https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%DA%A9%D8%AA%D8%A7%E2%80%8C%D8%A8%E2%80%8C_%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D8%A7%E2%80%8C%D8%AA%E2%80%8C_%28%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D9%85_%D8%B4%DB%8C%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C%29کتاب الدیات (ابن ابیعاصم شیبانی) - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-27T15:00:03Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.39.0https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%DA%A9%D8%AA%D8%A7%E2%80%8C%D8%A8%E2%80%8C_%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D8%A7%E2%80%8C%D8%AA%E2%80%8C_(%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D9%85_%D8%B4%DB%8C%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C)&diff=784426&oldid=prevHbaghizadeh در ۲۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۱۵2025-05-21T18:15:39Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۴۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l25">خط ۲۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''كتاب الديات'''، نوشته ابوبکر احمد بن عمرو النبیل ابىعاصم ضحاک شیبانى (206-287ق)، از فقها و حافظان بزرگ حدیث اهل سنت است. نویسنده، حدیثهای نبوی(ص) در باب «دیات» را که با فتواهای مذهبش (ظاهریه) سازگار بوده، با ذکر سند آنها گِرد آورده است. سید محمد بدرالدین ابوفراس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نعسانی </del>حلبی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ازهری، </del>پژوهش این اثر را انجام داده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''كتاب الديات'''، نوشته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن ابیعاصم، احمد بن عمرو|</ins>ابوبکر احمد بن عمرو النبیل ابىعاصم ضحاک شیبانى<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(206-287ق)، از فقها و حافظان بزرگ حدیث اهل سنت است. نویسنده، حدیثهای نبوی(ص) در باب «دیات» را که با فتواهای مذهبش (ظاهریه) سازگار بوده، با ذکر سند آنها گِرد آورده است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[نعمانی، محمد بدرالدین|</ins>سید محمد بدرالدین ابوفراس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نعمانی </ins>حلبی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ازهری]]، </ins>پژوهش این اثر را انجام داده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==محتوای کتاب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==محتوای کتاب==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوبکر شیبانی بحث از دیههای گوناگون را در ذیل بابهایی،که شمارهگذاری نشدهاند، آورده است. او مباحثی را درباره آسیبهایی که در زندگی مسلمانان رخ میدهد و به جراحت و مرگ میانجامد، با بهرهگیری از احادیث نبوی(ص)، دستهبندی کرده است. این آسیبها گوناگونند و از زیانرساندنِ به خود مانند خودکُشی، تا به دیگران، اعم از مسلمان آزاد و برده و مشرکان و کافران را در بر میگیرد. برخی عنوانهای بابها عبارتند از: سبّ مسلمان و حرمت خون او؛ خودکشی؛ سبُک شمردن خون؛ خونبهای قتل؛ تساوی مسلمانان در خونبها؛ دیه کشتار گروهی؛ قصاص بردگان و فرزندان؛ دیه اندامها؛ جنین؛ قسامه؛ جبار؛ ذمیان؛ مثله کافران؛ قتل با خوراندن سَم؛ کشتن برده؛ خونبهاخواهی امام یا اولیای دم؛ ارث بُردن قاتل در قتل خطئی؛ خطای پزشک؛ عاقله؛ کشتن پس از امان دادن؛ دیه زیادهروی در ادب کردن زن و...<ref>ر.ک: متن کتاب، صفحه الف - ه</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن ابیعاصم، احمد بن عمرو|</ins>ابوبکر شیبانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بحث از دیههای گوناگون را در ذیل بابهایی،که شمارهگذاری نشدهاند، آورده است. او مباحثی را درباره آسیبهایی که در زندگی مسلمانان رخ میدهد و به جراحت و مرگ میانجامد، با بهرهگیری از احادیث نبوی(ص)، دستهبندی کرده است. این آسیبها گوناگونند و از زیانرساندنِ به خود مانند خودکُشی، تا به دیگران، اعم از مسلمان آزاد و برده و مشرکان و کافران را در بر میگیرد. برخی عنوانهای بابها عبارتند از: سبّ مسلمان و حرمت خون او؛ خودکشی؛ سبُک شمردن خون؛ خونبهای قتل؛ تساوی مسلمانان در خونبها؛ دیه کشتار گروهی؛ قصاص بردگان و فرزندان؛ دیه اندامها؛ جنین؛ قسامه؛ جبار؛ ذمیان؛ مثله کافران؛ قتل با خوراندن سَم؛ کشتن برده؛ خونبهاخواهی امام یا اولیای دم؛ ارث بُردن قاتل در قتل خطئی؛ خطای پزشک؛ عاقله؛ کشتن پس از امان دادن؛ دیه زیادهروی در ادب کردن زن و...<ref>ر.ک: متن کتاب، صفحه الف - ه</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوبکر شیبانی عنوان هر باب را از متن حدیثی که در ذیل آن آمده، گرفته است؛ نمونهای از آنها را در دو عنوانِ «ذِكرُ قَوْلِ النَّبِي(ص): سِبَابُ المُسلِم فُسُوقٌ وَ قِتَالُهُ كفْرٌ» و «ذِكرُ قَوْلِ النَّبِي(ص): لَزَوَالُ الدُّنْيا أَهْوَنُ عَلَی اللهِ مِنْ دَمٍ يسْفَك بِغَيرِ حَقٍّ» میتوان دید. همچنین، او در ارائه فتواها فقط به ذِکر حدیث نبوی(ص) بسنده نموده و از درج آرای فقیهان پرهیز کرده است<ref>ر.ک: همان، ص3</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن ابیعاصم، احمد بن عمرو|</ins>ابوبکر شیبانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>عنوان هر باب را از متن حدیثی که در ذیل آن آمده، گرفته است؛ نمونهای از آنها را در دو عنوانِ «ذِكرُ قَوْلِ النَّبِي(ص): سِبَابُ المُسلِم فُسُوقٌ وَ قِتَالُهُ كفْرٌ» و «ذِكرُ قَوْلِ النَّبِي(ص): لَزَوَالُ الدُّنْيا أَهْوَنُ عَلَی اللهِ مِنْ دَمٍ يسْفَك بِغَيرِ حَقٍّ» میتوان دید. همچنین، او در ارائه فتواها فقط به ذِکر حدیث نبوی(ص) بسنده نموده و از درج آرای فقیهان پرهیز کرده است<ref>ر.ک: همان، ص3</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==سند متن کتاب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==سند متن کتاب==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>الديات، با شناسهای برای متن خود، آغاز میشود و سلسله کسانی را که از متن گزارش دادهاند، اینگونه برمیشمرد: «شمسُالدین محمد بن محمد بن جوارش صالحی»، به متن این کتاب با اجازتی از «حافظ، ابوبکر بن مُحب» دست یافته است. او نیز به درستیِ آن با خوانشی (قرائتی) که از آغاز کتاب تا عبارتِ «الإمامُ يُكلّم مَن وجبَ لهُ حقٌّ في العَفو» در پیشگاه شیخ خود «احمد بن عبدالهادی» داشته، اطمینان یافته است. سپس، از آنجا تا پایان کتاب را بر استاد دیگرش «محمد بن احمد بن تمام» خوانده است. آن دو استاد هم این دو متن را از فخر بن بخاری شنیدهاند. فخر نیز متن را از «اسعد و زاهر» (دو فرزند ابوطاهر)، «رضوان بن ابوطالب ثقفی»، «عبدالواحد بن ابومُظهر صیدلانی» و «عینالشمس» (دختر احمد بن ابوفرج) شنیده است و اینان همگی آن را به اجازه و سماع از «ابوبکر محمد بن علی بن ابوذر صالحانی» بازگو کردهاند. ابوبکر نیز متن را از «ابوطاهر محمد بن احمد بن عبدالرحیم» و ابوطاهر هم آن را از «ابوبکر عبدالله بن محمد بن محمد فُورَک قبّاب» و او آن را از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«ابوبکر </del>احمد بن عمرو بن ابوعاصم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نبیل» </del>بهصورت انباء دریافته است<ref>ر.ک: همان، ص2</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>الديات، با شناسهای برای متن خود، آغاز میشود و سلسله کسانی را که از متن گزارش دادهاند، اینگونه برمیشمرد: «شمسُالدین محمد بن محمد بن جوارش صالحی»، به متن این کتاب با اجازتی از «حافظ، ابوبکر بن مُحب» دست یافته است. او نیز به درستیِ آن با خوانشی (قرائتی) که از آغاز کتاب تا عبارتِ «الإمامُ يُكلّم مَن وجبَ لهُ حقٌّ في العَفو» در پیشگاه شیخ خود «احمد بن عبدالهادی» داشته، اطمینان یافته است. سپس، از آنجا تا پایان کتاب را بر استاد دیگرش «محمد بن احمد بن تمام» خوانده است. آن دو استاد هم این دو متن را از فخر بن بخاری شنیدهاند. فخر نیز متن را از «اسعد و زاهر» (دو فرزند ابوطاهر)، «رضوان بن ابوطالب ثقفی»، «عبدالواحد بن ابومُظهر صیدلانی» و «عینالشمس» (دختر احمد بن ابوفرج) شنیده است و اینان همگی آن را به اجازه و سماع از «ابوبکر محمد بن علی بن ابوذر صالحانی» بازگو کردهاند. ابوبکر نیز متن را از «ابوطاهر محمد بن احمد بن عبدالرحیم» و ابوطاهر هم آن را از «ابوبکر عبدالله بن محمد بن محمد فُورَک قبّاب» و او آن را از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[ابوبکر </ins>احمد بن عمرو بن ابوعاصم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نبیل]]» </ins>بهصورت انباء دریافته است<ref>ر.ک: همان، ص2</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس ==</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-784423:rev-784426 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%DA%A9%D8%AA%D8%A7%E2%80%8C%D8%A8%E2%80%8C_%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D8%A7%E2%80%8C%D8%AA%E2%80%8C_(%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D9%85_%D8%B4%DB%8C%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C)&diff=784423&oldid=prevHbaghizadeh: Hbaghizadeh صفحهٔ کتاب الدیات (ابن ابی عاصم شیبانی) را بدون برجایگذاشتن تغییرمسیر به کتاب الدیات (ابن ابیعاصم شیبانی) منتقل کرد2025-05-21T18:11:32Z<p>Hbaghizadeh صفحهٔ <a href="/w/index.php?title=%DA%A9%D8%AA%D8%A7%E2%80%8C%D8%A8%E2%80%8C_%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D8%A7%E2%80%8C%D8%AA%E2%80%8C_(%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C_%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D9%85_%D8%B4%DB%8C%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C)&action=edit&redlink=1" class="new" title="کتاب الدیات (ابن ابی عاصم شیبانی) (صفحه وجود ندارد)">کتاب الدیات (ابن ابی عاصم شیبانی)</a> را بدون برجایگذاشتن تغییرمسیر به <a href="/wiki/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%E2%80%8C%D8%A8%E2%80%8C_%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D8%A7%E2%80%8C%D8%AA%E2%80%8C_(%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D9%85_%D8%B4%DB%8C%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C)" title="کتاب الدیات (ابن ابیعاصم شیبانی)">کتاب الدیات (ابن ابیعاصم شیبانی)</a> منتقل کرد</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۴۱</td>
</tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-784414:rev-784423 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%DA%A9%D8%AA%D8%A7%E2%80%8C%D8%A8%E2%80%8C_%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D8%A7%E2%80%8C%D8%AA%E2%80%8C_(%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D9%85_%D8%B4%DB%8C%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C)&diff=784414&oldid=prevHbaghizadeh در ۲۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۰۸2025-05-21T18:08:51Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۳۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l5">خط ۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآورندگان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآورندگان</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآوران = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآوران = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابی عاصم، </del>احمد بن عمرو]] (نويسنده)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابیعاصم، </ins>احمد بن عمرو]] (نويسنده)</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[نعمانی، محمد بدرالدین]] (مصحح)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[نعمانی، محمد بدرالدین]] (مصحح)</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l46">خط ۴۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۶:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:فقه و اصول]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:مباحث خاص فقه]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:قضاء و شهادات، حدود و دیات، حقوق جزا]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 خرداد 1404</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ اردیبهشت 1404 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ اردیبهشت 1404 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ اردیبهشت 1404 توسط محسن عزیزی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ اردیبهشت 1404 توسط محسن عزیزی]]</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-780690:rev-784414 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%DA%A9%D8%AA%D8%A7%E2%80%8C%D8%A8%E2%80%8C_%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D8%A7%E2%80%8C%D8%AA%E2%80%8C_(%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D9%85_%D8%B4%DB%8C%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C)&diff=780690&oldid=prevA-esmaeili: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR76765J1.jpg | عنوان = کتاب الدیات | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = ابن ابی عاصم، احمد بن عمرو (نويسنده) نعمانی، محمد بدرالدین (مصحح) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = الف2ک2 195/7 BP | موضوع = |ناشر |...» ایجاد کرد2025-04-22T04:33:05Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR76765J1.jpg | عنوان = کتاب الدیات | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C_%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D9%85%D8%8C_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D9%85%D8%B1%D9%88&action=edit&redlink=1" class="new" title="ابن ابی عاصم، احمد بن عمرو (صفحه وجود ندارد)">ابن ابی عاصم، احمد بن عمرو</a> (نويسنده) <a href="/w/index.php?title=%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86&action=edit&redlink=1" class="new" title="نعمانی، محمد بدرالدین (صفحه وجود ندارد)">نعمانی، محمد بدرالدین</a> (مصحح) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = الف2ک2 195/7 BP | موضوع = |ناشر |...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br />
| تصویر =NUR76765J1.jpg<br />
| عنوان = کتاب الدیات<br />
| عنوانهای دیگر = <br />
| پدیدآورندگان<br />
| پدیدآوران = <br />
[[ابن ابی عاصم، احمد بن عمرو]] (نويسنده)<br />
[[نعمانی، محمد بدرالدین]] (مصحح)<br />
|زبان<br />
| زبان = عربی<br />
| کد کنگره = الف2ک2 195/7 BP <br />
| موضوع =<br />
|ناشر <br />
| ناشر = <br />
| مکان نشر = <br />
| سال نشر = 1323ق<br />
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE76765AUTOMATIONCODE<br />
| چاپ = 1<br />
| شابک = <br />
| تعداد جلد = 1<br />
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 76765<br />
| کتابخوان همراه نور = 76765<br />
| کد پدیدآور = 11740<br />
| پس از = <br />
| پیش از = <br />
}}<br />
'''كتاب الديات'''، نوشته ابوبکر احمد بن عمرو النبیل ابىعاصم ضحاک شیبانى (206-287ق)، از فقها و حافظان بزرگ حدیث اهل سنت است. نویسنده، حدیثهای نبوی(ص) در باب «دیات» را که با فتواهای مذهبش (ظاهریه) سازگار بوده، با ذکر سند آنها گِرد آورده است. سید محمد بدرالدین ابوفراس نعسانی حلبی ازهری، پژوهش این اثر را انجام داده است.<br />
<br />
==محتوای کتاب==<br />
ابوبکر شیبانی بحث از دیههای گوناگون را در ذیل بابهایی،که شمارهگذاری نشدهاند، آورده است. او مباحثی را درباره آسیبهایی که در زندگی مسلمانان رخ میدهد و به جراحت و مرگ میانجامد، با بهرهگیری از احادیث نبوی(ص)، دستهبندی کرده است. این آسیبها گوناگونند و از زیانرساندنِ به خود مانند خودکُشی، تا به دیگران، اعم از مسلمان آزاد و برده و مشرکان و کافران را در بر میگیرد. برخی عنوانهای بابها عبارتند از: سبّ مسلمان و حرمت خون او؛ خودکشی؛ سبُک شمردن خون؛ خونبهای قتل؛ تساوی مسلمانان در خونبها؛ دیه کشتار گروهی؛ قصاص بردگان و فرزندان؛ دیه اندامها؛ جنین؛ قسامه؛ جبار؛ ذمیان؛ مثله کافران؛ قتل با خوراندن سَم؛ کشتن برده؛ خونبهاخواهی امام یا اولیای دم؛ ارث بُردن قاتل در قتل خطئی؛ خطای پزشک؛ عاقله؛ کشتن پس از امان دادن؛ دیه زیادهروی در ادب کردن زن و...<ref>ر.ک: متن کتاب، صفحه الف - ه</ref>.<br />
<br />
ابوبکر شیبانی عنوان هر باب را از متن حدیثی که در ذیل آن آمده، گرفته است؛ نمونهای از آنها را در دو عنوانِ «ذِكرُ قَوْلِ النَّبِي(ص): سِبَابُ المُسلِم فُسُوقٌ وَ قِتَالُهُ كفْرٌ» و «ذِكرُ قَوْلِ النَّبِي(ص): لَزَوَالُ الدُّنْيا أَهْوَنُ عَلَی اللهِ مِنْ دَمٍ يسْفَك بِغَيرِ حَقٍّ» میتوان دید. همچنین، او در ارائه فتواها فقط به ذِکر حدیث نبوی(ص) بسنده نموده و از درج آرای فقیهان پرهیز کرده است<ref>ر.ک: همان، ص3</ref>.<br />
<br />
==سند متن کتاب==<br />
الديات، با شناسهای برای متن خود، آغاز میشود و سلسله کسانی را که از متن گزارش دادهاند، اینگونه برمیشمرد: «شمسُالدین محمد بن محمد بن جوارش صالحی»، به متن این کتاب با اجازتی از «حافظ، ابوبکر بن مُحب» دست یافته است. او نیز به درستیِ آن با خوانشی (قرائتی) که از آغاز کتاب تا عبارتِ «الإمامُ يُكلّم مَن وجبَ لهُ حقٌّ في العَفو» در پیشگاه شیخ خود «احمد بن عبدالهادی» داشته، اطمینان یافته است. سپس، از آنجا تا پایان کتاب را بر استاد دیگرش «محمد بن احمد بن تمام» خوانده است. آن دو استاد هم این دو متن را از فخر بن بخاری شنیدهاند. فخر نیز متن را از «اسعد و زاهر» (دو فرزند ابوطاهر)، «رضوان بن ابوطالب ثقفی»، «عبدالواحد بن ابومُظهر صیدلانی» و «عینالشمس» (دختر احمد بن ابوفرج) شنیده است و اینان همگی آن را به اجازه و سماع از «ابوبکر محمد بن علی بن ابوذر صالحانی» بازگو کردهاند. ابوبکر نیز متن را از «ابوطاهر محمد بن احمد بن عبدالرحیم» و ابوطاهر هم آن را از «ابوبکر عبدالله بن محمد بن محمد فُورَک قبّاب» و او آن را از «ابوبکر احمد بن عمرو بن ابوعاصم نبیل» بهصورت انباء دریافته است<ref>ر.ک: همان، ص2</ref>.<br />
<br />
==پانویس ==<br />
<references/><br />
<br />
==منابع مقاله==<br />
متن کتاب.<br />
<br />
<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
<br />
[[رده:کتابشناسی]]<br />
<br />
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br />
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ اردیبهشت 1404 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]]<br />
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ اردیبهشت 1404 توسط محسن عزیزی]]</div>A-esmaeili