https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%86%E2%80%8D%D9%81%E2%80%8D%D9%88%D8%B3%E2%80%8D%DB%8C%E2%80%8C%D8%8C_%D8%B9%E2%80%8D%D9%85%E2%80%8D%D8%B1%D9%88%D8%B3_%D8%A8%E2%80%8D%D9%86%E2%80%8C_%D9%81%E2%80%8D%D8%AA%E2%80%8D%D8%AD%E2%80%8C 2026-06-28T04:35:25Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.39.0 https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%86%E2%80%8D%D9%81%E2%80%8D%D9%88%D8%B3%E2%80%8D%DB%8C%E2%80%8C%D8%8C_%D8%B9%E2%80%8D%D9%85%E2%80%8D%D8%B1%D9%88%D8%B3_%D8%A8%E2%80%8D%D9%86%E2%80%8C_%D9%81%E2%80%8D%D8%AA%E2%80%8D%D8%AD%E2%80%8C&diff=828396&oldid=prev 2026-06-27T15:39:19Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۷ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۰۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l14">خط ۱۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کشور تولد =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کشور تولد =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| محل زندگی = جبل نفوسة (لیبی کنونی)، تیهرت (الجزایر)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| محل زندگی = جبل نفوسة (لیبی کنونی)، تیهرت (الجزایر)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| رحلت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">= </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| رحلت = ۲۸۳ق (۸۹۶م) - شهادت در واقعه مانو</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| شهادت </del>=۲۸۳ق (۸۹۶م) - شهادت در واقعه مانو</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| شهادت = بله</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| مدفن =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| مدفن =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| طول عمر = حدود ۹۳ سال</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| طول عمر = حدود ۹۳ سال</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l45">خط ۴۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ولادت==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ولادت==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عمروس بن فتح مساکنی نفوسی در حدود سال ۱۹۰ هجری قمری (۸۰۵ میلادی) هنگام سفر مادرش به حج، در میان راه متولد شد.&lt;ref name=&quot;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اشعة2</del>&quot;&gt;[https://istiqama.info/olama/amroos.htm پایگاه أشعة، «الشيخ عمروس بن فتح النفوسي»]&lt;/ref&gt; مادرش به ناچار به جبل نفوسة بازگشت و وی در روستای «قطرس» از منطقه «الرُحَیْبات» در جبل نفوسة (در لیبی کنونی) بزرگ شد.&lt;ref name=&quot;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معجم2</del>&quot;&gt;[https://noorlib.ir/book/view/66207?volumeNumber=2&amp;sectionNumber=2&amp;pageNumber=321 باباعمی، محمد، معجم أعلام الأباضیه، ج2، ص321-322]&lt;/ref&gt; از مرگ پدرش در کودکی، چنین برمی‌آید که یتیم بوده است؛ چه آنکه مادرش هنگام مرگ، وصیت‌نامه خود را برای اجرا به وی سپرد، در حالی که او هنوز در گهواره بود.&lt;ref name=&quot;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اشعة2</del>&quot; /&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عمروس بن فتح مساکنی نفوسی در حدود سال ۱۹۰ هجری قمری (۸۰۵ میلادی) هنگام سفر مادرش به حج، در میان راه متولد شد.&lt;ref name=&quot;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اشعة</ins>&quot;&gt;[https://istiqama.info/olama/amroos.htm پایگاه أشعة، «الشيخ عمروس بن فتح النفوسي»]&lt;/ref&gt; مادرش به ناچار به جبل نفوسة بازگشت و وی در روستای «قطرس» از منطقه «الرُحَیْبات» در جبل نفوسة (در لیبی کنونی) بزرگ شد.&lt;ref name=&quot;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معجم</ins>&quot;&gt;[https://noorlib.ir/book/view/66207?volumeNumber=2&amp;sectionNumber=2&amp;pageNumber=321 باباعمی، محمد، معجم أعلام الأباضیه، ج2، ص321-322]&lt;/ref&gt; از مرگ پدرش در کودکی، چنین برمی‌آید که یتیم بوده است؛ چه آنکه مادرش هنگام مرگ، وصیت‌نامه خود را برای اجرا به وی سپرد، در حالی که او هنوز در گهواره بود.&lt;ref name=&quot;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اشعة</ins>&quot; /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==تحصیلات==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==تحصیلات==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عمروس در روستای زادگاهش به فراگیری قرآن و مقدمات علوم پرداخت. پس از آن، برای تکمیل تحصیلات به «تیهرت» (پایتخت دولت رستمیان در الجزایر کنونی) مهاجرت کرد و حدود بیست سال در آنجا به تحصیل علوم دینی پرداخت.&lt;ref name=&quot;اشعة&quot;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&gt;[https:</del>/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/istiqama.info/olama/amroos.htm پایگاه أشعة، «الشيخ عمروس بن فتح النفوسي»]&lt;/ref</del>&gt; او از محضر علمای برجسته‌ای چون امام عبدالوهاب بن عبدالرحمن، امام افلح بن عبدالوهاب، مزور بن عمران هواری، محکم هواری و ابوعبیده اعرج تیهرتی بهره برد.&lt;ref name=&quot;اشعة&quot; /&gt; همچنین در جبل نفوسة از محضر شیخ ابونصر تمصمصی استفاده کرد.&lt;ref name=&quot;اشعة&quot; /&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عمروس در روستای زادگاهش به فراگیری قرآن و مقدمات علوم پرداخت. پس از آن، برای تکمیل تحصیلات به «تیهرت» (پایتخت دولت رستمیان در الجزایر کنونی) مهاجرت کرد و حدود بیست سال در آنجا به تحصیل علوم دینی پرداخت.&lt;ref name=&quot;اشعة&quot; /&gt; او از محضر علمای برجسته‌ای چون امام عبدالوهاب بن عبدالرحمن، امام افلح بن عبدالوهاب، مزور بن عمران هواری، محکم هواری و ابوعبیده اعرج تیهرتی بهره برد.&lt;ref name=&quot;اشعة&quot; /&gt; همچنین در جبل نفوسة از محضر شیخ ابونصر تمصمصی استفاده کرد.&lt;ref name=&quot;اشعة&quot; /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>وی با دو تن از بزرگان اباضیه دیدار و گفت‌وگو داشت:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>وی با دو تن از بزرگان اباضیه دیدار و گفت‌وگو داشت:</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">**</ins>ابوغانم بشر بن غانم خراسانی:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">** </ins>هنگامی که ابوغانم از خراسان به مغرب می‌رفت و نسخه‌ای از «مدونة» خود را نزد عمروس گذاشت، عمروس با کمک خواهر عالمه‌اش، آن را استنساخ کرد و از نابودی آن جلوگیری نمود.&lt;ref name=&quot;معجم&quot; /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- ابوغانم بشر بن غانم خراسانی: هنگامی که ابوغانم از خراسان به مغرب می‌رفت و نسخه‌ای از «مدونة» خود را نزد عمروس گذاشت، عمروس با کمک خواهر عالمه‌اش، آن را استنساخ کرد و از نابودی آن جلوگیری نمود.&lt;ref name=&quot;معجم&quot;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&gt;[https:</del>/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/noorlib.ir/book/view/66207?volumeNumber=2&amp;sectionNumber=2&amp;pageNumber=321 باباعمی، محمد، معجم أعلام الأباضیه، ج2، ص321-322]&lt;/ref</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">**</ins>محمد بن محبوب:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">** </ins>عمروس در سفر حج با او دیدار کرد و از او پاسخ مسائل علمی را جویا شد.&lt;ref name=&quot;معجم&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;اشعة&quot; /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- محمد بن محبوب: عمروس در سفر حج با او دیدار کرد و از او پاسخ مسائل علمی را جویا شد.&lt;ref name=&quot;معجم&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;اشعة&quot; /&gt;</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==فعالیت‌ها==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==فعالیت‌ها==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l74">خط ۷۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==آثار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==آثار==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از عمروس آثار متعددی بر جای مانده است که مهم‌ترین آنها عبارتند از:&lt;ref name=&quot;معجم&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;السعیدیة&quot; /&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از عمروس آثار متعددی بر جای مانده است که مهم‌ترین آنها عبارتند از:&lt;ref name=&quot;معجم&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;السعیدیة&quot; /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*'''الدينونة الصافية (أصول الدينونة الصافية)''' – کتابی در اصول دین که به درخواست مشایخ فزان تألیف شد و در آن برای نخستین بار اصطلاح «اباضیه» در مغرب اسلامی به کار رفته است. این کتاب هم‌اکنون محقق و زیر چاپ است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* '''الدينونة الصافية (أصول الدينونة الصافية)''' – کتابی در اصول دین که به درخواست مشایخ فزان تألیف شد و در آن برای نخستین بار اصطلاح «اباضیه» در مغرب اسلامی به کار رفته است. این کتاب هم‌اکنون محقق و زیر چاپ است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*'''الرسالة في الردّ على الناكثة وأحمد بن الحسين''' – نسخه خطی</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* '''الرسالة في الردّ على الناكثة وأحمد بن الحسين''' – نسخه خطی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*'''العمروسي''' – کتابی در فقه که قصد داشت آن را بر سه بخش تنزیل، سنت و رأی تقسیم کند، اما مرگ او را از تکمیل آن بازداشت.&lt;ref name=&quot;معجم&quot; /&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* '''العمروسي''' – کتابی در فقه که قصد داشت آن را بر سه بخش تنزیل، سنت و رأی تقسیم کند، اما مرگ او را از تکمیل آن بازداشت.&lt;ref name=&quot;معجم&quot; /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l82">خط ۸۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع مقاله==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع مقاله==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://noorlib.ir/book/view/66207?volumeNumber=2&amp;sectionNumber=2&amp;pageNumber=321 باباعمی، محمد، معجم أعلام الأباضیه، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ج2، </del>بیروت: دار الغرب الإسلامي، ۱۴۲۱ق،]  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://noorlib.ir/book/view/66207?volumeNumber=2&amp;sectionNumber=2&amp;pageNumber=321 باباعمی، محمد، معجم أعلام الأباضیه، بیروت: دار الغرب الإسلامي، ۱۴۲۱ق، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ج2</ins>]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://noorlib.ir/book/view/62672?pageNumber=252 امین، شریف یحیی، معجم الفرق الإسلامیه: بحث موسوعي مبسط، بیروت: دار الأضواء، ۱۴۰۶ق]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://noorlib.ir/book/view/62672?pageNumber=252 امین، شریف یحیی، معجم الفرق الإسلامیه: بحث موسوعي مبسط، بیروت: دار الأضواء، ۱۴۰۶ق]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://istiqama.info/olama/amroos.htm پایگاه أشعة، «الشيخ عمروس بن فتح النفوسي»]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://istiqama.info/olama/amroos.htm پایگاه أشعة، «الشيخ عمروس بن فتح النفوسي»]</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-828390:rev-828396 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%86%E2%80%8D%D9%81%E2%80%8D%D9%88%D8%B3%E2%80%8D%DB%8C%E2%80%8C%D8%8C_%D8%B9%E2%80%8D%D9%85%E2%80%8D%D8%B1%D9%88%D8%B3_%D8%A8%E2%80%8D%D9%86%E2%80%8C_%D9%81%E2%80%8D%D8%AA%E2%80%8D%D8%AD%E2%80%8C&diff=828390&oldid=prev 2026-06-27T15:28:10Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۷ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۵۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l82">خط ۸۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع مقاله==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع مقاله==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://noorlib.ir/book/view/66207?volumeNumber=2&amp;sectionNumber=2&amp;pageNumber=321 باباعمی، محمد، معجم أعلام الأباضیه، بیروت: دار الغرب الإسلامي، ۱۴۲۱ق، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ج2</del>]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://noorlib.ir/book/view/66207?volumeNumber=2&amp;sectionNumber=2&amp;pageNumber=321 باباعمی، محمد، معجم أعلام الأباضیه، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ج2، </ins>بیروت: دار الغرب الإسلامي، ۱۴۲۱ق،]  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://noorlib.ir/book/view/62672?pageNumber=252 امین، شریف یحیی، معجم الفرق الإسلامیه: بحث موسوعي مبسط، بیروت: دار الأضواء، ۱۴۰۶ق]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://noorlib.ir/book/view/62672?pageNumber=252 امین، شریف یحیی، معجم الفرق الإسلامیه: بحث موسوعي مبسط، بیروت: دار الأضواء، ۱۴۰۶ق]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://istiqama.info/olama/amroos.htm پایگاه أشعة، «الشيخ عمروس بن فتح النفوسي»]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://istiqama.info/olama/amroos.htm پایگاه أشعة، «الشيخ عمروس بن فتح النفوسي»]</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-828387:rev-828390 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%86%E2%80%8D%D9%81%E2%80%8D%D9%88%D8%B3%E2%80%8D%DB%8C%E2%80%8C%D8%8C_%D8%B9%E2%80%8D%D9%85%E2%80%8D%D8%B1%D9%88%D8%B3_%D8%A8%E2%80%8D%D9%86%E2%80%8C_%D9%81%E2%80%8D%D8%AA%E2%80%8D%D8%AD%E2%80%8C&diff=828387&oldid=prev 2026-06-27T15:26:26Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۷ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۵۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l45">خط ۴۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ولادت==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ولادت==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عمروس بن فتح مساکنی نفوسی در حدود سال ۱۹۰ هجری قمری (۸۰۵ میلادی) در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسیر کاروان حج </del>متولد شد.&lt;ref name=&quot;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اشعة</del>&quot;&gt;[https://istiqama.info/olama/amroos.htm پایگاه أشعة، «الشيخ عمروس بن فتح النفوسي»]&lt;/ref&gt; مادرش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در راه حج، او را به دنیا آورد و </del>به ناچار به جبل نفوسة بازگشت<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.&lt;ref name=&quot;اشعة&quot; /&gt; </del>وی در روستای «قطرس» از منطقه «الرُحَیْبات» در جبل نفوسة (در لیبی کنونی) بزرگ شد.&lt;ref name=&quot;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معجم</del>&quot;&gt;[https://noorlib.ir/book/view/66207?volumeNumber=2&amp;sectionNumber=2&amp;pageNumber=321 باباعمی، محمد، معجم أعلام الأباضیه، ج2، ص321-322]&lt;/ref&gt; از مرگ پدرش در کودکی، چنین برمی‌آید که یتیم بوده است؛ چه آنکه مادرش هنگام مرگ، وصیت‌نامه خود را برای اجرا به وی سپرد، در حالی که او هنوز در گهواره بود.&lt;ref name=&quot;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اشعة</del>&quot; /&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عمروس بن فتح مساکنی نفوسی در حدود سال ۱۹۰ هجری قمری (۸۰۵ میلادی) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هنگام سفر مادرش به حج، </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میان راه </ins>متولد شد.&lt;ref name=&quot;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اشعة2</ins>&quot;&gt;[https://istiqama.info/olama/amroos.htm پایگاه أشعة، «الشيخ عمروس بن فتح النفوسي»]&lt;/ref&gt; مادرش به ناچار به جبل نفوسة بازگشت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و </ins>وی در روستای «قطرس» از منطقه «الرُحَیْبات» در جبل نفوسة (در لیبی کنونی) بزرگ شد.&lt;ref name=&quot;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معجم2</ins>&quot;&gt;[https://noorlib.ir/book/view/66207?volumeNumber=2&amp;sectionNumber=2&amp;pageNumber=321 باباعمی، محمد، معجم أعلام الأباضیه، ج2، ص321-322]&lt;/ref&gt; از مرگ پدرش در کودکی، چنین برمی‌آید که یتیم بوده است؛ چه آنکه مادرش هنگام مرگ، وصیت‌نامه خود را برای اجرا به وی سپرد، در حالی که او هنوز در گهواره بود.&lt;ref name=&quot;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اشعة2</ins>&quot; /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==تحصیلات==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==تحصیلات==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عمروس در روستای زادگاهش به فراگیری قرآن و مقدمات علوم پرداخت. پس از آن، برای تکمیل تحصیلات به «تیهرت» (پایتخت دولت رستمیان در الجزایر کنونی) مهاجرت کرد و حدود بیست سال در آنجا به تحصیل علوم دینی پرداخت.&lt;ref name=&quot;اشعة&quot; /&gt; او از محضر علمای برجسته‌ای چون امام عبدالوهاب بن عبدالرحمن، امام افلح بن عبدالوهاب، مزور بن عمران هواری، محکم هواری و ابوعبیده اعرج تیهرتی بهره برد.&lt;ref name=&quot;اشعة&quot; /&gt; همچنین در جبل نفوسة از محضر شیخ ابونصر تمصمصی استفاده کرد.&lt;ref name=&quot;اشعة&quot; /&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عمروس در روستای زادگاهش به فراگیری قرآن و مقدمات علوم پرداخت. پس از آن، برای تکمیل تحصیلات به «تیهرت» (پایتخت دولت رستمیان در الجزایر کنونی) مهاجرت کرد و حدود بیست سال در آنجا به تحصیل علوم دینی پرداخت.&lt;ref name=&quot;اشعة&quot;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&gt;[https:</ins>/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/istiqama.info/olama/amroos.htm پایگاه أشعة، «الشيخ عمروس بن فتح النفوسي»]&lt;/ref</ins>&gt; او از محضر علمای برجسته‌ای چون امام عبدالوهاب بن عبدالرحمن، امام افلح بن عبدالوهاب، مزور بن عمران هواری، محکم هواری و ابوعبیده اعرج تیهرتی بهره برد.&lt;ref name=&quot;اشعة&quot; /&gt; همچنین در جبل نفوسة از محضر شیخ ابونصر تمصمصی استفاده کرد.&lt;ref name=&quot;اشعة&quot; /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>وی با دو تن از بزرگان اباضیه دیدار و گفت‌وگو داشت:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>وی با دو تن از بزرگان اباضیه دیدار و گفت‌وگو داشت:</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- ابوغانم بشر بن غانم خراسانی: هنگامی که ابوغانم از خراسان به مغرب می‌رفت و نسخه‌ای از «مدونة» خود را نزد عمروس گذاشت، عمروس با کمک خواهر عالمه‌اش، آن را استنساخ کرد و از نابودی آن جلوگیری نمود.&lt;ref name=&quot;معجم&quot; /&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- ابوغانم بشر بن غانم خراسانی: هنگامی که ابوغانم از خراسان به مغرب می‌رفت و نسخه‌ای از «مدونة» خود را نزد عمروس گذاشت، عمروس با کمک خواهر عالمه‌اش، آن را استنساخ کرد و از نابودی آن جلوگیری نمود.&lt;ref name=&quot;معجم&quot;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&gt;[https:</ins>/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/noorlib.ir/book/view/66207?volumeNumber=2&amp;sectionNumber=2&amp;pageNumber=321 باباعمی، محمد، معجم أعلام الأباضیه، ج2، ص321-322]&lt;/ref</ins>&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- محمد بن محبوب: عمروس در سفر حج با او دیدار کرد و از او پاسخ مسائل علمی را جویا شد.&lt;ref name=&quot;معجم&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;اشعة&quot; /&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- محمد بن محبوب: عمروس در سفر حج با او دیدار کرد و از او پاسخ مسائل علمی را جویا شد.&lt;ref name=&quot;معجم&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;اشعة&quot; /&gt;</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-828384:rev-828387 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%86%E2%80%8D%D9%81%E2%80%8D%D9%88%D8%B3%E2%80%8D%DB%8C%E2%80%8C%D8%8C_%D8%B9%E2%80%8D%D9%85%E2%80%8D%D8%B1%D9%88%D8%B3_%D8%A8%E2%80%8D%D9%86%E2%80%8C_%D9%81%E2%80%8D%D8%AA%E2%80%8D%D8%AD%E2%80%8C&diff=828384&oldid=prev 2026-06-27T15:20:32Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۷ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۵۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l35">خط ۳۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی | خواهرش (عالِمه) | داود بن یاجرین | ماطوس بن هارون}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی | خواهرش (عالِمه) | داود بن یاجرین | ماطوس بن هارون}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| اجازه اجتهاد از =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| اجازه اجتهاد از =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الدینونة الصافیة (</del>أصول <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الدینونة الصافیة) </del>| الرسالة فی الرد على الناکثة و أحمد بن الحسین | العمروسی (کتاب فقهی ناتمام)}}</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| آثار = {{فهرست جعبه عمودی |<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>أصول <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الدينونة الصافية]]</ins>| الرسالة فی الرد على الناکثة و أحمد بن الحسین | العمروسی (کتاب فقهی ناتمام)}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| سبک نوشتاری =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| سبک نوشتاری =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| وبگاه =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| وبگاه =  </div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-828382:rev-828384 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%86%E2%80%8D%D9%81%E2%80%8D%D9%88%D8%B3%E2%80%8D%DB%8C%E2%80%8C%D8%8C_%D8%B9%E2%80%8D%D9%85%E2%80%8D%D8%B1%D9%88%D8%B3_%D8%A8%E2%80%8D%D9%86%E2%80%8C_%D9%81%E2%80%8D%D8%AA%E2%80%8D%D8%AD%E2%80%8C&diff=828382&oldid=prev 2026-06-27T15:17:26Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه | عنوان = &#039;&#039;&#039;ابوحفص عمروس بن فتح نفوسی مساکنی&#039;&#039;&#039; | تصویر = NUR00000.jpg | اندازه تصویر = | توضیح تصویر = | نام کامل = عمروس بن فتح المساکنی النفوسی | نام‌های دیگر = ابوحفص | لقب = | تخلص = | نسب = | نام پدر = فتح | ولادت = حدود ۱۹۰ق (۸۰۵م) |...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه<br /> | عنوان = '''ابوحفص عمروس بن فتح نفوسی مساکنی'''<br /> | تصویر = NUR00000.jpg<br /> | اندازه تصویر = <br /> | توضیح تصویر = <br /> | نام کامل = عمروس بن فتح المساکنی النفوسی<br /> | نام‌های دیگر = ابوحفص<br /> | لقب = <br /> | تخلص = <br /> | نسب = <br /> | نام پدر = فتح<br /> | ولادت = حدود ۱۹۰ق (۸۰۵م)<br /> | محل تولد = در مسیر حج (میان راه مکه)<br /> | کشور تولد = <br /> | محل زندگی = جبل نفوسة (لیبی کنونی)، تیهرت (الجزایر)<br /> | رحلت = <br /> | شهادت =۲۸۳ق (۸۹۶م) - شهادت در واقعه مانو<br /> | مدفن = <br /> | طول عمر = حدود ۹۳ سال<br /> | نام همسر = <br /> | فرزندان = <br /> | خویشاوندان = خواهری عالمه (که در استنساخ مدونه به او کمک کرد)<br /> | دین = اسلام<br /> | مذهب = اباضی<br /> | پیشه = فقیه، قاضی، مجاهد، نویسنده<br /> | درجه علمی = از اعلم علمای زمان خود<br /> | دانشگاه = <br /> | علایق پژوهشی = فقه، عقیده، کلام، اصول دین<br /> | منصب = قاضی جبل نفوسة (در دوره رستمیان)<br /> | پس از = <br /> | پیش از = <br /> | اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | امام عبدالوهاب بن عبدالرحمن | امام افلح بن عبدالوهاب | مزور بن عمران هواری | محکم هواری | ابوربیع سلیمان هواری | ابوعبیده اعرج تیهرتی | ابوعبدالله محمد بن محبوب | ابونصر تمصمصی}}<br /> | مشایخ = <br /> | معاصرین = <br /> | شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی | خواهرش (عالِمه) | داود بن یاجرین | ماطوس بن هارون}}<br /> | اجازه اجتهاد از = <br /> | آثار = {{فهرست جعبه عمودی | الدینونة الصافیة (أصول الدینونة الصافیة) | الرسالة فی الرد على الناکثة و أحمد بن الحسین | العمروسی (کتاب فقهی ناتمام)}}<br /> | سبک نوشتاری = <br /> | وبگاه = <br /> | امضا = <br /> | کد مؤلف = AUTHORCODE99533AUTHORCODE<br /> }}<br /> <br /> '''ابوحفص عمروس بن فتح مساکنی نفوسی''' (حدود ۱۹۰ – ۲۸۳ق)، فقیه برجسته، قاضی عادل، مجاهد و نویسنده نامدار مذهب اباضی در شمال آفریقا بود. او که در جبل نفوسة (لیبی کنونی) می‌زیست، به عنوان «اعلم أهل زمانه» شناخته می‌شد و خدمات ارزنده‌ای در حفظ میراث علمی اباضیه، به ویژه نجات «مدونة ابی‌غانم» از نابودی، انجام داد. وی همچنین با فرقه انحرافی «نفاثیه» مبارزه کرد و سرانجام در واقعه مانو به شهادت رسید.<br /> <br /> ==ولادت==<br /> عمروس بن فتح مساکنی نفوسی در حدود سال ۱۹۰ هجری قمری (۸۰۵ میلادی) در مسیر کاروان حج متولد شد.&lt;ref name=&quot;اشعة&quot;&gt;[https://istiqama.info/olama/amroos.htm پایگاه أشعة، «الشيخ عمروس بن فتح النفوسي»]&lt;/ref&gt; مادرش در راه حج، او را به دنیا آورد و به ناچار به جبل نفوسة بازگشت.&lt;ref name=&quot;اشعة&quot; /&gt; وی در روستای «قطرس» از منطقه «الرُحَیْبات» در جبل نفوسة (در لیبی کنونی) بزرگ شد.&lt;ref name=&quot;معجم&quot;&gt;[https://noorlib.ir/book/view/66207?volumeNumber=2&amp;sectionNumber=2&amp;pageNumber=321 باباعمی، محمد، معجم أعلام الأباضیه، ج2، ص321-322]&lt;/ref&gt; از مرگ پدرش در کودکی، چنین برمی‌آید که یتیم بوده است؛ چه آنکه مادرش هنگام مرگ، وصیت‌نامه خود را برای اجرا به وی سپرد، در حالی که او هنوز در گهواره بود.&lt;ref name=&quot;اشعة&quot; /&gt;<br /> <br /> ==تحصیلات==<br /> عمروس در روستای زادگاهش به فراگیری قرآن و مقدمات علوم پرداخت. پس از آن، برای تکمیل تحصیلات به «تیهرت» (پایتخت دولت رستمیان در الجزایر کنونی) مهاجرت کرد و حدود بیست سال در آنجا به تحصیل علوم دینی پرداخت.&lt;ref name=&quot;اشعة&quot; /&gt; او از محضر علمای برجسته‌ای چون امام عبدالوهاب بن عبدالرحمن، امام افلح بن عبدالوهاب، مزور بن عمران هواری، محکم هواری و ابوعبیده اعرج تیهرتی بهره برد.&lt;ref name=&quot;اشعة&quot; /&gt; همچنین در جبل نفوسة از محضر شیخ ابونصر تمصمصی استفاده کرد.&lt;ref name=&quot;اشعة&quot; /&gt;<br /> <br /> وی با دو تن از بزرگان اباضیه دیدار و گفت‌وگو داشت:<br /> <br /> - ابوغانم بشر بن غانم خراسانی: هنگامی که ابوغانم از خراسان به مغرب می‌رفت و نسخه‌ای از «مدونة» خود را نزد عمروس گذاشت، عمروس با کمک خواهر عالمه‌اش، آن را استنساخ کرد و از نابودی آن جلوگیری نمود.&lt;ref name=&quot;معجم&quot; /&gt;<br /> <br /> - محمد بن محبوب: عمروس در سفر حج با او دیدار کرد و از او پاسخ مسائل علمی را جویا شد.&lt;ref name=&quot;معجم&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;اشعة&quot; /&gt;<br /> <br /> ==فعالیت‌ها==<br /> <br /> ===قضاوت===<br /> عمروس در اواخر دوره دولت رستمیان، در زمان والی ابومنصور الیاس و عهد امام ابوحاتم یوسف بن محمد بن افلح، به مقام قضاوت در جبل نفوسة منصوب شد.&lt;ref name=&quot;معجم&quot; /&gt; وی به عدالت و شجاعت در اجرای حق شهرت یافت. از او نقل شده که به والی گفت: «اگر به من اجازه ندهی سه گروه را بکشم، انگشتر قضاوت را از من بگیر: مانع حق، طاعن در دین خدا و افشاگر عیوب مسلمانان.»&lt;ref name=&quot;فیسبوک&quot;&gt;[https://www.facebook.com/Ibadiyah.libya/posts/%D9%85%D9%86-%D8%A3%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D8%A8%D9%84-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3%D8%A9%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B6%D9%8A-%D8%B9%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B3-%D9%81%D8%AA%D8%AD-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%83%D9%86%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3%D9%8A-%D8%A7%D8%A8%D9%88-%D8%AD%D9%81%D8%B5%D8%AA%D9%88%D9%81%D9%89-%D9%81%D9%8A-%D8%B3%D9%86%D8%A9-283%D9%87%D8%AC%D8%B1%D9%8A89/6901876159886497 پایگاه فیسبوک، «من أعلام جبل نفوسة: القاضي عمروس فتح المساكني»]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===مبارزه با فرقه نفاثیه===<br /> یکی از مهم‌ترین اقدامات عمروس، مبارزه با فرقه انحرافی «نفاثیه» بود. فرج بن نصر (ملقب به نفاث) در اوایل قرن سوم هجری، فرقه‌ای از اباضیه ایجاد کرد که به دلیل مخالفت با امام افلح بن عبدالوهاب شکل گرفت.&lt;ref name=&quot;فرق&quot;&gt;[https://noorlib.ir/book/view/62672?pageNumber=252 امین، شریف یحیی، معجم الفرق الإسلامیه، ص252-253]&lt;/ref&gt; امام ابوحاتم، عمروس را مأمور سرکوب این فرقه کرد و او توانست با موفقیت آن را ریشه‌کن کند.&lt;ref name=&quot;معجم&quot; /&gt;<br /> <br /> ===نجات مدونة ابوغانم===<br /> بزرگ‌ترین خدمت علمی عمروس، نجات «مدونة ابی‌غانم بشر بن غانم خراسانی» از نابودی بود. این مدونه، قدیمی‌ترین کتاب فقه عمومی اباضی بر مذهب ابوعبیده مسلم تمیمی است.&lt;ref name=&quot;معجم&quot; /&gt; هنگامی که ابوغانم نسخه‌ای از آن را نزد عمروس گذاشت و به تیهرت رفت، عمروس با کمک خواهر عالمه‌اش که مطالب را بر او املا می‌کرد، آن را استنساخ و تدوین کرد. این اقدام از اهمیت بالایی برخوردار بود، زیرا نسخه دیگر در آتش‌سوزی کتابخانه تیهرت توسط فاطمیان از بین رفت.&lt;ref name=&quot;معجم&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;السعیدیة&quot;&gt;[https://alsaidia.com/node/4 پایگاه المکتبة السعیدیة، «أبو حفص عمروس بن فتح النفوسي المساكني»]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==شهادت==<br /> عمروس در سال ۲۸۳ هجری قمری (۸۹۶ میلادی) در واقعه «مانو» بین جبل نفوسة و سپاه ابراهیم بن اغلب، در سن حدود ۹۳ سالگی به شهادت رسید.&lt;ref name=&quot;معجم&quot; /&gt; در این نبرد، دوازده هزار نفر از اهالی نفوسه و بیش از چهارصد عالم اباضی کشته شدند.&lt;ref name=&quot;فیسبوک&quot; /&gt;<br /> <br /> درباره چگونگی شهادت وی، نقل شده است که هنگام دفاع از مسلمانان، اسبش به دام افتاد و او اسیر شد. ابن اغلب از او خواست تا درخواست عفو کند یا از عقیده خود برگردد، اما عمروس نپذیرفت و گفت: «این سخنی نیست که هرگز از من بشنوی، مگر آنکه به خدا ملحق شوم.» سپس دستور داد او را با قیچی آهنین قطعه قطعه کردند و در همان حال، روحش به سوی پروردگارش پرواز کرد.&lt;ref name=&quot;اشعة&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;السعیدیة&quot; /&gt;<br /> <br /> ==آثار==<br /> از عمروس آثار متعددی بر جای مانده است که مهم‌ترین آنها عبارتند از:&lt;ref name=&quot;معجم&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;السعیدیة&quot; /&gt;<br /> *'''الدينونة الصافية (أصول الدينونة الصافية)''' – کتابی در اصول دین که به درخواست مشایخ فزان تألیف شد و در آن برای نخستین بار اصطلاح «اباضیه» در مغرب اسلامی به کار رفته است. این کتاب هم‌اکنون محقق و زیر چاپ است.<br /> *'''الرسالة في الردّ على الناكثة وأحمد بن الحسين''' – نسخه خطی<br /> *'''العمروسي''' – کتابی در فقه که قصد داشت آن را بر سه بخش تنزیل، سنت و رأی تقسیم کند، اما مرگ او را از تکمیل آن بازداشت.&lt;ref name=&quot;معجم&quot; /&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> &lt;references /&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> *[https://noorlib.ir/book/view/66207?volumeNumber=2&amp;sectionNumber=2&amp;pageNumber=321 باباعمی، محمد، معجم أعلام الأباضیه، بیروت: دار الغرب الإسلامي، ۱۴۲۱ق، ج2]<br /> *[https://noorlib.ir/book/view/62672?pageNumber=252 امین، شریف یحیی، معجم الفرق الإسلامیه: بحث موسوعي مبسط، بیروت: دار الأضواء، ۱۴۰۶ق]<br /> *[https://istiqama.info/olama/amroos.htm پایگاه أشعة، «الشيخ عمروس بن فتح النفوسي»]<br /> *[https://www.facebook.com/Ibadiyah.libya/posts/%D9%85%D9%86-%D8%A3%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D8%A8%D9%84-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3%D8%A9%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B6%D9%8A-%D8%B9%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B3-%D9%81%D8%AA%D8%AD-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%83%D9%86%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3%D9%8A-%D8%A7%D8%A8%D9%88-%D8%AD%D9%81%D8%B5%D8%AA%D9%88%D9%81%D9%89-%D9%81%D9%8A-%D8%B3%D9%86%D8%A9-283%D9%87%D8%AC%D8%B1%D9%8A89/6901876159886497 پایگاه فیسبوک، «من أعلام جبل نفوسة: القاضي عمروس فتح المساكني»]<br /> *[https://alsaidia.com/node/4 پایگاه المکتبة السعیدیة، «أبو حفص عمروس بن فتح النفوسي المساكني»]<br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> [[أصول الدينونة الصافية]]<br /> [[رده:زندگی‌نامه]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br /> [[رده:مؤلفین-تیرماه 1405: باقی‌زاده]]</div>

Hbaghizadeh