https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%3A_%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%87_%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87_%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8Cنوروزنامه: دوازده رساله نوروزی - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-27T08:41:11Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.39.0https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87:_%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%87_%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87_%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C&diff=821537&oldid=prevHbaghizadeh در ۲۳ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۰۲2026-03-23T18:02:11Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۳ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۳۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l26">خط ۲۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۶:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''نوروزنامه: دوازده رسالۀ نوروزی''' تصحیح و تعلیقات حبیبالله اسماعیلی (پژوهشگر و مصحح متون کهن)؛ این کتاب مجموعۀ دوازده رساله از دورههای مختلف تاریخی است که به موضوع نوروز، آیینها، احکام، فضایل و تفسیرهای متفاوت از آن میپردازد و نمونۀ مهمی از نثر فارسی در روزگار خود به شمار میرود.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''نوروزنامه: دوازده رسالۀ نوروزی''' تصحیح و تعلیقات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اسماعیلی، حبیبالله|</ins>حبیبالله اسماعیلی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(پژوهشگر و مصحح متون کهن)؛ این کتاب مجموعۀ دوازده رساله از دورههای مختلف تاریخی است که به موضوع نوروز، آیینها، احکام، فضایل و تفسیرهای متفاوت از آن میپردازد و نمونۀ مهمی از نثر فارسی در روزگار خود به شمار میرود.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-821536:rev-821537 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87:_%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%87_%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87_%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C&diff=821536&oldid=prevHbaghizadeh در ۲۳ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۰۱2026-03-23T18:01:28Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۳ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۳۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l42">خط ۴۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رسالۀ هفتم «رسالۀ نوروزنامه» از حکیم ترمذی (محمد بن علی، صاحب کتاب «ختم الانبیا») است. وی در این رساله از هفتههای نجومی رایج میان هندیها و ایرانیان سخن گفته است. رسالۀ هشتم «احکام روز نوروز» نسخهای دیگر از نوشتۀ حکیم ترمذی است که توسط علیاکبر بن ملاحسن کتابت شده است. رسالۀ نهم «احکام نوروزنامه خواجه عبدالحکیم ترمذی» نسخۀ دیگری از این رساله است که در سال ۱۲۴۶ قمری در ماوراءالنهر توسط محمدشریف بخاری بن داملا دولت محمد بدخشانی نوشته شده و افزون بر مطالب ترمذی، تفسیر سال بر اساس سالشمار حیوانی را نیز دربردارد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رسالۀ هفتم «رسالۀ نوروزنامه» از حکیم ترمذی (محمد بن علی، صاحب کتاب «ختم الانبیا») است. وی در این رساله از هفتههای نجومی رایج میان هندیها و ایرانیان سخن گفته است. رسالۀ هشتم «احکام روز نوروز» نسخهای دیگر از نوشتۀ حکیم ترمذی است که توسط علیاکبر بن ملاحسن کتابت شده است. رسالۀ نهم «احکام نوروزنامه خواجه عبدالحکیم ترمذی» نسخۀ دیگری از این رساله است که در سال ۱۲۴۶ قمری در ماوراءالنهر توسط محمدشریف بخاری بن داملا دولت محمد بدخشانی نوشته شده و افزون بر مطالب ترمذی، تفسیر سال بر اساس سالشمار حیوانی را نیز دربردارد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این دوازده رساله که از دورههای صفوی، قاجار و فرارودان گردآوری شدهاند، افزون بر اهمیت محتوایی در شناخت آیین کهن نوروز و تطور تاریخی آن، از لحاظ نثر فارسی نیز نمونههایی ارزشمند از روزگار خود به شمار میروند.<ref>ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این دوازده رساله که از دورههای صفوی، قاجار و فرارودان گردآوری شدهاند، افزون بر اهمیت محتوایی در شناخت آیین کهن نوروز و تطور تاریخی آن، از لحاظ نثر فارسی نیز نمونههایی ارزشمند از روزگار خود به شمار میروند.<ref><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://literaturelib.com/books/13728 </ins>ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]</ins></ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانويس ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانويس ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l58">خط ۵۸:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۸:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:آداب و رسوم (عمومی)]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:آداب و رسوم (عمومی)]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(فروردین 1405) باقی زاده]] </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(فروردین 1405) باقی زاده]] </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 فروردین 1405</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فاقد اتوماسیون]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فاقد اتوماسیون]]</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-821508:rev-821536 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87:_%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%87_%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87_%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C&diff=821508&oldid=prevHbaghizadeh در ۲۳ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۴۷2026-03-23T13:47:16Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۳ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۱۷</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جعبه اطلاعات کتاب</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جعبه اطلاعات کتاب</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تصویر =<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">NUR.....J1</del>.jpg</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تصویر =<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">NURنوروزنامه؛ دوازده رساله نوروزیJ1</ins>.jpg</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| عنوان =نوروزنامه: دوازده رسالۀ نوروزی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| عنوان =نوروزنامه: دوازده رسالۀ نوروزی</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| عنوانهای دیگر =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| عنوانهای دیگر =</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-821506:rev-821508 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87:_%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%87_%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87_%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C&diff=821506&oldid=prevHbaghizadeh: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR.....J1.jpg | عنوان =نوروزنامه: دوازده رسالۀ نوروزی | عنوانهای دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = اسماعیلی، حبیبالله (مصحح) |زبان | زبان =فارسی | کد کنگره =GT ۱۲/۴۸۷۴ | موضوع =نوروز -- متون قدیمی تا قرن ۱۴<br>نوروز -- ایران --...» ایجاد کرد2026-03-23T13:45:38Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR.....J1.jpg | عنوان =نوروزنامه: دوازده رسالۀ نوروزی | عنوانهای دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/w/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%8C_%D8%AD%D8%A8%DB%8C%D8%A8%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87&action=edit&redlink=1" class="new" title="اسماعیلی، حبیبالله (صفحه وجود ندارد)">اسماعیلی، حبیبالله</a> (مصحح) |زبان | زبان =فارسی | کد کنگره =GT ۱۲/۴۸۷۴ | موضوع =نوروز -- متون قدیمی تا قرن ۱۴<br>نوروز -- ایران --...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br />
| تصویر =NUR.....J1.jpg<br />
| عنوان =نوروزنامه: دوازده رسالۀ نوروزی<br />
| عنوانهای دیگر =<br />
|پدیدآورندگان <br />
| پدیدآوران = <br />
[[اسماعیلی، حبیبالله]] (مصحح)<br />
|زبان <br />
| زبان =فارسی<br />
| کد کنگره =GT ۱۲/۴۸۷۴<br />
| موضوع =نوروز -- متون قدیمی تا قرن ۱۴<br>نوروز -- ایران -- آداب و رسوم -- متون قدیمی تا قرن ۱۴<br />
|ناشر <br />
| ناشر =نگارستان اندیشه<br />
| مکان نشر =تهران<br />
| سال نشر =1404<br />
<br />
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE.....AUTOMATIONCODE<br />
| چاپ =<br />
| شابک =978-622-4924-04-9<br />
| تعداد جلد =<br />
| کتابخانۀ دیجیتال نور =<br />
| کتابخوان همراه نور =<br />
| کد پدیدآور =<br />
| پس از =<br />
| پیش از =<br />
}}<br />
<br />
'''نوروزنامه: دوازده رسالۀ نوروزی''' تصحیح و تعلیقات حبیبالله اسماعیلی (پژوهشگر و مصحح متون کهن)؛ این کتاب مجموعۀ دوازده رساله از دورههای مختلف تاریخی است که به موضوع نوروز، آیینها، احکام، فضایل و تفسیرهای متفاوت از آن میپردازد و نمونۀ مهمی از نثر فارسی در روزگار خود به شمار میرود.<br />
<br />
==ساختار==<br />
کتاب شامل یک سرسخن، دوازده رساله با عناوین جداگانه، بخش کتابشناسی و نمایه است.<br />
<br />
==گزارش کتاب==<br />
مصحح در این کتاب کوشیده است تا با گردآوری و تصحیح دوازده رسالۀ نوروزی از روزگاران مختلف، تطور تاریخی تفسیر نوروز را نشان دهد. وی در سرسخن کتاب اشاره میکند که نوروز بهمثابۀ سنتی دیرپا، دستکم سه تفسیر متفاوت را در روزگار ساسانی، پیشاصفوی و عهد صفوی از سر گذرانده است. رسالههای گردآمده در این مجموعه، بازتابندۀ این تفاسیر گوناگون و نیز نمونۀ مهمی از نثر فارسی در اعصار مختلف هستند.<br />
<br />
نخستین رسالۀ کتاب با عنوان «نوروز سلطانی» از فقیه محمدتقی بن محمدرضا رازی است که در عهد شاه صفی یکم نوشته شده و نخستین متن کامل نوروزنامه از دورۀ صفویه به شمار میرود. رازی پس از شرح بنیانگذاری نوروز به دست جمشید، با استناد به روایت معلی بن خنیس، رخدادهایی چون آفرینش جهان، خلقت آدم، بعثت پیامبر، شکستن بتها توسط حضرت ابراهیم، روز غدیر خم و ظهور حضرت حجت را مقارن با نوروز دانسته است.<br />
<br />
رسالۀ دوم با عنوان «رسالۀ نوروزیه» از رضیالدین محمد قزوینی، فقیه دیگر روزگار صفوی، رویکردی انتقادی به موضوع نوروز دارد. قزوینی در خاتمۀ رسالۀ خود با اشاره به دشواری تطبیق نوروز با روایات، آورده است که علت آن را جز راسخان در علم نمیدانند. رسالۀ سوم «نوروز و فضایل آن» از محمدباقر بن اسماعیل الحسینی خاتونآبادی، نیز با نگاهی انتقادی به همزمانی نوروز با رخدادهای روایت معلی بن خنیس توجه کرده و مسئلۀ تعیین زمان نوروز مطابق با الزامات شرعی را بررسی نموده است. وی در پایان با ابراز ناچاری از پذیرش یکی از مذاهب، به دشواری جزمکردن در این باره اشاره میکند.<br />
<br />
رسالۀ چهارم «فضیلت نوروز» از عبدالکریم بن محمدهادی الشهابی، شامل اخبار و احادیثی با موضوع نوروز است. رسالۀ پنجم «دعوات نوروز» به قلم چنگیز میرزا قاجار در دورۀ محمدشاه قاجار نوشته شده و شرح دعاها و تعویذهای نوروز را دربردارد. رسالۀ ششم «رسالۀ نوروزیه» از غیاثالدین ادیب کاشانی (از مترجمان دارالترجمۀ دورۀ ناصری) است که بیشتر بر اساس اسناد فراهمآمده توسط عربها و مسلمانان، به تاریخ نوروز و احوال گذشتگان میپردازد. در پایان این رساله، اقوالی از مجلسی و دیگر محدثان برجستۀ شیعه ذکر شده است.<br />
<br />
رسالۀ هفتم «رسالۀ نوروزنامه» از حکیم ترمذی (محمد بن علی، صاحب کتاب «ختم الانبیا») است. وی در این رساله از هفتههای نجومی رایج میان هندیها و ایرانیان سخن گفته است. رسالۀ هشتم «احکام روز نوروز» نسخهای دیگر از نوشتۀ حکیم ترمذی است که توسط علیاکبر بن ملاحسن کتابت شده است. رسالۀ نهم «احکام نوروزنامه خواجه عبدالحکیم ترمذی» نسخۀ دیگری از این رساله است که در سال ۱۲۴۶ قمری در ماوراءالنهر توسط محمدشریف بخاری بن داملا دولت محمد بدخشانی نوشته شده و افزون بر مطالب ترمذی، تفسیر سال بر اساس سالشمار حیوانی را نیز دربردارد.<br />
<br />
این دوازده رساله که از دورههای صفوی، قاجار و فرارودان گردآوری شدهاند، افزون بر اهمیت محتوایی در شناخت آیین کهن نوروز و تطور تاریخی آن، از لحاظ نثر فارسی نیز نمونههایی ارزشمند از روزگار خود به شمار میروند.<ref>ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات</ref><br />
<br />
==پانويس ==<br />
<references /><br />
<br />
<br />
==منابع مقاله==<br />
پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
<br />
<br />
[[رده:کتابشناسی]]<br />
[[رده:جغرافیا]]<br />
[[رده:آداب و رسوم (عمومی)]]<br />
[[رده:مقالات(فروردین 1405) باقی زاده]] <br />
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br />
[[رده:فاقد اتوماسیون]]</div>Hbaghizadeh