https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%87%D9%85%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D9%82 2026-06-16T23:27:28Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.39.0 https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%87%D9%85%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D9%82&diff=818774&oldid=prev 2026-02-21T10:47:13Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۱ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۱۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l51">خط ۵۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==فعالیت‌ها==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==فعالیت‌ها==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از ورود به تهران، به دربار فتح‌علی شاه قاجار راه یافت. ابتدا به سمت منشی‌گری و سپس به منصب مهم وقایع‌نگاری و داروغگی دفترخانه همایونی (دفتر سلطنتی) منصوب شد.&lt;ref&gt; ر.ک:آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، ج۹، ص ۱۲۹۷&lt;/ref&gt; نگارش وقایع روزانه دربار به عهده او بود. فتح‌علی شاه به او لقب «بدایع‌نگار» داد.&lt;ref&gt; ر.ک: آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، ج۹، ص ۱۲۹۷&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; ر.ک: گلچین معانی، احمد، ج۱، ص۶۹۱&lt;/ref&gt; وی چندین بار از طرف شاه به مأموریت‌های دیپلماتیک به سرحدات خراسان و عراق فرستاده شد. او با شخصیت‌های برجسته ادبی و سیاسی زمان خود مانند قائم‌مقام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فراهانی، </del>رضاقلی‌خان هدایت و عبدالرزاق دنبلی معاشر و همنشین بود. شاه به او مأموریت نوشتن تاریخ دوره قاجار، به ویژه وقایع سلطنت فتح‌علی شاه را داد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از ورود به تهران، به دربار فتح‌علی شاه قاجار راه یافت. ابتدا به سمت منشی‌گری و سپس به منصب مهم وقایع‌نگاری و داروغگی دفترخانه همایونی (دفتر سلطنتی) منصوب شد.&lt;ref&gt; ر.ک:آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، ج۹، ص ۱۲۹۷&lt;/ref&gt; نگارش وقایع روزانه دربار به عهده او بود. فتح‌علی شاه به او لقب «بدایع‌نگار» داد.&lt;ref&gt; ر.ک: آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، ج۹، ص ۱۲۹۷&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; ر.ک: گلچین معانی، احمد، ج۱، ص۶۹۱&lt;/ref&gt; وی چندین بار از طرف شاه به مأموریت‌های دیپلماتیک به سرحدات خراسان و عراق فرستاده شد. او با شخصیت‌های برجسته ادبی و سیاسی زمان خود مانند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قائم‌مقام، ابوالقاسم بن عیسی|</ins>قائم‌مقام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فراهانی]]، [[هدایت، رضاقلی|</ins>رضاقلی‌خان هدایت<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و عبدالرزاق دنبلی معاشر و همنشین بود. شاه به او مأموریت نوشتن تاریخ دوره قاجار، به ویژه وقایع سلطنت فتح‌علی شاه را داد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وفات==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وفات==</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-813287:rev-818774 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%87%D9%85%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D9%82&diff=813287&oldid=prev 2026-01-06T20:43:32Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۷ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۰:۱۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l35">خط ۳۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شاگردان =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شاگردان =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| اجازه اجتهاد از =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| اجازه اجتهاد از =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ جهان‌آرا </del>| زینت‌المدائح (مدائح الخاقان) | دیوان همایی مروزی | تحفه عباسی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| راحة الارواح </del>| رطب اللسان}}   </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رساله راحة ‌الارواح]] </ins>| زینت‌المدائح (مدائح الخاقان) | دیوان همایی مروزی | تحفه عباسی | رطب اللسان}}   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| سبک نوشتاری =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| سبک نوشتاری =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| وبگاه =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| وبگاه =  </div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-813286:rev-813287 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%87%D9%85%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D9%82&diff=813286&oldid=prev 2026-01-06T20:42:49Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">وابسته‌ها</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۷ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۰:۱۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l80">خط ۸۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وابسته‌ها==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وابسته‌ها==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{وابسته‌ها}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{وابسته‌ها}}</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رساله راحة ‌الارواح]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[میراث اسلامی ایران]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[میراث اسلامی ایران]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l85">خط ۸۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[آهنگ سروش: تاریخ جنگ‌های ایران و روس]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[آهنگ سروش: تاریخ جنگ‌های ایران و روس]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رساله راحة الارواح]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زندگی‌نامه]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زندگی‌نامه]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 دی 1404</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مؤلفین-دی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مؤلفین-دی]]</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-813284:rev-813286 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%87%D9%85%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D9%82&diff=813284&oldid=prev 2026-01-06T20:41:28Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۷ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۰:۱۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l42">خط ۴۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمد صادق </del>همایی مروزی''' (متوفای حدود ۱۲۵۰ق)، مورخ، شاعر و دولتمرد دوره قاجار با لقب‌های وقایع‌نگار و بدایع‌نگار. اهل مرو شاه‌جهان از نجیب‌زادگان آن دیار بود. پس از تحصیل در مشهد و سفر به عراق، در کاشان ساکن شد و نزد صباحی کاشانی به شاعری پرداخت. سپس به تهران آمد و به دربار فتح‌علی شاه راه یافت و به مناصب مهمی از جمله داروغه دفترخانه همایونی و وقایع‌نگار دربار منصوب شد. از او آثار تاریخی و ادبی ارزشمندی به جای مانده که منبع مهمی برای مطالعه تاریخ اوایل دوره قاجار است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمدصادق </ins>همایی مروزی''' (متوفای حدود ۱۲۵۰ق)، مورخ، شاعر و دولتمرد دوره قاجار با لقب‌های وقایع‌نگار و بدایع‌نگار. اهل مرو شاه‌جهان از نجیب‌زادگان آن دیار بود. پس از تحصیل در مشهد و سفر به عراق، در کاشان ساکن شد و نزد صباحی کاشانی به شاعری پرداخت. سپس به تهران آمد و به دربار فتح‌علی شاه راه یافت و به مناصب مهمی از جمله داروغه دفترخانه همایونی و وقایع‌نگار دربار منصوب شد. از او آثار تاریخی و ادبی ارزشمندی به جای مانده که منبع مهمی برای مطالعه تاریخ اوایل دوره قاجار است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ولادت==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ولادت==</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-813282:rev-813284 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%87%D9%85%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D9%82&diff=813282&oldid=prev 2026-01-06T20:40:29Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه | عنوان = محمد صادق همایی مروزی | تصویر = NUR22950.jpg | اندازه تصویر = | توضیح تصویر = | نام کامل = میرزا محمد صادق همایی مروزی | نام‌های دیگر = صادق همای مروزی | لقب = وقایع‌نگار، بدایع‌نگار | تخلص = همایی (هما) | نسب = | نام پدر = |...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه<br /> | عنوان = محمد صادق همایی مروزی<br /> | تصویر = NUR22950.jpg<br /> | اندازه تصویر = <br /> | توضیح تصویر = <br /> | نام کامل = میرزا محمد صادق همایی مروزی<br /> | نام‌های دیگر = صادق همای مروزی<br /> | لقب = وقایع‌نگار، بدایع‌نگار<br /> | تخلص = همایی (هما)<br /> | نسب = <br /> | نام پدر = <br /> | ولادت = <br /> | محل تولد = مرو شاه‌جهان (از شهرهای خراسان)<br /> | کشور تولد = ایران<br /> | محل زندگی = مشهد، کاشان، قم، تهران<br /> | رحلت = حدود ۱۲۵۰ قمری<br /> | شهادت = <br /> | مدفن = <br /> | طول عمر = <br /> | نام همسر = <br /> | فرزندان = میرزا محمد جعفر (دارای لقب بدایع‌نگار پس از پدر)<br /> | خویشاوندان = <br /> | دین = اسلام<br /> | مذهب = شیعه<br /> | پیشه = مورخ، شاعر، دولتمرد<br /> | درجه علمی = <br /> | دانشگاه = <br /> | علایق پژوهشی = تاریخ‌نگاری، شعر<br /> | منصب = داروغه دفترخانه همایونی، وقایع‌نگار دربار فتح‌علی شاه<br /> | پس از = <br /> | پیش از = <br /> | اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | حاج محمد حسین خان فخرالدوله مروی | حاجی سلیمان خان صباحی کاشانی}} <br /> | مشایخ = <br /> | معصرین = <br /> | شاگردان = <br /> | اجازه اجتهاد از = <br /> | آثار = {{فهرست جعبه عمودی | تاریخ جهان‌آرا | زینت‌المدائح (مدائح الخاقان) | دیوان همایی مروزی | تحفه عباسی | راحة الارواح | رطب اللسان}} <br /> | سبک نوشتاری = <br /> | وبگاه = <br /> | امضا = <br /> | کد مؤلف = AUTHORCODE22950AUTHORCODE<br /> }}<br /> <br /> '''محمد صادق همایی مروزی''' (متوفای حدود ۱۲۵۰ق)، مورخ، شاعر و دولتمرد دوره قاجار با لقب‌های وقایع‌نگار و بدایع‌نگار. اهل مرو شاه‌جهان از نجیب‌زادگان آن دیار بود. پس از تحصیل در مشهد و سفر به عراق، در کاشان ساکن شد و نزد صباحی کاشانی به شاعری پرداخت. سپس به تهران آمد و به دربار فتح‌علی شاه راه یافت و به مناصب مهمی از جمله داروغه دفترخانه همایونی و وقایع‌نگار دربار منصوب شد. از او آثار تاریخی و ادبی ارزشمندی به جای مانده که منبع مهمی برای مطالعه تاریخ اوایل دوره قاجار است.<br /> <br /> ==ولادت==<br /> میرزا محمد صادق همایی مروزی در شهر مرو شاه‌جهان (از شهرهای تاریخی خراسان) در خانواده‌ای از نجیب‌زادگان به دنیا آمد.&lt;ref&gt; ر.ک: <br /> آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، ج۹، ص ۱۲۹۷&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; ر.ک: گلچین معانی، احمد، ج۱، ص۶۹۰&lt;/ref&gt;<br /> ==تحصیلات==<br /> اوایل جوانی خود را در مشهد گذراند و در آنجا به تحصیل مقدمات علوم عربی و ادبی پرداخت. از شاگردان حاج محمد حسین خان فخرالدوله مروی (بانی مدرسه خان مروی در تهران) بود.&lt;ref&gt; ر.ک:آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، ج۹، ص ۱۲۹۷&lt;/ref&gt; پس از حمله ترکمنان و ازبکان به منطقه، در حدود سال ۱۲۰۰ قمری به عراق (کربلا و نجف) سفر کرد. پس از بازگشت، در کاشان اقامت گزید و نزد حاجی سلیمان خان صباحی کاشانی (درگذشته ۱۲۰۶ق) به تمرین و تکمیل هنر شاعری پرداخت.&lt;ref&gt; ر.ک: گلچین معانی، احمد، ج۱، ص۶۹۰&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==فعالیت‌ها==<br /> پس از ورود به تهران، به دربار فتح‌علی شاه قاجار راه یافت. ابتدا به سمت منشی‌گری و سپس به منصب مهم وقایع‌نگاری و داروغگی دفترخانه همایونی (دفتر سلطنتی) منصوب شد.&lt;ref&gt; ر.ک:آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، ج۹، ص ۱۲۹۷&lt;/ref&gt; نگارش وقایع روزانه دربار به عهده او بود. فتح‌علی شاه به او لقب «بدایع‌نگار» داد.&lt;ref&gt; ر.ک: آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، ج۹، ص ۱۲۹۷&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; ر.ک: گلچین معانی، احمد، ج۱، ص۶۹۱&lt;/ref&gt; وی چندین بار از طرف شاه به مأموریت‌های دیپلماتیک به سرحدات خراسان و عراق فرستاده شد. او با شخصیت‌های برجسته ادبی و سیاسی زمان خود مانند قائم‌مقام فراهانی، رضاقلی‌خان هدایت و عبدالرزاق دنبلی معاشر و همنشین بود. شاه به او مأموریت نوشتن تاریخ دوره قاجار، به ویژه وقایع سلطنت فتح‌علی شاه را داد.<br /> <br /> ==وفات==<br /> تاریخ دقیق درگذشت او در منابع اصلی به صراحت نیامده، اما هدایت در مجمع‌الفصحاء درگذشت او را یاد کرده است.&lt;ref&gt; ر.ک: دهخدا،علی‌اکبر، ج۱۵، ص ۲۳۵۲۳&lt;/ref&gt; منابع مختلف سال درگذشت او را حدود ۱۲۵۰ هجری قمری ذکر کرده‌اند. محل دفن او مشخص نیست.&lt;ref&gt; [https://rasekhoon.net/mashahir/show/589953 ر.ک: صادق همای مروزی، پایگاه راسخون]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==آثار==<br /> * تاریخ جهان‌آرا (با نام‌های جهان‌آرای مروزی و جهانگشای فتح‌علی‌شاهی): تاریخ دوره قاجار به ویژه سلطنت فتح‌علی شاه که در دو جلد تألیف شد.&lt;ref&gt; ر.ک: <br /> آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، ج۳، ص۲۴۷&lt;/ref&gt;<br /> * زینت‌المدائح (یا مدائح الخاقان): مجموعه‌ای از مدایح شعرای دربار در ستایش فتح‌علی شاه.&lt;ref&gt; ر.ک: آقابزرگ تهرانی، ج۲، ص۲۴۳&lt;/ref&gt;<br /> * دیوان همایی مروزی: مجموعه اشعار او با تخلص «هما». &lt;ref&gt; ر.ک: آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، ج۳، ص۵۵۵&lt;/ref&gt;<br /> * تحفه عباسی: رساله‌ای در آداب سلطنت به نام عباس میرزا نایب‌السلطنه.<br /> * راحة الارواح: مجموعه‌ای از افسانه‌ها و حکایات که برای فتح‌علی شاه موقع خواب نقل می‌کرد.<br /> * رطب اللسان: در وقایع ده‌ساله سلطنت فتح‌علی شاه.<br /> * شیم عباسی: رساله‌ای دیگر به نام عباس میرزا.&lt;ref&gt; ر.ک: گلچین معانی، احمد، ج۱، ص۶۹۳&lt;/ref&gt;<br /> * قواعد الملوک&lt;ref&gt; [https://rasekhoon.net/mashahir/show/589953 ر.ک: صادق همای مروزی، پایگاه راسخون]&lt;/ref&gt;<br /> * تاریخ جنگ‌های ایران و روس<br /> <br /> ==پانويس==<br /> &lt;references /&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> * آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، الذریعة إلی تصانیف الشیعة، بیروت - لبنان، دار الأضواء، 1403 هجری قمری|1983 میلادی<br /> * آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، مصنفات شیعه: ترجمه و تلخیص الذریعه الی تصانیف الشیعه، خلاصه کننده: فکرت، محمدآصف، مشهد مقدس - ایران، آستان قدس رضوی. بنياد پژوهشهای اسلامى، 1372 هجری شمسی<br /> * گلچین معانی، احمد، تاریخ تذکره‌های فارسی، ج۱، انتشارات کتابخانه سنایی، چاپ۲، ۱۳۶۳<br /> * دهخدا،علی‌اکبر، لغت نامه، تهران - ایران، دانشگاه تهران. مؤسسه انتشارات و چاپ، 1377 هجری شمسی<br /> * [https://rasekhoon.net/mashahir/show/589953 پایگاه راسخون]<br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> [[میراث اسلامی ایران]]<br /> <br /> [[سیاست‌نامه‌های قاجاری]]<br /> <br /> [[آهنگ سروش: تاریخ جنگ‌های ایران و روس]]<br /> <br /> [[رساله راحة الارواح]]<br /> <br /> [[رده:زندگی‌نامه]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br /> [[رده:مؤلفین-دی]]</div>

Hbaghizadeh