https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%D9%87_%D9%85%D8%AA%D9%88%D9%86_%D8%AF%D9%88%D8%B1%DB%80_%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1گزیده متون دورۀ قاجار - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-24T08:47:42Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.39.0https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%D9%87_%D9%85%D8%AA%D9%88%D9%86_%D8%AF%D9%88%D8%B1%DB%80_%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1&diff=810397&oldid=prevHbaghizadeh: جایگزینی متن - ' .' به '.'2025-12-09T09:59:32Z<p>جایگزینی متن - ' .' به '.'</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۹ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۲۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l30">خط ۳۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دورۀ قاجار ضمن اینکه دورهای مستقل از دورۀ معاصر ایران به شمار میرود، به لحاظ تألیف متون رسمی درباری و غیررسمی یکی از مهمترین دورههای ادبی ایران است. با رویکرد به این نکته که تنوع موضوع و نوع نیز در متون این دوره، اعم از نظم و نثر، از بسامد بالایی برخوردار است. این تنوع و تازگی موضوعات مطرح، ناشی از اوضاع اجتماعی و سیاسی خاص این دوره است که متون فارسی را دچار دگرگونیای کرد که پیشتر در فضای ادبی ایران سابقه نداشت. نوشتههایی که در این دوره به رشتۀ تحریر درآمدهاند، نشان از مردمیشدن ادبیات دارد که قبلاً در اختیار طبقۀ حاکم یا گروههای دینی، فلسفی، عرفانی و ... بود؛ اما در این دوره و از اواسط دورۀ ناصری، ادیبات به طور کامل به میان مردم عامی نیز راه یافت؛ از جمله تغییر و تحولات اجتماعی و سیاسی در غرب، انقلابهای صورتگرفته در کشورهای همسایه، ارتباط با کشورهای غرب، سفرهای متعدد دولتمردان ایران به کشورهای دیگر و چند مورد دیگر که البته با آمدن صنعت چاپ به ایران و تلاشهای آزادمردی چون میرزا تقیخان امیرکبیر و تأسیس دارالفنون و نیز وجود دلاورمردانی چون فتحعلیخان آخوندزاده، طالبوف و دیگر کوشندگان راه آزادی در رأس این هرم دگرگونی قرار میگیرد که منجر به انقلاب مشروطه شد و ساختار حکومت ایران را درهم ریخت.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دورۀ قاجار ضمن اینکه دورهای مستقل از دورۀ معاصر ایران به شمار میرود، به لحاظ تألیف متون رسمی درباری و غیررسمی یکی از مهمترین دورههای ادبی ایران است. با رویکرد به این نکته که تنوع موضوع و نوع نیز در متون این دوره، اعم از نظم و نثر، از بسامد بالایی برخوردار است. این تنوع و تازگی موضوعات مطرح، ناشی از اوضاع اجتماعی و سیاسی خاص این دوره است که متون فارسی را دچار دگرگونیای کرد که پیشتر در فضای ادبی ایران سابقه نداشت. نوشتههایی که در این دوره به رشتۀ تحریر درآمدهاند، نشان از مردمیشدن ادبیات دارد که قبلاً در اختیار طبقۀ حاکم یا گروههای دینی، فلسفی، عرفانی و... بود؛ اما در این دوره و از اواسط دورۀ ناصری، ادیبات به طور کامل به میان مردم عامی نیز راه یافت؛ از جمله تغییر و تحولات اجتماعی و سیاسی در غرب، انقلابهای صورتگرفته در کشورهای همسایه، ارتباط با کشورهای غرب، سفرهای متعدد دولتمردان ایران به کشورهای دیگر و چند مورد دیگر که البته با آمدن صنعت چاپ به ایران و تلاشهای آزادمردی چون میرزا تقیخان امیرکبیر و تأسیس دارالفنون و نیز وجود دلاورمردانی چون فتحعلیخان آخوندزاده، طالبوف و دیگر کوشندگان راه آزادی در رأس این هرم دگرگونی قرار میگیرد که منجر به انقلاب مشروطه شد و ساختار حکومت ایران را درهم ریخت.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در آغاز دورۀ قاجار اگرچه پایۀ نثر فنی هنوز بر مبنای مصاف با اندک تمایلی به [[گلستان|گلستان سعدی]] معمول بود، اما متونی به شیوۀ سادهنویسی نیز دیده میشود. از آخرین پیروان سبک نثر فنی معتمدالدوله نشاط را میتوان نام برد؛ او آخرین حافظ مکتب قدیم به شیوۀ [[گلستان]] به شمار میرود.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در آغاز دورۀ قاجار اگرچه پایۀ نثر فنی هنوز بر مبنای مصاف با اندک تمایلی به [[گلستان|گلستان سعدی]] معمول بود، اما متونی به شیوۀ سادهنویسی نیز دیده میشود. از آخرین پیروان سبک نثر فنی معتمدالدوله نشاط را میتوان نام برد؛ او آخرین حافظ مکتب قدیم به شیوۀ [[گلستان]] به شمار میرود.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l40">خط ۴۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اعزام دانشآموزان ایرانی به اروپا، ایجاد چاپخانههای سنگی و حروفی در تبریز و تهران، نشر روزنامههای مختلف در داخل و خارج، تأسیس دارالفنون و نیاز به ترجمۀ کتب علمی و فنی، همه از عوامل تأثیرگذار بر روی نثرنویسی در دورۀ قاجار بودند و در اثر همین عوامل بود که کمکم نثری ساده به تقلید از اروپاییان در ایران شروع به شکلگیری نمود و باب سادهنویسی و سادهگویی باز شد. یکی از نویسندگان سادهنویس، [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]] بود که سفرنامههای خود را با نثری ساده نوشته و منتشر میکند. از دیگر پیشگامان سادهنویسی از میرزاآقاخان کرمانی، میرزا حسنخان اعتمادالسلطنه و میرزا ملکمخان میتوان نام برد. و دو تن از متفکران اجتماعی هم که در این دوره در جنبشهای ادبی تأثیر بسیار گذاردند، یکی [[عبدالرحیم طالبوف]] با نوشتن کتاب «احمد» و دیگری حاجی [[مراغهای، زینالعابدین|زینالعابدین مراغهای]] با نوشتن کتاب «سیاحتنامۀ ابراهیم بیگ یا بلای تعصب» است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اعزام دانشآموزان ایرانی به اروپا، ایجاد چاپخانههای سنگی و حروفی در تبریز و تهران، نشر روزنامههای مختلف در داخل و خارج، تأسیس دارالفنون و نیاز به ترجمۀ کتب علمی و فنی، همه از عوامل تأثیرگذار بر روی نثرنویسی در دورۀ قاجار بودند و در اثر همین عوامل بود که کمکم نثری ساده به تقلید از اروپاییان در ایران شروع به شکلگیری نمود و باب سادهنویسی و سادهگویی باز شد. یکی از نویسندگان سادهنویس، [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]] بود که سفرنامههای خود را با نثری ساده نوشته و منتشر میکند. از دیگر پیشگامان سادهنویسی از میرزاآقاخان کرمانی، میرزا حسنخان اعتمادالسلطنه و میرزا ملکمخان میتوان نام برد. و دو تن از متفکران اجتماعی هم که در این دوره در جنبشهای ادبی تأثیر بسیار گذاردند، یکی [[عبدالرحیم طالبوف]] با نوشتن کتاب «احمد» و دیگری حاجی [[مراغهای، زینالعابدین|زینالعابدین مراغهای]] با نوشتن کتاب «سیاحتنامۀ ابراهیم بیگ یا بلای تعصب» است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هدف از تألیف این کتاب، در مرحلۀ نخست استفادۀ پژوهشگران، دانشجویان رشتههای علوم انسانی چون تاریخ، جغرافیا، علوم سیاسی روزنامهنگاری، هنر، ادبیات فارسی و ... میباشد. با توضیح این نکته که به دلیل گیرایی موضوعات و همینطور کاربرد زبان ساده و مردمی در آن و نیز وجود نکات جالب مطرح در این کتاب، ضمن دادن آگاهیهای ادبی، اجتماعی، سیاسی و ....، می تواند مورد استفادۀ قشرهای دیگر جامعه نیز به شمار آید.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هدف از تألیف این کتاب، در مرحلۀ نخست استفادۀ پژوهشگران، دانشجویان رشتههای علوم انسانی چون تاریخ، جغرافیا، علوم سیاسی روزنامهنگاری، هنر، ادبیات فارسی و... میباشد. با توضیح این نکته که به دلیل گیرایی موضوعات و همینطور کاربرد زبان ساده و مردمی در آن و نیز وجود نکات جالب مطرح در این کتاب، ضمن دادن آگاهیهای ادبی، اجتماعی، سیاسی و....، می تواند مورد استفادۀ قشرهای دیگر جامعه نیز به شمار آید.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده در این کتاب و در شانزده بخش، ضمن مقدمهای در نثر مورد اشاره، بخشهایی از نثر دورۀ قاجار را آورده است؛ از جمله سفرنامهنویسی، داستاننویسی، خاطره و روزنامۀ خاطراتنویسی، فن ترجمه و .... .<ref> [https://literaturelib.com/books/5395 ر.ک: پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده در این کتاب و در شانزده بخش، ضمن مقدمهای در نثر مورد اشاره، بخشهایی از نثر دورۀ قاجار را آورده است؛ از جمله سفرنامهنویسی، داستاننویسی، خاطره و روزنامۀ خاطراتنویسی، فن ترجمه و.....<ref> [https://literaturelib.com/books/5395 ر.ک: پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانويس ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانويس ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-753968:rev-810397 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%D9%87_%D9%85%D8%AA%D9%88%D9%86_%D8%AF%D9%88%D8%B1%DB%80_%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1&diff=753968&oldid=prevHbaghizadeh در ۷ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۴۴2024-09-07T11:44:59Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۷ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۱۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">خط ۸:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان =</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره =<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره =<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">DSR ۱۳۱۰/و۲گ۴</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادبیات فارسی,Persian Literature, -- قرن ۱۳ق., -- 19th century,a02,a02,ایران ,Iran, -- تاریخ , -- History, -- اسناد و مدارک , -- Sources, -- قاجاریان، ۱۱۹۳ - ۱۳۴۴ق., -- Qajars, 1779 - 1925,nli,a02,a02</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر =زوار </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر =زوار </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l54">خط ۵۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ ایران]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:سلسلهها، تقسیمبندی دورهای]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:سلسلههای پس از اسلام]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(شهریور) باقی زاده]] </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(شهریور) باقی زاده]] </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 شهریور 1403</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فاقد اتوماسیون]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فاقد اتوماسیون]]</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-753967:rev-753968 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%D9%87_%D9%85%D8%AA%D9%88%D9%86_%D8%AF%D9%88%D8%B1%DB%80_%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1&diff=753967&oldid=prevHbaghizadeh در ۷ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۴۲2024-09-07T11:42:20Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۷ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۱۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l25">خط ۲۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''گزیده متون دورۀ قاجار''' تألیف مهوش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">واحددوست، </del>در آغاز دورۀ قاجار اگرچه پایۀ نثر فنی هنوز بر مبنای مصاف با اندک تمایلی به گلستان سعدی معمول بود، اما متونی به شیوۀ سادهنویسی نیز دیده میشود. از آخرین پیروان سبک نثر فنی معتمدالدوله نشاط را میتوان نام برد؛ او آخرین حافظ مکتب قدیم به شیوۀ گلستان به شمار میرود.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''گزیده متون دورۀ قاجار''' تألیف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[واحددوست، مهوش|</ins>مهوش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">واحددوست]]، </ins>در آغاز دورۀ قاجار اگرچه پایۀ نثر فنی هنوز بر مبنای مصاف با اندک تمایلی به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[گلستان|</ins>گلستان سعدی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>معمول بود، اما متونی به شیوۀ سادهنویسی نیز دیده میشود. از آخرین پیروان سبک نثر فنی معتمدالدوله نشاط را میتوان نام برد؛ او آخرین حافظ مکتب قدیم به شیوۀ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>گلستان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به شمار میرود.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب از شانزده بخش تشکیل شده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب از شانزده بخش تشکیل شده است.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l32">خط ۳۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دورۀ قاجار ضمن اینکه دورهای مستقل از دورۀ معاصر ایران به شمار میرود، به لحاظ تألیف متون رسمی درباری و غیررسمی یکی از مهمترین دورههای ادبی ایران است. با رویکرد به این نکته که تنوع موضوع و نوع نیز در متون این دوره، اعم از نظم و نثر، از بسامد بالایی برخوردار است. این تنوع و تازگی موضوعات مطرح، ناشی از اوضاع اجتماعی و سیاسی خاص این دوره است که متون فارسی را دچار دگرگونیای کرد که پیشتر در فضای ادبی ایران سابقه نداشت. نوشتههایی که در این دوره به رشتۀ تحریر درآمدهاند، نشان از مردمیشدن ادبیات دارد که قبلاً در اختیار طبقۀ حاکم یا گروههای دینی، فلسفی، عرفانی و ... بود؛ اما در این دوره و از اواسط دورۀ ناصری، ادیبات به طور کامل به میان مردم عامی نیز راه یافت؛ از جمله تغییر و تحولات اجتماعی و سیاسی در غرب، انقلابهای صورتگرفته در کشورهای همسایه، ارتباط با کشورهای غرب، سفرهای متعدد دولتمردان ایران به کشورهای دیگر و چند مورد دیگر که البته با آمدن صنعت چاپ به ایران و تلاشهای آزادمردی چون میرزا تقیخان امیرکبیر و تأسیس دارالفنون و نیز وجود دلاورمردانی چون فتحعلیخان آخوندزاده، طالبوف و دیگر کوشندگان راه آزادی در رأس این هرم دگرگونی قرار میگیرد که منجر به انقلاب مشروطه شد و ساختار حکومت ایران را درهم ریخت.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دورۀ قاجار ضمن اینکه دورهای مستقل از دورۀ معاصر ایران به شمار میرود، به لحاظ تألیف متون رسمی درباری و غیررسمی یکی از مهمترین دورههای ادبی ایران است. با رویکرد به این نکته که تنوع موضوع و نوع نیز در متون این دوره، اعم از نظم و نثر، از بسامد بالایی برخوردار است. این تنوع و تازگی موضوعات مطرح، ناشی از اوضاع اجتماعی و سیاسی خاص این دوره است که متون فارسی را دچار دگرگونیای کرد که پیشتر در فضای ادبی ایران سابقه نداشت. نوشتههایی که در این دوره به رشتۀ تحریر درآمدهاند، نشان از مردمیشدن ادبیات دارد که قبلاً در اختیار طبقۀ حاکم یا گروههای دینی، فلسفی، عرفانی و ... بود؛ اما در این دوره و از اواسط دورۀ ناصری، ادیبات به طور کامل به میان مردم عامی نیز راه یافت؛ از جمله تغییر و تحولات اجتماعی و سیاسی در غرب، انقلابهای صورتگرفته در کشورهای همسایه، ارتباط با کشورهای غرب، سفرهای متعدد دولتمردان ایران به کشورهای دیگر و چند مورد دیگر که البته با آمدن صنعت چاپ به ایران و تلاشهای آزادمردی چون میرزا تقیخان امیرکبیر و تأسیس دارالفنون و نیز وجود دلاورمردانی چون فتحعلیخان آخوندزاده، طالبوف و دیگر کوشندگان راه آزادی در رأس این هرم دگرگونی قرار میگیرد که منجر به انقلاب مشروطه شد و ساختار حکومت ایران را درهم ریخت.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در آغاز دورۀ قاجار اگرچه پایۀ نثر فنی هنوز بر مبنای مصاف با اندک تمایلی به گلستان سعدی معمول بود، اما متونی به شیوۀ سادهنویسی نیز دیده میشود. از آخرین پیروان سبک نثر فنی معتمدالدوله نشاط را میتوان نام برد؛ او آخرین حافظ مکتب قدیم به شیوۀ گلستان به شمار میرود.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در آغاز دورۀ قاجار اگرچه پایۀ نثر فنی هنوز بر مبنای مصاف با اندک تمایلی به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[گلستان|</ins>گلستان سعدی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>معمول بود، اما متونی به شیوۀ سادهنویسی نیز دیده میشود. از آخرین پیروان سبک نثر فنی معتمدالدوله نشاط را میتوان نام برد؛ او آخرین حافظ مکتب قدیم به شیوۀ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>گلستان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به شمار میرود.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آثار نثری که از ابوالقاسم فراهانی پسر میرزا عیسی معروف به میرزا بزرگ به جا مانده است، نشان میدهد که او به قوۀ فصاحت و بلاغت سبک تازهای را به وجود آورد که مطلوب و مورد تقدیر منشیان قرار گرفت و از او تقلید کردند. بنابراین دورۀ قاجار آغازگر تحول نثر فارسی به شمار میآید. نخستین تحول در متون نثر فارسی از نامهنگاری آغاز شد؛ زیرا شرایط اجتماعی و سیاسی ایران بهویژه ارتباطات خارجی موجب تغییر سبک نامهنگاری درباری شد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آثار نثری که از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ابوالقاسم فراهانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>پسر میرزا عیسی معروف به میرزا بزرگ به جا مانده است، نشان میدهد که او به قوۀ فصاحت و بلاغت سبک تازهای را به وجود آورد که مطلوب و مورد تقدیر منشیان قرار گرفت و از او تقلید کردند. بنابراین دورۀ قاجار آغازگر تحول نثر فارسی به شمار میآید. نخستین تحول در متون نثر فارسی از نامهنگاری آغاز شد؛ زیرا شرایط اجتماعی و سیاسی ایران بهویژه ارتباطات خارجی موجب تغییر سبک نامهنگاری درباری شد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>متون نثر فارسی در این دوره به سبب نظر کتابهای خطی میان مردم و همینطور ترجمۀ آثار فرنگی و نیاز به یافتن معادلها و واژههای مناسب برای بعضی از اصطلاحات فرنگی دچار هرجومرج شد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>متون نثر فارسی در این دوره به سبب نظر کتابهای خطی میان مردم و همینطور ترجمۀ آثار فرنگی و نیاز به یافتن معادلها و واژههای مناسب برای بعضی از اصطلاحات فرنگی دچار هرجومرج شد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اعزام دانشآموزان ایرانی به اروپا، ایجاد چاپخانههای سنگی و حروفی در تبریز و تهران، نشر روزنامههای مختلف در داخل و خارج، تأسیس دارالفنون و نیاز به ترجمۀ کتب علمی و فنی، همه از عوامل تأثیرگذار بر روی نثرنویسی در دورۀ قاجار بودند و در اثر همین عوامل بود که کمکم نثری ساده به تقلید از اروپاییان در ایران شروع به شکلگیری نمود و باب سادهنویسی و سادهگویی باز شد. یکی از نویسندگان سادهنویس، ناصرالدین شاه بود که سفرنامههای خود را با نثری ساده نوشته و منتشر میکند. از دیگر پیشگامان سادهنویسی از میرزاآقاخان کرمانی، میرزا حسنخان اعتمادالسلطنه و میرزا ملکمخان میتوان نام برد. و دو تن از متفکران اجتماعی هم که در این دوره در جنبشهای ادبی تأثیر بسیار گذاردند، یکی عبدالرحیم طالبوف با نوشتن کتاب «احمد» و دیگری حاجی زینالعابدین مراغهای با نوشتن کتاب «سیاحتنامۀ ابراهیم بیگ یا بلای تعصب» است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اعزام دانشآموزان ایرانی به اروپا، ایجاد چاپخانههای سنگی و حروفی در تبریز و تهران، نشر روزنامههای مختلف در داخل و خارج، تأسیس دارالفنون و نیاز به ترجمۀ کتب علمی و فنی، همه از عوامل تأثیرگذار بر روی نثرنویسی در دورۀ قاجار بودند و در اثر همین عوامل بود که کمکم نثری ساده به تقلید از اروپاییان در ایران شروع به شکلگیری نمود و باب سادهنویسی و سادهگویی باز شد. یکی از نویسندگان سادهنویس، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ناصرالدین شاه قاجار|</ins>ناصرالدین شاه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بود که سفرنامههای خود را با نثری ساده نوشته و منتشر میکند. از دیگر پیشگامان سادهنویسی از میرزاآقاخان کرمانی، میرزا حسنخان اعتمادالسلطنه و میرزا ملکمخان میتوان نام برد. و دو تن از متفکران اجتماعی هم که در این دوره در جنبشهای ادبی تأثیر بسیار گذاردند، یکی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>عبدالرحیم طالبوف<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>با نوشتن کتاب «احمد» و دیگری حاجی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مراغهای، زینالعابدین|</ins>زینالعابدین مراغهای<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>با نوشتن کتاب «سیاحتنامۀ ابراهیم بیگ یا بلای تعصب» است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هدف از تألیف این کتاب، در مرحلۀ نخست استفادۀ پژوهشگران، دانشجویان رشتههای علوم انسانی چون تاریخ، جغرافیا، علوم سیاسی روزنامهنگاری، هنر، ادبیات فارسی و ... میباشد. با توضیح این نکته که به دلیل گیرایی موضوعات و همینطور کاربرد زبان ساده و مردمی در آن و نیز وجود نکات جالب مطرح در این کتاب، ضمن دادن آگاهیهای ادبی، اجتماعی، سیاسی و ....، می تواند مورد استفادۀ قشرهای دیگر جامعه نیز به شمار آید.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هدف از تألیف این کتاب، در مرحلۀ نخست استفادۀ پژوهشگران، دانشجویان رشتههای علوم انسانی چون تاریخ، جغرافیا، علوم سیاسی روزنامهنگاری، هنر، ادبیات فارسی و ... میباشد. با توضیح این نکته که به دلیل گیرایی موضوعات و همینطور کاربرد زبان ساده و مردمی در آن و نیز وجود نکات جالب مطرح در این کتاب، ضمن دادن آگاهیهای ادبی، اجتماعی، سیاسی و ....، می تواند مورد استفادۀ قشرهای دیگر جامعه نیز به شمار آید.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده در این کتاب و در شانزده بخش، ضمن مقدمهای در نثر مورد اشاره، بخشهایی از نثر دورۀ قاجار را آورده است؛ از جمله سفرنامهنویسی، داستاننویسی، خاطره و روزنامۀ خاطراتنویسی، فن ترجمه و .... .<ref> [https://literaturelib.com/books/5395 ر.ک: پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده در این کتاب و در شانزده بخش، ضمن مقدمهای در نثر مورد اشاره، بخشهایی از نثر دورۀ قاجار را آورده است؛ از جمله سفرنامهنویسی، داستاننویسی، خاطره و روزنامۀ خاطراتنویسی، فن ترجمه و .... .<ref> [https://literaturelib.com/books/5395 ر.ک: پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانويس ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانويس ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-753323:rev-753967 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%D9%87_%D9%85%D8%AA%D9%88%D9%86_%D8%AF%D9%88%D8%B1%DB%80_%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1&diff=753323&oldid=prevHbaghizadeh: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NURگزیده متون دورۀ قاجارJ1.jpg | عنوان =گزیده متون دورۀ قاجار | عنوانهای دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = واحددوست، مهوش (نویسنده) |زبان | زبان = | کد کنگره = | موضوع = |ناشر | ناشر =زوار | مکان نشر =تهران | سال نشر =1400 | ک...» ایجاد کرد2024-09-06T08:35:57Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NURگزیده متون دورۀ قاجارJ1.jpg | عنوان =گزیده متون دورۀ قاجار | عنوانهای دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/w/index.php?title=%D9%88%D8%A7%D8%AD%D8%AF%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%8C_%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B4&action=edit&redlink=1" class="new" title="واحددوست، مهوش (صفحه وجود ندارد)">واحددوست، مهوش</a> (نویسنده) |زبان | زبان = | کد کنگره = | موضوع = |ناشر | ناشر =زوار | مکان نشر =تهران | سال نشر =1400 | ک...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br />
| تصویر =NURگزیده متون دورۀ قاجارJ1.jpg<br />
| عنوان =گزیده متون دورۀ قاجار<br />
| عنوانهای دیگر =<br />
|پدیدآورندگان <br />
| پدیدآوران = <br />
[[واحددوست، مهوش]] (نویسنده)<br />
|زبان <br />
| زبان =<br />
| کد کنگره =<br />
| موضوع =<br />
|ناشر <br />
| ناشر =زوار <br />
| مکان نشر =تهران<br />
| سال نشر =1400 <br />
<br />
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE.....AUTOMATIONCODE<br />
| چاپ =اول<br />
| شابک =2ـ592ـ401ـ964ـ978<br />
| تعداد جلد =<br />
| کتابخانۀ دیجیتال نور =<br />
| کتابخوان همراه نور =<br />
| کد پدیدآور =<br />
| پس از =<br />
| پیش از =<br />
}}<br />
'''گزیده متون دورۀ قاجار''' تألیف مهوش واحددوست، در آغاز دورۀ قاجار اگرچه پایۀ نثر فنی هنوز بر مبنای مصاف با اندک تمایلی به گلستان سعدی معمول بود، اما متونی به شیوۀ سادهنویسی نیز دیده میشود. از آخرین پیروان سبک نثر فنی معتمدالدوله نشاط را میتوان نام برد؛ او آخرین حافظ مکتب قدیم به شیوۀ گلستان به شمار میرود.<br />
==ساختار==<br />
کتاب از شانزده بخش تشکیل شده است.<br />
<br />
==گزارش کتاب==<br />
دورۀ قاجار ضمن اینکه دورهای مستقل از دورۀ معاصر ایران به شمار میرود، به لحاظ تألیف متون رسمی درباری و غیررسمی یکی از مهمترین دورههای ادبی ایران است. با رویکرد به این نکته که تنوع موضوع و نوع نیز در متون این دوره، اعم از نظم و نثر، از بسامد بالایی برخوردار است. این تنوع و تازگی موضوعات مطرح، ناشی از اوضاع اجتماعی و سیاسی خاص این دوره است که متون فارسی را دچار دگرگونیای کرد که پیشتر در فضای ادبی ایران سابقه نداشت. نوشتههایی که در این دوره به رشتۀ تحریر درآمدهاند، نشان از مردمیشدن ادبیات دارد که قبلاً در اختیار طبقۀ حاکم یا گروههای دینی، فلسفی، عرفانی و ... بود؛ اما در این دوره و از اواسط دورۀ ناصری، ادیبات به طور کامل به میان مردم عامی نیز راه یافت؛ از جمله تغییر و تحولات اجتماعی و سیاسی در غرب، انقلابهای صورتگرفته در کشورهای همسایه، ارتباط با کشورهای غرب، سفرهای متعدد دولتمردان ایران به کشورهای دیگر و چند مورد دیگر که البته با آمدن صنعت چاپ به ایران و تلاشهای آزادمردی چون میرزا تقیخان امیرکبیر و تأسیس دارالفنون و نیز وجود دلاورمردانی چون فتحعلیخان آخوندزاده، طالبوف و دیگر کوشندگان راه آزادی در رأس این هرم دگرگونی قرار میگیرد که منجر به انقلاب مشروطه شد و ساختار حکومت ایران را درهم ریخت.<br />
<br />
در آغاز دورۀ قاجار اگرچه پایۀ نثر فنی هنوز بر مبنای مصاف با اندک تمایلی به گلستان سعدی معمول بود، اما متونی به شیوۀ سادهنویسی نیز دیده میشود. از آخرین پیروان سبک نثر فنی معتمدالدوله نشاط را میتوان نام برد؛ او آخرین حافظ مکتب قدیم به شیوۀ گلستان به شمار میرود.<br />
<br />
آثار نثری که از ابوالقاسم فراهانی پسر میرزا عیسی معروف به میرزا بزرگ به جا مانده است، نشان میدهد که او به قوۀ فصاحت و بلاغت سبک تازهای را به وجود آورد که مطلوب و مورد تقدیر منشیان قرار گرفت و از او تقلید کردند. بنابراین دورۀ قاجار آغازگر تحول نثر فارسی به شمار میآید. نخستین تحول در متون نثر فارسی از نامهنگاری آغاز شد؛ زیرا شرایط اجتماعی و سیاسی ایران بهویژه ارتباطات خارجی موجب تغییر سبک نامهنگاری درباری شد.<br />
<br />
متون نثر فارسی در این دوره به سبب نظر کتابهای خطی میان مردم و همینطور ترجمۀ آثار فرنگی و نیاز به یافتن معادلها و واژههای مناسب برای بعضی از اصطلاحات فرنگی دچار هرجومرج شد.<br />
<br />
اعزام دانشآموزان ایرانی به اروپا، ایجاد چاپخانههای سنگی و حروفی در تبریز و تهران، نشر روزنامههای مختلف در داخل و خارج، تأسیس دارالفنون و نیاز به ترجمۀ کتب علمی و فنی، همه از عوامل تأثیرگذار بر روی نثرنویسی در دورۀ قاجار بودند و در اثر همین عوامل بود که کمکم نثری ساده به تقلید از اروپاییان در ایران شروع به شکلگیری نمود و باب سادهنویسی و سادهگویی باز شد. یکی از نویسندگان سادهنویس، ناصرالدین شاه بود که سفرنامههای خود را با نثری ساده نوشته و منتشر میکند. از دیگر پیشگامان سادهنویسی از میرزاآقاخان کرمانی، میرزا حسنخان اعتمادالسلطنه و میرزا ملکمخان میتوان نام برد. و دو تن از متفکران اجتماعی هم که در این دوره در جنبشهای ادبی تأثیر بسیار گذاردند، یکی عبدالرحیم طالبوف با نوشتن کتاب «احمد» و دیگری حاجی زینالعابدین مراغهای با نوشتن کتاب «سیاحتنامۀ ابراهیم بیگ یا بلای تعصب» است.<br />
<br />
هدف از تألیف این کتاب، در مرحلۀ نخست استفادۀ پژوهشگران، دانشجویان رشتههای علوم انسانی چون تاریخ، جغرافیا، علوم سیاسی روزنامهنگاری، هنر، ادبیات فارسی و ... میباشد. با توضیح این نکته که به دلیل گیرایی موضوعات و همینطور کاربرد زبان ساده و مردمی در آن و نیز وجود نکات جالب مطرح در این کتاب، ضمن دادن آگاهیهای ادبی، اجتماعی، سیاسی و ....، می تواند مورد استفادۀ قشرهای دیگر جامعه نیز به شمار آید.<br />
<br />
نویسنده در این کتاب و در شانزده بخش، ضمن مقدمهای در نثر مورد اشاره، بخشهایی از نثر دورۀ قاجار را آورده است؛ از جمله سفرنامهنویسی، داستاننویسی، خاطره و روزنامۀ خاطراتنویسی، فن ترجمه و .... .<ref> [https://literaturelib.com/books/5395 ر.ک: پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref><br />
<br />
<br />
==پانويس ==<br />
<references /><br />
<br />
<br />
==منابع مقاله==<br />
پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
<br />
<br />
[[رده:کتابشناسی]]<br />
[[رده:مقالات(شهریور) باقی زاده]] <br />
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br />
[[رده:فاقد اتوماسیون]]</div>Hbaghizadeh