرى) نوشته است. | |||
# الذخيرة الابدية فى جوابات المسائل الاحمدية؛ كه آن را در پاسخ به چهل پرسش سيداحمدبن مطلب مُشَعشَعى حويزى (حاكم وقت خوزستان)، در 1154ق، به عربى نوشته است. | |||
# الذُخْرُالرائِع؛ شرح كتاب فقهى «مفاتيح الشرايع» [[فیض کاشانی، محمد بن شاهمرتضی|فيض كاشانى]] بوده كه ناتمام مانده است. | |||
وى در رياضيات و علوم و فنون وابسته به آن نيز رسالههايى نوشته و شرح يا ترجمه كرده است، از جمله: «لُب اللُباب فى شرح صحيفة الاسطرلاب» كه شرحى است بر «الصحيفة الاسطرلابية» [[شیخ بهایی، محمد بن حسین|شيخ بهائى]]، «كاشفة الحال فى معرفة القبلة و الزوال» و «طلسم سلطانى». | وى در رياضيات و علوم و فنون وابسته به آن نيز رسالههايى نوشته و شرح يا ترجمه كرده است، از جمله: «لُب اللُباب فى شرح صحيفة الاسطرلاب» كه شرحى است بر «الصحيفة الاسطرلابية» [[شیخ بهایی، محمد بن حسین|شيخ بهائى]]، «كاشفة الحال فى معرفة القبلة و الزوال» و «طلسم سلطانى». | ||
| خط ۹۵: | خط ۹۶: | ||
وى بر برخى كتابهاى حديث، رجال، فقه و رياضى نيز حواشىزده و رسالههاى متعددى نوشته است، از جمله: | وى بر برخى كتابهاى حديث، رجال، فقه و رياضى نيز حواشىزده و رسالههاى متعددى نوشته است، از جمله: | ||
# حاشيه بر [[مسالك الأفهام إلی تنقيح شرائع الإسلام|مسالك الافهام]] [[شهيد ثانى]]؛ | |||
# نقدالرجال تفرشى؛ | |||
# خلاصة الحساب [[شیخ بهایی، محمد بن حسین|شيخ بهائى]]؛ | |||
# جوائز السلطان و الحكام. | |||
==وابستهها== | |||
{{وابستهها}} | |||
[[التحفة السنية في شرح النخبة المحسنية]] | |||
[[الإجازة الكبيرة]] | |||
[[تذکره شوشتر]] | |||
[[ | |||
[[رده:زندگینامه]] | [[رده:زندگینامه]] | ||
[[رده:امامان جمعه]] | |||
[[رده:امامان جمعه شوشتر]] | |||
[[رده:محدثان]] | |||
[[رده:منجمان]] | |||