https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%86%D8%B5%D9%8A%D8%AD%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%88%D9%83 نصيحة الملوك - تاریخچهٔ نسخه‌ها 2026-06-18T13:12:28Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.39.0 https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%86%D8%B5%D9%8A%D8%AD%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%88%D9%83&diff=807833&oldid=prev Hbaghizadeh در ‏۲۶ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۲۸ 2025-11-26T14:28:14Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۶ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۵۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l49">خط ۴۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌شناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌شناسی]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:نظریه‌های سیاسی، حکومت، نظریه‌های حکومتی]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ar:نصيحة الملوك]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ar:نصيحة الملوك]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 آذر 1404</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ مرداد 1404 توسط عباس مکرمی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ مرداد 1404 توسط عباس مکرمی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ مرداد 1404 توسط فریدون سبحانی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ مرداد 1404 توسط فریدون سبحانی]]</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-807831:rev-807833 --> </table> Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%86%D8%B5%D9%8A%D8%AD%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%88%D9%83&diff=807831&oldid=prev Hbaghizadeh در ‏۲۶ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۲۶ 2025-11-26T14:26:44Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۶ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۵۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l27">خط ۲۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''نصيحة الملوک''' کتابی است منسوب به [[ماوردی، علی بن محمد|علی بن محمد ماوردی]] (364- 450ق) در موعظه‌گری و نصیحت پادشاهان و اخلاق سیاسی.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''نصيحة الملوک''' کتابی است منسوب به [[ماوردی، علی بن محمد|علی بن محمد ماوردی]] (364- 450ق) در موعظه‌گری و نصیحت پادشاهان و اخلاق سیاسی.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این‌ اثر‌ منسوب به ماوردی است و احتمال داده شده از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">احمدبن </del>سهل (ابوزید بلخی) باشد، اما حاجی‌ خلیفه‌ آن را از ماوردی دانسته است&lt;ref&gt;ر.ک: نوری، محمد، 210&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این‌ اثر‌ منسوب به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ماوردی، علی بن محمد|</ins>ماوردی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است و احتمال داده شده از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابوزید، احمد بن سهل|احمد بن </ins>سهل (ابوزید بلخی)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>باشد، اما <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[حاجی خلیفه، مصطفی بن عبدالله|</ins>حاجی‌ خلیفه‌<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>آن را از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ماوردی، علی بن محمد|</ins>ماوردی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>دانسته است&lt;ref&gt;ر.ک: نوری، محمد، 210&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده در این کتاب، تقسیم‌ ده‌گانه‌ای از موضوع‌های سیاسی ارائه کرده است که عبارتند از: «تحقیق در باب پندپذیری»، «فضایل پادشاهان و آنچه باید برای خود اختیار کنند»، «صفاتی که باعث فساد در پادشاهی و سلطنت می‌شود»، «درمان قساوت قلب»، «خودسازی و انضباط نفس»، «سیاست خصوصی خانواده، فرزندان، خویشاوندان، خدمتکاران و سربازان»، «سیاست عمومی و تدبیر اهل مملکت»، «تدبیر ثروت»، «تدبیر دشمنان و صاحبان صفات بد»، «ارائه نیات و جستجوی تأویل»&lt;ref&gt;ر.ک: همان،ص211&lt;/ref&gt;،&lt;ref&gt;  ر.ک: مقدمه محقق، ص19&lt;/ref&gt;، &lt;ref&gt;  ر.ک: متن کتاب، ص37-36&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده در این کتاب، تقسیم‌ ده‌گانه‌ای از موضوع‌های سیاسی ارائه کرده است که عبارتند از: «تحقیق در باب پندپذیری»، «فضایل پادشاهان و آنچه باید برای خود اختیار کنند»، «صفاتی که باعث فساد در پادشاهی و سلطنت می‌شود»، «درمان قساوت قلب»، «خودسازی و انضباط نفس»، «سیاست خصوصی خانواده، فرزندان، خویشاوندان، خدمتکاران و سربازان»، «سیاست عمومی و تدبیر اهل مملکت»، «تدبیر ثروت»، «تدبیر دشمنان و صاحبان صفات بد»، «ارائه نیات و جستجوی تأویل»&lt;ref&gt;ر.ک: همان،ص211&lt;/ref&gt;،&lt;ref&gt;  ر.ک: مقدمه محقق، ص19&lt;/ref&gt;، &lt;ref&gt;  ر.ک: متن کتاب، ص37-36&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سیمای‌ مباحث‌ این اثر موعظه‌گری، نصیحت و اخلاق سیاسی، نه همانند «الاحکام السلطانية» بیان وجوب و حرمت‌های فقهی است. ماوردی در مقدمه، خود را ملتزم به احادیثی همچون «انما ‌الدین‌ النصیحه، قیل: لمن یا رسول الله، قال: لله ولرسوله ولائمه المسلمین وجماعتهم» دانسته و مصداق اتم نصیحت را موعظه زمامدار می‌داند&lt;ref&gt; نوری، محمد، ص212&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سیمای‌ مباحث‌ این اثر موعظه‌گری، نصیحت و اخلاق سیاسی، نه همانند «الاحکام السلطانية» بیان وجوب و حرمت‌های فقهی است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ماوردی، علی بن محمد|</ins>ماوردی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در مقدمه، خود را ملتزم به احادیثی همچون «انما ‌الدین‌ النصیحه، قیل: لمن یا رسول الله، قال: لله ولرسوله ولائمه المسلمین وجماعتهم» دانسته و مصداق اتم نصیحت را موعظه زمامدار می‌داند&lt;ref&gt; نوری، محمد، ص212&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اخلاق سیاسی‌ در‌ کنار مباحث دیگر سیاست مانند فلسفه و فقه سیاسی، دارای اهمیت فراوان است، از این رو ماوردی جنبه‌های مختلف‌ اخلاق‌ سیاسی‌ را در این اثر بررسی کرده است. وظایف زمامدار در‌ تهذیب و تزکیه نفس خودش، تربیت و بهسازی روانی و اخلاقی نزدیکان و خانواده‌اش و تربیت مستمر خادمان و حفاظت از اخلاقیات ممدوح‌ و بازداشتن‌ آنان‌ از خصال ناپسند، هم‌چنین روش‌های اکتساب صفات نیکو، بخشی‌ از مباحث‌ کتاب و بخش دیگر، اخلاقیات دستگاه‌های دولتی است. حاکم عهده‌دار ایجاد و حراست از صفات‌ و خصایل‌ نیکو‌ در نظامیان، مسئولان اقتصادی و مسئولان اداری است. حتی اخلاق شرعی هرگونه برخورد‌ عذرآمیز‌ با‌ دشمنان را برنمی‌تابد و ماوردی مناسبات صحیح با دشمن و اهل جنایت را برشمرده است‌. این‌ که حاکم چه نوع لباسی بپوشد و در کدام ظرف تناول طعام نماید از دیدگاه‌ اخلاق‌ دینی جای سخن دارد. علل اخلاق همانند علل احکام در زمینه سیاست‌ در‌خور‌ توجه و در باب سوم و لابه‌لای فصل‌های دیگر مطرح شده و پیآمدهای اخلاق‌ مذموم‌ که به تباهی کیان دولت منجر می‌گردد تعلیل گردیده است&lt;ref&gt;همان&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اخلاق سیاسی‌ در‌ کنار مباحث دیگر سیاست مانند فلسفه و فقه سیاسی، دارای اهمیت فراوان است، از این رو <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ماوردی، علی بن محمد|</ins>ماوردی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>جنبه‌های مختلف‌ اخلاق‌ سیاسی‌ را در این اثر بررسی کرده است. وظایف زمامدار در‌ تهذیب و تزکیه نفس خودش، تربیت و بهسازی روانی و اخلاقی نزدیکان و خانواده‌اش و تربیت مستمر خادمان و حفاظت از اخلاقیات ممدوح‌ و بازداشتن‌ آنان‌ از خصال ناپسند، هم‌چنین روش‌های اکتساب صفات نیکو، بخشی‌ از مباحث‌ کتاب و بخش دیگر، اخلاقیات دستگاه‌های دولتی است. حاکم عهده‌دار ایجاد و حراست از صفات‌ و خصایل‌ نیکو‌ در نظامیان، مسئولان اقتصادی و مسئولان اداری است. حتی اخلاق شرعی هرگونه برخورد‌ عذرآمیز‌ با‌ دشمنان را برنمی‌تابد و ماوردی مناسبات صحیح با دشمن و اهل جنایت را برشمرده است‌. این‌ که حاکم چه نوع لباسی بپوشد و در کدام ظرف تناول طعام نماید از دیدگاه‌ اخلاق‌ دینی جای سخن دارد. علل اخلاق همانند علل احکام در زمینه سیاست‌ در‌خور‌ توجه و در باب سوم و لابه‌لای فصل‌های دیگر مطرح شده و پیآمدهای اخلاق‌ مذموم‌ که به تباهی کیان دولت منجر می‌گردد تعلیل گردیده است&lt;ref&gt;همان&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مقبولیت دولت‌ به‌ دو‌ نوع مشروعیت حقوقی و مشروعیت اخلاقی یا روان‌شناسانه منقسم است. هر نظام حکمرانی از دو‌ منبع‌ حقوق و اخلاق کسب وجاهت و مشروعیت می‌نماید. تمام سعی ماوردی در این کتاب، تبیین‌ مشروعیت اخلاقی نظام سیاسی</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مقبولیت دولت‌ به‌ دو‌ نوع مشروعیت حقوقی و مشروعیت اخلاقی یا روان‌شناسانه منقسم است. هر نظام حکمرانی از دو‌ منبع‌ حقوق و اخلاق کسب وجاهت و مشروعیت می‌نماید. تمام سعی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ماوردی، علی بن محمد|</ins>ماوردی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در این کتاب، تبیین‌ مشروعیت اخلاقی نظام سیاسی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خلافت است&lt;ref&gt;همان،ص212-213&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خلافت است&lt;ref&gt;همان،ص212-213&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-792745:rev-807831 --> </table> Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%86%D8%B5%D9%8A%D8%AD%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%88%D9%83&diff=792745&oldid=prev A-esmaili در ‏۱۸ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۴۴ 2025-08-18T07:44:41Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۸ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l49">خط ۴۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌شناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌شناسی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ar:نصيحة الملوك]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ مرداد 1404 توسط عباس مکرمی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ مرداد 1404 توسط عباس مکرمی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ مرداد 1404 توسط فریدون سبحانی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ مرداد 1404 توسط فریدون سبحانی]]</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-792720:rev-792745 --> </table> A-esmaili https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%86%D8%B5%D9%8A%D8%AD%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%88%D9%83&diff=792720&oldid=prev A-esmaeili: صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR67214J1.jpg | عنوان = نصيحة الملوك | عنوان‌های دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = ماوردی، علی بن محمد (نويسنده) خضر، خضر محمد (محقق) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = /م2ن6 49 JC | موضوع = |ناشر | ناشر = مکتبة الفلاح | مکا...» ایجاد کرد 2025-08-18T07:37:20Z <p>صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR67214J1.jpg | عنوان = نصيحة الملوك | عنوان‌های دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/wiki/%D9%85%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D8%8C_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF" title="ماوردی، علی بن محمد">ماوردی، علی بن محمد</a> (نويسنده) <a href="/w/index.php?title=%D8%AE%D8%B6%D8%B1%D8%8C_%D8%AE%D8%B6%D8%B1_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="خضر، خضر محمد (صفحه وجود ندارد)">خضر، خضر محمد</a> (محقق) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = /م2ن6 49 JC | موضوع = |ناشر | ناشر = مکتبة الفلاح | مکا...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR67214J1.jpg<br /> | عنوان = نصيحة الملوك<br /> | عنوان‌های دیگر = <br /> | پدیدآورندگان<br /> | پدیدآوران = <br /> [[ماوردی، علی بن محمد]] (نويسنده)<br /> [[خضر، خضر محمد]] (محقق)<br /> |زبان<br /> | زبان = عربی<br /> | کد کنگره = /م2ن6 49 JC <br /> | موضوع =<br /> |ناشر <br /> | ناشر = مکتبة الفلاح<br /> | مکان نشر = کویت<br /> | سال نشر = 1403ق - 1983م<br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE67214AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ = 1<br /> | شابک = <br /> | تعداد جلد = 1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور = 67214<br /> | کتابخوان همراه نور = 67214<br /> | کد پدیدآور = 1546<br /> | پس از = <br /> | پیش از = <br /> }}<br /> '''نصيحة الملوک''' کتابی است منسوب به [[ماوردی، علی بن محمد|علی بن محمد ماوردی]] (364- 450ق) در موعظه‌گری و نصیحت پادشاهان و اخلاق سیاسی.<br /> <br /> این‌ اثر‌ منسوب به ماوردی است و احتمال داده شده از احمدبن سهل (ابوزید بلخی) باشد، اما حاجی‌ خلیفه‌ آن را از ماوردی دانسته است&lt;ref&gt;ر.ک: نوری، محمد، 210&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> نویسنده در این کتاب، تقسیم‌ ده‌گانه‌ای از موضوع‌های سیاسی ارائه کرده است که عبارتند از: «تحقیق در باب پندپذیری»، «فضایل پادشاهان و آنچه باید برای خود اختیار کنند»، «صفاتی که باعث فساد در پادشاهی و سلطنت می‌شود»، «درمان قساوت قلب»، «خودسازی و انضباط نفس»، «سیاست خصوصی خانواده، فرزندان، خویشاوندان، خدمتکاران و سربازان»، «سیاست عمومی و تدبیر اهل مملکت»، «تدبیر ثروت»، «تدبیر دشمنان و صاحبان صفات بد»، «ارائه نیات و جستجوی تأویل»&lt;ref&gt;ر.ک: همان،ص211&lt;/ref&gt;،&lt;ref&gt; ر.ک: مقدمه محقق، ص19&lt;/ref&gt;، &lt;ref&gt; ر.ک: متن کتاب، ص37-36&lt;/ref&gt;.<br /> سیمای‌ مباحث‌ این اثر موعظه‌گری، نصیحت و اخلاق سیاسی، نه همانند «الاحکام السلطانية» بیان وجوب و حرمت‌های فقهی است. ماوردی در مقدمه، خود را ملتزم به احادیثی همچون «انما ‌الدین‌ النصیحه، قیل: لمن یا رسول الله، قال: لله ولرسوله ولائمه المسلمین وجماعتهم» دانسته و مصداق اتم نصیحت را موعظه زمامدار می‌داند&lt;ref&gt; نوری، محمد، ص212&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> اخلاق سیاسی‌ در‌ کنار مباحث دیگر سیاست مانند فلسفه و فقه سیاسی، دارای اهمیت فراوان است، از این رو ماوردی جنبه‌های مختلف‌ اخلاق‌ سیاسی‌ را در این اثر بررسی کرده است. وظایف زمامدار در‌ تهذیب و تزکیه نفس خودش، تربیت و بهسازی روانی و اخلاقی نزدیکان و خانواده‌اش و تربیت مستمر خادمان و حفاظت از اخلاقیات ممدوح‌ و بازداشتن‌ آنان‌ از خصال ناپسند، هم‌چنین روش‌های اکتساب صفات نیکو، بخشی‌ از مباحث‌ کتاب و بخش دیگر، اخلاقیات دستگاه‌های دولتی است. حاکم عهده‌دار ایجاد و حراست از صفات‌ و خصایل‌ نیکو‌ در نظامیان، مسئولان اقتصادی و مسئولان اداری است. حتی اخلاق شرعی هرگونه برخورد‌ عذرآمیز‌ با‌ دشمنان را برنمی‌تابد و ماوردی مناسبات صحیح با دشمن و اهل جنایت را برشمرده است‌. این‌ که حاکم چه نوع لباسی بپوشد و در کدام ظرف تناول طعام نماید از دیدگاه‌ اخلاق‌ دینی جای سخن دارد. علل اخلاق همانند علل احکام در زمینه سیاست‌ در‌خور‌ توجه و در باب سوم و لابه‌لای فصل‌های دیگر مطرح شده و پیآمدهای اخلاق‌ مذموم‌ که به تباهی کیان دولت منجر می‌گردد تعلیل گردیده است&lt;ref&gt;همان&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> مقبولیت دولت‌ به‌ دو‌ نوع مشروعیت حقوقی و مشروعیت اخلاقی یا روان‌شناسانه منقسم است. هر نظام حکمرانی از دو‌ منبع‌ حقوق و اخلاق کسب وجاهت و مشروعیت می‌نماید. تمام سعی ماوردی در این کتاب، تبیین‌ مشروعیت اخلاقی نظام سیاسی<br /> خلافت است&lt;ref&gt;همان،ص212-213&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> ==پانویس==<br /> &lt;references /&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> #مقدمه کتاب؛<br /> #نوری، محمد، «نگارش‌ها و گرایش‌های سیاسی ماوردی، پایگاه مجلات تخصصی نور، حکومت اسلامی، زمستان 1375- شماره 2، به آدرس:<br /> https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/118687<br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> <br /> [[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br /> [[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ مرداد 1404 توسط عباس مکرمی]]<br /> [[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ مرداد 1404 توسط فریدون سبحانی]]</div> A-esmaeili