کات‍ب‍ی ترشیزی، محمد بن عبدالله - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - ' ،' به '،'

2023-03-03T17:35:59Z

جایگزینی متن - ' ،' به '،'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۲۱:۰۵
خط ۳۶:		خط ۳۶:
	{{کاربردهای دیگر\|کاتبی (ابهام زدایی)}}		{{کاربردهای دیگر\|کاتبی (ابهام زدایی)}}

	'''محمّد بن عبدالله کاتبی ترشیزی''' (متوفای 839ق)، متخلص به کاتبی، ادیب، ~~خوشنویس ،~~ شاعر نادره‌گوی و وارسته نیمه اول قرن نهم هجری است که در زمان خود سرآمد اقران بوده است. وی اهل قریه طَرق و راوش (ریوش فعلی) در نزدیکی ترشیز (کاشمر فعلی) است که در مسیر راه نیشابور و کاشمر قرار دارد<ref>ر.ک: وحیدیان کامیار، تقی، ص7</ref>.		'''محمّد بن عبدالله کاتبی ترشیزی''' (متوفای 839ق)، متخلص به کاتبی، ادیب، خوشنویس، شاعر نادره‌گوی و وارسته نیمه اول قرن نهم هجری است که در زمان خود سرآمد اقران بوده است. وی اهل قریه طَرق و راوش (ریوش فعلی) در نزدیکی ترشیز (کاشمر فعلی) است که در مسیر راه نیشابور و کاشمر قرار دارد<ref>ر.ک: وحیدیان کامیار، تقی، ص7</ref>.

	==ولادت و موطن==		==ولادت و موطن==

Wikinoor.ir: جایگزینی متن - '↵↵↵\{\{کاربردهای\sدیگر\|(.*)\s$ابهام\sزدایی$\}\}↵↵↵' به ' {{کاربردهای دیگر|$1 (ابهام زدایی)}} '

2022-12-02T19:01:04Z

جایگزینی متن - '↵↵↵\{\{کاربردهای\sدیگر\|(.*)\s$ابهام\sزدایی$\}\}↵↵↵' به ' {{کاربردهای دیگر|$1 (ابهام زدایی)}} '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۲۲:۳۱
خط ۳۴:		خط ۳۴:
	\|}		\|}
	</div>		</div>


	{{کاربردهای دیگر\|کاتبی (ابهام زدایی)}}		{{کاربردهای دیگر\|کاتبی (ابهام زدایی)}}



	'''محمّد بن عبدالله کاتبی ترشیزی''' (متوفای 839ق)، متخلص به کاتبی، ادیب، خوشنویس ، شاعر نادره‌گوی و وارسته نیمه اول قرن نهم هجری است که در زمان خود سرآمد اقران بوده است. وی اهل قریه طَرق و راوش (ریوش فعلی) در نزدیکی ترشیز (کاشمر فعلی) است که در مسیر راه نیشابور و کاشمر قرار دارد<ref>ر.ک: وحیدیان کامیار، تقی، ص7</ref>.		'''محمّد بن عبدالله کاتبی ترشیزی''' (متوفای 839ق)، متخلص به کاتبی، ادیب، خوشنویس ، شاعر نادره‌گوی و وارسته نیمه اول قرن نهم هجری است که در زمان خود سرآمد اقران بوده است. وی اهل قریه طَرق و راوش (ریوش فعلی) در نزدیکی ترشیز (کاشمر فعلی) است که در مسیر راه نیشابور و کاشمر قرار دارد<ref>ر.ک: وحیدیان کامیار، تقی، ص7</ref>.

Hbaghizadeh@noornet.net: /* وابسته‌ها */

2022-01-31T20:57:41Z

وابسته‌ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ فوریهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۰:۲۷
خط ۸۴:		خط ۸۴:

	[[رده:زندگی‌نامه]]		[[رده:زندگی‌نامه]]
			[[رده:شاعران]]

Hbaghizadeh@noornet.net در ‏۱۲ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۰:۲۷

2021-12-12T10:27:36Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۳:۵۷
خط ۳۴:		خط ۳۴:
	\|}		\|}
	</div>		</div>


			{{کاربردهای دیگر\|کاتبی (ابهام زدایی)}}



	'''محمّد بن عبدالله کاتبی ترشیزی''' (متوفای 839ق)، متخلص به کاتبی، ادیب، خوشنویس ، شاعر نادره‌گوی و وارسته نیمه اول قرن نهم هجری است که در زمان خود سرآمد اقران بوده است. وی اهل قریه طَرق و راوش (ریوش فعلی) در نزدیکی ترشیز (کاشمر فعلی) است که در مسیر راه نیشابور و کاشمر قرار دارد<ref>ر.ک: وحیدیان کامیار، تقی، ص7</ref>.		'''محمّد بن عبدالله کاتبی ترشیزی''' (متوفای 839ق)، متخلص به کاتبی، ادیب، خوشنویس ، شاعر نادره‌گوی و وارسته نیمه اول قرن نهم هجری است که در زمان خود سرآمد اقران بوده است. وی اهل قریه طَرق و راوش (ریوش فعلی) در نزدیکی ترشیز (کاشمر فعلی) است که در مسیر راه نیشابور و کاشمر قرار دارد<ref>ر.ک: وحیدیان کامیار، تقی، ص7</ref>.

Hbaghizadeh@noornet.net در ‏۱۲ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۰:۲۱

2021-12-12T10:21:22Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۳:۵۱
خط ۳۵:		خط ۳۵:
	</div>		</div>

	'''محمّد بن عبدالله کاتبی ترشیزی'''، شاعر نادره‌گوی و وارسته نیمه اول قرن نهم هجری است که در زمان خود سرآمد اقران بوده است. وی اهل قریه طَرق و راوش (ریوش فعلی) در نزدیکی ترشیز (کاشمر فعلی) است که در مسیر راه نیشابور و کاشمر قرار دارد<ref>ر.ک: وحیدیان کامیار، تقی، ص7</ref>.		'''محمّد بن عبدالله کاتبی ترشیزی''' (متوفای 839ق)، متخلص به کاتبی، ادیب، خوشنویس ، شاعر نادره‌گوی و وارسته نیمه اول قرن نهم هجری است که در زمان خود سرآمد اقران بوده است. وی اهل قریه طَرق و راوش (ریوش فعلی) در نزدیکی ترشیز (کاشمر فعلی) است که در مسیر راه نیشابور و کاشمر قرار دارد<ref>ر.ک: وحیدیان کامیار، تقی، ص7</ref>.

	==ولادت و موطن==		==ولادت و موطن==
	درباره تاریخ‎ دقیق‎ تولد‎ وی سخنی نگفته‌اند و با قرائنی فقط می‌توان به حدود آن پی‎ برد‎. یکی از آن قرائن، شاگردیِ کاتبی نزد سیمی نیشابوری در آداب کتابت و منشی‌گری است. کاتبی در صِغَر سن به جرگه شاگردان سیمی درآمده و سال‎ها از محضر این‎ خطّاط‎ نامی علم‌آموزی کرده است. با برداشت از قراینی می‌توان زمان تولّد وی را اوایل نیمه دوم از قرن هشتم هجری تخمین زد<ref>ر.ک: حیدری یساولی، علی، ص28-26</ref>.		درباره تاریخ‎ دقیق‎ تولد‎ وی سخنی نگفته‌اند و با قرائنی فقط می‌توان به حدود آن پی‎ برد‎. یکی از آن قرائن، شاگردیِ کاتبی نزد [[سیمی نیشابوری]] در آداب کتابت و منشی‌گری است. کاتبی در صِغَر سن به جرگه شاگردان سیمی درآمده و سال‎ها از محضر این‎ خطّاط‎ نامی علم‌آموزی کرده است. با برداشت از قراینی می‌توان زمان تولّد وی را اوایل نیمه دوم از قرن هشتم هجری تخمین زد<ref>ر.ک: حیدری یساولی، علی، ص28-26</ref>.

	به‌جز شیرعلی‌خان لودی در‎ مرآة‎ الخيال که اصل وی را از ناحیه‌ای از اعمال تبریز و هدایت در رياض العارفين که او را از مردم شیراز دانسته، همه مآخذ، اصلش را از ترشیز می‌گویند؛ اگرچه‎ خود گفته است که از نیشابورم:		به‌جز شیرعلی‌خان لودی در‎ مرآة‎ الخيال که اصل وی را از ناحیه‌ای از اعمال تبریز و هدایت در رياض العارفين که او را از مردم شیراز دانسته، همه مآخذ، اصلش را از ترشیز می‌گویند؛ اگرچه‎ خود گفته است که از نیشابورم:
خط ۴۸:		خط ۴۸:
	و البته به قول قاضی نورالله شوشتری، «فرق‎ میانِ‎ این‎ دو سخن بر کسی که‎ عارف‎ به‎ اصل و فرع ولایت نیشابور است، ظاهر است» و بی‌تردید این مطلب برای [[فروزانفر، بدیع‌الزمان\|بدیع‌الزّمان فروزانفر]] ظهور داشته که فرموده: متقدمین، اکثر قسمت‎های خراسان‎ را‎ نسبت‎ به نیشابور داده و در قرون اوّل [تا] اوایل‎ قرن‎ هفتم، اکثر فضلای تُرشیز و بلوک رخ و حدود آن را به نیشابوری شمرده‌اند؛ چنان‌که معجم الأدبای یاقوت گواه است. ظاهراً‎ تولّد‎ کاتبی‎ در یکی از دهات مابین نیشابور و تُرشیز اتّفاق افتاده و ممکن است که برحسب اختلافِ حدود، گاهی جزء حکومت ترشیز و گاهی جزء حکومت نیشابور محسوب شده باشد<ref>ر.ک: همان، ص26؛ وحیدیان کامیار، تقی، ص‎7</ref>.		و البته به قول قاضی نورالله شوشتری، «فرق‎ میانِ‎ این‎ دو سخن بر کسی که‎ عارف‎ به‎ اصل و فرع ولایت نیشابور است، ظاهر است» و بی‌تردید این مطلب برای [[فروزانفر، بدیع‌الزمان\|بدیع‌الزّمان فروزانفر]] ظهور داشته که فرموده: متقدمین، اکثر قسمت‎های خراسان‎ را‎ نسبت‎ به نیشابور داده و در قرون اوّل [تا] اوایل‎ قرن‎ هفتم، اکثر فضلای تُرشیز و بلوک رخ و حدود آن را به نیشابوری شمرده‌اند؛ چنان‌که معجم الأدبای یاقوت گواه است. ظاهراً‎ تولّد‎ کاتبی‎ در یکی از دهات مابین نیشابور و تُرشیز اتّفاق افتاده و ممکن است که برحسب اختلافِ حدود، گاهی جزء حکومت ترشیز و گاهی جزء حکومت نیشابور محسوب شده باشد<ref>ر.ک: همان، ص26؛ وحیدیان کامیار، تقی، ص‎7</ref>.

			== تحصیلات ==
	کاتبی در ابتدای حال به شهر نیشابور آمد و نزد سیمی نیشابوری تعلیم گرفت. در شاعری و خوش‎نویسی مهارتی یافت. به سبب همین خوش‎نویسی، تخلصش کاتبی است. گویند استادش «سیمی» بر او رشک برد و کاتبی دریافت و راهی هرات شد. بایسنقر میرزا او را گرامی داشت. کاتبی چندی بعد به استرآباد و گیلان و از آنجا به شروان نزد امیر ابراهیم شاه شروانی رفت و از آنجا به آذربایجان سفر کرد. کاتبی گرچه از امیران صله و انعام یافت، اما در هیچ‎جا قدرش، چنان‌که باید شناخته نشد؛ لذا از تبریز به اصفهان رفت و به صحبت [[ترکه اصفهانی، علی بن محمد\|خواجه صاین‌الدین ترکه]] رسید و در تصوف تربیت‎ها یافت و کسب کمال کرد و سرانجام به استرآباد بازگشت و تا سال 838ق، که وبا یا به قولی طاعون در شهر شایع شد در آنجا بود<ref>ر.ک: وحیدیان کامیار، تقی، ص‎8-7</ref>.		کاتبی در ابتدای حال به شهر نیشابور آمد و نزد سیمی نیشابوری تعلیم گرفت. در شاعری و خوش‎نویسی مهارتی یافت. به سبب همین خوش‎نویسی، تخلصش کاتبی است. گویند استادش «سیمی» بر او رشک برد و کاتبی دریافت و راهی هرات شد. بایسنقر میرزا او را گرامی داشت. کاتبی چندی بعد به استرآباد و گیلان و از آنجا به شروان نزد امیر ابراهیم شاه شروانی رفت و از آنجا به آذربایجان سفر کرد. کاتبی گرچه از امیران صله و انعام یافت، اما در هیچ‎جا قدرش، چنان‌که باید شناخته نشد؛ لذا از تبریز به اصفهان رفت و به صحبت [[ترکه اصفهانی، علی بن محمد\|خواجه صاین‌الدین ترکه]] رسید و در تصوف تربیت‎ها یافت و کسب کمال کرد و سرانجام به استرآباد بازگشت و تا سال 838ق، که وبا یا به قولی طاعون در شهر شایع شد در آنجا بود<ref>ر.ک: وحیدیان کامیار، تقی، ص‎8-7</ref>.

خط ۶۶:		خط ۶۷:

	==پانویس==		==پانویس==
	<references/>		<references />

	==منابع مقاله==		==منابع مقاله==

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - '==وابسته‌ها== [[' به '==وابسته‌ها== {{وابسته‌ها}} [['

2021-09-04T09:55:57Z

جایگزینی متن - '==وابسته‌ها== [[' به '==وابسته‌ها== {{وابسته‌ها}} [['

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۳:۲۵
خط ۷۳:		خط ۷۳:

	==وابسته‌ها==		==وابسته‌ها==
			{{وابسته‌ها}}

	[[دیوان کاتبی نیشابوری (ترشیزی)]]		[[دیوان کاتبی نیشابوری (ترشیزی)]]

	[[رده:زندگی‌نامه]]		[[رده:زندگی‌نامه]]

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'رده:سال97-1تیر الی31' به ''

2020-06-14T15:31:12Z

جایگزینی متن - 'رده:سال97-1تیر الی31' به ''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ ژوئن ۲۰۲۰، ساعت ۱۹:۰۱
خط ۷۶:		خط ۷۶:

	[[رده:زندگی‌نامه]]		[[رده:زندگی‌نامه]]

	~~[[رده:سال97-1تیر الی31]]~~

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'رده:25 تیر الی 24 مرداد' به ''

2020-06-10T17:34:38Z

جایگزینی متن - 'رده:25 تیر الی 24 مرداد' به ''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئن ۲۰۲۰، ساعت ۲۱:۰۴
خط ۷۶:		خط ۷۶:

	[[رده:زندگی‌نامه]]		[[رده:زندگی‌نامه]]
	~~[[رده:25 تیر الی 24 مرداد]]~~
	[[رده:سال97-1تیر الی31]]		[[رده:سال97-1تیر الی31]]

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'ت‎ش' به 'ت‌ش'

2020-05-11T12:08:38Z

جایگزینی متن - 'ت‎ش' به 'ت‌ش'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ مهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۵:۳۸
خط ۵۱:		خط ۵۱:

	==وفات==		==وفات==
	ناگفته نماند که تاریخ درگذشتِ شاعر، خلافِ تاریخ تولدش روشن است؛ شماری از تذکره‌نویسان چون واله داغستانی، 838ق، را‎ ثبت‎ کرده‌اند. شماری‎ دیگر، همچون ~~دولت‎شاه~~ سمرقندی، امیر علی‌شیر نوایی و آزاد بلگرامی، 839ق را ضبط نموده‌اند و همین تاریخ به صواب نزدیک‎تر است‎؛ چراکه شواهدی از دیوان وی نشان می‌دهد قربانیِ وبای عام‎ استرآباد‎ در‎ سال 838ق، نشده و یک سال بعد به چنگ طاعون افتاده و قالب تهی کرده است؛ برخلافِ گفته حسن ‎‎بیگ‎ روملو: «و در این سال [838ق] مولانا کاتبی در بلاد استرآباد به مرضِ‎ طاعون‎ مبتلا‎ گشته، بر بستر ناتوانی افتاد و در حالِ سکرات، این قطعه نظم کرده، زبان به بیان‎ آن گشود:		ناگفته نماند که تاریخ درگذشتِ شاعر، خلافِ تاریخ تولدش روشن است؛ شماری از تذکره‌نویسان چون واله داغستانی، 838ق، را‎ ثبت‎ کرده‌اند. شماری‎ دیگر، همچون دولت‌شاه سمرقندی، امیر علی‌شیر نوایی و آزاد بلگرامی، 839ق را ضبط نموده‌اند و همین تاریخ به صواب نزدیک‎تر است‎؛ چراکه شواهدی از دیوان وی نشان می‌دهد قربانیِ وبای عام‎ استرآباد‎ در‎ سال 838ق، نشده و یک سال بعد به چنگ طاعون افتاده و قالب تهی کرده است؛ برخلافِ گفته حسن ‎‎بیگ‎ روملو: «و در این سال [838ق] مولانا کاتبی در بلاد استرآباد به مرضِ‎ طاعون‎ مبتلا‎ گشته، بر بستر ناتوانی افتاد و در حالِ سکرات، این قطعه نظم کرده، زبان به بیان‎ آن گشود:

	{{شعر}}		{{شعر}}

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'ه‎ن' به 'ه‌ن'

2019-09-11T02:40:18Z

جایگزینی متن - 'ه‎ن' به 'ه‌ن'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ سپتامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۶:۱۰
خط ۵۱:		خط ۵۱:

	==وفات==		==وفات==
	ناگفته نماند که تاریخ درگذشتِ شاعر، خلافِ تاریخ تولدش روشن است؛ شماری از ~~تذکره‎نویسان~~ چون واله داغستانی، 838ق، را‎ ثبت‎ کرده‌اند. شماری‎ دیگر، همچون دولت‎شاه سمرقندی، امیر علی‌شیر نوایی و آزاد بلگرامی، 839ق را ضبط نموده‌اند و همین تاریخ به صواب نزدیک‎تر است‎؛ چراکه شواهدی از دیوان وی نشان می‌دهد قربانیِ وبای عام‎ استرآباد‎ در‎ سال 838ق، نشده و یک سال بعد به چنگ طاعون افتاده و قالب تهی کرده است؛ برخلافِ گفته حسن ‎‎بیگ‎ روملو: «و در این سال [838ق] مولانا کاتبی در بلاد استرآباد به مرضِ‎ طاعون‎ مبتلا‎ گشته، بر بستر ناتوانی افتاد و در حالِ سکرات، این قطعه نظم کرده، زبان به بیان‎ آن گشود:		ناگفته نماند که تاریخ درگذشتِ شاعر، خلافِ تاریخ تولدش روشن است؛ شماری از تذکره‌نویسان چون واله داغستانی، 838ق، را‎ ثبت‎ کرده‌اند. شماری‎ دیگر، همچون دولت‎شاه سمرقندی، امیر علی‌شیر نوایی و آزاد بلگرامی، 839ق را ضبط نموده‌اند و همین تاریخ به صواب نزدیک‎تر است‎؛ چراکه شواهدی از دیوان وی نشان می‌دهد قربانیِ وبای عام‎ استرآباد‎ در‎ سال 838ق، نشده و یک سال بعد به چنگ طاعون افتاده و قالب تهی کرده است؛ برخلافِ گفته حسن ‎‎بیگ‎ روملو: «و در این سال [838ق] مولانا کاتبی در بلاد استرآباد به مرضِ‎ طاعون‎ مبتلا‎ گشته، بر بستر ناتوانی افتاد و در حالِ سکرات، این قطعه نظم کرده، زبان به بیان‎ آن گشود:

	{{شعر}}		{{شعر}}