هستى‌شناسى در مکتب صدرالمتألهین - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Yaalatif: رده‌افزایی

2022-01-28T19:48:45Z

رده‌افزایی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۳:۱۸
خط ۲۲:		خط ۲۲:
	\| شابک =964-357-129-7		\| شابک =964-357-129-7
	\| تعداد جلد =1		\| تعداد جلد =1
	\| کتابخانۀ دیجیتال نور =~~18253~~		\| کتابخانۀ دیجیتال نور =14457
	\| کتابخوان همراه نور =14457		\| کتابخوان همراه نور =14457
	\| کد پدیدآور =		\| کد پدیدآور =
خط ۹۶:		خط ۹۶:

	[[رده:فلسفه اسلامی]]		[[رده:فلسفه اسلامی]]
			[[رده:آثار جدید و معاصر فلسفه اسلامی]]

	[[رده:عصر تجديد حيات فلسفه اسلامی، قرن یازدهم]]		[[رده:عصر تجديد حيات فلسفه اسلامی، قرن یازدهم]]

	[[رده:صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، 979-1050ق]]		[[رده:صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، 979-1050ق]]

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'طباطبایی، محمدحسین' به 'طباطبایی، سید محمدحسین'

2021-01-02T07:35:59Z

جایگزینی متن - 'طباطبایی، محمدحسین' به 'طباطبایی، سید محمدحسین'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ ژانویهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۱:۰۵
خط ۴۲:		خط ۴۲:
	==گزارش محتوا==		==گزارش محتوا==
	نویسنده در مقدمه بر چند نکته تأکید کرده است:		نویسنده در مقدمه بر چند نکته تأکید کرده است:
	# ‌از نظر استاد بزرگ، [[طباطبایی، محمدحسین\|مرحوم علامه طباطبایى]]، شمار مسائل فلسفى در تمدن یونانى از 200 مسئله تجاوز نمى‌کرد، ولى در فلسفه اسلامى به مرز 700 مسئله رسیده است<ref>ر.ک: مقدمه، ص6</ref>.		# ‌از نظر استاد بزرگ، [[طباطبایی، سید محمدحسین\|مرحوم علامه طباطبایى]]، شمار مسائل فلسفى در تمدن یونانى از 200 مسئله تجاوز نمى‌کرد، ولى در فلسفه اسلامى به مرز 700 مسئله رسیده است<ref>ر.ک: مقدمه، ص6</ref>.
	# ‌مخالفان تفکر فلسفى را دو گروه تشکیل مى‌‎دهند:		# ‌مخالفان تفکر فلسفى را دو گروه تشکیل مى‌‎دهند:
	الف)- گروه حسّ‌گرا که به مادّه اصالت بخشیده و از ماورای مادّه و حس، آگاهى ندارند و احیاناً به انکار آن برمى‎‌خیزند. البته این گروه‎ در عین انکار فلسفه اسلامى، براى خود فلسفه خاصّى دارند که هرگز مسائل آن از محور مادّه و طبیعت، گام فراتر نمى‌نهد.		الف)- گروه حسّ‌گرا که به مادّه اصالت بخشیده و از ماورای مادّه و حس، آگاهى ندارند و احیاناً به انکار آن برمى‎‌خیزند. البته این گروه‎ در عین انکار فلسفه اسلامى، براى خود فلسفه خاصّى دارند که هرگز مسائل آن از محور مادّه و طبیعت، گام فراتر نمى‌نهد.

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - '==وابسته‌ها== ' به '==وابسته‌ها== {{وابسته‌ها}} '

2020-12-10T15:12:19Z

جایگزینی متن - '==وابسته‌ها== ' به '==وابسته‌ها== {{وابسته‌ها}} '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ دسامبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۸:۴۲
خط ۸۹:		خط ۸۹:

	==وابسته‌ها==		==وابسته‌ها==
			{{وابسته‌ها}}

	[[رده:کتاب‌شناسی]]		[[رده:کتاب‌شناسی]]

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'رده: 25 آبان الی 24 آذر' به ''

2020-06-09T04:15:07Z

جایگزینی متن - 'رده: 25 آبان الی 24 آذر' به ''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ ژوئن ۲۰۲۰، ساعت ۰۷:۴۵
خط ۱۰۰:		خط ۱۰۰:

	[[رده:صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، 979-1050ق]]		[[رده:صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، 979-1050ق]]

	~~[[رده: 25 آبان الی 24 آذر]]~~

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'موسس' به 'مؤسس'

2019-09-14T04:34:51Z

جایگزینی متن - 'موسس' به 'مؤسس'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ سپتامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۸:۰۴
خط ۱۴:		خط ۱۴:
	وحدت وجود		وحدت وجود
	\| ناشر =		\| ناشر =
	~~موسسه~~ امام صادق عليه‌السلام		مؤسسه امام صادق عليه‌السلام
	\| مکان نشر = ايران - قم		\| مکان نشر = ايران - قم
	\| سال نشر = \|مجلد1: 1382ش ,		\| سال نشر = \|مجلد1: 1382ش ,
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	\| تعداد جلد =1		\| تعداد جلد =1
	\| کتابخانۀ دیجیتال نور =18253		\| کتابخانۀ دیجیتال نور =18253
			\| کتابخوان همراه نور =14457
	\| کد پدیدآور =		\| کد پدیدآور =
	\| پس از =		\| پس از =

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'ى‎ش' به 'ی‌ش'

2019-09-08T23:29:41Z

جایگزینی متن - 'ى‎ش' به 'ی‌ش'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ سپتامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۲:۵۹
خط ۱:		خط ۱:
	{{جعبه اطلاعات کتاب		{{جعبه اطلاعات کتاب
	\| تصویر =NUR14457J1.jpg		\| تصویر =NUR14457J1.jpg
	\| عنوان =~~هستى‎شناسى~~ در مکتب صدرالمتألهین		\| عنوان =هستی‌شناسى در مکتب صدرالمتألهین
	\| پدیدآوران =		\| پدیدآوران =
	[[سبحانی تبریزی، جعفر]] (نویسنده)		[[سبحانی تبریزی، جعفر]] (نویسنده)
خط ۲۸:		خط ۲۸:
	}}		}}

	'''~~هستى‎شناسى~~ در مکتب صدرالمتألهین'''، از آثار فلسفی [[سبحانی تبریزی، جعفر\|جعفر سبحانى تبریزى]] (متولد 1308ش) است که در آن یک دوره مختصر از وجودشناسی در حکمت متعالیه بر اساس نظریات [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم\|صدرالمتألهین شیرازی]] (979-‌1050ق)، به‌ویژه دو قاعده اصالت و تشکیک وجود بیان شده است.		'''هستی‌شناسى در مکتب صدرالمتألهین'''، از آثار فلسفی [[سبحانی تبریزی، جعفر\|جعفر سبحانى تبریزى]] (متولد 1308ش) است که در آن یک دوره مختصر از وجودشناسی در حکمت متعالیه بر اساس نظریات [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم\|صدرالمتألهین شیرازی]] (979-‌1050ق)، به‌ویژه دو قاعده اصالت و تشکیک وجود بیان شده است.

	مخاطب این اثر عبارت از نسل جوان و تحصیل‌کرده دنیای حاضر است که اندک آشنایی با فلسفه اسلامی دارد و جویای تحقیق بیشتر و تعمیق دانسته‌ها است.		مخاطب این اثر عبارت از نسل جوان و تحصیل‌کرده دنیای حاضر است که اندک آشنایی با فلسفه اسلامی دارد و جویای تحقیق بیشتر و تعمیق دانسته‌ها است.
خط ۴۴:		خط ۴۴:
	# ‌مخالفان تفکر فلسفى را دو گروه تشکیل مى‌‎دهند:		# ‌مخالفان تفکر فلسفى را دو گروه تشکیل مى‌‎دهند:
	الف)- گروه حسّ‌گرا که به مادّه اصالت بخشیده و از ماورای مادّه و حس، آگاهى ندارند و احیاناً به انکار آن برمى‎‌خیزند. البته این گروه‎ در عین انکار فلسفه اسلامى، براى خود فلسفه خاصّى دارند که هرگز مسائل آن از محور مادّه و طبیعت، گام فراتر نمى‌نهد.		الف)- گروه حسّ‌گرا که به مادّه اصالت بخشیده و از ماورای مادّه و حس، آگاهى ندارند و احیاناً به انکار آن برمى‎‌خیزند. البته این گروه‎ در عین انکار فلسفه اسلامى، براى خود فلسفه خاصّى دارند که هرگز مسائل آن از محور مادّه و طبیعت، گام فراتر نمى‌نهد.
	# گروهى از پیروان آیین‌هاى آسمانى که معتقدند: مسائل فلسفى گاهى در برابر باورهاى دینى قرار مى‌گیرد؛ درصورتى‌که فلسفه واقعى، حتّى به اندازه سر مویى از وحى الهى جدا ~~نمى‎شود~~<ref>ر.ک: همان، ص6-7</ref>.		# گروهى از پیروان آیین‌هاى آسمانى که معتقدند: مسائل فلسفى گاهى در برابر باورهاى دینى قرار مى‌گیرد؛ درصورتى‌که فلسفه واقعى، حتّى به اندازه سر مویى از وحى الهى جدا نمی‌شود<ref>ر.ک: همان، ص6-7</ref>.
	# ‌از آنجا که [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم\|صدرالمتألهین]]، سرآمد فلاسفه اسلام در قرن یازدهم بوده و اصولى را در فلسفه پى‎ریزى کرده که به‌حق آنها را باید از افکار بسیار بلند آن مرد دانست، از این جهت نویسنده دو قاعده فلسفى را - که اساس معارف [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم\|ملاصدرا]] را تشکیل مى‎دهد - به بحث و بررسى گذاشته و به توضیح آن دو مسئله پرداخته است (اصالت وجود و اعتبارى بودن ماهیت، تشکیک در وجود و امتناع آن در ماهیت). البته نویسنده در کتابى دیگر که به نام «صدرالمتألهين مؤسس الحكمة العالية» منتشر ساخته، تحقیق در دیگر مسائل فلسفه او را مورد بحث قرار داده است<ref>ر.ک: همان، ص8-7</ref>.		# ‌از آنجا که [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم\|صدرالمتألهین]]، سرآمد فلاسفه اسلام در قرن یازدهم بوده و اصولى را در فلسفه پى‎ریزى کرده که به‌حق آنها را باید از افکار بسیار بلند آن مرد دانست، از این جهت نویسنده دو قاعده فلسفى را - که اساس معارف [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم\|ملاصدرا]] را تشکیل مى‎دهد - به بحث و بررسى گذاشته و به توضیح آن دو مسئله پرداخته است (اصالت وجود و اعتبارى بودن ماهیت، تشکیک در وجود و امتناع آن در ماهیت). البته نویسنده در کتابى دیگر که به نام «صدرالمتألهين مؤسس الحكمة العالية» منتشر ساخته، تحقیق در دیگر مسائل فلسفه او را مورد بحث قرار داده است<ref>ر.ک: همان، ص8-7</ref>.
	# ‌نویسنده هرچند در این رساله، اندیشه جدیدى را به دوستداران فلسفه عرضه نکرده‎، ولى با اطمینان کامل یادآور شده که در توضیح این دو مسئله، حداکثر تلاشش را انجام داده است؛ به‌طوری‌که اگر دیگر مسائل فلسفى، به‌سان این دو مسئله به‌دور از پیچیده‌گویى، مطرح گردد، مسائل فلسفى جلوه خاصى پیدا مى‌کند و پرجاذبه می‌شود<ref>ر.ک: همان، ص8</ref>.		# ‌نویسنده هرچند در این رساله، اندیشه جدیدى را به دوستداران فلسفه عرضه نکرده‎، ولى با اطمینان کامل یادآور شده که در توضیح این دو مسئله، حداکثر تلاشش را انجام داده است؛ به‌طوری‌که اگر دیگر مسائل فلسفى، به‌سان این دو مسئله به‌دور از پیچیده‌گویى، مطرح گردد، مسائل فلسفى جلوه خاصى پیدا مى‌کند و پرجاذبه می‌شود<ref>ر.ک: همان، ص8</ref>.
	# ‌نویسنده، تأکید کرده که در طول ممارست خود با مسائل کلامى و فلسفى، این مطلب را لمس کرده و دریافته است که آشنایى با افکار بلند [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم\|ملاصدرا]] در این دو مسئله، علاوه بر اینکه کلید آشنایى با دیگر افکار اوست، وسیله حل بسیارى از مسائل فلسفى دیگر نیز مى‌باشد. از طرف دیگر، این دو مسئله تاکنون به‌صورت منظم و منقّح به‌نحوى که با افق فکر پژوهشگران فلسفى امروز وفق دهد، نگاشته نشده است؛ از این جهت نویسنده تصمیم گرفت این دو موضوع را به شیوه یادشده و به‌طور مستند و مبسوط تحریر نموده و از این راه خدمتى به شیفتگان این فن بنماید<ref>ر.ک: پیشگفتار، ص3</ref>.		# ‌نویسنده، تأکید کرده که در طول ممارست خود با مسائل کلامى و فلسفى، این مطلب را لمس کرده و دریافته است که آشنایى با افکار بلند [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم\|ملاصدرا]] در این دو مسئله، علاوه بر اینکه کلید آشنایى با دیگر افکار اوست، وسیله حل بسیارى از مسائل فلسفى دیگر نیز مى‌باشد. از طرف دیگر، این دو مسئله تاکنون به‌صورت منظم و منقّح به‌نحوى که با افق فکر پژوهشگران فلسفى امروز وفق دهد، نگاشته نشده است؛ از این جهت نویسنده تصمیم گرفت این دو موضوع را به شیوه یادشده و به‌طور مستند و مبسوط تحریر نموده و از این راه خدمتى به شیفتگان این فن بنماید<ref>ر.ک: پیشگفتار، ص3</ref>.

	سپس نویسنده در مورد مسئله اول، با اشاره به اینکه اندیشه‌های فلسفی یکی از بزرگ‌ترین و گران‌بهاترین گنجینه‌های معنوی است که از پیشینیان به ما رسیده است، به بررسی تعاریف فلسفه پرداخته و آنگاه سیر تاریخی مسئله «اصالت وجود» را در دوره‌های تاریخ فلسفه اسلامی بیان کرده است. به نظر ایشان، در اینکه نظر بسیارى از فلاسفه مشاء، مانند «[[ابن سینا، حسین بن عبدالله\|شیخ الرئیس]]» و «[[طوسی، محمد بن حسن\|محقّق طوسى]]» که چند قرن پیش از [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم\|صدرالمتألهین]] مى‎زیستند، همان اصالت وجود بوده، جاى گفتگو نیست؛ زیرا مسئله اصالت وجود، اگرچه در کتاب‌هاى شیخ و [[طوسی، محمد بن حسن\|محقّق طوسى]] به‌طور مستقل عنوان نشده، ولى از ابحاث مختلفى که شیخ دارد، مى‎توان نظر او را به دست آورد و مخصوصاً از دلایلى که براى نفى ماهیت از واجب‌الوجود اقامه‎ کرده، به‌خوبى استفاده ~~مى‎شود~~ که وى وجود را اصیل و مُفاض از علت نخستین دانسته و ماهیت در نظر وى جز اعتبارى و تابع وجود چیزى نیست<ref>ر.ک: متن کتاب، ص7-40</ref>.		سپس نویسنده در مورد مسئله اول، با اشاره به اینکه اندیشه‌های فلسفی یکی از بزرگ‌ترین و گران‌بهاترین گنجینه‌های معنوی است که از پیشینیان به ما رسیده است، به بررسی تعاریف فلسفه پرداخته و آنگاه سیر تاریخی مسئله «اصالت وجود» را در دوره‌های تاریخ فلسفه اسلامی بیان کرده است. به نظر ایشان، در اینکه نظر بسیارى از فلاسفه مشاء، مانند «[[ابن سینا، حسین بن عبدالله\|شیخ الرئیس]]» و «[[طوسی، محمد بن حسن\|محقّق طوسى]]» که چند قرن پیش از [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم\|صدرالمتألهین]] مى‎زیستند، همان اصالت وجود بوده، جاى گفتگو نیست؛ زیرا مسئله اصالت وجود، اگرچه در کتاب‌هاى شیخ و [[طوسی، محمد بن حسن\|محقّق طوسى]] به‌طور مستقل عنوان نشده، ولى از ابحاث مختلفى که شیخ دارد، مى‎توان نظر او را به دست آورد و مخصوصاً از دلایلى که براى نفى ماهیت از واجب‌الوجود اقامه‎ کرده، به‌خوبى استفاده می‌شود که وى وجود را اصیل و مُفاض از علت نخستین دانسته و ماهیت در نظر وى جز اعتبارى و تابع وجود چیزى نیست<ref>ر.ک: متن کتاب، ص7-40</ref>.

	ایشان بعد از طرح ادله موافقان و مخالفان اصالت وجود و نقد آن، به نتایج بحث اصالت یا اعتباریت وجود توجه کرده و افزوده که ثمرات مستقیم این بحث، در چهار مسئله آشکار می‌شود:		ایشان بعد از طرح ادله موافقان و مخالفان اصالت وجود و نقد آن، به نتایج بحث اصالت یا اعتباریت وجود توجه کرده و افزوده که ثمرات مستقیم این بحث، در چهار مسئله آشکار می‌شود:

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'ل‎ت' به 'ل‌ت'

2019-09-08T23:18:38Z

جایگزینی متن - 'ل‎ت' به 'ل‌ت'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ سپتامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۲:۴۸
خط ۷۶:		خط ۷۶:
	# «وَ هُوَ الَّذِي فِي السَّمَاءِ إِلٰهٌ وَ فِي الْأَرْضِ إِلٰهٌ» (الزخرف: 84)؛ «و اوست كه در آسمان خداست و در زمين خداست»<ref>ر.ک: همان، ص133 و 134</ref>.		# «وَ هُوَ الَّذِي فِي السَّمَاءِ إِلٰهٌ وَ فِي الْأَرْضِ إِلٰهٌ» (الزخرف: 84)؛ «و اوست كه در آسمان خداست و در زمين خداست»<ref>ر.ک: همان، ص133 و 134</ref>.

	سرانجام تأکید کرده است که اینها اصول نظریات محقّقان درباره حقیقت وجود است، ولی روشن‎ترین و ~~مستدل‎ترین~~ آنها همان نظریه صدرالمتألهین است که در حقیقت توضیح و تصحیح مکتب فهلویین است؛ یعنی «کثرت در عین وحدت و وحدت در عین کثرت» و در واقع، حقیقت وجود، حقیقت واحده است و بر مراتب به‌صورت تشکیک صدق می-کند<ref>ر.ک: همان، ص129 و 136</ref>.		سرانجام تأکید کرده است که اینها اصول نظریات محقّقان درباره حقیقت وجود است، ولی روشن‎ترین و مستدل‌ترین آنها همان نظریه صدرالمتألهین است که در حقیقت توضیح و تصحیح مکتب فهلویین است؛ یعنی «کثرت در عین وحدت و وحدت در عین کثرت» و در واقع، حقیقت وجود، حقیقت واحده است و بر مراتب به‌صورت تشکیک صدق می-کند<ref>ر.ک: همان، ص129 و 136</ref>.

	==وضعیت کتاب==		==وضعیت کتاب==

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'ی‎ه' به 'ی‌ه'

2019-09-08T16:55:59Z

جایگزینی متن - 'ی‎ه' به 'ی‌ه'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ سپتامبر ۲۰۱۹، ساعت ۲۰:۲۵
خط ۳۷:		خط ۳۷:
	این کتاب، اثری مختصر است و فصل‎بندی ویژه‌ای ندارد و به‌ترتیب درباره معنای دو مسئله مهم (‌اصالت وجود و ‌تشکیک حقیقت وجود) و ادله آن و نظریات مختلف و نظر خاصّ [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم\|صدرالمتألهین شیرازی]] و نتایج آن توضیحات مفیدی مطرح کرده است.		این کتاب، اثری مختصر است و فصل‎بندی ویژه‌ای ندارد و به‌ترتیب درباره معنای دو مسئله مهم (‌اصالت وجود و ‌تشکیک حقیقت وجود) و ادله آن و نظریات مختلف و نظر خاصّ [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم\|صدرالمتألهین شیرازی]] و نتایج آن توضیحات مفیدی مطرح کرده است.

	مطالب کتاب، به‌صورت رسا و شیوا و به‌دور از ~~پیچیده‏‌گویی‎های~~ معمول در کتب فلسفی شرح داده شده است.		مطالب کتاب، به‌صورت رسا و شیوا و به‌دور از پیچیده‏‌گویی‌های معمول در کتب فلسفی شرح داده شده است.

	==گزارش محتوا==		==گزارش محتوا==

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'ى‎ب' به 'ى‌ب'

2019-09-07T09:30:46Z

جایگزینی متن - 'ى‎ب' به 'ى‌ب'

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'ى‎ن' به 'ى‌ن'

2019-09-07T09:17:31Z

جایگزینی متن - 'ى‎ن' به 'ى‌ن'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ سپتامبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۲:۴۷
خط ۴۳:		خط ۴۳:
	# ‌از نظر استاد بزرگ، [[طباطبایی، محمدحسین\|مرحوم علامه طباطبایى]]، شمار مسائل فلسفى در تمدن یونانى از 200 مسئله تجاوز نمى‌کرد، ولى در فلسفه اسلامى به مرز 700 مسئله رسیده است<ref>ر.ک: مقدمه، ص6</ref>.		# ‌از نظر استاد بزرگ، [[طباطبایی، محمدحسین\|مرحوم علامه طباطبایى]]، شمار مسائل فلسفى در تمدن یونانى از 200 مسئله تجاوز نمى‌کرد، ولى در فلسفه اسلامى به مرز 700 مسئله رسیده است<ref>ر.ک: مقدمه، ص6</ref>.
	# ‌مخالفان تفکر فلسفى را دو گروه تشکیل مى‌‎دهند:		# ‌مخالفان تفکر فلسفى را دو گروه تشکیل مى‌‎دهند:
	الف)- گروه حسّ‌گرا که به مادّه اصالت بخشیده و از ماورای مادّه و حس، آگاهى ندارند و احیاناً به انکار آن برمى‎‌خیزند. البته این گروه‎ در عین انکار فلسفه اسلامى، براى خود فلسفه خاصّى دارند که هرگز مسائل آن از محور مادّه و طبیعت، گام فراتر ~~نمى‎نهد~~.		الف)- گروه حسّ‌گرا که به مادّه اصالت بخشیده و از ماورای مادّه و حس، آگاهى ندارند و احیاناً به انکار آن برمى‎‌خیزند. البته این گروه‎ در عین انکار فلسفه اسلامى، براى خود فلسفه خاصّى دارند که هرگز مسائل آن از محور مادّه و طبیعت، گام فراتر نمى‌نهد.
	# گروهى از پیروان آیین‌هاى آسمانى که معتقدند: مسائل فلسفى گاهى در برابر باورهاى دینى قرار مى‌گیرد؛ درصورتى‌که فلسفه واقعى، حتّى به اندازه سر مویى از وحى الهى جدا نمى‎شود<ref>ر.ک: همان، ص6-7</ref>.		# گروهى از پیروان آیین‌هاى آسمانى که معتقدند: مسائل فلسفى گاهى در برابر باورهاى دینى قرار مى‌گیرد؛ درصورتى‌که فلسفه واقعى، حتّى به اندازه سر مویى از وحى الهى جدا نمى‎شود<ref>ر.ک: همان، ص6-7</ref>.
	# ‌از آنجا که [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم\|صدرالمتألهین]]، سرآمد فلاسفه اسلام در قرن یازدهم بوده و اصولى را در فلسفه پى‎ریزى کرده که به‌حق آنها را باید از افکار بسیار بلند آن مرد دانست، از این جهت نویسنده دو قاعده فلسفى را - که اساس معارف [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم\|ملاصدرا]] را تشکیل مى‎دهد - به بحث و بررسى گذاشته و به توضیح آن دو مسئله پرداخته است (اصالت وجود و اعتبارى بودن ماهیت، تشکیک در وجود و امتناع آن در ماهیت). البته نویسنده در کتابى دیگر که به نام «صدرالمتألهين مؤسس الحكمة العالية» منتشر ساخته، تحقیق در دیگر مسائل فلسفه او را مورد بحث قرار داده است<ref>ر.ک: همان، ص8-7</ref>.		# ‌از آنجا که [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم\|صدرالمتألهین]]، سرآمد فلاسفه اسلام در قرن یازدهم بوده و اصولى را در فلسفه پى‎ریزى کرده که به‌حق آنها را باید از افکار بسیار بلند آن مرد دانست، از این جهت نویسنده دو قاعده فلسفى را - که اساس معارف [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم\|ملاصدرا]] را تشکیل مى‎دهد - به بحث و بررسى گذاشته و به توضیح آن دو مسئله پرداخته است (اصالت وجود و اعتبارى بودن ماهیت، تشکیک در وجود و امتناع آن در ماهیت). البته نویسنده در کتابى دیگر که به نام «صدرالمتألهين مؤسس الحكمة العالية» منتشر ساخته، تحقیق در دیگر مسائل فلسفه او را مورد بحث قرار داده است<ref>ر.ک: همان، ص8-7</ref>.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ سپتامبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۳:۰۰
خط ۴۷:		خط ۴۷:
	# ‌از آنجا که [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم\|صدرالمتألهین]]، سرآمد فلاسفه اسلام در قرن یازدهم بوده و اصولى را در فلسفه پى‎ریزى کرده که به‌حق آنها را باید از افکار بسیار بلند آن مرد دانست، از این جهت نویسنده دو قاعده فلسفى را - که اساس معارف [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم\|ملاصدرا]] را تشکیل مى‎دهد - به بحث و بررسى گذاشته و به توضیح آن دو مسئله پرداخته است (اصالت وجود و اعتبارى بودن ماهیت، تشکیک در وجود و امتناع آن در ماهیت). البته نویسنده در کتابى دیگر که به نام «صدرالمتألهين مؤسس الحكمة العالية» منتشر ساخته، تحقیق در دیگر مسائل فلسفه او را مورد بحث قرار داده است<ref>ر.ک: همان، ص8-7</ref>.		# ‌از آنجا که [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم\|صدرالمتألهین]]، سرآمد فلاسفه اسلام در قرن یازدهم بوده و اصولى را در فلسفه پى‎ریزى کرده که به‌حق آنها را باید از افکار بسیار بلند آن مرد دانست، از این جهت نویسنده دو قاعده فلسفى را - که اساس معارف [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم\|ملاصدرا]] را تشکیل مى‎دهد - به بحث و بررسى گذاشته و به توضیح آن دو مسئله پرداخته است (اصالت وجود و اعتبارى بودن ماهیت، تشکیک در وجود و امتناع آن در ماهیت). البته نویسنده در کتابى دیگر که به نام «صدرالمتألهين مؤسس الحكمة العالية» منتشر ساخته، تحقیق در دیگر مسائل فلسفه او را مورد بحث قرار داده است<ref>ر.ک: همان، ص8-7</ref>.
	# ‌نویسنده هرچند در این رساله، اندیشه جدیدى را به دوستداران فلسفه عرضه نکرده‎، ولى با اطمینان کامل یادآور شده که در توضیح این دو مسئله، حداکثر تلاشش را انجام داده است؛ به‌طوری‌که اگر دیگر مسائل فلسفى، به‌سان این دو مسئله به‌دور از پیچیده‌گویى، مطرح گردد، مسائل فلسفى جلوه خاصى پیدا مى‌کند و پرجاذبه می‌شود<ref>ر.ک: همان، ص8</ref>.		# ‌نویسنده هرچند در این رساله، اندیشه جدیدى را به دوستداران فلسفه عرضه نکرده‎، ولى با اطمینان کامل یادآور شده که در توضیح این دو مسئله، حداکثر تلاشش را انجام داده است؛ به‌طوری‌که اگر دیگر مسائل فلسفى، به‌سان این دو مسئله به‌دور از پیچیده‌گویى، مطرح گردد، مسائل فلسفى جلوه خاصى پیدا مى‌کند و پرجاذبه می‌شود<ref>ر.ک: همان، ص8</ref>.
	# ‌نویسنده، تأکید کرده که در طول ممارست خود با مسائل کلامى و فلسفى، این مطلب را لمس کرده و دریافته است که آشنایى با افکار بلند [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم\|ملاصدرا]] در این دو مسئله، علاوه بر اینکه کلید آشنایى با دیگر افکار اوست، وسیله حل بسیارى از مسائل فلسفى دیگر نیز ~~مى‎باشد~~. از طرف دیگر، این دو مسئله تاکنون به‌صورت منظم و منقّح به‌نحوى که با افق فکر پژوهشگران فلسفى امروز وفق دهد، نگاشته نشده است؛ از این جهت نویسنده تصمیم گرفت این دو موضوع را به شیوه یادشده و به‌طور مستند و مبسوط تحریر نموده و از این راه خدمتى به شیفتگان این فن بنماید<ref>ر.ک: پیشگفتار، ص3</ref>.		# ‌نویسنده، تأکید کرده که در طول ممارست خود با مسائل کلامى و فلسفى، این مطلب را لمس کرده و دریافته است که آشنایى با افکار بلند [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم\|ملاصدرا]] در این دو مسئله، علاوه بر اینکه کلید آشنایى با دیگر افکار اوست، وسیله حل بسیارى از مسائل فلسفى دیگر نیز مى‌باشد. از طرف دیگر، این دو مسئله تاکنون به‌صورت منظم و منقّح به‌نحوى که با افق فکر پژوهشگران فلسفى امروز وفق دهد، نگاشته نشده است؛ از این جهت نویسنده تصمیم گرفت این دو موضوع را به شیوه یادشده و به‌طور مستند و مبسوط تحریر نموده و از این راه خدمتى به شیفتگان این فن بنماید<ref>ر.ک: پیشگفتار، ص3</ref>.

	سپس نویسنده در مورد مسئله اول، با اشاره به اینکه اندیشه‌های فلسفی یکی از بزرگ‌ترین و گران‌بهاترین گنجینه‌های معنوی است که از پیشینیان به ما رسیده است، به بررسی تعاریف فلسفه پرداخته و آنگاه سیر تاریخی مسئله «اصالت وجود» را در دوره‌های تاریخ فلسفه اسلامی بیان کرده است. به نظر ایشان، در اینکه نظر بسیارى از فلاسفه مشاء، مانند «[[ابن سینا، حسین بن عبدالله\|شیخ الرئیس]]» و «[[طوسی، محمد بن حسن\|محقّق طوسى]]» که چند قرن پیش از [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم\|صدرالمتألهین]] مى‎زیستند، همان اصالت وجود بوده، جاى گفتگو نیست؛ زیرا مسئله اصالت وجود، اگرچه در کتاب‌هاى شیخ و [[طوسی، محمد بن حسن\|محقّق طوسى]] به‌طور مستقل عنوان نشده، ولى از ابحاث مختلفى که شیخ دارد، مى‎توان نظر او را به دست آورد و مخصوصاً از دلایلى که براى نفى ماهیت از واجب‌الوجود اقامه‎ کرده، به‌خوبى استفاده مى‎شود که وى وجود را اصیل و مُفاض از علت نخستین دانسته و ماهیت در نظر وى جز اعتبارى و تابع وجود چیزى نیست<ref>ر.ک: متن کتاب، ص7-40</ref>.		سپس نویسنده در مورد مسئله اول، با اشاره به اینکه اندیشه‌های فلسفی یکی از بزرگ‌ترین و گران‌بهاترین گنجینه‌های معنوی است که از پیشینیان به ما رسیده است، به بررسی تعاریف فلسفه پرداخته و آنگاه سیر تاریخی مسئله «اصالت وجود» را در دوره‌های تاریخ فلسفه اسلامی بیان کرده است. به نظر ایشان، در اینکه نظر بسیارى از فلاسفه مشاء، مانند «[[ابن سینا، حسین بن عبدالله\|شیخ الرئیس]]» و «[[طوسی، محمد بن حسن\|محقّق طوسى]]» که چند قرن پیش از [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم\|صدرالمتألهین]] مى‎زیستند، همان اصالت وجود بوده، جاى گفتگو نیست؛ زیرا مسئله اصالت وجود، اگرچه در کتاب‌هاى شیخ و [[طوسی، محمد بن حسن\|محقّق طوسى]] به‌طور مستقل عنوان نشده، ولى از ابحاث مختلفى که شیخ دارد، مى‎توان نظر او را به دست آورد و مخصوصاً از دلایلى که براى نفى ماهیت از واجب‌الوجود اقامه‎ کرده، به‌خوبى استفاده مى‎شود که وى وجود را اصیل و مُفاض از علت نخستین دانسته و ماهیت در نظر وى جز اعتبارى و تابع وجود چیزى نیست<ref>ر.ک: متن کتاب، ص7-40</ref>.
خط ۶۳:		خط ۶۳:
	# ‌اشتراک در حقیقت‎.		# ‌اشتراک در حقیقت‎.
	بعد افزوده است که اصالت وجود، اساس و ریشه معارف عقلى است؛ زیرا اثبات توحید ذات حق و توحید صفات و افعال او بر اساس اصالت وجود و اعتبارى بودن ماهیات استوار است.		بعد افزوده است که اصالت وجود، اساس و ریشه معارف عقلى است؛ زیرا اثبات توحید ذات حق و توحید صفات و افعال او بر اساس اصالت وجود و اعتبارى بودن ماهیات استوار است.
	امّا اشتراک معنوى وجود، از آنجا که اساس ابطال شبهه ابن کمونه و پایه اثبات مذهب فهلویین ~~مى‎باشد،~~ رأس معارف خوانده شده است<ref>ر.ک: همان، ص113-115</ref>.		امّا اشتراک معنوى وجود، از آنجا که اساس ابطال شبهه ابن کمونه و پایه اثبات مذهب فهلویین مى‌باشد، رأس معارف خوانده شده است<ref>ر.ک: همان، ص113-115</ref>.

	آنگاه وی با استفاده از چند برهان، «اشتراک معنوی مفهوم وجود» را اثبات کرده است و بعد در بحث حقیقت وجود، نظریات گوناگون مشائیان، برخی از عارفان، فهلویین، ذوق التأله و نظریه دیگری از محقق دوانی را مطرح کرده است. او در بیان نظریه «وحدت وجود و موجود»، نوشته است که برخی از عارفان در دار وجود جز براى خداوند، وجودى قائل نیستند و مى‌گویند:		آنگاه وی با استفاده از چند برهان، «اشتراک معنوی مفهوم وجود» را اثبات کرده است و بعد در بحث حقیقت وجود، نظریات گوناگون مشائیان، برخی از عارفان، فهلویین، ذوق التأله و نظریه دیگری از محقق دوانی را مطرح کرده است. او در بیان نظریه «وحدت وجود و موجود»، نوشته است که برخی از عارفان در دار وجود جز براى خداوند، وجودى قائل نیستند و مى‌گویند:
	«هر چیز که غیر حق بیاید نظرت نقش دومین چشم احول باشد».		«هر چیز که غیر حق بیاید نظرت نقش دومین چشم احول باشد».
	بعد افزوده است که منقول از [[قمشه‌ای، محمدرضا\|مرحوم شیخ محمّدرضا قمشه‌اى]] این است که لازم این قول، نفى شرایع ملل و انزال کتب و بعث رسل است. نویسنده آنگاه این نظریه را به این صورت تأویل کرده که مقصود آنان این است که وجود حقیقى منحصر به حقّ است و موجودات دیگر شؤون و تجلیات حق ~~مى‎باشد~~ و: «محقق را که وحدت در شهود است نخستین نظره بر نور وجود است».		بعد افزوده است که منقول از [[قمشه‌ای، محمدرضا\|مرحوم شیخ محمّدرضا قمشه‌اى]] این است که لازم این قول، نفى شرایع ملل و انزال کتب و بعث رسل است. نویسنده آنگاه این نظریه را به این صورت تأویل کرده که مقصود آنان این است که وجود حقیقى منحصر به حقّ است و موجودات دیگر شؤون و تجلیات حق مى‌باشد و: «محقق را که وحدت در شهود است نخستین نظره بر نور وجود است».
	«دلى کز معرفت نور و صفا دید به هر چیزى که دید اوّل خدا دید».		«دلى کز معرفت نور و صفا دید به هر چیزى که دید اوّل خدا دید».
	«همه عالم ز نور اوست پیدا کجا او گردد از عالم هویدا».		«همه عالم ز نور اوست پیدا کجا او گردد از عالم هویدا».