https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%DB%8C%E2%80%8D%DA%AF%E2%80%8D%D8%A7%D9%86%E2%80%8D%DB%8C%E2%80%8C%D8%8C_%D8%A7%D8%B3%E2%80%8D%D9%85%E2%80%8D%D8%A7%D8%B9%E2%80%8D%DB%8C%E2%80%8D%D9%84%E2%80%8Cیگانی، اسماعیل - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-20T21:06:46Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.39.0https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%DB%8C%E2%80%8D%DA%AF%E2%80%8D%D8%A7%D9%86%E2%80%8D%DB%8C%E2%80%8C%D8%8C_%D8%A7%D8%B3%E2%80%8D%D9%85%E2%80%8D%D8%A7%D8%B9%E2%80%8D%DB%8C%E2%80%8D%D9%84%E2%80%8C&diff=812108&oldid=prevHbaghizadeh در ۲۹ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۱۴2025-12-29T16:14:52Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۹ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۴۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l35">خط ۳۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شاگردان = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شاگردان = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| اجازه اجتهاد از = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| اجازه اجتهاد از = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[نادره ایام حکیم عمر خیام]] | [[سخنشناسی]] | [[فرهنگ منظوم فارسی فرانسه]] | [[سرآغاز (منظومه)]] | [[دیوان اشعار یکانی]] | [[ترجمه و تفسیر قصیده بانت سعاد]] | [[یادداشتهای تاریخی مشروطه]]}} </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[نادره ایام حکیم عمر خیام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و رباعیات او</ins>]] | [[سخنشناسی]] | [[فرهنگ منظوم فارسی فرانسه]] | [[سرآغاز (منظومه)]] | [[دیوان اشعار یکانی]] | [[ترجمه و تفسیر قصیده بانت سعاد]] | [[یادداشتهای تاریخی مشروطه]]}} </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| سبک نوشتاری = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| سبک نوشتاری = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| وبگاه = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| وبگاه = </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l95">خط ۹۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[نادره ایام حکیم عمر خیام و رباعیات او]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[نادره ایام حکیم عمر خیام و رباعیات او]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زندگینامه]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زندگینامه]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 دی 1404</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مؤلفین-دی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مؤلفین-دی]]</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-812101:rev-812108 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%DB%8C%E2%80%8D%DA%AF%E2%80%8D%D8%A7%D9%86%E2%80%8D%DB%8C%E2%80%8C%D8%8C_%D8%A7%D8%B3%E2%80%8D%D9%85%E2%80%8D%D8%A7%D8%B9%E2%80%8D%DB%8C%E2%80%8D%D9%84%E2%80%8C&diff=812101&oldid=prevHbaghizadeh در ۲۹ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۰۰2025-12-29T16:00:29Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۹ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۳۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l42">خط ۴۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''اسماعیل یکانی''' (۱۲۶۶–۱۳۵۳ش) معروف به میرزا اسماعیل یکانی، قاضی عالیمقام، روزنامهنگار، ادیب، شاعر، خوشنویس و از رجال مؤثر و آزادیخواه نهضت مشروطیت آذربایجان بود. وی پس از اوجگیری مشروطه به عرصه قضاوت وارد شد و به بالاترین مقام قضایی انتظامی کشور، یعنی ریاست دادگاه عالی انتظامی قضات، دست یافت. یکانی نویسندهای پرکار و خوشنویسی چیرهدست بود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و احمد کسروی کتاب «دین و شئون» را نوشته او میدانست که به نام شیخ اسدالله ممقانی منتشر شد</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''اسماعیل یکانی''' (۱۲۶۶–۱۳۵۳ش) معروف به میرزا اسماعیل یکانی، قاضی عالیمقام، روزنامهنگار، ادیب، شاعر، خوشنویس و از رجال مؤثر و آزادیخواه نهضت مشروطیت آذربایجان بود. وی پس از اوجگیری مشروطه به عرصه قضاوت وارد شد و به بالاترین مقام قضایی انتظامی کشور، یعنی ریاست دادگاه عالی انتظامی قضات، دست یافت. یکانی نویسندهای پرکار و خوشنویسی چیرهدست بود.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ولادت==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ولادت==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l53">خط ۵۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۳:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''فعالیتهای سیاسی و مطبوعاتی در عصر مشروطه:''' </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''فعالیتهای سیاسی و مطبوعاتی در عصر مشروطه:''' </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با شعلهور شدن نهضت مشروطیت، یکانی به صف آزادیخواهان آذربایجان پیوست و به یکی از ارکان اصلی این جنبش در منطقه تبدیل شد. در جریان محاصره تبریز و قیام علیه استبداد محمدعلیشاه، همکاری نزدیک و مشاورهای با ستارخان و باقرخان داشت. پس از فتح تهران و خلع محمدعلیشاه، در تبریز روزنامه بااهمیت و تأثیرگذار «تبریز» را بنیان گذاشت، اما پس از مدتی آن را به میرزا حسین خان کمال واگذار کرد و خود راهی پایتخت شد. در تهران، در سال ۱۲۹۹، مدیریت روزنامه نیمهرسمی «ایران» در دولت مشیرالدوله (میرزا حسن پیرنیا) به او سپرده شد و نزدیک به یک سال سردبیری این روزنامه را بر عهده داشت. وی همچنین با نشریات آزادیخواه و تجددطلب دیگر مانند مجله «طوفان» همکاری قلمی داشت.<ref> ر.ک: عاقلی، باقر، ج۳، ص۱۸۱۳</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با شعلهور شدن نهضت مشروطیت، یکانی به صف آزادیخواهان آذربایجان پیوست و به یکی از ارکان اصلی این جنبش در منطقه تبدیل شد. در جریان محاصره تبریز و قیام علیه استبداد محمدعلیشاه، همکاری نزدیک و مشاورهای با ستارخان و باقرخان داشت. پس از فتح تهران و خلع محمدعلیشاه، در تبریز روزنامه بااهمیت و تأثیرگذار «تبریز» را بنیان گذاشت، اما پس از مدتی آن را به میرزا حسین خان کمال واگذار کرد و خود راهی پایتخت شد. در تهران، در سال ۱۲۹۹، مدیریت روزنامه نیمهرسمی «ایران» در دولت مشیرالدوله (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پیرنیا، حسن|</ins>میرزا حسن پیرنیا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>) به او سپرده شد و نزدیک به یک سال سردبیری این روزنامه را بر عهده داشت. وی همچنین با نشریات آزادیخواه و تجددطلب دیگر مانند مجله «طوفان» همکاری قلمی داشت.<ref> ر.ک: عاقلی، باقر، ج۳، ص۱۸۱۳</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''فعالیتهای قضایی:'''</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''فعالیتهای قضایی:'''</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در سال ۱۳۰۶ و همزمان با تشکیل دادگستری نوین به رهبری علیاکبر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">داور، </del>به دستگاه قضایی دعوت شد. سیر ترقی قضایی وی شامل سمتهای متعددی بود: مستشاری دیوان جزای عمال دولت (دیوان کیفر)، عضویت در هیئت قضات محاکمهکننده عبدالحسین تیمورتاش (۱۳۱۱)، انشای رأی و انجام تحقیقات اصلی در پرونده محاکمه سرپاس مختاری و اتباعش (۱۳۲۱)، ریاست کل دیوان کیفر (۱۳۲۳)، مستشاری دیوان عالی کشور و در نهایت، ریاست دادگاه عالی انتظامی قضات. او به استقلال قوه قضائیه اعتقاد راسخ داشت و در مقاطع مختلف در برابر اعمال نفوذهای سیاسی ایستادگی کرد.<ref> ر.ک: عاقلی، باقر، ج۳، ص۱۸۱۳</ref><ref> ر.ک: مشار، خان بابا، ج۱، ص۶۱۸</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در سال ۱۳۰۶ و همزمان با تشکیل دادگستری نوین به رهبری <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>علیاکبر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">داور]]، </ins>به دستگاه قضایی دعوت شد. سیر ترقی قضایی وی شامل سمتهای متعددی بود: مستشاری دیوان جزای عمال دولت (دیوان کیفر)، عضویت در هیئت قضات محاکمهکننده عبدالحسین تیمورتاش (۱۳۱۱)، انشای رأی و انجام تحقیقات اصلی در پرونده محاکمه سرپاس مختاری و اتباعش (۱۳۲۱)، ریاست کل دیوان کیفر (۱۳۲۳)، مستشاری دیوان عالی کشور و در نهایت، ریاست دادگاه عالی انتظامی قضات. او به استقلال قوه قضائیه اعتقاد راسخ داشت و در مقاطع مختلف در برابر اعمال نفوذهای سیاسی ایستادگی کرد.<ref> ر.ک: عاقلی، باقر، ج۳، ص۱۸۱۳</ref><ref> ر.ک: مشار، خان بابا، ج۱، ص۶۱۸</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''فعالیتهای ادبی، پژوهشی و هنری:''' </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''فعالیتهای ادبی، پژوهشی و هنری:''' </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یکانی دانشمندی جامعالاطراف بود. افزون بر تسلط بر علوم حوزوی، ادیب، شاعر و به ویژه خوشنویسی توانا در خط نستعلیق به شمار میآمد و مرقعاتی از خط زیبای او باقی مانده است. حافظه تاریخی قوی و مشاهدات مستقیم او از رویدادهای مشروطه، وی را به گزینهای ایدهآل برای تدوین تاریخ این دوره تبدیل کرده بود، اما متأسفانه این مهم محقق نشد. با این حال، مورخانی مانند احمد کسروی و اسماعیل امیرخیزی در تألیفات خود از یادداشتها و اطلاعات او بهره بردند.<ref> ر.ک: عاقلی، باقر، ج۳، ص۱۸۱۳</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یکانی دانشمندی جامعالاطراف بود. افزون بر تسلط بر علوم حوزوی، ادیب، شاعر و به ویژه خوشنویسی توانا در خط نستعلیق به شمار میآمد و مرقعاتی از خط زیبای او باقی مانده است. حافظه تاریخی قوی و مشاهدات مستقیم او از رویدادهای مشروطه، وی را به گزینهای ایدهآل برای تدوین تاریخ این دوره تبدیل کرده بود، اما متأسفانه این مهم محقق نشد. با این حال، مورخانی مانند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کسروی، احمد|</ins>احمد کسروی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اسماعیل امیرخیزی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در تألیفات خود از یادداشتها و اطلاعات او بهره بردند.<ref> ر.ک: عاقلی، باقر، ج۳، ص۱۸۱۳</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وفات==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وفات==</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-812098:rev-812101 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%DB%8C%E2%80%8D%DA%AF%E2%80%8D%D8%A7%D9%86%E2%80%8D%DB%8C%E2%80%8C%D8%8C_%D8%A7%D8%B3%E2%80%8D%D9%85%E2%80%8D%D8%A7%D8%B9%E2%80%8D%DB%8C%E2%80%8D%D9%84%E2%80%8C&diff=812098&oldid=prevHbaghizadeh در ۲۹ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۱۹2025-12-29T15:19:10Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۹ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۴۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l42">خط ۴۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''اسماعیل یکانی''' (۱۲۶۶–۱۳۵۳ش) معروف به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>میرزا اسماعیل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یکانی'''، </del>قاضی عالیمقام، روزنامهنگار، ادیب، شاعر، خوشنویس و از رجال مؤثر و آزادیخواه نهضت مشروطیت آذربایجان بود. وی پس از اوجگیری مشروطه به عرصه قضاوت وارد شد و به بالاترین مقام قضایی انتظامی کشور، یعنی ریاست دادگاه عالی انتظامی قضات، دست یافت. یکانی نویسندهای پرکار و خوشنویسی چیرهدست بود و احمد کسروی کتاب «دین و شئون» را نوشته او میدانست که به نام شیخ اسدالله ممقانی منتشر شد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''اسماعیل یکانی''' (۱۲۶۶–۱۳۵۳ش) معروف به میرزا اسماعیل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یکانی، </ins>قاضی عالیمقام، روزنامهنگار، ادیب، شاعر، خوشنویس و از رجال مؤثر و آزادیخواه نهضت مشروطیت آذربایجان بود. وی پس از اوجگیری مشروطه به عرصه قضاوت وارد شد و به بالاترین مقام قضایی انتظامی کشور، یعنی ریاست دادگاه عالی انتظامی قضات، دست یافت. یکانی نویسندهای پرکار و خوشنویسی چیرهدست بود و احمد کسروی کتاب «دین و شئون» را نوشته او میدانست که به نام شیخ اسدالله ممقانی منتشر شد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ولادت==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ولادت==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l52">خط ۵۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==فعالیتها==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==فعالیتها==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''فعالیتهای سیاسی و مطبوعاتی در عصر مشروطه:''' </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''فعالیتهای سیاسی و مطبوعاتی در عصر مشروطه:''' </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با شعلهور شدن نهضت مشروطیت، یکانی به صف آزادیخواهان آذربایجان پیوست و به یکی از ارکان اصلی این جنبش در منطقه تبدیل شد. در جریان محاصره تبریز و قیام علیه استبداد محمدعلیشاه، همکاری نزدیک و مشاورهای با ستارخان و باقرخان داشت. پس از فتح تهران و خلع محمدعلیشاه، در تبریز روزنامه بااهمیت و تأثیرگذار «تبریز» را بنیان گذاشت، اما پس از مدتی آن را به میرزا حسین خان کمال واگذار کرد و خود راهی پایتخت شد. در تهران، در سال ۱۲۹۹، مدیریت روزنامه نیمهرسمی «ایران» در دولت مشیرالدوله (میرزا حسن پیرنیا) به او سپرده شد و نزدیک به یک سال سردبیری این روزنامه را بر عهده داشت. وی همچنین با نشریات آزادیخواه و تجددطلب دیگر مانند مجله «طوفان» همکاری قلمی داشت.<ref> ر.ک: عاقلی، باقر، ج۳، ص۱۸۱۳</ref></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با شعلهور شدن نهضت مشروطیت، یکانی به صف آزادیخواهان آذربایجان پیوست و به یکی از ارکان اصلی این جنبش در منطقه تبدیل شد. در جریان محاصره تبریز و قیام علیه استبداد محمدعلیشاه، همکاری نزدیک و مشاورهای با ستارخان و باقرخان داشت. پس از فتح تهران و خلع محمدعلیشاه، در تبریز روزنامه بااهمیت و تأثیرگذار «تبریز» را بنیان گذاشت، اما پس از مدتی آن را به میرزا حسین خان کمال واگذار کرد و خود راهی پایتخت شد. در تهران، در سال ۱۲۹۹، مدیریت روزنامه نیمهرسمی «ایران» در دولت مشیرالدوله (میرزا حسن پیرنیا) به او سپرده شد و نزدیک به یک سال سردبیری این روزنامه را بر عهده داشت. وی همچنین با نشریات آزادیخواه و تجددطلب دیگر مانند مجله «طوفان» همکاری قلمی داشت.<ref> ر.ک: عاقلی، باقر، ج۳، ص۱۸۱۳</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''فعالیتهای قضایی:'''</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''فعالیتهای قضایی:'''</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در سال ۱۳۰۶ و همزمان با تشکیل دادگستری نوین به رهبری علیاکبر داور، به دستگاه قضایی دعوت شد. سیر ترقی قضایی وی شامل سمتهای متعددی بود: مستشاری دیوان جزای عمال دولت (دیوان کیفر)، عضویت در هیئت قضات محاکمهکننده عبدالحسین تیمورتاش (۱۳۱۱)، انشای رأی و انجام تحقیقات اصلی در پرونده محاکمه سرپاس مختاری و اتباعش (۱۳۲۱)، ریاست کل دیوان کیفر (۱۳۲۳)، مستشاری دیوان عالی کشور و در نهایت، ریاست دادگاه عالی انتظامی قضات. او به استقلال قوه قضائیه اعتقاد راسخ داشت و در مقاطع مختلف در برابر اعمال نفوذهای سیاسی ایستادگی کرد.<ref> ر.ک: عاقلی، باقر، ج۳، ص۱۸۱۳</ref><ref> ر.ک: مشار، خان بابا، ج۱، ص۶۱۸</ref></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در سال ۱۳۰۶ و همزمان با تشکیل دادگستری نوین به رهبری علیاکبر داور، به دستگاه قضایی دعوت شد. سیر ترقی قضایی وی شامل سمتهای متعددی بود: مستشاری دیوان جزای عمال دولت (دیوان کیفر)، عضویت در هیئت قضات محاکمهکننده عبدالحسین تیمورتاش (۱۳۱۱)، انشای رأی و انجام تحقیقات اصلی در پرونده محاکمه سرپاس مختاری و اتباعش (۱۳۲۱)، ریاست کل دیوان کیفر (۱۳۲۳)، مستشاری دیوان عالی کشور و در نهایت، ریاست دادگاه عالی انتظامی قضات. او به استقلال قوه قضائیه اعتقاد راسخ داشت و در مقاطع مختلف در برابر اعمال نفوذهای سیاسی ایستادگی کرد.<ref> ر.ک: عاقلی، باقر، ج۳، ص۱۸۱۳</ref><ref> ر.ک: مشار، خان بابا، ج۱، ص۶۱۸</ref></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''فعالیتهای ادبی، پژوهشی و هنری:''' </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''فعالیتهای ادبی، پژوهشی و هنری:''' </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یکانی دانشمندی جامعالاطراف بود. افزون بر تسلط بر علوم حوزوی، ادیب، شاعر و به ویژه خوشنویسی توانا در خط نستعلیق به شمار میآمد و مرقعاتی از خط زیبای او باقی مانده است. حافظه تاریخی قوی و مشاهدات مستقیم او از رویدادهای مشروطه، وی را به گزینهای ایدهآل برای تدوین تاریخ این دوره تبدیل کرده بود، اما متأسفانه این مهم محقق نشد. با این حال، مورخانی مانند احمد کسروی و اسماعیل امیرخیزی در تألیفات خود از یادداشتها و اطلاعات او بهره بردند.<ref> ر.ک: عاقلی، باقر، ج۳، ص۱۸۱۳</ref></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یکانی دانشمندی جامعالاطراف بود. افزون بر تسلط بر علوم حوزوی، ادیب، شاعر و به ویژه خوشنویسی توانا در خط نستعلیق به شمار میآمد و مرقعاتی از خط زیبای او باقی مانده است. حافظه تاریخی قوی و مشاهدات مستقیم او از رویدادهای مشروطه، وی را به گزینهای ایدهآل برای تدوین تاریخ این دوره تبدیل کرده بود، اما متأسفانه این مهم محقق نشد. با این حال، مورخانی مانند احمد کسروی و اسماعیل امیرخیزی در تألیفات خود از یادداشتها و اطلاعات او بهره بردند.<ref> ر.ک: عاقلی، باقر، ج۳، ص۱۸۱۳</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-812097:rev-812098 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%DB%8C%E2%80%8D%DA%AF%E2%80%8D%D8%A7%D9%86%E2%80%8D%DB%8C%E2%80%8C%D8%8C_%D8%A7%D8%B3%E2%80%8D%D9%85%E2%80%8D%D8%A7%D8%B9%E2%80%8D%DB%8C%E2%80%8D%D9%84%E2%80%8C&diff=812097&oldid=prevHbaghizadeh: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات زندگینامه | عنوان = اسماعیل یکانی | تصویر = NUR75437.jpg | اندازه تصویر = | توضیح تصویر = | نام کامل = اسماعیل یکانی | نامهای دیگر = میرزا اسماعیل یکانی، اسماعیل بن ابراهیم یگانی | لقب = آزادیخواه بنام | تخلص = عامی | نسب = | نام پدر = ابراهیم...» ایجاد کرد2025-12-29T15:18:06Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات زندگینامه | عنوان = اسماعیل یکانی | تصویر = NUR75437.jpg | اندازه تصویر = | توضیح تصویر = | نام کامل = اسماعیل یکانی | نامهای دیگر = میرزا اسماعیل یکانی، اسماعیل بن ابراهیم یگانی | لقب = آزادیخواه بنام | تخلص = عامی | نسب = | نام پدر = ابراهیم...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات زندگینامه<br />
| عنوان = اسماعیل یکانی<br />
| تصویر = NUR75437.jpg<br />
| اندازه تصویر = <br />
| توضیح تصویر = <br />
| نام کامل = اسماعیل یکانی<br />
| نامهای دیگر = میرزا اسماعیل یکانی، اسماعیل بن ابراهیم یگانی<br />
| لقب = آزادیخواه بنام<br />
| تخلص = عامی<br />
| نسب = <br />
| نام پدر = ابراهیم خان یکانی<br />
| ولادت = ۱۲۶۶ ش<br />
| محل تولد = قصبه یکان (دیزه یکان)، مرند<br />
| کشور تولد = ایران<br />
| محل زندگی = تبریز، استانبول، برلین، تهران<br />
| رحلت = ۱۳۵۳ ش<br />
| شهادت = <br />
| مدفن = بهشت زهرای تهران، قطعه ۱۳۰۴ (نزدیک هنرمندان)<br />
| طول عمر = ۸۷ سال<br />
| نام همسر = ۱. آمنه خانم (دختر میرزا ابراهیم آقا صبا)، ۲. سیده عفتالملوک میر قلیج<br />
| فرزندان = هوشنگ، جمشید، همایوندخت (منوچهری)، لیدا (احمدیان تهرانی)<br />
| خویشاوندان = <br />
| دین = اسلام<br />
| مذهب = <br />
| پیشه = قاضی، روزنامهنگار، ادیب، شاعر، خوشنویس، فعال سیاسی<br />
| درجه علمی = <br />
| دانشگاه = تحصیلات حوزوی<br />
| علایق پژوهشی = تاریخ مشروطه، ادبیات فارسی و عربی، خوشنویسی، نقد ادبی<br />
| منصب = ریاست دادگاه عالی انتظامی قضات<br />
| پس از = <br />
| پیش از = <br />
| اساتید = <br />
| مشایخ = <br />
| معاصرین = ستارخان، باقرخان، سید حسن تقیزاده، احمد کسروی، ملکالشعرای بهار، علیاکبر داور<br />
| شاگردان = <br />
| اجازه اجتهاد از = <br />
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[نادره ایام حکیم عمر خیام]] | [[سخنشناسی]] | [[فرهنگ منظوم فارسی فرانسه]] | [[سرآغاز (منظومه)]] | [[دیوان اشعار یکانی]] | [[ترجمه و تفسیر قصیده بانت سعاد]] | [[یادداشتهای تاریخی مشروطه]]}} <br />
| سبک نوشتاری = <br />
| وبگاه = <br />
| امضا = <br />
| کد مؤلف = AUTHORCODE75437AUTHORCODE<br />
}}<br />
<br />
'''اسماعیل یکانی''' (۱۲۶۶–۱۳۵۳ش) معروف به '''میرزا اسماعیل یکانی'''، قاضی عالیمقام، روزنامهنگار، ادیب، شاعر، خوشنویس و از رجال مؤثر و آزادیخواه نهضت مشروطیت آذربایجان بود. وی پس از اوجگیری مشروطه به عرصه قضاوت وارد شد و به بالاترین مقام قضایی انتظامی کشور، یعنی ریاست دادگاه عالی انتظامی قضات، دست یافت. یکانی نویسندهای پرکار و خوشنویسی چیرهدست بود و احمد کسروی کتاب «دین و شئون» را نوشته او میدانست که به نام شیخ اسدالله ممقانی منتشر شد.<br />
<br />
==ولادت==<br />
میرزا اسماعیل یکانی فرزند ابراهیم خان یکانی در سال ۱۲۶۶ هجری شمسی در قصبه یکان (دیزه یکان) از توابع شهرستان مرند دیده به جهان گشود. خاستگاه خانوادگی وی همین منطقه بود.<ref> ر.ک: عاقلی، باقر، ج۳، ص۱۸۱۲</ref><ref> ر.ک: مشار، خان بابا، ج۱، ص۶۱۸</ref><br />
<br />
==تحصیلات==<br />
تحصیلات ابتدایی را در زادگاهش گذراند و برای تحصیلات عالی رهسپار تبریز شد. در حوزههای علمیه تبریز، ادبیات فارسی و عربی، فلسفه، منطق، فقه و اصول، ریاضیات و هیئت را به صورت جامع فراگرفت و به حدی تبحر یافت که در جوانی به جرگه مدرسان درجه اول حوزه علمیه تبریز و برخی مدارس نوین این شهر پیوست.<ref> ر.ک: عاقلی، باقر، ج۳، ص۱۸۱۲</ref><br />
<br />
==فعالیتها==<br />
'''فعالیتهای سیاسی و مطبوعاتی در عصر مشروطه:''' <br />
با شعلهور شدن نهضت مشروطیت، یکانی به صف آزادیخواهان آذربایجان پیوست و به یکی از ارکان اصلی این جنبش در منطقه تبدیل شد. در جریان محاصره تبریز و قیام علیه استبداد محمدعلیشاه، همکاری نزدیک و مشاورهای با ستارخان و باقرخان داشت. پس از فتح تهران و خلع محمدعلیشاه، در تبریز روزنامه بااهمیت و تأثیرگذار «تبریز» را بنیان گذاشت، اما پس از مدتی آن را به میرزا حسین خان کمال واگذار کرد و خود راهی پایتخت شد. در تهران، در سال ۱۲۹۹، مدیریت روزنامه نیمهرسمی «ایران» در دولت مشیرالدوله (میرزا حسن پیرنیا) به او سپرده شد و نزدیک به یک سال سردبیری این روزنامه را بر عهده داشت. وی همچنین با نشریات آزادیخواه و تجددطلب دیگر مانند مجله «طوفان» همکاری قلمی داشت.<ref> ر.ک: عاقلی، باقر، ج۳، ص۱۸۱۳</ref><br />
<br />
'''فعالیتهای قضایی:'''<br />
در سال ۱۳۰۶ و همزمان با تشکیل دادگستری نوین به رهبری علیاکبر داور، به دستگاه قضایی دعوت شد. سیر ترقی قضایی وی شامل سمتهای متعددی بود: مستشاری دیوان جزای عمال دولت (دیوان کیفر)، عضویت در هیئت قضات محاکمهکننده عبدالحسین تیمورتاش (۱۳۱۱)، انشای رأی و انجام تحقیقات اصلی در پرونده محاکمه سرپاس مختاری و اتباعش (۱۳۲۱)، ریاست کل دیوان کیفر (۱۳۲۳)، مستشاری دیوان عالی کشور و در نهایت، ریاست دادگاه عالی انتظامی قضات. او به استقلال قوه قضائیه اعتقاد راسخ داشت و در مقاطع مختلف در برابر اعمال نفوذهای سیاسی ایستادگی کرد.<ref> ر.ک: عاقلی، باقر، ج۳، ص۱۸۱۳</ref><ref> ر.ک: مشار، خان بابا، ج۱، ص۶۱۸</ref><br />
'''فعالیتهای ادبی، پژوهشی و هنری:''' <br />
یکانی دانشمندی جامعالاطراف بود. افزون بر تسلط بر علوم حوزوی، ادیب، شاعر و به ویژه خوشنویسی توانا در خط نستعلیق به شمار میآمد و مرقعاتی از خط زیبای او باقی مانده است. حافظه تاریخی قوی و مشاهدات مستقیم او از رویدادهای مشروطه، وی را به گزینهای ایدهآل برای تدوین تاریخ این دوره تبدیل کرده بود، اما متأسفانه این مهم محقق نشد. با این حال، مورخانی مانند احمد کسروی و اسماعیل امیرخیزی در تألیفات خود از یادداشتها و اطلاعات او بهره بردند.<ref> ر.ک: عاقلی، باقر، ج۳، ص۱۸۱۳</ref><br />
<br />
==وفات==<br />
میرزا اسماعیل یکانی پس از یک عمر فعالیت سیاسی، قضایی و فرهنگی پربار، سرانجام در ۲۹ مهرماه ۱۳۵۳ هجری شمسی، در سن ۸۷ سالگی در تهران درگذشت. پیکر وی در بهشت زهرای تهران به خاک سپرده شد و بر سنگ مزارش لقب معروف او «آزادیخواه بنام» حک گردید.<ref>[https://salarsolmaz.blogfa.com/post/181 ر.ک: همراز، رضا، «میرزا اسماعیل یکانی؛ آزادیخواه بنام»]</ref><ref> ر.ک: عاقلی، باقر، ج۳، ص۱۸۱۳</ref><br />
<br />
==آثار==<br />
* نادره ایام حکیم عمر خیام (تهران: انجمن آثار ملی، ۱۳۴۲، ۴۰۸ صفحه) - تحقیق مفصلی درباره افکار و علوم خیام.<br />
* سخنشناسی (تهران: نشر ابن سینا، ۱۳۴۶، ۴۴۲ صفحه) - در موضوع ادبیات و صنایع مستظرفه.<br />
* فرهنگ منظوم فارسی فرانسه (تهران: ۱۳۱۸) - حاوی دو هزار لغت.<br />
* سرآغاز (منظومه، استانبول: ۱۳۳۰ قمری) - در نقد استبداد.<br />
* اثر منظوم در باب بیداد حکومت استبداد (۱۲۰۰ بیت، استانبول: ۱۳۳۰ قمری).<br />
* دیوان اشعار یکانی (چاپنشده).<br />
* ترجمه و تفسیر قصیده «بانت سعاد» (غراء) اثر شرفالدین بوصیری (چاپنشده، ۲۵۴ صفحه).<br />
* شرح حال سید حسن تقیزاده (مقاله یا رساله).<br />
* شرح حال حسین کاظمزاده ایرانشهر (مقاله یا رساله).<br />
* مجموعه مقالات منتشرشده در روزنامهها و مجلات: تبریز، ایران، نوبهار، پروین، کاوه (برلن)، طوفان، یغما.<br />
* یادداشتها و خاطرات تاریخی درباره انقلاب مشروطیت (منبع مورد استفاده کسروی و امیرخیزی).<br />
* اوراق و مرقعات خوشنویسی.<ref>[https://salarsolmaz.blogfa.com/post/181 ر.ک: همراز، رضا، «میرزا اسماعیل یکانی؛ آزادیخواه بنام»]</ref><br />
* کتاب «دین و شئون» (منسوب به او به گفته کسروی، اما به نام شیخ اسدالله ممقانی چاپ شده است).<ref> ر.ک: عاقلی، باقر، ج۳، ص۱۸۱۳</ref><br />
<br />
==پانويس==<br />
<references /><br />
<br />
==منابع مقاله==<br />
* عاقلی، باقر، شرح حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران، ج۳، تهران، نشر گفتار به همراهی نشر علم، ۱۳۸۰<br />
* مشار، خان بابا، مؤلفین کتب چاپی فارسی و عربی از آغاز چاپ تاکنون، ج۱، تهران: چاپخانه رنگین، ۱۳۴۰<br />
* [https://salarsolmaz.blogfa.com/post/181 همراز، رضا. «میرزا اسماعیل یکانی؛ آزادیخواه بنام»].<br />
<br />
* مقالات و یادداشتهای پراکنده درباره وی در مطبوعات دوره پهلوی.<br />
<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
[[نادره ایام حکیم عمر خیام و رباعیات او]]<br />
[[رده:زندگینامه]]<br />
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br />
[[رده:مؤلفین-دی]]</div>Hbaghizadeh