هفت دیوان محتشم - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - ' ‎' به ''

2025-07-29T05:52:07Z

جایگزینی متن - ' ‎' به ''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۲۲
خط ۴۵:		خط ۴۵:
	بخش چهارم مقدمه، با عنوان «آثار محتشم‎»، دیوان‌های هفت‌گانه شاعر را معرفی می‌کند:		بخش چهارم مقدمه، با عنوان «آثار محتشم‎»، دیوان‌های هفت‌گانه شاعر را معرفی می‌کند:

	«شیبیه»، علاوه بر قصاید و ترکیب‌بندها و مثنوی‌ها (هرچند محتشم توجه کمتری به این قالب داشته)، قطعات و غزلیات و رباعیاتی را شامل می‌شود که شاعر در سن کمال سروده است<ref>ر.ک: همان ص92؛ مقدمه مصححان، ج1، ص206</ref>. ‎		«شیبیه»، علاوه بر قصاید و ترکیب‌بندها و مثنوی‌ها (هرچند محتشم توجه کمتری به این قالب داشته)، قطعات و غزلیات و رباعیاتی را شامل می‌شود که شاعر در سن کمال سروده است<ref>ر.ک: همان ص92؛ مقدمه مصححان، ج1، ص206</ref>.

	«شبابیه» مجموعه غزلیات دوره جوانی اوست<ref>ر.ک: همان؛ همان</ref>. ‎		«شبابیه» مجموعه غزلیات دوره جوانی اوست<ref>ر.ک: همان؛ همان</ref>.

	در «صبائیه» غزلیات سال‎های آغاز جوانی شاعری را پیش رو داریم که سرودن را از سنین نوجوانی آغاز کرده و از آغاز، توانمند و خوش‌قریحه می‌نماید‎<ref>ر.ک: همان؛ همان، ص207</ref>.		در «صبائیه» غزلیات سال‎های آغاز جوانی شاعری را پیش رو داریم که سرودن را از سنین نوجوانی آغاز کرده و از آغاز، توانمند و خوش‌قریحه می‌نماید‎<ref>ر.ک: همان؛ همان، ص207</ref>.
خط ۵۳:		خط ۵۳:
	«رساله جلالیه» و «نُقل عشاق» درواقع دو مقامه عاشقانه‌اند که شاعر ترکیبی روایی از نظم و نثر را، در آن‌ها، ارائه کرده است‎. ماجرای «نقل عشاق» ظاهراً هیچ واقعیتی ندارد و محتشم آن را به‌علاوه «رساله جلالیه» که موضوع آن عشق مجازی به جوانکی شاطر است، به سفارش برخی از متمولانِ خوش‎ذوق زمانه سروده است‎. معلوم می‌شود این قبیل داستان‌های رمانتیک‎، در آن روزگار‎، خریدارانی داشته است<ref>ر.ک: همان؛ همان، ص218</ref>.		«رساله جلالیه» و «نُقل عشاق» درواقع دو مقامه عاشقانه‌اند که شاعر ترکیبی روایی از نظم و نثر را، در آن‌ها، ارائه کرده است‎. ماجرای «نقل عشاق» ظاهراً هیچ واقعیتی ندارد و محتشم آن را به‌علاوه «رساله جلالیه» که موضوع آن عشق مجازی به جوانکی شاطر است، به سفارش برخی از متمولانِ خوش‎ذوق زمانه سروده است‎. معلوم می‌شود این قبیل داستان‌های رمانتیک‎، در آن روزگار‎، خریدارانی داشته است<ref>ر.ک: همان؛ همان، ص218</ref>.

	ششمین دیوان [[محتشم، علی بن احمد\|محتشم]] «ضروریات» نام دارد و مشتمل است بر ماده‌تاریخ‎هایی که به مناسبت‎های گوناگون سروده شده‌اند و [[محتشم، علی بن احمد\|محتشم]] در سرودن آن‌ها سخت توانا بوده است. مصححان محترم‎، به‌ویژه آقای صدری که در این زمینه صاحبِ نظر و اثرند، در شرح سروده‌های این بخش (در حدود 62 صفحه) سنگ تمام گذاشته‌اند. بیشترین شرح و نسخه‌بدل‎ها و تصحیحات قیاسی در حواشی این بخش آمده است<ref>ر.ک: همان؛ همان ص219</ref>. ‎		ششمین دیوان [[محتشم، علی بن احمد\|محتشم]] «ضروریات» نام دارد و مشتمل است بر ماده‌تاریخ‎هایی که به مناسبت‎های گوناگون سروده شده‌اند و [[محتشم، علی بن احمد\|محتشم]] در سرودن آن‌ها سخت توانا بوده است. مصححان محترم‎، به‌ویژه آقای صدری که در این زمینه صاحبِ نظر و اثرند، در شرح سروده‌های این بخش (در حدود 62 صفحه) سنگ تمام گذاشته‌اند. بیشترین شرح و نسخه‌بدل‎ها و تصحیحات قیاسی در حواشی این بخش آمده است<ref>ر.ک: همان؛ همان ص219</ref>.

	واپسین دیوان [[محتشم، علی بن احمد\|محتشم]] بخش «معمیات» اوست که لابد چون موضوع آن از تخصص و علاقه هردو مصحح گرامی خارج بوده، بدون هیچ شرحی، در پایان مجموعه دوجلدی هفت دیوان محتشم کاشانی جا خوش کرده است<ref>ر.ک: همان؛ همان، ص220</ref>.		واپسین دیوان [[محتشم، علی بن احمد\|محتشم]] بخش «معمیات» اوست که لابد چون موضوع آن از تخصص و علاقه هردو مصحح گرامی خارج بوده، بدون هیچ شرحی، در پایان مجموعه دوجلدی هفت دیوان محتشم کاشانی جا خوش کرده است<ref>ر.ک: همان؛ همان، ص220</ref>.

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - 'محتشم، علي بن احمد' به 'محتشم، علی بن احمد'

2024-06-01T21:37:41Z

جایگزینی متن - 'محتشم، علي بن احمد' به 'محتشم، علی بن احمد'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۰۱:۰۷
خط ۴:		خط ۴:
	\| عنوان‌های دیگر =		\| عنوان‌های دیگر =
	\| پدیدآوران =		\| پدیدآوران =
	[[محتشم، ~~علي~~ بن احمد]] (نويسنده)		[[محتشم، علی بن احمد]] (نويسنده)

	[[نوايي، عبد الحسين]] (مصحح و مقدمه‌نويس)		[[نوايي، عبد الحسين]] (مصحح و مقدمه‌نويس)
خط ۳۱:		خط ۳۱:
	}}		}}

	'''هفت دیوان محتشم'''، مجموعه اشعار و سروده‌های [[محتشم، ~~علي~~ بن احمد\|کمال‌الدین علی بن احمد محتشم کاشانی]] (متوفی 996ق) است که با مقدمه، تصحیح و تعلیقات [[نوایی، عبدالحسین\|عبدالحسین نوائی]] (متوفی 1383ش) و [[صدري، مهدي\|مهدی صدری]] منتشر شده است. این اثر دوجلدی؛ جلد اول آن مشتمل بر دیوان شیبیه و جلد دوم شامل دیوان‌های شبابیه، صبائیه، جلالیه، نقل عشاق، ضروریات و معمیات است.		'''هفت دیوان محتشم'''، مجموعه اشعار و سروده‌های [[محتشم، علی بن احمد\|کمال‌الدین علی بن احمد محتشم کاشانی]] (متوفی 996ق) است که با مقدمه، تصحیح و تعلیقات [[نوایی، عبدالحسین\|عبدالحسین نوائی]] (متوفی 1383ش) و [[صدري، مهدي\|مهدی صدری]] منتشر شده است. این اثر دوجلدی؛ جلد اول آن مشتمل بر دیوان شیبیه و جلد دوم شامل دیوان‌های شبابیه، صبائیه، جلالیه، نقل عشاق، ضروریات و معمیات است.

	هفت دیوان محتشم کاشانی را مرحوم [[نوایی، عبدالحسین\|دکتر عبدالحسین نوائی]]‎، محقق تاریخ صفویه و [[صدري، مهدي\|مهدی صدری]]، یکی از فضلای کاشان، در سال 1380 به چاپ رسانده‌اند. این اثر دوجلدی، مثل دیگر آثاری که به همت انتشارات میراث مکتوب به اهل ادب تقدیم شده، از جهت چاپ، آراسته و مقبول است. ارزش کار مصححان گرامی خوشبختانه از دید اهل نظر دور نمانده و «حامیان نسخ خطی» آن را موردتقدیر قرار داده‌اند. این اثر، گویا، واپسین خدمت فرهنگی در کارنامه علمی مرحوم [[نوایی، عبدالحسین\|عبدالحسین نوائی]] نیز هست که به انتشار رسیده است<ref>ر.ک: ترکی، محمدرضا، ص90</ref>.		هفت دیوان محتشم کاشانی را مرحوم [[نوایی، عبدالحسین\|دکتر عبدالحسین نوائی]]‎، محقق تاریخ صفویه و [[صدري، مهدي\|مهدی صدری]]، یکی از فضلای کاشان، در سال 1380 به چاپ رسانده‌اند. این اثر دوجلدی، مثل دیگر آثاری که به همت انتشارات میراث مکتوب به اهل ادب تقدیم شده، از جهت چاپ، آراسته و مقبول است. ارزش کار مصححان گرامی خوشبختانه از دید اهل نظر دور نمانده و «حامیان نسخ خطی» آن را موردتقدیر قرار داده‌اند. این اثر، گویا، واپسین خدمت فرهنگی در کارنامه علمی مرحوم [[نوایی، عبدالحسین\|عبدالحسین نوائی]] نیز هست که به انتشار رسیده است<ref>ر.ک: ترکی، محمدرضا، ص90</ref>.
خط ۴۱:		خط ۴۱:
	مصححان محترم، در ادامه، به سابقه چاپ و تصحیح دیوان محتشم در سال‎های قبل اشاره می‌کنند که تنها در سال‎های اخیر مجموعه‌ای از قصاید و غزلیات و رساله‌های نقل عشاق و جلالیه و ضروریات نه به‌صورتی دقیق و منقح و مصحح بلکه با کاستی‌ها و افتادگی‌های فراوان و حذف‌های نابجا منتشر شد که چندین بار هم چاپ شده است. اشاره دو مصحح گرامی به چاپ مهرعلی گرکانی از دیوان محتشم است که سال‎ها قبل به همت کتابفروشی محمودی تهران منتشر شده است‎. سپس این مژده را می‌دهند که توانسته‌اند «پس از چهار قرن، کلمات شاعری را در هفت دیوان، آن‎چنان‌که او آرزو داشته» فراهم آورند<ref>ر.ک: همان</ref>.		مصححان محترم، در ادامه، به سابقه چاپ و تصحیح دیوان محتشم در سال‎های قبل اشاره می‌کنند که تنها در سال‎های اخیر مجموعه‌ای از قصاید و غزلیات و رساله‌های نقل عشاق و جلالیه و ضروریات نه به‌صورتی دقیق و منقح و مصحح بلکه با کاستی‌ها و افتادگی‌های فراوان و حذف‌های نابجا منتشر شد که چندین بار هم چاپ شده است. اشاره دو مصحح گرامی به چاپ مهرعلی گرکانی از دیوان محتشم است که سال‎ها قبل به همت کتابفروشی محمودی تهران منتشر شده است‎. سپس این مژده را می‌دهند که توانسته‌اند «پس از چهار قرن، کلمات شاعری را در هفت دیوان، آن‎چنان‌که او آرزو داشته» فراهم آورند<ref>ر.ک: همان</ref>.

	مقدمه 230 صفحه‌ای کتاب را‎، به استناد برخی قراین، می‌توان عمدتاً تراویده از قلم آقای [[نوایی، عبدالحسین\|دکتر نوائی]] دانست. نویسنده مقدمه بخش اول را به شرح احوال محتشم و شخصیت او و شاعران هم‌روزگار او اختصاص داده است‎. در بخش دوم با موضوعاتی چون مفاخره محتشم و تعریف و نقد شعر از زبان او و نقد اجتماعی در شعر وی آشنا می‌شویم. شاید خواندنی‌ترین قسمت این بخش صفحاتی باشد که به تأثیر محتشم بر شاعرانِ پس از وی و تأثرش از گذشتگان پرداخته است. همچنین، قسمتی که پیشینه تاریخی و ادبی «دوازده بندِ محتشم» را شرح داده، نظر به اهمیت فوق‎العاده این ترکیب‌بند‎، بسیار سودمند است؛ هرچند بخشی که به تأثر محتشم از گذشتگان اشاره دارد ناقص می‌نماید، چرا که‎، به‌سرعت‎، از کنار بهره‌هایی که [[محتشم، ~~علي~~ بن احمد\|محتشم]] از خاقانی گرفته عبور کرده و از انوری که شاید مهم‎ترین سرمشق محتشم بوده، اصلاً یاد نشده است. در بخش سوم مقدمه نیز، ممدوحان [[محتشم، ~~علي~~ بن احمد\|محتشم]] معرفی شده‌اند‎. این بخش، گرچه همه ممدوحان را دربر ندارد، از لحاظ تاریخی محققانه و نسبتاً مفصل است<ref>ر.ک: همان</ref>.		مقدمه 230 صفحه‌ای کتاب را‎، به استناد برخی قراین، می‌توان عمدتاً تراویده از قلم آقای [[نوایی، عبدالحسین\|دکتر نوائی]] دانست. نویسنده مقدمه بخش اول را به شرح احوال محتشم و شخصیت او و شاعران هم‌روزگار او اختصاص داده است‎. در بخش دوم با موضوعاتی چون مفاخره محتشم و تعریف و نقد شعر از زبان او و نقد اجتماعی در شعر وی آشنا می‌شویم. شاید خواندنی‌ترین قسمت این بخش صفحاتی باشد که به تأثیر محتشم بر شاعرانِ پس از وی و تأثرش از گذشتگان پرداخته است. همچنین، قسمتی که پیشینه تاریخی و ادبی «دوازده بندِ محتشم» را شرح داده، نظر به اهمیت فوق‎العاده این ترکیب‌بند‎، بسیار سودمند است؛ هرچند بخشی که به تأثر محتشم از گذشتگان اشاره دارد ناقص می‌نماید، چرا که‎، به‌سرعت‎، از کنار بهره‌هایی که [[محتشم، علی بن احمد\|محتشم]] از خاقانی گرفته عبور کرده و از انوری که شاید مهم‎ترین سرمشق محتشم بوده، اصلاً یاد نشده است. در بخش سوم مقدمه نیز، ممدوحان [[محتشم، علی بن احمد\|محتشم]] معرفی شده‌اند‎. این بخش، گرچه همه ممدوحان را دربر ندارد، از لحاظ تاریخی محققانه و نسبتاً مفصل است<ref>ر.ک: همان</ref>.

	بخش چهارم مقدمه، با عنوان «آثار محتشم‎»، دیوان‌های هفت‌گانه شاعر را معرفی می‌کند:		بخش چهارم مقدمه، با عنوان «آثار محتشم‎»، دیوان‌های هفت‌گانه شاعر را معرفی می‌کند:
خط ۵۳:		خط ۵۳:
	«رساله جلالیه» و «نُقل عشاق» درواقع دو مقامه عاشقانه‌اند که شاعر ترکیبی روایی از نظم و نثر را، در آن‌ها، ارائه کرده است‎. ماجرای «نقل عشاق» ظاهراً هیچ واقعیتی ندارد و محتشم آن را به‌علاوه «رساله جلالیه» که موضوع آن عشق مجازی به جوانکی شاطر است، به سفارش برخی از متمولانِ خوش‎ذوق زمانه سروده است‎. معلوم می‌شود این قبیل داستان‌های رمانتیک‎، در آن روزگار‎، خریدارانی داشته است<ref>ر.ک: همان؛ همان، ص218</ref>.		«رساله جلالیه» و «نُقل عشاق» درواقع دو مقامه عاشقانه‌اند که شاعر ترکیبی روایی از نظم و نثر را، در آن‌ها، ارائه کرده است‎. ماجرای «نقل عشاق» ظاهراً هیچ واقعیتی ندارد و محتشم آن را به‌علاوه «رساله جلالیه» که موضوع آن عشق مجازی به جوانکی شاطر است، به سفارش برخی از متمولانِ خوش‎ذوق زمانه سروده است‎. معلوم می‌شود این قبیل داستان‌های رمانتیک‎، در آن روزگار‎، خریدارانی داشته است<ref>ر.ک: همان؛ همان، ص218</ref>.

	ششمین دیوان [[محتشم، ~~علي~~ بن احمد\|محتشم]] «ضروریات» نام دارد و مشتمل است بر ماده‌تاریخ‎هایی که به مناسبت‎های گوناگون سروده شده‌اند و [[محتشم، ~~علي~~ بن احمد\|محتشم]] در سرودن آن‌ها سخت توانا بوده است. مصححان محترم‎، به‌ویژه آقای صدری که در این زمینه صاحبِ نظر و اثرند، در شرح سروده‌های این بخش (در حدود 62 صفحه) سنگ تمام گذاشته‌اند. بیشترین شرح و نسخه‌بدل‎ها و تصحیحات قیاسی در حواشی این بخش آمده است<ref>ر.ک: همان؛ همان ص219</ref>. ‎		ششمین دیوان [[محتشم، علی بن احمد\|محتشم]] «ضروریات» نام دارد و مشتمل است بر ماده‌تاریخ‎هایی که به مناسبت‎های گوناگون سروده شده‌اند و [[محتشم، علی بن احمد\|محتشم]] در سرودن آن‌ها سخت توانا بوده است. مصححان محترم‎، به‌ویژه آقای صدری که در این زمینه صاحبِ نظر و اثرند، در شرح سروده‌های این بخش (در حدود 62 صفحه) سنگ تمام گذاشته‌اند. بیشترین شرح و نسخه‌بدل‎ها و تصحیحات قیاسی در حواشی این بخش آمده است<ref>ر.ک: همان؛ همان ص219</ref>. ‎

	واپسین دیوان [[محتشم، ~~علي~~ بن احمد\|محتشم]] بخش «معمیات» اوست که لابد چون موضوع آن از تخصص و علاقه هردو مصحح گرامی خارج بوده، بدون هیچ شرحی، در پایان مجموعه دوجلدی هفت دیوان محتشم کاشانی جا خوش کرده است<ref>ر.ک: همان؛ همان، ص220</ref>.		واپسین دیوان [[محتشم، علی بن احمد\|محتشم]] بخش «معمیات» اوست که لابد چون موضوع آن از تخصص و علاقه هردو مصحح گرامی خارج بوده، بدون هیچ شرحی، در پایان مجموعه دوجلدی هفت دیوان محتشم کاشانی جا خوش کرده است<ref>ر.ک: همان؛ همان، ص220</ref>.

	مصححان ارجمند، در پایان، ضمن معرفی نُسَخ مورد استفاده خویش، تصاویری از اوراق نسخ خطی و چاپی و سواد حکم ملک‌الشعرائیِ محتشم در کاشان را افزوده‌اند<ref>ر.ک: ترکی، محمدرضا، ص92</ref>.		مصححان ارجمند، در پایان، ضمن معرفی نُسَخ مورد استفاده خویش، تصاویری از اوراق نسخ خطی و چاپی و سواد حکم ملک‌الشعرائیِ محتشم در کاشان را افزوده‌اند<ref>ر.ک: ترکی، محمدرضا، ص92</ref>.

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - 'مقدمه نويس' به 'مقدمه‌نويس'

2023-01-25T10:20:27Z

جایگزینی متن - 'مقدمه نويس' به 'مقدمه‌نويس'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۵۰
خط ۶:		خط ۶:
	[[محتشم، علي بن احمد]] (نويسنده)		[[محتشم، علي بن احمد]] (نويسنده)

	[[نوايي، عبد الحسين]] (مصحح و ~~مقدمه نويس~~)		[[نوايي، عبد الحسين]] (مصحح و مقدمه‌نويس)

	[[صدري، مهدي]] (مصحح و ~~مقدمه نويس~~)		[[صدري، مهدي]] (مصحح و مقدمه‌نويس)
	\| زبان =فارسی		\| زبان =فارسی
	\| کد کنگره =‏‏‎‏PIR‎‏ ‎‏6110‎‏ ‎‏/‎‏آ‎‏19		\| کد کنگره =‏‏‎‏PIR‎‏ ‎‏6110‎‏ ‎‏/‎‏آ‎‏19

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'پژوهشي' به 'پژوهشی'

2022-07-21T18:51:51Z

جایگزینی متن - 'پژوهشي' به 'پژوهشی'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۲:۲۱
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	\| موضوع =شعر فارسی - قرن 10ق.		\| موضوع =شعر فارسی - قرن 10ق.

	\| ناشر =مرکز ~~پژوهشي~~ ميراث مکتوب		\| ناشر =مرکز پژوهشی ميراث مکتوب

	\| مکان نشر =ايران - تهران		\| مکان نشر =ايران - تهران
خط ۲۴:		خط ۲۴:
	\| شابک =964-6781-59-4		\| شابک =964-6781-59-4
	\| تعداد جلد =2		\| تعداد جلد =2
	\| کتابخانۀ دیجیتال نور =		\| کتابخانۀ دیجیتال نور =34692
	\| کتابخوان همراه نور =34692		\| کتابخوان همراه نور =34692
	\| کد پدیدآور =15960		\| کد پدیدآور =15960

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'رده:شهریور(98)' به ''

2020-06-14T12:05:59Z

جایگزینی متن - 'رده:شهریور(98)' به ''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ ژوئن ۲۰۲۰، ساعت ۱۵:۳۵
خط ۸۵:		خط ۸۵:

	[[رده:زبانها و ادبیات ایرانی]]		[[رده:زبانها و ادبیات ایرانی]]

	~~[[رده:شهریور(98)]]~~

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'رده:25 تیر الی 24 مرداد (98)' به ''

2020-06-10T17:32:18Z

جایگزینی متن - 'رده:25 تیر الی 24 مرداد (98)' به ''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئن ۲۰۲۰، ساعت ۲۱:۰۲
خط ۸۷:		خط ۸۷:

	[[رده:شهریور(98)]]		[[رده:شهریور(98)]]

	~~[[رده:25 تیر الی 24 مرداد (98)]]~~

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'ت‎آ' به 'ت‌آ'

2020-05-14T09:13:46Z

جایگزینی متن - 'ت‎آ' به 'ت‌آ'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ مهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۲:۴۳
خط ۶۱:		خط ۶۱:
	در تصحیح هفت دیوان محتشم کاشانی، به‌رغم تلاش مصححان، اشکال و ضعف‌هایی دیده می‌شود. مهم‎ترین اشکال دوباره‌کاری است که سایه‌ای از ابهام بر سر اثر گسترده است. آیا مصححان فاضل بهتر نبود زمینه بکرتری را برای تلاش خود برمی‌گزیدند و به‌جای پیمودن راهی که مصحح دیگری آن را پیموده، وقت و دانش خود را مصروف کار ضروری‌تری می‌کردند و مثلاً اثر دیگری را از دوران صفوی‎ که به اهمیت آن اقرار دارند، تصحیح می‌فرمودند؟<ref>ر.ک: همان، ص93-92</ref>.		در تصحیح هفت دیوان محتشم کاشانی، به‌رغم تلاش مصححان، اشکال و ضعف‌هایی دیده می‌شود. مهم‎ترین اشکال دوباره‌کاری است که سایه‌ای از ابهام بر سر اثر گسترده است. آیا مصححان فاضل بهتر نبود زمینه بکرتری را برای تلاش خود برمی‌گزیدند و به‌جای پیمودن راهی که مصحح دیگری آن را پیموده، وقت و دانش خود را مصروف کار ضروری‌تری می‌کردند و مثلاً اثر دیگری را از دوران صفوی‎ که به اهمیت آن اقرار دارند، تصحیح می‌فرمودند؟<ref>ر.ک: همان، ص93-92</ref>.

	واقعیت آن است که سال‎ها پیش مرحوم مصطفی فیضی کاشانی، مصحح آثاری چون دیوان [[فیض کاشانی، محمد بن شاه‌مرتضی\|فیض کاشانی]] و دیوان سنجر کاشانی، تصحیح دیوان محتشم را بر اساس نُسخ مصححان محترم و چندین نسخه دیگر به پایان برده است. بخش غزلیاتِ این تصحیح در سال 1378، به چاپ رسیده و بخش قصاید و رسایل آن سال‎هاست در انتظار چاپ به سر می‌برد. ~~شگفت‎آور~~ این‌که مصححان محترم، هرچند از چگونگی کار مرحوم فیضی، به‌واسطه سابقه آشنایی و خویشاوندی، کمابیش مطلع بوده‌اند، در مقدمه 230 صفحه‌ای خود هیچ اشاره‌ای به آن نکرده‌اند‎. این در حالی است که مرحوم فیضی، در مقدمه و حواشی خود، بارها با تکریم و تجلیل از مرحوم [[نوایی، عبدالحسین\|دکتر نوائی]] و خواهرزاده فاضل خویش، آقای صدری، یاد کرده است<ref>ر.ک: همان، ص93</ref>.		واقعیت آن است که سال‎ها پیش مرحوم مصطفی فیضی کاشانی، مصحح آثاری چون دیوان [[فیض کاشانی، محمد بن شاه‌مرتضی\|فیض کاشانی]] و دیوان سنجر کاشانی، تصحیح دیوان محتشم را بر اساس نُسخ مصححان محترم و چندین نسخه دیگر به پایان برده است. بخش غزلیاتِ این تصحیح در سال 1378، به چاپ رسیده و بخش قصاید و رسایل آن سال‎هاست در انتظار چاپ به سر می‌برد. شگفت‌آور این‌که مصححان محترم، هرچند از چگونگی کار مرحوم فیضی، به‌واسطه سابقه آشنایی و خویشاوندی، کمابیش مطلع بوده‌اند، در مقدمه 230 صفحه‌ای خود هیچ اشاره‌ای به آن نکرده‌اند‎. این در حالی است که مرحوم فیضی، در مقدمه و حواشی خود، بارها با تکریم و تجلیل از مرحوم [[نوایی، عبدالحسین\|دکتر نوائی]] و خواهرزاده فاضل خویش، آقای صدری، یاد کرده است<ref>ر.ک: همان، ص93</ref>.

	مشکل دیگرِ چاپ نوائی صدری خطاهای نسبتاً فراوانی است که‎، در اثر بدخوانی متن یا اعتماد بیش‌ازاندازه بر نوشته کاتبان‎، به تصحیح آنان راه یافته است. این امر که کاتبان قدیم گاه، از سرِ شتاب یا نفهمیدن متن‎، صورت ظاهری کلمات را نقاشی می‌کرده‌اند یکی از چالش‌هایی است که مصحح را میان وفاداری به‌صورت ظاهری واژه‌ها یا توجه به سیاق عبارات و دریافت صورت حقیقی کلمات بر اساس سبک نویسنده یا شاعر و قراین دیگر سرگردان می‌سازد. در چنین مواردی، اعتماد بر صورت مکتوب واژه‌ها هنگامی رواست که دلیل قطعی برخلاف آن وجود نداشته باشد. از قضا، محتشم از شاعرانی است که از «کاتبان بی‌وقوف بد سواد» که شعر او را غلط می‌نوشته‌اند، دل پرخونی دارد...		مشکل دیگرِ چاپ نوائی صدری خطاهای نسبتاً فراوانی است که‎، در اثر بدخوانی متن یا اعتماد بیش‌ازاندازه بر نوشته کاتبان‎، به تصحیح آنان راه یافته است. این امر که کاتبان قدیم گاه، از سرِ شتاب یا نفهمیدن متن‎، صورت ظاهری کلمات را نقاشی می‌کرده‌اند یکی از چالش‌هایی است که مصحح را میان وفاداری به‌صورت ظاهری واژه‌ها یا توجه به سیاق عبارات و دریافت صورت حقیقی کلمات بر اساس سبک نویسنده یا شاعر و قراین دیگر سرگردان می‌سازد. در چنین مواردی، اعتماد بر صورت مکتوب واژه‌ها هنگامی رواست که دلیل قطعی برخلاف آن وجود نداشته باشد. از قضا، محتشم از شاعرانی است که از «کاتبان بی‌وقوف بد سواد» که شعر او را غلط می‌نوشته‌اند، دل پرخونی دارد...

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'ف‎ه' به 'ف‌ه'

2020-05-11T12:15:36Z

جایگزینی متن - 'ف‎ه' به 'ف‌ه'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ مهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۵:۴۵
خط ۳۹:		خط ۳۹:
	ایشان، در مقدمه، به مطالب مهمی اشاره کرده‌اند که در صدر آن می‌توان به اهمیت ادبیات دوران صفوی اشاره کرد. ادبیاتی که «سخت غریب و مهجور» افتاده است‎<ref>ر.ک: مقدمه مصححان، ج1، ص25</ref>. واقعیت هم همین است که ادبیات این دوره و پس‌ازآن، یعنی دوره قاجاریه، به دلایل گوناگون، چنان‌که باید و شاید مورد اعتنا قرار نگرفته و همان‌گونه که در مقدمه کتاب آمده، برخی این دوره دویست و پنجاه ساله را «فاقد ادبیات» دانسته‌اند<ref>ر.ک: ترکی، محمدرضا، ص91</ref>.		ایشان، در مقدمه، به مطالب مهمی اشاره کرده‌اند که در صدر آن می‌توان به اهمیت ادبیات دوران صفوی اشاره کرد. ادبیاتی که «سخت غریب و مهجور» افتاده است‎<ref>ر.ک: مقدمه مصححان، ج1، ص25</ref>. واقعیت هم همین است که ادبیات این دوره و پس‌ازآن، یعنی دوره قاجاریه، به دلایل گوناگون، چنان‌که باید و شاید مورد اعتنا قرار نگرفته و همان‌گونه که در مقدمه کتاب آمده، برخی این دوره دویست و پنجاه ساله را «فاقد ادبیات» دانسته‌اند<ref>ر.ک: ترکی، محمدرضا، ص91</ref>.

	مصححان محترم، در ادامه، به سابقه چاپ و تصحیح دیوان محتشم در سال‎های قبل اشاره می‌کنند که تنها در سال‎های اخیر مجموعه‌ای از قصاید و غزلیات و رساله‌های نقل عشاق و جلالیه و ضروریات نه به‌صورتی دقیق و منقح و مصحح بلکه با کاستی‌ها و افتادگی‌های فراوان و ~~حذف‎های~~ نابجا منتشر شد که چندین بار هم چاپ شده است. اشاره دو مصحح گرامی به چاپ مهرعلی گرکانی از دیوان محتشم است که سال‎ها قبل به همت کتابفروشی محمودی تهران منتشر شده است‎. سپس این مژده را می‌دهند که توانسته‌اند «پس از چهار قرن، کلمات شاعری را در هفت دیوان، آن‎چنان‌که او آرزو داشته» فراهم آورند<ref>ر.ک: همان</ref>.		مصححان محترم، در ادامه، به سابقه چاپ و تصحیح دیوان محتشم در سال‎های قبل اشاره می‌کنند که تنها در سال‎های اخیر مجموعه‌ای از قصاید و غزلیات و رساله‌های نقل عشاق و جلالیه و ضروریات نه به‌صورتی دقیق و منقح و مصحح بلکه با کاستی‌ها و افتادگی‌های فراوان و حذف‌های نابجا منتشر شد که چندین بار هم چاپ شده است. اشاره دو مصحح گرامی به چاپ مهرعلی گرکانی از دیوان محتشم است که سال‎ها قبل به همت کتابفروشی محمودی تهران منتشر شده است‎. سپس این مژده را می‌دهند که توانسته‌اند «پس از چهار قرن، کلمات شاعری را در هفت دیوان، آن‎چنان‌که او آرزو داشته» فراهم آورند<ref>ر.ک: همان</ref>.

	مقدمه 230 صفحه‌ای کتاب را‎، به استناد برخی قراین، می‌توان عمدتاً تراویده از قلم آقای [[نوایی، عبدالحسین\|دکتر نوائی]] دانست. نویسنده مقدمه بخش اول را به شرح احوال محتشم و شخصیت او و شاعران هم‌روزگار او اختصاص داده است‎. در بخش دوم با موضوعاتی چون مفاخره محتشم و تعریف و نقد شعر از زبان او و نقد اجتماعی در شعر وی آشنا می‌شویم. شاید خواندنی‌ترین قسمت این بخش صفحاتی باشد که به تأثیر محتشم بر شاعرانِ پس از وی و تأثرش از گذشتگان پرداخته است. همچنین، قسمتی که پیشینه تاریخی و ادبی «دوازده بندِ محتشم» را شرح داده، نظر به اهمیت فوق‎العاده این ترکیب‌بند‎، بسیار سودمند است؛ هرچند بخشی که به تأثر محتشم از گذشتگان اشاره دارد ناقص می‌نماید، چرا که‎، به‌سرعت‎، از کنار بهره‌هایی که [[محتشم، علي بن احمد\|محتشم]] از خاقانی گرفته عبور کرده و از انوری که شاید مهم‎ترین سرمشق محتشم بوده، اصلاً یاد نشده است. در بخش سوم مقدمه نیز، ممدوحان [[محتشم، علي بن احمد\|محتشم]] معرفی شده‌اند‎. این بخش، گرچه همه ممدوحان را دربر ندارد، از لحاظ تاریخی محققانه و نسبتاً مفصل است<ref>ر.ک: همان</ref>.		مقدمه 230 صفحه‌ای کتاب را‎، به استناد برخی قراین، می‌توان عمدتاً تراویده از قلم آقای [[نوایی، عبدالحسین\|دکتر نوائی]] دانست. نویسنده مقدمه بخش اول را به شرح احوال محتشم و شخصیت او و شاعران هم‌روزگار او اختصاص داده است‎. در بخش دوم با موضوعاتی چون مفاخره محتشم و تعریف و نقد شعر از زبان او و نقد اجتماعی در شعر وی آشنا می‌شویم. شاید خواندنی‌ترین قسمت این بخش صفحاتی باشد که به تأثیر محتشم بر شاعرانِ پس از وی و تأثرش از گذشتگان پرداخته است. همچنین، قسمتی که پیشینه تاریخی و ادبی «دوازده بندِ محتشم» را شرح داده، نظر به اهمیت فوق‎العاده این ترکیب‌بند‎، بسیار سودمند است؛ هرچند بخشی که به تأثر محتشم از گذشتگان اشاره دارد ناقص می‌نماید، چرا که‎، به‌سرعت‎، از کنار بهره‌هایی که [[محتشم، علي بن احمد\|محتشم]] از خاقانی گرفته عبور کرده و از انوری که شاید مهم‎ترین سرمشق محتشم بوده، اصلاً یاد نشده است. در بخش سوم مقدمه نیز، ممدوحان [[محتشم، علي بن احمد\|محتشم]] معرفی شده‌اند‎. این بخش، گرچه همه ممدوحان را دربر ندارد، از لحاظ تاریخی محققانه و نسبتاً مفصل است<ref>ر.ک: همان</ref>.
خط ۵۹:		خط ۵۹:
	مصححان ارجمند، در پایان، ضمن معرفی نُسَخ مورد استفاده خویش، تصاویری از اوراق نسخ خطی و چاپی و سواد حکم ملک‌الشعرائیِ محتشم در کاشان را افزوده‌اند<ref>ر.ک: ترکی، محمدرضا، ص92</ref>.		مصححان ارجمند، در پایان، ضمن معرفی نُسَخ مورد استفاده خویش، تصاویری از اوراق نسخ خطی و چاپی و سواد حکم ملک‌الشعرائیِ محتشم در کاشان را افزوده‌اند<ref>ر.ک: ترکی، محمدرضا، ص92</ref>.

	در تصحیح هفت دیوان محتشم کاشانی، به‌رغم تلاش مصححان، اشکال و ~~ضعف‎هایی~~ دیده می‌شود. مهم‎ترین اشکال دوباره‌کاری است که سایه‌ای از ابهام بر سر اثر گسترده است. آیا مصححان فاضل بهتر نبود زمینه بکرتری را برای تلاش خود برمی‌گزیدند و به‌جای پیمودن راهی که مصحح دیگری آن را پیموده، وقت و دانش خود را مصروف کار ضروری‌تری می‌کردند و مثلاً اثر دیگری را از دوران صفوی‎ که به اهمیت آن اقرار دارند، تصحیح می‌فرمودند؟<ref>ر.ک: همان، ص93-92</ref>.		در تصحیح هفت دیوان محتشم کاشانی، به‌رغم تلاش مصححان، اشکال و ضعف‌هایی دیده می‌شود. مهم‎ترین اشکال دوباره‌کاری است که سایه‌ای از ابهام بر سر اثر گسترده است. آیا مصححان فاضل بهتر نبود زمینه بکرتری را برای تلاش خود برمی‌گزیدند و به‌جای پیمودن راهی که مصحح دیگری آن را پیموده، وقت و دانش خود را مصروف کار ضروری‌تری می‌کردند و مثلاً اثر دیگری را از دوران صفوی‎ که به اهمیت آن اقرار دارند، تصحیح می‌فرمودند؟<ref>ر.ک: همان، ص93-92</ref>.

	واقعیت آن است که سال‎ها پیش مرحوم مصطفی فیضی کاشانی، مصحح آثاری چون دیوان [[فیض کاشانی، محمد بن شاه‌مرتضی\|فیض کاشانی]] و دیوان سنجر کاشانی، تصحیح دیوان محتشم را بر اساس نُسخ مصححان محترم و چندین نسخه دیگر به پایان برده است. بخش غزلیاتِ این تصحیح در سال 1378، به چاپ رسیده و بخش قصاید و رسایل آن سال‎هاست در انتظار چاپ به سر می‌برد. شگفت‎آور این‌که مصححان محترم، هرچند از چگونگی کار مرحوم فیضی، به‌واسطه سابقه آشنایی و خویشاوندی، کمابیش مطلع بوده‌اند، در مقدمه 230 صفحه‌ای خود هیچ اشاره‌ای به آن نکرده‌اند‎. این در حالی است که مرحوم فیضی، در مقدمه و حواشی خود، بارها با تکریم و تجلیل از مرحوم [[نوایی، عبدالحسین\|دکتر نوائی]] و خواهرزاده فاضل خویش، آقای صدری، یاد کرده است<ref>ر.ک: همان، ص93</ref>.		واقعیت آن است که سال‎ها پیش مرحوم مصطفی فیضی کاشانی، مصحح آثاری چون دیوان [[فیض کاشانی، محمد بن شاه‌مرتضی\|فیض کاشانی]] و دیوان سنجر کاشانی، تصحیح دیوان محتشم را بر اساس نُسخ مصححان محترم و چندین نسخه دیگر به پایان برده است. بخش غزلیاتِ این تصحیح در سال 1378، به چاپ رسیده و بخش قصاید و رسایل آن سال‎هاست در انتظار چاپ به سر می‌برد. شگفت‎آور این‌که مصححان محترم، هرچند از چگونگی کار مرحوم فیضی، به‌واسطه سابقه آشنایی و خویشاوندی، کمابیش مطلع بوده‌اند، در مقدمه 230 صفحه‌ای خود هیچ اشاره‌ای به آن نکرده‌اند‎. این در حالی است که مرحوم فیضی، در مقدمه و حواشی خود، بارها با تکریم و تجلیل از مرحوم [[نوایی، عبدالحسین\|دکتر نوائی]] و خواهرزاده فاضل خویش، آقای صدری، یاد کرده است<ref>ر.ک: همان، ص93</ref>.

A-esmaili@noornet.net: جایگزینی متن - '' به ''

2020-05-02T06:28:59Z

جایگزینی متن - '<references />' به '<references/>'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ مهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۹:۵۸
خط ۶۸:		خط ۶۸:

	==پانویس ==		==پانویس ==
	<references />		<references/>

	==منابع مقاله==		==منابع مقاله==

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'ی‎و' به 'ی‌و'

2019-10-31T13:53:03Z

جایگزینی متن - 'ی‎و' به 'ی‌و'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ اکتبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۷:۲۳
خط ۲۵:		خط ۲۵:
	\| تعداد جلد =2		\| تعداد جلد =2
	\| کتابخانۀ دیجیتال نور =		\| کتابخانۀ دیجیتال نور =
			\| کتابخوان همراه نور =34692
	\| کد پدیدآور =15960		\| کد پدیدآور =15960
	\| پس از =		\| پس از =
خط ۶۲:		خط ۶۳:
	واقعیت آن است که سال‎ها پیش مرحوم مصطفی فیضی کاشانی، مصحح آثاری چون دیوان [[فیض کاشانی، محمد بن شاه‌مرتضی\|فیض کاشانی]] و دیوان سنجر کاشانی، تصحیح دیوان محتشم را بر اساس نُسخ مصححان محترم و چندین نسخه دیگر به پایان برده است. بخش غزلیاتِ این تصحیح در سال 1378، به چاپ رسیده و بخش قصاید و رسایل آن سال‎هاست در انتظار چاپ به سر می‌برد. شگفت‎آور این‌که مصححان محترم، هرچند از چگونگی کار مرحوم فیضی، به‌واسطه سابقه آشنایی و خویشاوندی، کمابیش مطلع بوده‌اند، در مقدمه 230 صفحه‌ای خود هیچ اشاره‌ای به آن نکرده‌اند‎. این در حالی است که مرحوم فیضی، در مقدمه و حواشی خود، بارها با تکریم و تجلیل از مرحوم [[نوایی، عبدالحسین\|دکتر نوائی]] و خواهرزاده فاضل خویش، آقای صدری، یاد کرده است<ref>ر.ک: همان، ص93</ref>.		واقعیت آن است که سال‎ها پیش مرحوم مصطفی فیضی کاشانی، مصحح آثاری چون دیوان [[فیض کاشانی، محمد بن شاه‌مرتضی\|فیض کاشانی]] و دیوان سنجر کاشانی، تصحیح دیوان محتشم را بر اساس نُسخ مصححان محترم و چندین نسخه دیگر به پایان برده است. بخش غزلیاتِ این تصحیح در سال 1378، به چاپ رسیده و بخش قصاید و رسایل آن سال‎هاست در انتظار چاپ به سر می‌برد. شگفت‎آور این‌که مصححان محترم، هرچند از چگونگی کار مرحوم فیضی، به‌واسطه سابقه آشنایی و خویشاوندی، کمابیش مطلع بوده‌اند، در مقدمه 230 صفحه‌ای خود هیچ اشاره‌ای به آن نکرده‌اند‎. این در حالی است که مرحوم فیضی، در مقدمه و حواشی خود، بارها با تکریم و تجلیل از مرحوم [[نوایی، عبدالحسین\|دکتر نوائی]] و خواهرزاده فاضل خویش، آقای صدری، یاد کرده است<ref>ر.ک: همان، ص93</ref>.

	مشکل دیگرِ چاپ نوائی صدری خطاهای نسبتاً فراوانی است که‎، در اثر بدخوانی متن یا اعتماد بیش‌ازاندازه بر نوشته کاتبان‎، به تصحیح آنان راه یافته است. این امر که کاتبان قدیم گاه، از سرِ شتاب یا نفهمیدن متن‎، صورت ظاهری کلمات را نقاشی می‌کرده‌اند یکی از چالش‌هایی است که مصحح را میان وفاداری به‌صورت ظاهری واژه‌ها یا توجه به سیاق عبارات و دریافت صورت حقیقی کلمات بر اساس سبک نویسنده یا شاعر و قراین دیگر سرگردان می‌سازد. در چنین مواردی، اعتماد بر صورت مکتوب واژه‌ها هنگامی رواست که دلیل قطعی برخلاف آن وجود نداشته باشد. از قضا، محتشم از شاعرانی است که از «کاتبان ~~بی‎وقوف~~ بد سواد» که شعر او را غلط می‌نوشته‌اند، دل پرخونی دارد...		مشکل دیگرِ چاپ نوائی صدری خطاهای نسبتاً فراوانی است که‎، در اثر بدخوانی متن یا اعتماد بیش‌ازاندازه بر نوشته کاتبان‎، به تصحیح آنان راه یافته است. این امر که کاتبان قدیم گاه، از سرِ شتاب یا نفهمیدن متن‎، صورت ظاهری کلمات را نقاشی می‌کرده‌اند یکی از چالش‌هایی است که مصحح را میان وفاداری به‌صورت ظاهری واژه‌ها یا توجه به سیاق عبارات و دریافت صورت حقیقی کلمات بر اساس سبک نویسنده یا شاعر و قراین دیگر سرگردان می‌سازد. در چنین مواردی، اعتماد بر صورت مکتوب واژه‌ها هنگامی رواست که دلیل قطعی برخلاف آن وجود نداشته باشد. از قضا، محتشم از شاعرانی است که از «کاتبان بی‌وقوف بد سواد» که شعر او را غلط می‌نوشته‌اند، دل پرخونی دارد...

	نکته قابل‌توجه در چاپ نوائی صدری اندک‌‌بودن نسخه‌بدل‎ها و حواشی و تصحیحات قیاسی آن است. در بخش مادّه‌تاریخ‎های دیوان «دیوان ضروریات» بسامد این‌گونه تصحیحات بالا می‌رود و آقای مهدی صدری که گویا زحمت مقابله متن عمدتاً با ایشان بوده‎، در پای برخی از صفحات، به تصحیحات قیاسی متعددی اشاره می‌کنند و حق هم در بیشتر موارد با ایشان است. درواقع، اطلاعات و تخصصی که ایشان در موضوع مادّه‌تاریخ دارند تکلیف می‌کرد زیر بار آنچه کاتبان نوشته‌اند نروند و صورت واقعی و موردنظر شاعر را حدس بزنند<ref>همان، ص94</ref>.		نکته قابل‌توجه در چاپ نوائی صدری اندک‌‌بودن نسخه‌بدل‎ها و حواشی و تصحیحات قیاسی آن است. در بخش مادّه‌تاریخ‎های دیوان «دیوان ضروریات» بسامد این‌گونه تصحیحات بالا می‌رود و آقای مهدی صدری که گویا زحمت مقابله متن عمدتاً با ایشان بوده‎، در پای برخی از صفحات، به تصحیحات قیاسی متعددی اشاره می‌کنند و حق هم در بیشتر موارد با ایشان است. درواقع، اطلاعات و تخصصی که ایشان در موضوع مادّه‌تاریخ دارند تکلیف می‌کرد زیر بار آنچه کاتبان نوشته‌اند نروند و صورت واقعی و موردنظر شاعر را حدس بزنند<ref>همان، ص94</ref>.