https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%82%D9%87%D8%A7%D8%A1نوادر الفقهاء - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-23T06:34:25Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.39.0https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%82%D9%87%D8%A7%D8%A1&diff=772033&oldid=prevHbaghizadeh در ۲۰ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۲۰2025-01-20T21:20:26Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۱ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۰:۵۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l46">خط ۴۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۶:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده: فقه و اصول]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده: فقه مذاهب]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده: فقه اهل سنت]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 بهمن 1403</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ دی 1403 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ دی 1403 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ دی 1403 توسط محسن عزیزی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ دی 1403 توسط محسن عزیزی]]</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-772032:rev-772033 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%82%D9%87%D8%A7%D8%A1&diff=772032&oldid=prevHbaghizadeh در ۲۰ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۱۹2025-01-20T21:19:13Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۱ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۰:۴۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l29">خط ۲۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[تمیمی جوهری، محمد بن حسن|تمیمی]] در آغاز، مقدمهای اصولی را درباره اجماع نوشته است؛ او بر این باور است که مخالفت یک یا دو تن در مسئلهای با اهل علم، به اجماع زیان نمیرساند؛ ازاینرو، هر مسئلهای را با واژه و عبارتهای «أجمعوا»، «أجمع الفقهاء»، «أجمع الصحابة» و «أجمع أهل العصر الأول» آغاز کرده است؛ زیرا رأی مخالف را آسیبزننده به اجماع نمیداند. نویسنده، اجماعی از [[ابن حنبل، احمد بن محمد|احمد بن حنبل]] را در کتابش نیاورده است؛ شاید ازاینروست که فقط خواسته است اقوال نادر را گرد آورَد. البته محقق، مذهب [[ابن حنبل، احمد بن محمد|ابن حنبل]] را در بسیاری از مسائل درج نموده است. او همچنین در اندکی از مسئلهها انتساب برخی اقوال را به قائلان (چه جمهور و چه منفردان)، بیپایه دانسته، آنها را بررسی و اصلاح نموده است. محقق دشواریهای فراوانی را در بررسی اقوال نادر کتاب (همچنانکه از نامش، «النوادر» هویدا است) به دوش کشیده و با بهرهگیری از هفده منبع مهم، مانند «[[المحلی]]» [[ابن حزم، علی بن احمد|ابن حزم]] و «[[المغنی|المغني]]» [[ابن قدامه، عبدالله بن احمد|ابن قدامه]] به پژوهش کتاب دست زده است<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص11-9</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[تمیمی جوهری، محمد بن حسن|تمیمی]] در آغاز، مقدمهای اصولی را درباره اجماع نوشته است؛ او بر این باور است که مخالفت یک یا دو تن در مسئلهای با اهل علم، به اجماع زیان نمیرساند؛ ازاینرو، هر مسئلهای را با واژه و عبارتهای «أجمعوا»، «أجمع الفقهاء»، «أجمع الصحابة» و «أجمع أهل العصر الأول» آغاز کرده است؛ زیرا رأی مخالف را آسیبزننده به اجماع نمیداند. نویسنده، اجماعی از [[ابن حنبل، احمد بن محمد|احمد بن حنبل]] را در کتابش نیاورده است؛ شاید ازاینروست که فقط خواسته است اقوال نادر را گرد آورَد. البته محقق، مذهب [[ابن حنبل، احمد بن محمد|ابن حنبل]] را در بسیاری از مسائل درج نموده است. او همچنین در اندکی از مسئلهها انتساب برخی اقوال را به قائلان (چه جمهور و چه منفردان)، بیپایه دانسته، آنها را بررسی و اصلاح نموده است. محقق دشواریهای فراوانی را در بررسی اقوال نادر کتاب (همچنانکه از نامش، «النوادر» هویدا است) به دوش کشیده و با بهرهگیری از هفده منبع مهم، مانند «[[المحلی]]» [[ابن حزم، علی بن احمد|ابن حزم]] و «[[المغنی|المغني]]» [[ابن قدامه، عبدالله بن احمد|ابن قدامه]] به پژوهش کتاب دست زده است<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص11-9</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محقق، مباحثی را درباره اهمیت و توثیق کتاب، معرفی نویسنده، حجیت اجماع و اینکه «آیا اجماع با مخالفت یک یا دو نفر باز هم منعقد میشود و باقی میماند یا نه»، در مقدمهاش گنجانده است<ref>ر.ک: همان، ص20-9</ref>. او در اهمیت و درستی مطالب «نوادر الفقهاء» و جایگاه والای نویسنده کتاب (تمیمی جوهری) و نیز شیوع استنادی که علما به آن (بهویژه در مسائل اجماعی) نمودهاند، گزارشی را از کتاب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«الفتح </del>الرباني في ما ذهل عنه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الزرقاني» </del>نوشته <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«محمد بنانی» </del>آورده است؛ بنانی برای اثبات مطلبی در یکی از مسائل «ظهار»، اجماعی را از قول <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«ابن عرفه» </del>به نقلی که <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«ابن قطان» </del>از کتاب نوادر تمیمی نموده است، گواه گرفته است<ref>ر.ک: همان، ص11</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محقق، مباحثی را درباره اهمیت و توثیق کتاب، معرفی نویسنده، حجیت اجماع و اینکه «آیا اجماع با مخالفت یک یا دو نفر باز هم منعقد میشود و باقی میماند یا نه»، در مقدمهاش گنجانده است<ref>ر.ک: همان، ص20-9</ref>. او در اهمیت و درستی مطالب «نوادر الفقهاء» و جایگاه والای نویسنده کتاب (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[تمیمی جوهری، محمد بن حسن|</ins>تمیمی جوهری<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>) و نیز شیوع استنادی که علما به آن (بهویژه در مسائل اجماعی) نمودهاند، گزارشی را از کتاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[الفتح </ins>الرباني في ما ذهل عنه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الزرقاني]]» </ins>نوشته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[محمد بنانی]]» </ins>آورده است؛ بنانی برای اثبات مطلبی در یکی از مسائل «ظهار»، اجماعی را از قول <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[ابن عرفه، محمد بن محمد|ابن عرفه]]» </ins>به نقلی که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[ابن قطان، علی بن محمد|ابن قطان]]» </ins>از کتاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>نوادر تمیمی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نموده است، گواه گرفته است<ref>ر.ک: همان، ص11</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محقق برای نشان دادن جایگاه علمی «نوادر الفقهاء»، از دو تن از سرآمدان علمای اهل سنت که در باب اجماعات کتاب نوشتهاند، نام میبرد و نوادر را با مکتوب این دو تن مقایسه میکند؛ این عالمان یکی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«ابن </del>منذر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیشابوری» </del>(درگذشته 318ق) و کتاب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«الإجماع» </del>او و دیگری <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«ابن </del>حزم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ظاهری» </del>(درگذشته 456ق) و کتاب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«مراتب الإجماع» </del>او است. ابن منذر 766 اجماع را در راستای بابها و مسئلههای فقهی نقل نموده است که فقط اِنفرادهای 124 اجماع را (آنهم بدون ذکر دلیل و توجیهات آنها) ذکر میکند. ابن حزم ظاهری نیز کمابیش همین روش را پیش گرفته است. هرچند ابن منذر و تمیمی از یک روش پیروی نمودهاند و در ذکر یک اجماع به رأی خلاف یک یا دو تن اعتنا نکرده و آن را برای حصول اجماع، زیانآور نشمردهاند، در کارشان تفاوتی دیده میشود؛ بدینگونه که ابن منذر ذکر اجماعاتی را که در آنها انفرادی دیده است، بایسته نمیداند و بیشتر اجماعات مسائل را بدون درج انفراد آنها میآورد، اما تمیمی در کتاب نوادرش درج آنها را بایسته دانسته است. البته، جز در برخی مسئلههایی که اجماعشان به صحابه نسبت داده میشود، هرچند که مخالف نیز دارد، آنها را بدون ذکر خلافها در کتابش درج نموده است<ref>ر.ک: همان، ص18</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محقق برای نشان دادن جایگاه علمی «نوادر الفقهاء»، از دو تن از سرآمدان علمای اهل سنت که در باب اجماعات کتاب نوشتهاند، نام میبرد و نوادر را با مکتوب این دو تن مقایسه میکند؛ این عالمان یکی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[ابن منذر، محمد بن ابراهیم|ابن </ins>منذر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیشابوری]]» </ins>(درگذشته 318ق) و کتاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[الإجماع]]» </ins>او و دیگری <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[ابن حزم، علی بن احمد|ابن </ins>حزم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ظاهری]]» </ins>(درگذشته 456ق) و کتاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[مراتب الإجماع في العبادات والمعاملات والاعتقادات|مراتب الإجماع]]» </ins>او است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن منذر، محمد بن ابراهیم|</ins>ابن منذر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>766 اجماع را در راستای بابها و مسئلههای فقهی نقل نموده است که فقط اِنفرادهای 124 اجماع را (آنهم بدون ذکر دلیل و توجیهات آنها) ذکر میکند. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن حزم، علی بن احمد|</ins>ابن حزم ظاهری<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نیز کمابیش همین روش را پیش گرفته است. هرچند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن منذر، محمد بن ابراهیم|</ins>ابن منذر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[تمیمی جوهری، محمد بن حسن|</ins>تمیمی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از یک روش پیروی نمودهاند و در ذکر یک اجماع به رأی خلاف یک یا دو تن اعتنا نکرده و آن را برای حصول اجماع، زیانآور نشمردهاند، در کارشان تفاوتی دیده میشود؛ بدینگونه که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن منذر، محمد بن ابراهیم|</ins>ابن منذر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>ذکر اجماعاتی را که در آنها انفرادی دیده است، بایسته نمیداند و بیشتر اجماعات مسائل را بدون درج انفراد آنها میآورد، اما <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[تمیمی جوهری، محمد بن حسن|</ins>تمیمی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در کتاب نوادرش درج آنها را بایسته دانسته است. البته، جز در برخی مسئلههایی که اجماعشان به صحابه نسبت داده میشود، هرچند که مخالف نیز دارد، آنها را بدون ذکر خلافها در کتابش درج نموده است<ref>ر.ک: همان، ص18</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محقق در پژوهش خود، برخی عبارتها را تصحیح و به تعابیر نویسنده نزدیک نموده است. او واژههای عناوین هریک از ابواب کتاب را از نظر لغوی و اصطلاحی (شرعی) با استناد به کتاب، سنت و اجماع معنا کرده است. همچنین تراجمی را از رجالی که نامشان در نوادر آمده است، بهترتیب الفبایی نوشته است و فهرستی نیز از فقیهانی که نامشان در نوادر آمده (بههمراه درج تعداد اجماعاتشان) بههمراه فهرست دیگری از موضوعهای کتاب با اشاره به تعداد و رقم اجماعات هر باب آماده کرده است. اسامی مصدرها و منابع نیز در پایان کتاب درج شده است<ref>ر.ک: همان، ص20-19</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محقق در پژوهش خود، برخی عبارتها را تصحیح و به تعابیر نویسنده نزدیک نموده است. او واژههای عناوین هریک از ابواب کتاب را از نظر لغوی و اصطلاحی (شرعی) با استناد به کتاب، سنت و اجماع معنا کرده است. همچنین تراجمی را از رجالی که نامشان در نوادر آمده است، بهترتیب الفبایی نوشته است و فهرستی نیز از فقیهانی که نامشان در نوادر آمده (بههمراه درج تعداد اجماعاتشان) بههمراه فهرست دیگری از موضوعهای کتاب با اشاره به تعداد و رقم اجماعات هر باب آماده کرده است. اسامی مصدرها و منابع نیز در پایان کتاب درج شده است<ref>ر.ک: همان، ص20-19</ref>.</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-772026:rev-772032 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%82%D9%87%D8%A7%D8%A1&diff=772026&oldid=prevHbaghizadeh در ۲۰ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۰۸2025-01-20T20:08:35Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۰ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۳:۳۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l25">خط ۲۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''نوادر الفقهاء'''، نوشته محمد بن حسن تمیمی جوهری (درگذشته پیش یا پس از 350ق) است. او اجماعات 320 مسئله از 33 باب فقهی اهل سنت (از طهارت تا قضا) را از متون گوناگون گردآوری کرده است و انفراداتی را نیز که در برخی مسئلهها دیده میشود، درج نموده است. محمد فضل عبدالعزیز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مراد، </del>پژوهش کتاب را انجام داده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''نوادر الفقهاء'''، نوشته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[تمیمی جوهری، محمد بن حسن|</ins>محمد بن حسن تمیمی جوهری<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(درگذشته پیش یا پس از 350ق) است. او اجماعات 320 مسئله از 33 باب فقهی اهل سنت (از طهارت تا قضا) را از متون گوناگون گردآوری کرده است و انفراداتی را نیز که در برخی مسئلهها دیده میشود، درج نموده است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مراد، محمد فضل عبدالعزیز|</ins>محمد فضل عبدالعزیز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مراد]]، </ins>پژوهش کتاب را انجام داده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تمیمی در آغاز، مقدمهای اصولی را درباره اجماع نوشته است؛ او بر این باور است که مخالفت یک یا دو تن در مسئلهای با اهل علم، به اجماع زیان نمیرساند؛ ازاینرو، هر مسئلهای را با واژه و عبارتهای «أجمعوا»، «أجمع الفقهاء»، «أجمع الصحابة» و «أجمع أهل العصر الأول» آغاز کرده است؛ زیرا رأی مخالف را آسیبزننده به اجماع نمیداند. نویسنده، اجماعی از احمد بن حنبل را در کتابش نیاورده است؛ شاید ازاینروست که فقط خواسته است اقوال نادر را گرد آورَد. البته محقق، مذهب ابن حنبل را در بسیاری از مسائل درج نموده است. او همچنین در اندکی از مسئلهها انتساب برخی اقوال را به قائلان (چه جمهور و چه منفردان)، بیپایه دانسته، آنها را بررسی و اصلاح نموده است. محقق دشواریهای فراوانی را در بررسی اقوال نادر کتاب (همچنانکه از نامش، «النوادر» هویدا است) به دوش کشیده و با بهرهگیری از هفده منبع مهم، مانند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«المحلی» </del>ابن حزم و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«المغني» </del>ابن قدامه به پژوهش کتاب دست زده است<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص11-9</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[تمیمی جوهری، محمد بن حسن|</ins>تمیمی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در آغاز، مقدمهای اصولی را درباره اجماع نوشته است؛ او بر این باور است که مخالفت یک یا دو تن در مسئلهای با اهل علم، به اجماع زیان نمیرساند؛ ازاینرو، هر مسئلهای را با واژه و عبارتهای «أجمعوا»، «أجمع الفقهاء»، «أجمع الصحابة» و «أجمع أهل العصر الأول» آغاز کرده است؛ زیرا رأی مخالف را آسیبزننده به اجماع نمیداند. نویسنده، اجماعی از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن حنبل، احمد بن محمد|</ins>احمد بن حنبل<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را در کتابش نیاورده است؛ شاید ازاینروست که فقط خواسته است اقوال نادر را گرد آورَد. البته محقق، مذهب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن حنبل، احمد بن محمد|</ins>ابن حنبل<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را در بسیاری از مسائل درج نموده است. او همچنین در اندکی از مسئلهها انتساب برخی اقوال را به قائلان (چه جمهور و چه منفردان)، بیپایه دانسته، آنها را بررسی و اصلاح نموده است. محقق دشواریهای فراوانی را در بررسی اقوال نادر کتاب (همچنانکه از نامش، «النوادر» هویدا است) به دوش کشیده و با بهرهگیری از هفده منبع مهم، مانند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[المحلی]]» [[ابن حزم، علی بن احمد|</ins>ابن حزم<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[المغنی|المغني]]» [[ابن قدامه، عبدالله بن احمد|</ins>ابن قدامه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به پژوهش کتاب دست زده است<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص11-9</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محقق، مباحثی را درباره اهمیت و توثیق کتاب، معرفی نویسنده، حجیت اجماع و اینکه «آیا اجماع با مخالفت یک یا دو نفر باز هم منعقد میشود و باقی میماند یا نه»، در مقدمهاش گنجانده است<ref>ر.ک: همان، ص20-9</ref>. او در اهمیت و درستی مطالب «نوادر الفقهاء» و جایگاه والای نویسنده کتاب (تمیمی جوهری) و نیز شیوع استنادی که علما به آن (بهویژه در مسائل اجماعی) نمودهاند، گزارشی را از کتاب «الفتح الرباني في ما ذهل عنه الزرقاني» نوشته «محمد بنانی» آورده است؛ بنانی برای اثبات مطلبی در یکی از مسائل «ظهار»، اجماعی را از قول «ابن عرفه» به نقلی که «ابن قطان» از کتاب نوادر تمیمی نموده است، گواه گرفته است<ref>ر.ک: همان، ص11</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محقق، مباحثی را درباره اهمیت و توثیق کتاب، معرفی نویسنده، حجیت اجماع و اینکه «آیا اجماع با مخالفت یک یا دو نفر باز هم منعقد میشود و باقی میماند یا نه»، در مقدمهاش گنجانده است<ref>ر.ک: همان، ص20-9</ref>. او در اهمیت و درستی مطالب «نوادر الفقهاء» و جایگاه والای نویسنده کتاب (تمیمی جوهری) و نیز شیوع استنادی که علما به آن (بهویژه در مسائل اجماعی) نمودهاند، گزارشی را از کتاب «الفتح الرباني في ما ذهل عنه الزرقاني» نوشته «محمد بنانی» آورده است؛ بنانی برای اثبات مطلبی در یکی از مسائل «ظهار»، اجماعی را از قول «ابن عرفه» به نقلی که «ابن قطان» از کتاب نوادر تمیمی نموده است، گواه گرفته است<ref>ر.ک: همان، ص11</ref>.</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-771938:rev-772026 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%82%D9%87%D8%A7%D8%A1&diff=771938&oldid=prevA-esmaeili: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR66679J1.jpg | عنوان = نوادر الفقهاء | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = تمیمی جوهری، محمد بن حسن (نويسنده) مراد، محمد فضل عبدالعزیز (محقق) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = /ت۸ن۹ 170 BP | موضوع = |ناشر |...» ایجاد کرد2025-01-20T09:45:51Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR66679J1.jpg | عنوان = نوادر الفقهاء | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/w/index.php?title=%D8%AA%D9%85%DB%8C%D9%85%DB%8C%E2%80%8C_%D8%AC%D9%88%D9%87%D8%B1%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86%E2%80%8C_%D8%AD%D8%B3%D9%86%E2%80%8C&action=edit&redlink=1" class="new" title="تمیمی جوهری، محمد بن حسن (صفحه وجود ندارد)">تمیمی جوهری، محمد بن حسن</a> (نويسنده) <a href="/w/index.php?title=%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AF%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%81%D8%B6%D9%84_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B2%DB%8C%D8%B2&action=edit&redlink=1" class="new" title="مراد، محمد فضل عبدالعزیز (صفحه وجود ندارد)">مراد، محمد فضل عبدالعزیز</a> (محقق) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = /ت۸ن۹ 170 BP | موضوع = |ناشر |...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br />
| تصویر =NUR66679J1.jpg<br />
| عنوان = نوادر الفقهاء<br />
| عنوانهای دیگر = <br />
| پدیدآورندگان<br />
| پدیدآوران = <br />
[[تمیمی جوهری، محمد بن حسن]] (نويسنده)<br />
[[مراد، محمد فضل عبدالعزیز]] (محقق)<br />
|زبان<br />
| زبان = عربی<br />
| کد کنگره = /ت۸ن۹ 170 BP <br />
| موضوع =<br />
|ناشر <br />
| ناشر = دار القلم<br />
| مکان نشر = سوریه - دمشق<br />
| سال نشر = 1414ق - 1993م<br />
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE66679AUTOMATIONCODE<br />
| چاپ = 1<br />
| شابک = <br />
| تعداد جلد = 1<br />
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 66679<br />
| کتابخوان همراه نور = 66679<br />
| کد پدیدآور = 53161<br />
| پس از = <br />
| پیش از = <br />
}}<br />
'''نوادر الفقهاء'''، نوشته محمد بن حسن تمیمی جوهری (درگذشته پیش یا پس از 350ق) است. او اجماعات 320 مسئله از 33 باب فقهی اهل سنت (از طهارت تا قضا) را از متون گوناگون گردآوری کرده است و انفراداتی را نیز که در برخی مسئلهها دیده میشود، درج نموده است. محمد فضل عبدالعزیز مراد، پژوهش کتاب را انجام داده است.<br />
<br />
تمیمی در آغاز، مقدمهای اصولی را درباره اجماع نوشته است؛ او بر این باور است که مخالفت یک یا دو تن در مسئلهای با اهل علم، به اجماع زیان نمیرساند؛ ازاینرو، هر مسئلهای را با واژه و عبارتهای «أجمعوا»، «أجمع الفقهاء»، «أجمع الصحابة» و «أجمع أهل العصر الأول» آغاز کرده است؛ زیرا رأی مخالف را آسیبزننده به اجماع نمیداند. نویسنده، اجماعی از احمد بن حنبل را در کتابش نیاورده است؛ شاید ازاینروست که فقط خواسته است اقوال نادر را گرد آورَد. البته محقق، مذهب ابن حنبل را در بسیاری از مسائل درج نموده است. او همچنین در اندکی از مسئلهها انتساب برخی اقوال را به قائلان (چه جمهور و چه منفردان)، بیپایه دانسته، آنها را بررسی و اصلاح نموده است. محقق دشواریهای فراوانی را در بررسی اقوال نادر کتاب (همچنانکه از نامش، «النوادر» هویدا است) به دوش کشیده و با بهرهگیری از هفده منبع مهم، مانند «المحلی» ابن حزم و «المغني» ابن قدامه به پژوهش کتاب دست زده است<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص11-9</ref>.<br />
<br />
محقق، مباحثی را درباره اهمیت و توثیق کتاب، معرفی نویسنده، حجیت اجماع و اینکه «آیا اجماع با مخالفت یک یا دو نفر باز هم منعقد میشود و باقی میماند یا نه»، در مقدمهاش گنجانده است<ref>ر.ک: همان، ص20-9</ref>. او در اهمیت و درستی مطالب «نوادر الفقهاء» و جایگاه والای نویسنده کتاب (تمیمی جوهری) و نیز شیوع استنادی که علما به آن (بهویژه در مسائل اجماعی) نمودهاند، گزارشی را از کتاب «الفتح الرباني في ما ذهل عنه الزرقاني» نوشته «محمد بنانی» آورده است؛ بنانی برای اثبات مطلبی در یکی از مسائل «ظهار»، اجماعی را از قول «ابن عرفه» به نقلی که «ابن قطان» از کتاب نوادر تمیمی نموده است، گواه گرفته است<ref>ر.ک: همان، ص11</ref>.<br />
<br />
محقق برای نشان دادن جایگاه علمی «نوادر الفقهاء»، از دو تن از سرآمدان علمای اهل سنت که در باب اجماعات کتاب نوشتهاند، نام میبرد و نوادر را با مکتوب این دو تن مقایسه میکند؛ این عالمان یکی «ابن منذر نیشابوری» (درگذشته 318ق) و کتاب «الإجماع» او و دیگری «ابن حزم ظاهری» (درگذشته 456ق) و کتاب «مراتب الإجماع» او است. ابن منذر 766 اجماع را در راستای بابها و مسئلههای فقهی نقل نموده است که فقط اِنفرادهای 124 اجماع را (آنهم بدون ذکر دلیل و توجیهات آنها) ذکر میکند. ابن حزم ظاهری نیز کمابیش همین روش را پیش گرفته است. هرچند ابن منذر و تمیمی از یک روش پیروی نمودهاند و در ذکر یک اجماع به رأی خلاف یک یا دو تن اعتنا نکرده و آن را برای حصول اجماع، زیانآور نشمردهاند، در کارشان تفاوتی دیده میشود؛ بدینگونه که ابن منذر ذکر اجماعاتی را که در آنها انفرادی دیده است، بایسته نمیداند و بیشتر اجماعات مسائل را بدون درج انفراد آنها میآورد، اما تمیمی در کتاب نوادرش درج آنها را بایسته دانسته است. البته، جز در برخی مسئلههایی که اجماعشان به صحابه نسبت داده میشود، هرچند که مخالف نیز دارد، آنها را بدون ذکر خلافها در کتابش درج نموده است<ref>ر.ک: همان، ص18</ref>.<br />
<br />
محقق در پژوهش خود، برخی عبارتها را تصحیح و به تعابیر نویسنده نزدیک نموده است. او واژههای عناوین هریک از ابواب کتاب را از نظر لغوی و اصطلاحی (شرعی) با استناد به کتاب، سنت و اجماع معنا کرده است. همچنین تراجمی را از رجالی که نامشان در نوادر آمده است، بهترتیب الفبایی نوشته است و فهرستی نیز از فقیهانی که نامشان در نوادر آمده (بههمراه درج تعداد اجماعاتشان) بههمراه فهرست دیگری از موضوعهای کتاب با اشاره به تعداد و رقم اجماعات هر باب آماده کرده است. اسامی مصدرها و منابع نیز در پایان کتاب درج شده است<ref>ر.ک: همان، ص20-19</ref>.<br />
<br />
==پانویس ==<br />
<references/><br />
<br />
==منابع مقاله==<br />
مقدمه محقق.<br />
<br />
<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
<br />
[[رده:کتابشناسی]]<br />
<br />
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br />
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ دی 1403 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]]<br />
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ دی 1403 توسط محسن عزیزی]]</div>A-esmaeili