https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%86%D9%82%D8%B4_%D8%B4%DB%8C%D8%B9%D9%87_%D8%AF%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%E2%80%8C%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8Cنقش شیعه در تاریخنگاری اسلامی - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-25T06:38:42Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.39.0https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%86%D9%82%D8%B4_%D8%B4%DB%8C%D8%B9%D9%87_%D8%AF%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%E2%80%8C%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=811175&oldid=prevHbaghizadeh در ۱۴ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۱۳2025-12-14T08:13:27Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۴ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۴۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l55">خط ۵۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده: فرق اسلامی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده: فرق شیعه]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 آذر 1404</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ آذر 1404 توسط عباس مکرمی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ آذر 1404 توسط عباس مکرمی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ آذر 1404 توسط فریدون سبحانی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ آذر 1404 توسط فریدون سبحانی]]</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-809456:rev-811175 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%86%D9%82%D8%B4_%D8%B4%DB%8C%D8%B9%D9%87_%D8%AF%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%E2%80%8C%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=809456&oldid=prevHbaghizadeh: جایگزینی متن - ' (ع)' به '(ع)'2025-12-07T21:47:25Z<p>جایگزینی متن - ' (ع)' به '(ع)'</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۸ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۱:۱۷</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l36">خط ۳۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۶:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در دیباچه به موضوع کتاب اشاره شده<ref>دیباچه، ص9- 10</ref> و در مقدمه، به بیان تقابل شیعه و سنی و تضارب دیدگاهها و نیاز به نقد آنها، اشاره شده است<ref>مقدمه، ص11- 15</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در دیباچه به موضوع کتاب اشاره شده<ref>دیباچه، ص9- 10</ref> و در مقدمه، به بیان تقابل شیعه و سنی و تضارب دیدگاهها و نیاز به نقد آنها، اشاره شده است<ref>مقدمه، ص11- 15</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فصل نخست: مفاهیم و کلیات: این فصل به تبیین مفاهیم اصلی مانند شیعه، امامیه، رفض و پیدایش شیعه اعتقادی میپردازد. شیعه در لغت به معنای پیرو است، اما اصطلاحاً پیروان حضرت علی (ع) هستند که به ولایت ایشان و امامت فرزندانشان معتقدند. همچنین منازعات کلامی، سیاسی و اعتقادی بین شیعه و سنی از آغاز شکلگیری اسلام بررسی میشود که منجر به پیدایش ادبیات گستردهای شامل مناظرات و ردیهها در طول تاریخ شده است<ref>متن کتاب، ص17- 70</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فصل نخست: مفاهیم و کلیات: این فصل به تبیین مفاهیم اصلی مانند شیعه، امامیه، رفض و پیدایش شیعه اعتقادی میپردازد. شیعه در لغت به معنای پیرو است، اما اصطلاحاً پیروان حضرت علی(ع) هستند که به ولایت ایشان و امامت فرزندانشان معتقدند. همچنین منازعات کلامی، سیاسی و اعتقادی بین شیعه و سنی از آغاز شکلگیری اسلام بررسی میشود که منجر به پیدایش ادبیات گستردهای شامل مناظرات و ردیهها در طول تاریخ شده است<ref>متن کتاب، ص17- 70</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فصل دوم: تاریخنگاری شیعه در سدههای نخستین هجری؛ این فصل مراحل تاریخنگاری اسلامی را شرح میدهد که شامل مرحله شفاهی، ثبت اطلاعات، و تدوین تاریخ است. در ادامه، جایگاه تاریخ نزد شیعه و سیر تاریخنگاری شیعه بررسی میشود. تاریخنگاری شیعه از همان قرون اولیه آغاز شده است و آثار مکتوب مهمی بهجامانده که تمرکز ویژهای بر سیره پیامبر(ص) و اهل بیت(ع) و وقایع مرتبط داشته است. در این دوره، شیعیان در زمینههای گوناگونی چون علم رجال و تاریخ عمومی فعال بودهاند و برخی از آثارشان به دست پژوهشگران رسیده است<ref>همان، ص71- 100</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فصل دوم: تاریخنگاری شیعه در سدههای نخستین هجری؛ این فصل مراحل تاریخنگاری اسلامی را شرح میدهد که شامل مرحله شفاهی، ثبت اطلاعات، و تدوین تاریخ است. در ادامه، جایگاه تاریخ نزد شیعه و سیر تاریخنگاری شیعه بررسی میشود. تاریخنگاری شیعه از همان قرون اولیه آغاز شده است و آثار مکتوب مهمی بهجامانده که تمرکز ویژهای بر سیره پیامبر(ص) و اهل بیت(ع) و وقایع مرتبط داشته است. در این دوره، شیعیان در زمینههای گوناگونی چون علم رجال و تاریخ عمومی فعال بودهاند و برخی از آثارشان به دست پژوهشگران رسیده است<ref>همان، ص71- 100</ref>.</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-809300:rev-809456 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%86%D9%82%D8%B4_%D8%B4%DB%8C%D8%B9%D9%87_%D8%AF%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%E2%80%8C%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=809300&oldid=prevA-esmaeili: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR40641J1.jpg | عنوان = نقش شیعه در تاریخ نگاری اسلامی | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = غفوری، محمد (نويسنده) |زبان | زبان = فارسی | کد کنگره = /غ7ن7 239/2 BP | موضوع = |ناشر | ناشر = مشعر | مکان نشر = ایران - تهرا...» ایجاد کرد2025-12-07T07:13:38Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR40641J1.jpg | عنوان = نقش شیعه در تاریخ نگاری اسلامی | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/wiki/%D8%BA%D9%81%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF" title="غفوری، محمد">غفوری، محمد</a> (نويسنده) |زبان | زبان = فارسی | کد کنگره = /غ7ن7 239/2 BP | موضوع = |ناشر | ناشر = مشعر | مکان نشر = ایران - تهرا...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br />
| تصویر =NUR40641J1.jpg<br />
| عنوان = نقش شیعه در تاریخ نگاری اسلامی<br />
| عنوانهای دیگر = <br />
| پدیدآورندگان<br />
| پدیدآوران = <br />
[[غفوری، محمد]] (نويسنده)<br />
|زبان<br />
| زبان = فارسی<br />
| کد کنگره = /غ7ن7 239/2 BP <br />
| موضوع =<br />
|ناشر <br />
| ناشر = مشعر<br />
| مکان نشر = ایران - تهران<br />
| سال نشر = 1394ش<br />
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE40641AUTOMATIONCODE<br />
| چاپ = 1<br />
| شابک = 978-964-540-614-9<br />
| تعداد جلد = 1<br />
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 40641<br />
| کتابخوان همراه نور = 40641<br />
| کد پدیدآور = 24523<br />
| پس از = <br />
| پیش از = <br />
}}<br />
'''نقش شیعه در تاریخنگاری اسلامی'''، اثر [[محمد غفوری]] (معاصر) که به بررسی و نقد رساله دکتری عبدالعزیز محمد نورولی تحت عنوان «اثر التشيع علی الروايات التاريخية في القرن الأول الهجري» میپردازد که شیعه را به تحریف گزارشهای تاریخی قرن اول هجری متهم میکند. نویسنده با روش علمی و تاریخی، ادعاهای نورولی و استنادات او را از جهت سند، روش و محتوا ارزیابی میکند.<br />
<br />
==ساختار==<br />
کتاب شامل ديباچه، مقدمه، سه فصل اصلی (مفاهیم و کلیات؛ تاریخنگاری شیعه در سدههای نخستین هجری؛ بررسی و نقد کتاب اثر التشیع)، یک بخش سخن پایانی و کتابنامه است.<br />
<br />
==سبک نگارش==<br />
شیوه نگارش بر اساس بررسی و نقد ادعاهای مطرح شده در کتاب مورد بحث (اثر التشیع) باتکیهبر استدلالهای علمی و تاریخی است<ref>دیباچه، ص10</ref>. نویسنده منابع متعدد شیعه و سنی مورداستفاده توسط نورولی (حدود 250 منبع) را مورد تحقیق و بررسی قرار داده و همچنین از آثار پژوهشگران معاصر در موضوعات مختلف بهره برده است<ref>متن کتاب، ص118</ref>.<br />
وی در آغاز، مفاهیم کلیدی موردنیاز پژوهش مانند شیعه، امامیه و رفض را بهصورت تفصیلی تعریف و بررسی کرده تا مبنای بحثها روشن شود<ref>همان، ص17- 33</ref>.<br />
<br />
==گزارش محتوا==<br />
در دیباچه به موضوع کتاب اشاره شده<ref>دیباچه، ص9- 10</ref> و در مقدمه، به بیان تقابل شیعه و سنی و تضارب دیدگاهها و نیاز به نقد آنها، اشاره شده است<ref>مقدمه، ص11- 15</ref>.<br />
<br />
فصل نخست: مفاهیم و کلیات: این فصل به تبیین مفاهیم اصلی مانند شیعه، امامیه، رفض و پیدایش شیعه اعتقادی میپردازد. شیعه در لغت به معنای پیرو است، اما اصطلاحاً پیروان حضرت علی (ع) هستند که به ولایت ایشان و امامت فرزندانشان معتقدند. همچنین منازعات کلامی، سیاسی و اعتقادی بین شیعه و سنی از آغاز شکلگیری اسلام بررسی میشود که منجر به پیدایش ادبیات گستردهای شامل مناظرات و ردیهها در طول تاریخ شده است<ref>متن کتاب، ص17- 70</ref>.<br />
<br />
فصل دوم: تاریخنگاری شیعه در سدههای نخستین هجری؛ این فصل مراحل تاریخنگاری اسلامی را شرح میدهد که شامل مرحله شفاهی، ثبت اطلاعات، و تدوین تاریخ است. در ادامه، جایگاه تاریخ نزد شیعه و سیر تاریخنگاری شیعه بررسی میشود. تاریخنگاری شیعه از همان قرون اولیه آغاز شده است و آثار مکتوب مهمی بهجامانده که تمرکز ویژهای بر سیره پیامبر(ص) و اهل بیت(ع) و وقایع مرتبط داشته است. در این دوره، شیعیان در زمینههای گوناگونی چون علم رجال و تاریخ عمومی فعال بودهاند و برخی از آثارشان به دست پژوهشگران رسیده است<ref>همان، ص71- 100</ref>.<br />
<br />
فصل سوم: بررسی و نقد کتاب «اثر التشیع علی الروایات التاریخیه»؛ این فصل گزارش اجمالی از محتوا و تقسیمبندی کتاب نورولی را ارائه میدهد. سپس روش نورولی در تدوین کتاب بررسی و نقد میشود که عمدتاً بر نقد سندی و رجالی روایات متمرکز است. نویسنده، نقدهای روشنی بر رویکرد نورولی وارد میکند، از جمله نادیدهگرفتن شخصیت شیعی افراد، نسبتدادن افراد غیر امامی به شیعه امامی و تعمیم اتهامات، تضعیف و تکذیب راویان بهصورت مطلق و استفاده از منابع اهلسنت (مانند تاریخ طبری) برای نتیجهگیریهای خود. در نهایت، محتوای کتاب نورولی نقد شده و ضعف استدلالهای او در اثبات ادعای تحریف تاریخ توسط شیعه بیان میگردد<ref>همان، ص101- 180</ref>.<br />
<br />
در سخن پایانی، بهمنظور تبیین مبنای فکری و ذهنی نورولی، به بررسی سیره و سلوک عالمان و رجالشناسان سنی در تضعیف و توثیق رجال، پرداخته شده است<ref>همان، ص181- 191</ref>.<br />
<br />
==پانویس==<br />
<references /><br />
<br />
==منابع مقاله==<br />
مقدمه و متن کتاب.<br />
<br />
<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
<br />
[[رده:کتابشناسی]]<br />
<br />
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br />
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ آذر 1404 توسط عباس مکرمی]]<br />
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ آذر 1404 توسط فریدون سبحانی]]</div>A-esmaeili