https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%DA%A9%D8%A7%D9%81%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8Cکافیشناسی - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-17T09:58:48Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.39.0https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D9%81%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C&diff=819915&oldid=prevHbaghizadeh در ۹ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۴۶2026-03-09T10:46:21Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۹ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۱۶</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l60">خط ۶۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:حدیث]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:متون احادیث]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:احادیث شیعه]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:احادیث شیعه امامیه اثنا عشریه (قرن 4)]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 اسفند 1404</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ اسفند 1404 توسط غلامرضا بدرخانی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ اسفند 1404 توسط غلامرضا بدرخانی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ اسفند 1404 توسط محسن عزیزی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ اسفند 1404 توسط محسن عزیزی]]</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-819914:rev-819915 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D9%81%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C&diff=819914&oldid=prevHbaghizadeh در ۹ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۴۵2026-03-09T10:45:16Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۹ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۱۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l24">خط ۲۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''کافیشناسی'''، تألیف محمدحسن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ربانی، </del>پژوهشی تخصصی در حوزه علم الحدیث و رجال محسوب میشود. موضوع خاص این کتاب، شناخت و تبیین ابعاد مختلف کتاب شریف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«الكافي»، </del>اثر محمد بن یعقوب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلینی، </del>است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''کافیشناسی'''، تألیف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ربانی، </ins>محمدحسن<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|محمدحسن ربانی]]، </ins>پژوهشی تخصصی در حوزه علم الحدیث و رجال محسوب میشود. موضوع خاص این کتاب، شناخت و تبیین ابعاد مختلف کتاب شریف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[الكافي (ط. دارالحديث)|الكافي]]»، </ins>اثر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کلینی، </ins>محمد بن یعقوب<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|محمد بن یعقوب کلینی]]، </ins>است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l30">خط ۳۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش محتوا==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش محتوا==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مؤلف در فصل اول کتاب، به بررسی زندگینامه کلینی، شامل محل تولد، وفات، القاب و معاصر بودن وی با امام زمان خود و مطالب متنوعی در مورد کتاب شریف کافی (همچون: انگیزه نگارش، شرحها، نظم، ویژگیها و امتیازات، اعتبار روایات، تعداد احادیث و...)، کتابشناسی کلینی و... میپردازد<ref>ر.ک: متن کتاب، ص9-36</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مؤلف در فصل اول کتاب، به بررسی زندگینامه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>کلینی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمد بن یعقوب|کلینی]]، </ins>شامل محل تولد، وفات، القاب و معاصر بودن وی با امام زمان خود و مطالب متنوعی در مورد کتاب شریف کافی (همچون: انگیزه نگارش، شرحها، نظم، ویژگیها و امتیازات، اعتبار روایات، تعداد احادیث و...)، کتابشناسی کلینی و... میپردازد<ref>ر.ک: متن کتاب، ص9-36</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در فصل دوم، قاعده تقدیم کافی بر سایر کتابها بررسی شده است. این بخش، به تحلیل «اضبطیت بودن کافی و نقش آن در فقه» میپردازد که در صورت تعارض روایات، کتاب کافی بر کتابهای دیگر مقدم شمرده میشود. این قاعده مبتنی بر اضبطیت (دقت و نگهداری متن حدیث) و ویژگیهای منحصربهفرد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«الكافي» </del>است<ref>ر.ک: همان، ص37-93</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در فصل دوم، قاعده تقدیم کافی بر سایر کتابها بررسی شده است. این بخش، به تحلیل «اضبطیت بودن کافی و نقش آن در فقه» میپردازد که در صورت تعارض روایات، کتاب کافی بر کتابهای دیگر مقدم شمرده میشود. این قاعده مبتنی بر اضبطیت (دقت و نگهداری متن حدیث) و ویژگیهای منحصربهفرد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[الكافي (ط. دارالحديث)|الكافي]]» </ins>است<ref>ر.ک: همان، ص37-93</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>همچنین از مهمترین مباحث مطرحشده در این بخش، جایگاه ممتاز «الكافي» در میان جوامع حدیثی شیعه است. علمای شیعه، کلینی را اضبط علما در حدیث میدانند و حتی نجاشی او را "أوثق الناس في الحديث" (موثقترین مردم در حدیث) نامیده است<ref>ر.ک: همان، ص38</ref>. این مقام والا به دلیل ویژگیهای خاص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«الكافي» </del>از جمله دقت و ضابطهمند بودن احادیث آن است. واژه «أضبط» در اینجا به معنای حفظ، دقت در نقل و ضبط دقیق محتوا و عبارت است. برخلاف برخی کتب دیگر، روایات «الكافي» بهندرت تکرار شده است. این مزیتها سبب شده است که فقها در هنگام تعارض روایات، نسخه «الكافي» را بر سایر نسخ، از جمله «تهذيب الأحكام» شیخ طوسی، مقدم بدارند<ref>ر.ک: همان، ص28-45</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>همچنین از مهمترین مباحث مطرحشده در این بخش، جایگاه ممتاز «الكافي» در میان جوامع حدیثی شیعه است. علمای شیعه، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کلینی، محمد بن یعقوب|</ins>کلینی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را اضبط علما در حدیث میدانند و حتی نجاشی او را "أوثق الناس في الحديث" (موثقترین مردم در حدیث) نامیده است<ref>ر.ک: همان، ص38</ref>. این مقام والا به دلیل ویژگیهای خاص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[الكافي (ط. دارالحديث)|الكافي]]» </ins>از جمله دقت و ضابطهمند بودن احادیث آن است. واژه «أضبط» در اینجا به معنای حفظ، دقت در نقل و ضبط دقیق محتوا و عبارت است. برخلاف برخی کتب دیگر، روایات «الكافي» بهندرت تکرار شده است. این مزیتها سبب شده است که فقها در هنگام تعارض روایات، نسخه «الكافي» را بر سایر نسخ، از جمله «تهذيب الأحكام» شیخ طوسی، مقدم بدارند<ref>ر.ک: همان، ص28-45</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در فصل سوم، به بحث قطع در اسناد کافی پرداخته شده است. مسئله اصلی در این فصل، پاسخ به این پرسش است که آیا در سلسله روایاتی که کلینی از محمد بن اسماعیل نقل میکند، واسطهای حذف شده که کلینی ما را از آن آگاه نکرده باشد؟</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در فصل سوم، به بحث قطع در اسناد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[الكافي (ط. الاسلاميه)|</ins>کافی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>پرداخته شده است. مسئله اصلی در این فصل، پاسخ به این پرسش است که آیا در سلسله روایاتی که کلینی از محمد بن اسماعیل نقل میکند، واسطهای حذف شده که کلینی ما را از آن آگاه نکرده باشد؟</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در این فصل، این مسئله بررسی شده و به این نتیجه منتهی گردیده که هیچگونه ارسالی در سلسله سند رخ نداده و تدلیس صورت نپذیرفته است<ref>ر.ک: همان، ص95</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در این فصل، این مسئله بررسی شده و به این نتیجه منتهی گردیده که هیچگونه ارسالی در سلسله سند رخ نداده و تدلیس صورت نپذیرفته است<ref>ر.ک: همان، ص95</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به نظر نگارنده، میان کلینی و محمد بن اسماعیل واسطهای نبوده است. نویسنده این ادعا را با چهار دلیل به اثبات رسانده است؛ از جمله: «در بسیاری از اسناد کتاب کافی، علی بن ابراهیم بر محمد بن اسماعیل عطف شده است و شکی نیست که علی بن ابراهیم، از مشایخ کلینی است و واسطهای بین آن دو نبوده و کلینی بسیار از او روایت کرده است»<ref>ر.ک: همان، ص105-110</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به نظر نگارنده، میان کلینی و محمد بن اسماعیل واسطهای نبوده است. نویسنده این ادعا را با چهار دلیل به اثبات رسانده است؛ از جمله: «در بسیاری از اسناد کتاب کافی، علی بن ابراهیم بر محمد بن اسماعیل عطف شده است و شکی نیست که علی بن ابراهیم، از مشایخ کلینی است و واسطهای بین آن دو نبوده و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کلینی، محمد بن یعقوب|</ins>کلینی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بسیار از او روایت کرده است»<ref>ر.ک: همان، ص105-110</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمد بن اسماعیل، در صدر سندهای کتاب کافی، میان سه نفر مشترک است:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمد بن اسماعیل، در صدر سندهای کتاب کافی، میان سه نفر مشترک است:</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># محمد بن اسماعیل بن بزیع؛</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># محمد بن اسماعیل بن بزیع؛</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-819825:rev-819914 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D9%81%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C&diff=819825&oldid=prevA-esmaeili: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR85381J1.jpg | عنوان = کافی شناسی | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = ربانی، محمد حسن (نويسنده) |زبان | زبان = فارسی | کد کنگره = /ک8ر2 129 BP | موضوع = |ناشر | ناشر = آستان قدس رضوی. بنياد پژوهشهای اسلامى | مکان...» ایجاد کرد2026-03-09T06:21:22Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR85381J1.jpg | عنوان = کافی شناسی | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/wiki/%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%AD%D8%B3%D9%86" class="mw-redirect" title="ربانی، محمد حسن">ربانی، محمد حسن</a> (نويسنده) |زبان | زبان = فارسی | کد کنگره = /ک8ر2 129 BP | موضوع = |ناشر | ناشر = آستان قدس رضوی. بنياد پژوهشهای اسلامى | مکان...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br />
| تصویر =NUR85381J1.jpg<br />
| عنوان = کافی شناسی<br />
| عنوانهای دیگر = <br />
| پدیدآورندگان<br />
| پدیدآوران = <br />
[[ربانی، محمد حسن]] (نويسنده)<br />
|زبان<br />
| زبان = فارسی<br />
| کد کنگره = /ک8ر2 129 BP <br />
| موضوع =<br />
|ناشر <br />
| ناشر = آستان قدس رضوی. بنياد پژوهشهای اسلامى<br />
| مکان نشر = ایران - مشهد مقدس<br />
| سال نشر = 1394ش<br />
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE85381AUTOMATIONCODE<br />
| چاپ = 1<br />
| شابک = 978-600-06-0005-1<br />
| تعداد جلد = 1<br />
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 85381<br />
| کتابخوان همراه نور = 85381<br />
| کد پدیدآور = 4482<br />
| پس از = <br />
| پیش از = <br />
}}<br />
'''کافیشناسی'''، تألیف محمدحسن ربانی، پژوهشی تخصصی در حوزه علم الحدیث و رجال محسوب میشود. موضوع خاص این کتاب، شناخت و تبیین ابعاد مختلف کتاب شریف «الكافي»، اثر محمد بن یعقوب کلینی، است.<br />
<br />
==ساختار==<br />
کتاب، در یک پیشگفتار و چهار فصل تنظیم شده است.<br />
<br />
==گزارش محتوا==<br />
مؤلف در فصل اول کتاب، به بررسی زندگینامه کلینی، شامل محل تولد، وفات، القاب و معاصر بودن وی با امام زمان خود و مطالب متنوعی در مورد کتاب شریف کافی (همچون: انگیزه نگارش، شرحها، نظم، ویژگیها و امتیازات، اعتبار روایات، تعداد احادیث و...)، کتابشناسی کلینی و... میپردازد<ref>ر.ک: متن کتاب، ص9-36</ref>.<br />
<br />
در فصل دوم، قاعده تقدیم کافی بر سایر کتابها بررسی شده است. این بخش، به تحلیل «اضبطیت بودن کافی و نقش آن در فقه» میپردازد که در صورت تعارض روایات، کتاب کافی بر کتابهای دیگر مقدم شمرده میشود. این قاعده مبتنی بر اضبطیت (دقت و نگهداری متن حدیث) و ویژگیهای منحصربهفرد «الكافي» است<ref>ر.ک: همان، ص37-93</ref>.<br />
همچنین از مهمترین مباحث مطرحشده در این بخش، جایگاه ممتاز «الكافي» در میان جوامع حدیثی شیعه است. علمای شیعه، کلینی را اضبط علما در حدیث میدانند و حتی نجاشی او را "أوثق الناس في الحديث" (موثقترین مردم در حدیث) نامیده است<ref>ر.ک: همان، ص38</ref>. این مقام والا به دلیل ویژگیهای خاص «الكافي» از جمله دقت و ضابطهمند بودن احادیث آن است. واژه «أضبط» در اینجا به معنای حفظ، دقت در نقل و ضبط دقیق محتوا و عبارت است. برخلاف برخی کتب دیگر، روایات «الكافي» بهندرت تکرار شده است. این مزیتها سبب شده است که فقها در هنگام تعارض روایات، نسخه «الكافي» را بر سایر نسخ، از جمله «تهذيب الأحكام» شیخ طوسی، مقدم بدارند<ref>ر.ک: همان، ص28-45</ref>.<br />
<br />
در فصل سوم، به بحث قطع در اسناد کافی پرداخته شده است. مسئله اصلی در این فصل، پاسخ به این پرسش است که آیا در سلسله روایاتی که کلینی از محمد بن اسماعیل نقل میکند، واسطهای حذف شده که کلینی ما را از آن آگاه نکرده باشد؟<br />
در این فصل، این مسئله بررسی شده و به این نتیجه منتهی گردیده که هیچگونه ارسالی در سلسله سند رخ نداده و تدلیس صورت نپذیرفته است<ref>ر.ک: همان، ص95</ref>.<br />
به نظر نگارنده، میان کلینی و محمد بن اسماعیل واسطهای نبوده است. نویسنده این ادعا را با چهار دلیل به اثبات رسانده است؛ از جمله: «در بسیاری از اسناد کتاب کافی، علی بن ابراهیم بر محمد بن اسماعیل عطف شده است و شکی نیست که علی بن ابراهیم، از مشایخ کلینی است و واسطهای بین آن دو نبوده و کلینی بسیار از او روایت کرده است»<ref>ر.ک: همان، ص105-110</ref>.<br />
محمد بن اسماعیل، در صدر سندهای کتاب کافی، میان سه نفر مشترک است:<br />
# محمد بن اسماعیل بن بزیع؛<br />
# محمد بن اسماعیل نیشابوری؛<br />
# محمد بن اسماعیل برمکی، معروف به صاحب صومعه<ref>ر.ک: همان، ص111</ref>.<br />
«همه علما اتفاق نظر دارند که محمد بن اسماعیل از سه نفر فوق خارج نیست و اگر هر سه را ثقه بدانیم، فایدهای در تمییز آنها نخواهد بود. علامه محمدصالح برغانی، معتقد است که راوی، هریک از این سه نفر باشد، ثقه است و در هر صورت روایت صحیح خواهد بود»<ref>ر.ک: همان، ص131</ref>.<br />
<br />
در فصل چهارم، تعلیق و رفع در اسناد کافی بررسی و به چهار سؤال زیر پاسخ داده شده است:<br />
# حدیث مرفوع چیست؟<br />
# حدیث معلق چیست؟<br />
# آیا در اسناد کافی، قطع و ارسال وجود دارد؟<br />
# آیا در سند حدیث «إذا ذبحت الشاة و سلخت أو سلخ شيء منها قبل أن تموت لم يحل أكلها»، قطع و ارسال وجود دارد (چنانکه غالب فقها معتقدند) یا حدیث مزبور در حکم مسند است (چنانکه شهید اول معتقد است)؟<ref>ر.ک: همان، ص137-150</ref>.<br />
<br />
==پانویس ==<br />
<references/><br />
<br />
==منابع مقاله==<br />
متن کتاب.<br />
<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
<br />
[[رده:کتابشناسی]]<br />
<br />
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br />
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ اسفند 1404 توسط غلامرضا بدرخانی]]<br />
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ اسفند 1404 توسط محسن عزیزی]]</div>A-esmaeili