https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D9%81%D9%8A_%D8%A3%D8%B5%D9%88%D9%84_%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%82%D9%87کتاب في أصول الفقه - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-19T13:18:31Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.39.0https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D9%81%D9%8A_%D8%A3%D8%B5%D9%88%D9%84_%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%82%D9%87&diff=784432&oldid=prevHbaghizadeh در ۲۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۲۹2025-05-21T18:29:46Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۵۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l47">خط ۴۷:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۷:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:فقه و اصول]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اصول فقه (آثارکلی)]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اصول فقه اهل سنت]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اهل سنت قرن 1 - 8]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 خرداد 1404</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ اردیبهشت 1404 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ اردیبهشت 1404 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ اردیبهشت 1404 توسط محسن عزیزی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ اردیبهشت 1404 توسط محسن عزیزی]]</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-784431:rev-784432 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D9%81%D9%8A_%D8%A3%D8%B5%D9%88%D9%84_%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%82%D9%87&diff=784431&oldid=prevHbaghizadeh در ۲۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۲۸2025-05-21T18:28:56Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۵۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l25">خط ۲۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''كتاب في أصول الفقه'''، نوشته ابوالثناء محمود بن زید لامشی حنفی ماتریدی (زیسته در پایان قرن پنجم و آغاز قرن ششم هجری) است. این اثر یک دوره از موضوعها و مباحث اصول فقه را بر مبنای مذهب ماتریدی حنفی در خود جای داده است. عبدالحمید <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترکی، </del>پژوهش کتاب را انجام داده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''كتاب في أصول الفقه'''، نوشته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[لامشی، محمود بن زید|</ins>ابوالثناء محمود بن زید لامشی حنفی ماتریدی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(زیسته در پایان قرن پنجم و آغاز قرن ششم هجری) است. این اثر یک دوره از موضوعها و مباحث اصول فقه را بر مبنای مذهب ماتریدی حنفی در خود جای داده است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ترکی، عبدالمجید|</ins>عبدالحمید <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترکی]]، </ins>پژوهش کتاب را انجام داده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==محتوای کتاب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==محتوای کتاب==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محقق میگوید: این کتاب مانند نوشته دیگر ماتریدی به نام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«التمهيد </del>لقواعد التوحيد في أصول <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الدين»، </del>جایگاه علمی ویژهای داشته و هر نوآموز و هر مجتهد فرهیخته به آن نیازمند است؛ بهگونهای که استواری و مرزبندی متن و روشنی عبارتش نوآموز را شگفتزده میکند و مجتهد نیز از زیبایی روش و نگارش نویسنده و ژرفای نگاه او در مسائل اختلافی و نیز از دستهبندی قضایا و آنچه که رعایتش در مذهب و باور حنفیان لازم است، به شگفت میآید<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص5</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محقق میگوید: این کتاب مانند نوشته دیگر ماتریدی به نام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[التمهيد لقواعد التوحيد|التمهيد </ins>لقواعد التوحيد في أصول <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الدين]]»، </ins>جایگاه علمی ویژهای داشته و هر نوآموز و هر مجتهد فرهیخته به آن نیازمند است؛ بهگونهای که استواری و مرزبندی متن و روشنی عبارتش نوآموز را شگفتزده میکند و مجتهد نیز از زیبایی روش و نگارش نویسنده و ژرفای نگاه او در مسائل اختلافی و نیز از دستهبندی قضایا و آنچه که رعایتش در مذهب و باور حنفیان لازم است، به شگفت میآید<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص5</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ماتریدی کتابش را در قالب «فصل» و «مسئله» سامان میدهد. او پس از مقدمه، فصلی را با توضیح واژههایی آغاز میکند که بر زبان فقیهان جاری است و محدوده معنایی و نیز مسائل مرتبط با آنها را بیان میکند. نویسنده با بحثی در کلام نحوی و دلالتش بر قرآن، مباحث الفاظ را آغاز کرده، از حقیقت و مجاز گفتگو میکند و ردّ آن را در قرآن، حدیث و الفاظ شرعی پی میگیرد. او در اینکه آیا لغات، «اصطلاحی» است یا «توقیفی»، بحث کرده، گفتاری در مصطلحاتی چون «صریح» «اضمار»، «اقتضا»، «اشاره» و «دلالت» ارائه میکند. «بیان شرع»، فصلی دیگر از کتاب اوست که در آن اصطلاحهای «فرض»، «واجب»، «لازم»، «مندوب، «سنت»، «نفل» و «تطوع» را توضیح میدهد. ماتریدی به مباحثی چون «حرام» و «حلال» توجه دارد. او بحثش را با الفاظ صحیح در عبادات و معاملات ادامه داده، سپس دیدگاه خود را در امور «نیک و ناپسند»، «دادورزی و ستم» و «فرزانگی و کودنی» بیان میکند. نویسنده، مباحث مبسوطی در موضوع «اراده» دارد. سپس به «ظاهر و نص» و «مشکل و مفسر» میرسد و از «مجمل»، «محکم»، «متشابه»، «مؤول» و «دلیل و حجت و برهان» گفتگو میکند. بحث اوامر و صیغه و معنای امر تا بحثی از نسبتی که امر به یک چیز با نهی از ضد آن دارد، بخش دیگر از گفتگوهای اوست؛ تا اینکه به شمول خطابات قرآنی به افراد مختلف و «اباحه و حظر» و «فور و تراخی» در امر میرسد. او بحث مبسوطی در باره «عام» و «خاص» دارد و از نقش و جایگاه «خبر» در علم اصول سخن میگوید. ماتریدی کلام را به شرط صحت روایت برده، سپس به «بلوغ» و «نقلِ به معنای حدیث» میپردازد. موضوعات بعدی عبارتند از: نقش عدد در پذیرش خبر واحد؛ معنای کلام صحابی در عبارت «أُمِرنا بكذا» و یا «نُهينا عن كذا»؛ پذیرش خبر واحد در عقوبتها؛ گونههای کردار پیامبر(ص)؛ تقلید نمودن تابعی از صحابی و التزام به شریعت پیشین.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ماتریدی کتابش را در قالب «فصل» و «مسئله» سامان میدهد. او پس از مقدمه، فصلی را با توضیح واژههایی آغاز میکند که بر زبان فقیهان جاری است و محدوده معنایی و نیز مسائل مرتبط با آنها را بیان میکند. نویسنده با بحثی در کلام نحوی و دلالتش بر قرآن، مباحث الفاظ را آغاز کرده، از حقیقت و مجاز گفتگو میکند و ردّ آن را در قرآن، حدیث و الفاظ شرعی پی میگیرد. او در اینکه آیا لغات، «اصطلاحی» است یا «توقیفی»، بحث کرده، گفتاری در مصطلحاتی چون «صریح» «اضمار»، «اقتضا»، «اشاره» و «دلالت» ارائه میکند. «بیان شرع»، فصلی دیگر از کتاب اوست که در آن اصطلاحهای «فرض»، «واجب»، «لازم»، «مندوب، «سنت»، «نفل» و «تطوع» را توضیح میدهد. ماتریدی به مباحثی چون «حرام» و «حلال» توجه دارد. او بحثش را با الفاظ صحیح در عبادات و معاملات ادامه داده، سپس دیدگاه خود را در امور «نیک و ناپسند»، «دادورزی و ستم» و «فرزانگی و کودنی» بیان میکند. نویسنده، مباحث مبسوطی در موضوع «اراده» دارد. سپس به «ظاهر و نص» و «مشکل و مفسر» میرسد و از «مجمل»، «محکم»، «متشابه»، «مؤول» و «دلیل و حجت و برهان» گفتگو میکند. بحث اوامر و صیغه و معنای امر تا بحثی از نسبتی که امر به یک چیز با نهی از ضد آن دارد، بخش دیگر از گفتگوهای اوست؛ تا اینکه به شمول خطابات قرآنی به افراد مختلف و «اباحه و حظر» و «فور و تراخی» در امر میرسد. او بحث مبسوطی در باره «عام» و «خاص» دارد و از نقش و جایگاه «خبر» در علم اصول سخن میگوید. ماتریدی کلام را به شرط صحت روایت برده، سپس به «بلوغ» و «نقلِ به معنای حدیث» میپردازد. موضوعات بعدی عبارتند از: نقش عدد در پذیرش خبر واحد؛ معنای کلام صحابی در عبارت «أُمِرنا بكذا» و یا «نُهينا عن كذا»؛ پذیرش خبر واحد در عقوبتها؛ گونههای کردار پیامبر(ص)؛ تقلید نمودن تابعی از صحابی و التزام به شریعت پیشین.</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-784428:rev-784431 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D9%81%D9%8A_%D8%A3%D8%B5%D9%88%D9%84_%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%82%D9%87&diff=784428&oldid=prevHbaghizadeh در ۲۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۲۴2025-05-21T18:24:15Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۵۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l5">خط ۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآورندگان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآورندگان</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآوران = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآوران = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماتریدی، </del>محمود بن زید]] (نويسنده)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لامشی، </ins>محمود بن زید]] (نويسنده)</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ترکی، عبدالمجید]] (محقق)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ترکی، عبدالمجید]] (محقق)</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-783872:rev-784428 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D9%81%D9%8A_%D8%A3%D8%B5%D9%88%D9%84_%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%82%D9%87&diff=783872&oldid=prevA-esmaeili: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR65589J1.jpg | عنوان = کتاب في أصول الفقه | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = ماتریدی، محمود بن زید (نويسنده) ترکی، عبدالمجید (محقق) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = /الف2ک2 155/7 BP | موضوع = |ناشر | ناشر = دار...» ایجاد کرد2025-05-17T05:21:11Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR65589J1.jpg | عنوان = کتاب في أصول الفقه | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/w/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%88%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B2%DB%8C%D8%AF&action=edit&redlink=1" class="new" title="ماتریدی، محمود بن زید (صفحه وجود ندارد)">ماتریدی، محمود بن زید</a> (نويسنده) <a href="/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AC%DB%8C%D8%AF&action=edit&redlink=1" class="new" title="ترکی، عبدالمجید (صفحه وجود ندارد)">ترکی، عبدالمجید</a> (محقق) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = /الف2ک2 155/7 BP | موضوع = |ناشر | ناشر = دار...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br />
| تصویر =NUR65589J1.jpg<br />
| عنوان = کتاب في أصول الفقه <br />
| عنوانهای دیگر = <br />
| پدیدآورندگان<br />
| پدیدآوران = <br />
[[ماتریدی، محمود بن زید]] (نويسنده)<br />
[[ترکی، عبدالمجید]] (محقق)<br />
|زبان<br />
| زبان = عربی<br />
| کد کنگره = /الف2ک2 155/7 BP <br />
| موضوع =<br />
|ناشر <br />
| ناشر = دار الغرب الإسلامي<br />
| مکان نشر = لبنان - بیروت<br />
| سال نشر = 1995م<br />
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE65589AUTOMATIONCODE<br />
| چاپ = 1<br />
| شابک = <br />
| تعداد جلد = 1<br />
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 65589<br />
| کتابخوان همراه نور = 65589<br />
| کد پدیدآور = 52234<br />
| پس از = <br />
| پیش از = <br />
}}<br />
'''كتاب في أصول الفقه'''، نوشته ابوالثناء محمود بن زید لامشی حنفی ماتریدی (زیسته در پایان قرن پنجم و آغاز قرن ششم هجری) است. این اثر یک دوره از موضوعها و مباحث اصول فقه را بر مبنای مذهب ماتریدی حنفی در خود جای داده است. عبدالحمید ترکی، پژوهش کتاب را انجام داده است.<br />
<br />
==محتوای کتاب==<br />
محقق میگوید: این کتاب مانند نوشته دیگر ماتریدی به نام «التمهيد لقواعد التوحيد في أصول الدين»، جایگاه علمی ویژهای داشته و هر نوآموز و هر مجتهد فرهیخته به آن نیازمند است؛ بهگونهای که استواری و مرزبندی متن و روشنی عبارتش نوآموز را شگفتزده میکند و مجتهد نیز از زیبایی روش و نگارش نویسنده و ژرفای نگاه او در مسائل اختلافی و نیز از دستهبندی قضایا و آنچه که رعایتش در مذهب و باور حنفیان لازم است، به شگفت میآید<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص5</ref>.<br />
<br />
ماتریدی کتابش را در قالب «فصل» و «مسئله» سامان میدهد. او پس از مقدمه، فصلی را با توضیح واژههایی آغاز میکند که بر زبان فقیهان جاری است و محدوده معنایی و نیز مسائل مرتبط با آنها را بیان میکند. نویسنده با بحثی در کلام نحوی و دلالتش بر قرآن، مباحث الفاظ را آغاز کرده، از حقیقت و مجاز گفتگو میکند و ردّ آن را در قرآن، حدیث و الفاظ شرعی پی میگیرد. او در اینکه آیا لغات، «اصطلاحی» است یا «توقیفی»، بحث کرده، گفتاری در مصطلحاتی چون «صریح» «اضمار»، «اقتضا»، «اشاره» و «دلالت» ارائه میکند. «بیان شرع»، فصلی دیگر از کتاب اوست که در آن اصطلاحهای «فرض»، «واجب»، «لازم»، «مندوب، «سنت»، «نفل» و «تطوع» را توضیح میدهد. ماتریدی به مباحثی چون «حرام» و «حلال» توجه دارد. او بحثش را با الفاظ صحیح در عبادات و معاملات ادامه داده، سپس دیدگاه خود را در امور «نیک و ناپسند»، «دادورزی و ستم» و «فرزانگی و کودنی» بیان میکند. نویسنده، مباحث مبسوطی در موضوع «اراده» دارد. سپس به «ظاهر و نص» و «مشکل و مفسر» میرسد و از «مجمل»، «محکم»، «متشابه»، «مؤول» و «دلیل و حجت و برهان» گفتگو میکند. بحث اوامر و صیغه و معنای امر تا بحثی از نسبتی که امر به یک چیز با نهی از ضد آن دارد، بخش دیگر از گفتگوهای اوست؛ تا اینکه به شمول خطابات قرآنی به افراد مختلف و «اباحه و حظر» و «فور و تراخی» در امر میرسد. او بحث مبسوطی در باره «عام» و «خاص» دارد و از نقش و جایگاه «خبر» در علم اصول سخن میگوید. ماتریدی کلام را به شرط صحت روایت برده، سپس به «بلوغ» و «نقلِ به معنای حدیث» میپردازد. موضوعات بعدی عبارتند از: نقش عدد در پذیرش خبر واحد؛ معنای کلام صحابی در عبارت «أُمِرنا بكذا» و یا «نُهينا عن كذا»؛ پذیرش خبر واحد در عقوبتها؛ گونههای کردار پیامبر(ص)؛ تقلید نمودن تابعی از صحابی و التزام به شریعت پیشین.<br />
<br />
مباحث پایانی کتاب بهترتیب درباره «اجماع»، «نسخ و سریان آن در احکام شرعیه و احتمال نسخ اخبار و مباحثی ازایندست»، «قیاس»، «استصحاب»، «تعارض و تراجیح» و «تقلید» است<ref>ر.ک: متن کتاب، ص205-29</ref>.<br />
<br />
محقق در آغاز کتاب گزارشی از لامشی و دو نسخه خطی از کتاب داده و روش خود را در تصحیح آن توضیح میدهد<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص21-9</ref>. او در پژوهش خود از دو نسخهای که یکی در قرویین فاس است و دیگری در موزه لندن نگهداری میشود، بهره برده است و از میان آن دو، نسخه قرویین را چون درستتر مینماید، اصل گرفته است<ref>ر.ک: همان، ص17-13</ref>.<br />
<br />
==پانویس ==<br />
<references/><br />
<br />
==منابع مقاله==<br />
مقدمه محقق و متن کتاب.<br />
<br />
<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
<br />
[[رده:کتابشناسی]]<br />
<br />
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br />
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ اردیبهشت 1404 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]]<br />
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ اردیبهشت 1404 توسط محسن عزیزی]]</div>A-esmaeili