نثر و شرح مثنوی شریف - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - 'مثنوی مولوی (ابهام زدایی)' به 'مثنوی مولوی (ابهام‌زدایی)'

2024-09-09T16:31:37Z

جایگزینی متن - 'مثنوی مولوی (ابهام زدایی)' به 'مثنوی مولوی (ابهام‌زدایی)'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۲۰:۰۱
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	\| پیش از =		\| پیش از =
	}}		}}
	{{کاربردهای دیگر\| مثنوی مولوی (~~ابهام زدایی~~)}}		{{کاربردهای دیگر\| مثنوی مولوی (ابهام‌زدایی)}}

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - 'فيه ما فيه' به 'فيه مافيه'

2023-10-15T07:09:32Z

جایگزینی متن - 'فيه ما فيه' به 'فيه مافيه'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۳۹
خط ۸۰:		خط ۸۰:
	5. مثنوى، اثرى تعليمى است، اين مسلم است، اما مولانا آنگاه كه به مناسبتى به بيان حكايتى مى‌پردازد و در كار گزارش آن است و يا در صدر مقال باقى مانده است، با حافظه شگرف تداعى كه دارد، حكايت ديگرى را به خاطر مى‌آورد. آن حكايت، او را به بحث دينى - انسانى مى‌كشاند، در اين حال او حكايتى ديگر و حادثه ديگرى را به ياد مى‌آورد، غرق بحث در آن باب مى‌شود و در بحبوحه اين بحث، داستان نخستين را به پايان مى‌رساند. مجال سخن فرامى‌رسد و شعله‌هاى آن شنونده را نيز به كام خود مى‌كشد، بيانى شاعرانه، موج در موج، خيز برمى‌دارد و كف‌آلود روى هم مى‌غلطد، اما اين امواج در پايان مقال فروكش نمى‌كند، كف‌هاى آن جان نمى‌بازد، شعله‌ها فرونمى‌نشيند. در ميانه اين تلاطم، مولانا تنها از گذشته سخن نمى‌گويد، بلكه آينده را نيز روشن مى‌كند، روزگار خود و انسان ايستاده در هر روزگار و حيات او را نيز بر زبان مى‌آورد و زنده‌ترين تابلوها را نقاشى مى‌كند و درعين‌حال با بينشى مترقى دنيا را چنان‌كه بايد باشد، حياتى را كه بايد وجود داشته باشد، عشق الهى و انسانى را، وحدت را، برابرى را نيز در برابر ديدگان مى‌گسترد. از اين نظر، مثنوى را نمى‌توان جدا از ديوان كبير به مطالعه گرفت<ref>[http://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/4323/1/23 نثر و شرح مثنوى شريف، ج 1، ص 23]</ref>		5. مثنوى، اثرى تعليمى است، اين مسلم است، اما مولانا آنگاه كه به مناسبتى به بيان حكايتى مى‌پردازد و در كار گزارش آن است و يا در صدر مقال باقى مانده است، با حافظه شگرف تداعى كه دارد، حكايت ديگرى را به خاطر مى‌آورد. آن حكايت، او را به بحث دينى - انسانى مى‌كشاند، در اين حال او حكايتى ديگر و حادثه ديگرى را به ياد مى‌آورد، غرق بحث در آن باب مى‌شود و در بحبوحه اين بحث، داستان نخستين را به پايان مى‌رساند. مجال سخن فرامى‌رسد و شعله‌هاى آن شنونده را نيز به كام خود مى‌كشد، بيانى شاعرانه، موج در موج، خيز برمى‌دارد و كف‌آلود روى هم مى‌غلطد، اما اين امواج در پايان مقال فروكش نمى‌كند، كف‌هاى آن جان نمى‌بازد، شعله‌ها فرونمى‌نشيند. در ميانه اين تلاطم، مولانا تنها از گذشته سخن نمى‌گويد، بلكه آينده را نيز روشن مى‌كند، روزگار خود و انسان ايستاده در هر روزگار و حيات او را نيز بر زبان مى‌آورد و زنده‌ترين تابلوها را نقاشى مى‌كند و درعين‌حال با بينشى مترقى دنيا را چنان‌كه بايد باشد، حياتى را كه بايد وجود داشته باشد، عشق الهى و انسانى را، وحدت را، برابرى را نيز در برابر ديدگان مى‌گسترد. از اين نظر، مثنوى را نمى‌توان جدا از ديوان كبير به مطالعه گرفت<ref>[http://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/4323/1/23 نثر و شرح مثنوى شريف، ج 1، ص 23]</ref>

	6. اشعار ديوان كبير، بارقه‌هايى از عشق الهى، هيجان انسانى و وجدى وصف‌ناپذير است، اما در اين عشق، حسرت انسانى، در اين هيجان، باورهاى دينى و در اين وجد، طبيعت واحد، محيط ديروز، امروز و فردا نهفته است. در آن، تمام ويژگى‌هاى تلخ و شيرين حيات وجود دارد. مولانا هرگز مقهور خيال نمى‌شود، محيط خود، انسان‌هاى دور و بر خويش، ظلم و قهر، مصادره، حمله مغول، پامال‌كنندگان حقوق مردم و پامال‌شدگان را از ياد نمى‌برد. در اوج عالم وجد نيز، چنان‌كه در زندگى‌اش، در شعر خود هم چشم خود را بر دنياى حى و حاضر نمى‌بندد. در اشعار خود، از حكايات مندرج در مثنوى سخن به ميان مى‌آورد. اگر لازم باشد امثال و حكم و مجازهاى عاميانه را به كار مى‌برد و از احساسات مردم سخن مى‌گويد، حوادث روزانه را بر زبان مى‌آورد، فردا را براى خواننده و شنونده وصف مى‌كند. مثنوى اثرى تعليمى است، اما در جاى جاى آن خروش موجود در ديوان كبير، عشق، وجد و هيجان را بر همان شيوه ترنم مى‌كند. در «مجالس سبعه» و در «فيه ~~ما فيه»~~ او كه از خطابه‌هايش فراهم آمده و حتى در «مكتوبات» وى نيز اين وحدت را مى‌يابيم. مولانا با حيات، شعر و سخنانش يك كلّ منسجم است، جدا كردن او از سخنش و تفكيك اين سخن او از آن سخن ديگرش ميسر نيست<ref>[http://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/4323/1/24 نثر و شرح مثنوى شريف، ج 1، ص 24]</ref>		6. اشعار ديوان كبير، بارقه‌هايى از عشق الهى، هيجان انسانى و وجدى وصف‌ناپذير است، اما در اين عشق، حسرت انسانى، در اين هيجان، باورهاى دينى و در اين وجد، طبيعت واحد، محيط ديروز، امروز و فردا نهفته است. در آن، تمام ويژگى‌هاى تلخ و شيرين حيات وجود دارد. مولانا هرگز مقهور خيال نمى‌شود، محيط خود، انسان‌هاى دور و بر خويش، ظلم و قهر، مصادره، حمله مغول، پامال‌كنندگان حقوق مردم و پامال‌شدگان را از ياد نمى‌برد. در اوج عالم وجد نيز، چنان‌كه در زندگى‌اش، در شعر خود هم چشم خود را بر دنياى حى و حاضر نمى‌بندد. در اشعار خود، از حكايات مندرج در مثنوى سخن به ميان مى‌آورد. اگر لازم باشد امثال و حكم و مجازهاى عاميانه را به كار مى‌برد و از احساسات مردم سخن مى‌گويد، حوادث روزانه را بر زبان مى‌آورد، فردا را براى خواننده و شنونده وصف مى‌كند. مثنوى اثرى تعليمى است، اما در جاى جاى آن خروش موجود در ديوان كبير، عشق، وجد و هيجان را بر همان شيوه ترنم مى‌كند. در «مجالس سبعه» و در «فيه مافيه» او كه از خطابه‌هايش فراهم آمده و حتى در «مكتوبات» وى نيز اين وحدت را مى‌يابيم. مولانا با حيات، شعر و سخنانش يك كلّ منسجم است، جدا كردن او از سخنش و تفكيك اين سخن او از آن سخن ديگرش ميسر نيست<ref>[http://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/4323/1/24 نثر و شرح مثنوى شريف، ج 1، ص 24]</ref>

	7. مولانا در حكايتى مندرج در اواخر دفتر اوّل، از عباسيان كه در بغداد حكومت داشتند و از شرف بخشيدن آنان به خلافت بحث مى‌كند. بغداد در سال 656ق / 1258م، به دست مغولان گشوده شده و خلافت عباسيان به تاريخ پيوسته است. كمابيش سه سال بعد از آن تاريخ، عباسيان خلافتى سايه‌وار در مصر برپا داشته‌اند، اما مولانا از مصر سخن نمى‌گويد، بلكه از بغداد بحث به ميان مى‌آورد. آشكارا معلوم مى‌شود كه مثنوى قبل از سال 656ق و در زمان حيات صلاح‌الدين زركوب قونيوى آغاز شده است و دفتر اول آن نيز پيش از اين تاريخ به پايان رسيده است. دفتر دوم را به گفته افلاكى، مولانا دو سال بعد از پايان دفتر اول مثنوى و در پانزده رجب سال شش‌صد و شصت و دو هجرى آغاز كرده است. سال، ماه و روز پانزدهم ماه عينا در ديباچه دفتر دوم قيد شده است، اما با توجه به آنكه دفتر اوّل پيش از 656ق و قبل از فتح بغداد به دست مغولان، به پايان رسيده است، بين پايان دفتر اوّل و آغاز دفتر دوم فاصله‌يى بيش از پنج سال موجود است. در اين فاصله چنان‌كه مى‌گويند، يگانه سبب وقفه، وفات زوجه حسام‌الدين چلبى نبوده است، بلكه وفات صلاح‌الدين زركوب نيز در اين برهه اتفاق افتاده است (1 محرم 657ق / 1258م). تاريخ مسلّم ختم مثنوى هم معلوم نيست، ولى در دفتر پنجم به مناسبت حكايتى، از خلفاى مصر سخن به ميان مى‌آيد. بعد از فتح بغداد به دست مغولان، خلافت شبح‌گونه عباسيان در مصر از سال 659ق / 1261م، آغاز شده، نخستين خليفه المستنصر باللّه ابوالقاسم احمد همراه سپاهى به عراق اعزام شده و پايان كار وى نامعلوم مانده است. بعد از وى ابوالعباس احمد به نام الحاكم بامر اللّه به خلافت نشسته و خلافت وى تا سال 701ق / 1301م، دوام يافته است. اگر به وفات مولانا در سال 672ق / 1273م، دقّت شود و بحث او از خلافت مصر نيز مدّ نظر قرار گيرد، مى‌توان حكم كرد كه آخرين دفتر مثنوى، اندك‌زمانى پيش از وفات او به پايان رسيده است. تتمه‌اى كه [[سلطان ولد، محمد بن محمد\|سلطان‌ولد]] بر آخرين دفتر نوشته است، نيز اين مطلب را ثابت مى‌كند<ref>[http://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/4323/1/24 نثر و شرح مثنوى شريف، ج 1، ص 24] - [http://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/4323/1/25 25]</ref>		7. مولانا در حكايتى مندرج در اواخر دفتر اوّل، از عباسيان كه در بغداد حكومت داشتند و از شرف بخشيدن آنان به خلافت بحث مى‌كند. بغداد در سال 656ق / 1258م، به دست مغولان گشوده شده و خلافت عباسيان به تاريخ پيوسته است. كمابيش سه سال بعد از آن تاريخ، عباسيان خلافتى سايه‌وار در مصر برپا داشته‌اند، اما مولانا از مصر سخن نمى‌گويد، بلكه از بغداد بحث به ميان مى‌آورد. آشكارا معلوم مى‌شود كه مثنوى قبل از سال 656ق و در زمان حيات صلاح‌الدين زركوب قونيوى آغاز شده است و دفتر اول آن نيز پيش از اين تاريخ به پايان رسيده است. دفتر دوم را به گفته افلاكى، مولانا دو سال بعد از پايان دفتر اول مثنوى و در پانزده رجب سال شش‌صد و شصت و دو هجرى آغاز كرده است. سال، ماه و روز پانزدهم ماه عينا در ديباچه دفتر دوم قيد شده است، اما با توجه به آنكه دفتر اوّل پيش از 656ق و قبل از فتح بغداد به دست مغولان، به پايان رسيده است، بين پايان دفتر اوّل و آغاز دفتر دوم فاصله‌يى بيش از پنج سال موجود است. در اين فاصله چنان‌كه مى‌گويند، يگانه سبب وقفه، وفات زوجه حسام‌الدين چلبى نبوده است، بلكه وفات صلاح‌الدين زركوب نيز در اين برهه اتفاق افتاده است (1 محرم 657ق / 1258م). تاريخ مسلّم ختم مثنوى هم معلوم نيست، ولى در دفتر پنجم به مناسبت حكايتى، از خلفاى مصر سخن به ميان مى‌آيد. بعد از فتح بغداد به دست مغولان، خلافت شبح‌گونه عباسيان در مصر از سال 659ق / 1261م، آغاز شده، نخستين خليفه المستنصر باللّه ابوالقاسم احمد همراه سپاهى به عراق اعزام شده و پايان كار وى نامعلوم مانده است. بعد از وى ابوالعباس احمد به نام الحاكم بامر اللّه به خلافت نشسته و خلافت وى تا سال 701ق / 1301م، دوام يافته است. اگر به وفات مولانا در سال 672ق / 1273م، دقّت شود و بحث او از خلافت مصر نيز مدّ نظر قرار گيرد، مى‌توان حكم كرد كه آخرين دفتر مثنوى، اندك‌زمانى پيش از وفات او به پايان رسيده است. تتمه‌اى كه [[سلطان ولد، محمد بن محمد\|سلطان‌ولد]] بر آخرين دفتر نوشته است، نيز اين مطلب را ثابت مى‌كند<ref>[http://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/4323/1/24 نثر و شرح مثنوى شريف، ج 1، ص 24] - [http://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/4323/1/25 25]</ref>

Wikinoor.ir: جایگزینی متن - '↵↵↵\{\{کاربردهای\sدیگر\|(.*)\s$ابهام\sزدایی$\}\}' به ' {{کاربردهای دیگر|$1 (ابهام زدایی)}}'

2022-12-07T05:44:16Z

جایگزینی متن - '↵↵↵\{\{کاربردهای\sدیگر\|(.*)\s$ابهام\sزدایی$\}\}' به ' {{کاربردهای دیگر|$1 (ابهام زدایی)}}'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۱۴
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	\| پیش از =		\| پیش از =
	}}		}}


	{{کاربردهای دیگر\| مثنوی مولوی (ابهام زدایی)}}		{{کاربردهای دیگر\| مثنوی مولوی (ابهام زدایی)}}

Hbaghizadeh در ‏۲۸ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۲۱:۱۸

2022-11-28T21:18:34Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۰:۴۸
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	\| پیش از =		\| پیش از =
	}}		}}


			{{کاربردهای دیگر\| مثنوی مولوی (ابهام زدایی)}}



	'''نثر و شرح مثنوى شريف'''، شرح و توضيح عرفان‌پژوه و مولوى‌شناس برجسته و معاصر از كشور تركيه، [[گولپینارلی، عبدالباقی\|عبدالباقى گولپينارلى]] بر مثنوى معنوى، به زبان تركى است كه دكتر [[هاشم‌پور سبحانی، توفیق\|توفيق هاشم‌پور سبحانى]] آن را به زبان فارسى ترجمه كرده است. اين شرح، كامل است و همه شش دفتر مثنوى را در بر مى‌گيرد. در جلد اول، دفترهاى اول و دوم و در جلد دوم، دفترهاى سوم و چهارم و در جلد سوم، دفترهاى پنجم و ششم شرح شده است.		'''نثر و شرح مثنوى شريف'''، شرح و توضيح عرفان‌پژوه و مولوى‌شناس برجسته و معاصر از كشور تركيه، [[گولپینارلی، عبدالباقی\|عبدالباقى گولپينارلى]] بر مثنوى معنوى، به زبان تركى است كه دكتر [[هاشم‌پور سبحانی، توفیق\|توفيق هاشم‌پور سبحانى]] آن را به زبان فارسى ترجمه كرده است. اين شرح، كامل است و همه شش دفتر مثنوى را در بر مى‌گيرد. در جلد اول، دفترهاى اول و دوم و در جلد دوم، دفترهاى سوم و چهارم و در جلد سوم، دفترهاى پنجم و ششم شرح شده است.

Hbaghizadeh@noornet.net در ‏۴ ژانویهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۹:۴۴

2021-01-04T09:44:50Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ ژانویهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۳:۱۴
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	\| چاپ =2		\| چاپ =2
	\| تعداد جلد =3		\| تعداد جلد =3
	\| کتابخانۀ دیجیتال نور =~~4323~~		\| کتابخانۀ دیجیتال نور =02189
	\| کتابخوان همراه نور =02189		\| کتابخوان همراه نور =02189
	\| کد پدیدآور =		\| کد پدیدآور =
خط ۲۸:		خط ۲۸:
	}}		}}

	'''نثر و شرح مثنوى شريف'''، شرح و توضيح عرفان‌پژوه و مولوى‌شناس برجسته و معاصر از كشور تركيه، عبدالباقى گولپينارلى بر مثنوى معنوى، به زبان تركى است كه دكتر توفيق هاشم‌پور سبحانى آن را به زبان فارسى ترجمه كرده است. اين شرح، كامل است و همه شش دفتر مثنوى را در بر مى‌گيرد. در جلد اول، دفترهاى اول و دوم و در جلد دوم، دفترهاى سوم و چهارم و در جلد سوم، دفترهاى پنجم و ششم شرح شده است.		'''نثر و شرح مثنوى شريف'''، شرح و توضيح عرفان‌پژوه و مولوى‌شناس برجسته و معاصر از كشور تركيه، [[گولپینارلی، عبدالباقی\|عبدالباقى گولپينارلى]] بر مثنوى معنوى، به زبان تركى است كه دكتر [[هاشم‌پور سبحانی، توفیق\|توفيق هاشم‌پور سبحانى]] آن را به زبان فارسى ترجمه كرده است. اين شرح، كامل است و همه شش دفتر مثنوى را در بر مى‌گيرد. در جلد اول، دفترهاى اول و دوم و در جلد دوم، دفترهاى سوم و چهارم و در جلد سوم، دفترهاى پنجم و ششم شرح شده است.

	«نثر و شرح مثنوى شريف»، شرح موضوعى نيست، بلكه ترتيبى است و در هر جلد، نخست، ابياتى چند از مثنوى و بعد گزارشى به‌صورت نثر و سپس شرحى درباره آن عرضه مى‌شود.		«نثر و شرح مثنوى شريف»، شرح موضوعى نيست، بلكه ترتيبى است و در هر جلد، نخست، ابياتى چند از مثنوى و بعد گزارشى به‌صورت نثر و سپس شرحى درباره آن عرضه مى‌شود.
خط ۳۴:		خط ۳۴:
	اين شرح، در واقع دو قسمت اساسى دارد:		اين شرح، در واقع دو قسمت اساسى دارد:

	#گزارش ابيات مثنوى به‌صورت نثر: عبدالباقى گولپينارلى كه تا شروع تأليف اين كتاب، اكثر شرح‌هاى چاپ‌شده و چاپ‌نشده مثنوى را ديده بود، يكايك ابيات مثنوى را به‌صورت نثر و به زبان تركى گزارش كرد. اين گزارش، بسيار دقيق، گزيده، رسا و منظم بود و از اين جهت، سخت مورد توجه ترك زبانان واقع شد.		#گزارش ابيات مثنوى به‌صورت نثر: [[گولپینارلی، عبدالباقی\|عبدالباقى گولپينارلى]] كه تا شروع تأليف اين كتاب، اكثر شرح‌هاى چاپ‌شده و چاپ‌نشده مثنوى را ديده بود، يكايك ابيات مثنوى را به‌صورت نثر و به زبان تركى گزارش كرد. اين گزارش، بسيار دقيق، گزيده، رسا و منظم بود و از اين جهت، سخت مورد توجه ترك زبانان واقع شد.
	#:ولى آيا برگردان و گزارش همه بيت‌هاى مثنوى به‌صورت نثر براى فارسى‌زبانان هم ضرورتى دارد؟ به اين پرسش، پاسخ‌هاى گوناگونى مى‌توان داد و دليل‌هاى موافق براى ضرورت و دليل‌هاى مخالف در عدم لزوم آن ذكر كرد. درهرحال، مهم‌ترين دليلى كه دكتر توفيق ه سبحانى را به گزارش و ترجمه اثر عبدالباقى گولپينارلى واداشت، دقّت بيش از حدّ و بيان شيواى عبدالباقى گولپينارلى در گزارش مطالب مثنوى بود؛ زيرا از اين طريق، مثنوى را سهل‌تر مى‌توان خواند و با قرار دادن معادلى ساده به‌جاى لغات دشوار و پس و پيش كردن اركان جمله كه مولانا جلال‌الدين در مثنوى آورده مى‌توان آسان‌تر به مضامين آن دست يافت. مترجم بر آن است كه اين قسمت براى كسانى كه مثنوى را براى اوّلين بار مطالعه مى‌كنند، مفيدتر از ديگر قسمت‌هاست<ref>[http://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/4323/1/19 نثر و شرح مثنوى، ج 1، ص 19]</ref>		#:ولى آيا برگردان و گزارش همه بيت‌هاى مثنوى به‌صورت نثر براى فارسى‌زبانان هم ضرورتى دارد؟ به اين پرسش، پاسخ‌هاى گوناگونى مى‌توان داد و دليل‌هاى موافق براى ضرورت و دليل‌هاى مخالف در عدم لزوم آن ذكر كرد. درهرحال، مهم‌ترين دليلى كه دكتر توفيق ه سبحانى را به گزارش و ترجمه اثر [[گولپینارلی، عبدالباقی\|عبدالباقى گولپينارلى]] واداشت، دقّت بيش از حدّ و بيان شيواى [[گولپینارلی، عبدالباقی\|عبدالباقى گولپينارلى]] در گزارش مطالب مثنوى بود؛ زيرا از اين طريق، مثنوى را سهل‌تر مى‌توان خواند و با قرار دادن معادلى ساده به‌جاى لغات دشوار و پس و پيش كردن اركان جمله كه مولانا جلال‌الدين در مثنوى آورده مى‌توان آسان‌تر به مضامين آن دست يافت. مترجم بر آن است كه اين قسمت براى كسانى كه مثنوى را براى اوّلين بار مطالعه مى‌كنند، مفيدتر از ديگر قسمت‌هاست<ref>[http://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/4323/1/19 نثر و شرح مثنوى، ج 1، ص 19]</ref>
	#شرح مطالب و ابيات مشكل: اين قسمت، اختصاص به بيت‌هاى مشكل دارد و ابياتى كه در متن مثنوى داراى ستاره‌اند، ابياتى هستند كه در بخش شرح، توضيحاتى دارند.		#شرح مطالب و ابيات مشكل: اين قسمت، اختصاص به بيت‌هاى مشكل دارد و ابياتى كه در متن مثنوى داراى ستاره‌اند، ابياتى هستند كه در بخش شرح، توضيحاتى دارند.

خط ۴۸:		خط ۴۸:
	بدون ترديد، شراب در اين مورد مظهر جذبه‌اى است كه انسان را از موجوديت و انانيّت خود مى‌رهاند و او را غرق در عشق و معرفت و نشئه معنوى مى‌سازد. زهر و پادزهر بودن نى نيز اشاره به همين معنى است كه انسان كامل با سخنان و نظريّات خود، خوى‌هاى ناپسند سالك معتقد را از بين مى‌برد و موجب جان گرفتن دوباره خوى‌هاى الهى كه با سموم خوى‌هاى ناپسند مسموم شده بودند، مى‌گردد. مولانا با بيان اينكه نى از راه‌هاى پرخون حكايت مى‌كند و از عشق‌هاى مجنون قصّه مى‌گويد، راه عشق حقيقى را ممتاز مى‌كند<ref>[http://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/4323/1/67 نثر و شرح مثنوى، ج 1، ص 67] - [http://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/4323/1/74 74]</ref>		بدون ترديد، شراب در اين مورد مظهر جذبه‌اى است كه انسان را از موجوديت و انانيّت خود مى‌رهاند و او را غرق در عشق و معرفت و نشئه معنوى مى‌سازد. زهر و پادزهر بودن نى نيز اشاره به همين معنى است كه انسان كامل با سخنان و نظريّات خود، خوى‌هاى ناپسند سالك معتقد را از بين مى‌برد و موجب جان گرفتن دوباره خوى‌هاى الهى كه با سموم خوى‌هاى ناپسند مسموم شده بودند، مى‌گردد. مولانا با بيان اينكه نى از راه‌هاى پرخون حكايت مى‌كند و از عشق‌هاى مجنون قصّه مى‌گويد، راه عشق حقيقى را ممتاز مى‌كند<ref>[http://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/4323/1/67 نثر و شرح مثنوى، ج 1، ص 67] - [http://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/4323/1/74 74]</ref>

	شرح عبدالباقى گولپينارلى بر مثنوى، حاوى نكته‌هايى است كه در شرح‌هاى ديگر نمى‌توان يافت و خواننده ابتدا بايد متن را بخواند و سپس به شرح مراجعه كند تا مشكلات و اشارات آن را دريابد. به نظر مترجم، گولپينارلى در اين ترجمه و شرح گرفتار برخى از اشتباهات و سهوالقلم‌ها هم شده است<ref>[http://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/4323/1/463 نثر و شرح مثنوى، ج 1، ص 463]</ref>		شرح [[گولپینارلی، عبدالباقی\|عبدالباقى گولپينارلى]] بر مثنوى، حاوى نكته‌هايى است كه در شرح‌هاى ديگر نمى‌توان يافت و خواننده ابتدا بايد متن را بخواند و سپس به شرح مراجعه كند تا مشكلات و اشارات آن را دريابد. به نظر مترجم، گولپينارلى در اين ترجمه و شرح گرفتار برخى از اشتباهات و سهوالقلم‌ها هم شده است<ref>[http://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/4323/1/463 نثر و شرح مثنوى، ج 1، ص 463]</ref>

	شايسته است به نظر شارح درباره مثنوى و مولوى توجه شود؛ زيرا او بر اساس اين نظر شرحش را به سامان رسانده است:		شايسته است به نظر شارح درباره مثنوى و مولوى توجه شود؛ زيرا او بر اساس اين نظر شرحش را به سامان رسانده است:
خط ۱۰۰:		خط ۱۰۰:

	== منابع مقاله ==		== منابع مقاله ==
	نثر و شرح مثنوى شريف، عبدالباقى ~~گولپينارلى،~~ ترجمه توفيق ~~سبحانى،~~ سازمان چاپ و انتشارات وزارت ارشاد اسلامى، چاپ دوم، تهران 1371ش.		نثر و شرح مثنوى شريف، [[گولپینارلی، عبدالباقی\|عبدالباقى گولپينارلى]]، ترجمه [[هاشم‌پور سبحانی، توفیق\|توفيق سبحانى]]، سازمان چاپ و انتشارات وزارت ارشاد اسلامى، چاپ دوم، تهران 1371ش.

	==پانويس ==		==پانويس ==
	<references/>		<references />



	[[رده:کتاب‌شناسی]]		[[رده:کتاب‌شناسی]]
	[[رده:زبان و ادبیات فارسی]]		[[رده:زبان و ادبیات فارسی]]
	[[رده:نویسندگان و آثار انفرادی]]		[[رده:نویسندگان و آثار انفرادی]]

Hbaghizadeh@noornet.net: Hbaghizadeh@noornet.net صفحهٔ نثر و شرح مثنوی شریف (گولپینارلی) را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به نثر و شرح مثنوی شریف منتقل کرد

2021-01-04T09:29:45Z

Hbaghizadeh@noornet.net صفحهٔ نثر و شرح مثنوی شریف (گولپینارلی) را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به نثر و شرح مثنوی شریف منتقل کرد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر

نسخهٔ ‏۴ ژانویهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۲:۵۹

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'عبدالمحمد آيتى' به 'عبدالمحمد آیتی'

2020-08-27T08:27:29Z

جایگزینی متن - 'عبدالمحمد آيتى' به 'عبدالمحمد آیتی'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ اوت ۲۰۲۰، ساعت ۱۱:۵۷
خط ۹۷:		خط ۹۷:


	مترجم در ترجمه خود تا حدّ امكان امانت را رعايت كرده است و ترجمه آيات قرآن شريف را بيشتر از ترجمه آقاى [[آیتی، عبدالمحمد\|عبدالمحمد ~~آيتى~~]] و گاهى از مرحوم قمشه‌اى و ترجمه‌هاى ديگر نقل كرده است. در مواردى كه از ترجمه‌ها و تفسيرهاى ديگر استفاده شده در پاورقى به آن موارد اشاره كرده است. مترجم در چاپ اوّل اساس كار را متن نيكلسون قرار داده و متن مرحوم گولپينارلى را تابع ترتيب ابيات نيكلسون گرفته بود، ولى در چاپ دوم اساس را مثنوى مورّخ 677 قونيه قرار داده و ابيات متن مثنوى را با تصحيح مرحوم نيكلسون مطابقت كرده است و بيت‌شمار مثنوى نيكلسون را به عدد لاتين در سمت چپ و متن مرحوم گولپينارلى را با عدد ايرانى در سمت راست مشخص كرده است و ضمنا صفحات چاپ عكسى مثنوى را در حاشيه راست صفحات در درون مستطيلى نشان داده تا مراجعه و مطابقت سهل‌تر باشد. مترجم، عنوان‌هاى مثنوى را در متن به همان صورت كهن آورده، اما در نثر عبارات آنها را ساده‌تر و عربى‌هاى آنها را ترجمه كرده و اختلاف ابيات دو متن را با پرانتز مشخص كرده است. متن مرحوم گولپينارلى 13 بيت بيشتر از متن مصحح نيكلسون دارد. اين ابيات و نثر آنها درون پرانتز قرار گرفته است<ref>[http://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/4323/1/19 نثر و شرح مثنوى شريف، ج 1، ص 19] - [http://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/4323/1/20 20]</ref>		مترجم در ترجمه خود تا حدّ امكان امانت را رعايت كرده است و ترجمه آيات قرآن شريف را بيشتر از ترجمه آقاى [[آیتی، عبدالمحمد\|عبدالمحمد آیتی]] و گاهى از مرحوم قمشه‌اى و ترجمه‌هاى ديگر نقل كرده است. در مواردى كه از ترجمه‌ها و تفسيرهاى ديگر استفاده شده در پاورقى به آن موارد اشاره كرده است. مترجم در چاپ اوّل اساس كار را متن نيكلسون قرار داده و متن مرحوم گولپينارلى را تابع ترتيب ابيات نيكلسون گرفته بود، ولى در چاپ دوم اساس را مثنوى مورّخ 677 قونيه قرار داده و ابيات متن مثنوى را با تصحيح مرحوم نيكلسون مطابقت كرده است و بيت‌شمار مثنوى نيكلسون را به عدد لاتين در سمت چپ و متن مرحوم گولپينارلى را با عدد ايرانى در سمت راست مشخص كرده است و ضمنا صفحات چاپ عكسى مثنوى را در حاشيه راست صفحات در درون مستطيلى نشان داده تا مراجعه و مطابقت سهل‌تر باشد. مترجم، عنوان‌هاى مثنوى را در متن به همان صورت كهن آورده، اما در نثر عبارات آنها را ساده‌تر و عربى‌هاى آنها را ترجمه كرده و اختلاف ابيات دو متن را با پرانتز مشخص كرده است. متن مرحوم گولپينارلى 13 بيت بيشتر از متن مصحح نيكلسون دارد. اين ابيات و نثر آنها درون پرانتز قرار گرفته است<ref>[http://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/4323/1/19 نثر و شرح مثنوى شريف، ج 1، ص 19] - [http://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/4323/1/20 20]</ref>

	== منابع مقاله ==		== منابع مقاله ==

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'افسه‌گانه' به 'افسانه'

2020-05-27T11:58:46Z

جایگزینی متن - 'افسه‌گانه' به 'افسانه'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ مهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۵:۲۸
خط ۵۷:		خط ۵۷:
	{{پایان شعر}}		{{پایان شعر}}

	اين دكان محشرگونه است. در اين مكان چه كالايى را كه نمى‌توان يافت: اساطير هندى - ايرانى، يونان - روم، ~~افسه‌گانه~~ آفرينش، حكاياتى از زندگانى پيامبران، قصه‌هايى از اوليا، عاشقان، جانبازان راه عشق، عشق و آفرينندگان آن، تمثيلات، حكايات عاميانه، اصطلاحات عوام، عرف‌ها، عادات، امثال و حكم، جنگ‌ها، افراد غالب و مغلوب، كسانى كه مشت بر تقدير مى‌كوبند و به دست تقدير در هم پيچيده مى‌شوند و به گرداب فنا مى‌افتند و...		اين دكان محشرگونه است. در اين مكان چه كالايى را كه نمى‌توان يافت: اساطير هندى - ايرانى، يونان - روم، افسانه آفرينش، حكاياتى از زندگانى پيامبران، قصه‌هايى از اوليا، عاشقان، جانبازان راه عشق، عشق و آفرينندگان آن، تمثيلات، حكايات عاميانه، اصطلاحات عوام، عرف‌ها، عادات، امثال و حكم، جنگ‌ها، افراد غالب و مغلوب، كسانى كه مشت بر تقدير مى‌كوبند و به دست تقدير در هم پيچيده مى‌شوند و به گرداب فنا مى‌افتند و...

	آرى، همه چيز در اين دكان وحدت و در اين نمايشگاه جهانى موجود است. مولانا در شش دفتر مثنوى خود، شش جهت عالم هستى را كه هرگز تغيير نمى‌پذيرد، گنجانده است. مثنوى شرح احوال دنيايى است كه دائما نو مى‌شود، اين كتابى است الهى، كتابى كه با زبان قدرت سروده شده و خطاب به دل‌هايى است كه منبع حكمتند، خطابى كه باز در آن دل‌ها به جوش مى‌آيد و جريان مى‌يابد<ref>[http://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/4323/1/21 نثر و شرح مثنوى شريف، ج 1، ص 21]</ref>		آرى، همه چيز در اين دكان وحدت و در اين نمايشگاه جهانى موجود است. مولانا در شش دفتر مثنوى خود، شش جهت عالم هستى را كه هرگز تغيير نمى‌پذيرد، گنجانده است. مثنوى شرح احوال دنيايى است كه دائما نو مى‌شود، اين كتابى است الهى، كتابى كه با زبان قدرت سروده شده و خطاب به دل‌هايى است كه منبع حكمتند، خطابى كه باز در آن دل‌ها به جوش مى‌آيد و جريان مى‌يابد<ref>[http://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/4323/1/21 نثر و شرح مثنوى شريف، ج 1، ص 21]</ref>

A-esmaili@noornet.net: جایگزینی متن - '' به ''

2020-05-02T06:57:45Z

جایگزینی متن - '<references />' به '<references/>'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ مهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۰:۲۷
خط ۱۰۳:		خط ۱۰۳:

	==پانويس ==		==پانويس ==
	<references />		<references/>

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'براي' به 'برای'

2019-10-07T20:59:00Z

جایگزینی متن - 'براي' به 'برای'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ اکتبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۰:۲۹
خط ۲۲:		خط ۲۲:
	\| تعداد جلد =3		\| تعداد جلد =3
	\| کتابخانۀ دیجیتال نور =4323		\| کتابخانۀ دیجیتال نور =4323
			\| کتابخوان همراه نور =02189
	\| کد پدیدآور =		\| کد پدیدآور =
	\| پس از =		\| پس از =
خط ۴۳:		خط ۴۴:
	به عقيده شارحان قديم، در اينجا منظور از نى، «انسان كامل» است. او را از نيستان وحدت بريده‌اند، او از هستى خويش دست شسته و در هستى حقيقى وجود يافته است. هر نغمه او نشان اراده ذات بارى و اختيار او، اختيار الهى است... البته «نى» تنها يك مجاز است. اما نظر كسانى كه بعدها به ادعاى فهم مثنوى به شيوه‌يى ديگر برخاسته و نى را همان «نى» مادّى انگاشته‌اند، تأويل خطا برگزيده‌اند و راه خطا رفته‌اند...		به عقيده شارحان قديم، در اينجا منظور از نى، «انسان كامل» است. او را از نيستان وحدت بريده‌اند، او از هستى خويش دست شسته و در هستى حقيقى وجود يافته است. هر نغمه او نشان اراده ذات بارى و اختيار او، اختيار الهى است... البته «نى» تنها يك مجاز است. اما نظر كسانى كه بعدها به ادعاى فهم مثنوى به شيوه‌يى ديگر برخاسته و نى را همان «نى» مادّى انگاشته‌اند، تأويل خطا برگزيده‌اند و راه خطا رفته‌اند...

	مولانا با گفتن اين بيت كه: «آتش عشق است كه اندر نى فتاد...»، مى‌خواهد اين نكته را بيان كند كه عشق، در همه عالم، وجود دارد و هر موجودى طبعا به ميزان استعداد خود به جانب كمال در حركت است. هستى مطلق آن ميل و اقتضاى ذاتى كه به ظهور دارد، به نام‌هاى: عشق و حبّ ذاتى خوانده شده است؛ ازاين‌رو، مى‌توان گفت كه تمام عالم از عشق به ظهور رسيده است و اين ظهور، دم‌به‌دم در تجدّد است. ناله انسان كامل از سرّ او جدا نيست؛ چنان‌كه على(ع) مى‌فرمايد: «انسان را از زبانش مى‌توان شناخت و از سخن او بدو راه توان يافت». ناله او آتشى است كه شنونده را مى‌سوزاند و هستى اضافى او را مى‌زدايد؛ ~~بنابراين،~~ مصراع: «هر كه اين آتش ندارد، نيست باد»، نفرين نيست، دعاى خير است. منظور اين است كه خدا كند كه چنان كسى نيز بدين آتش بيفتد و هستى موهوم او بسوزد و نابود شود.		مولانا با گفتن اين بيت كه: «آتش عشق است كه اندر نى فتاد...»، مى‌خواهد اين نكته را بيان كند كه عشق، در همه عالم، وجود دارد و هر موجودى طبعا به ميزان استعداد خود به جانب كمال در حركت است. هستى مطلق آن ميل و اقتضاى ذاتى كه به ظهور دارد، به نام‌هاى: عشق و حبّ ذاتى خوانده شده است؛ ازاين‌رو، مى‌توان گفت كه تمام عالم از عشق به ظهور رسيده است و اين ظهور، دم‌به‌دم در تجدّد است. ناله انسان كامل از سرّ او جدا نيست؛ چنان‌كه على(ع) مى‌فرمايد: «انسان را از زبانش مى‌توان شناخت و از سخن او بدو راه توان يافت». ناله او آتشى است كه شنونده را مى‌سوزاند و هستى اضافى او را مى‌زدايد؛ بنابراین، مصراع: «هر كه اين آتش ندارد، نيست باد»، نفرين نيست، دعاى خير است. منظور اين است كه خدا كند كه چنان كسى نيز بدين آتش بيفتد و هستى موهوم او بسوزد و نابود شود.

	بدون ترديد، شراب در اين مورد مظهر جذبه‌اى است كه انسان را از موجوديت و انانيّت خود مى‌رهاند و او را غرق در عشق و معرفت و نشئه معنوى مى‌سازد. زهر و پادزهر بودن نى نيز اشاره به همين معنى است كه انسان كامل با سخنان و نظريّات خود، خوى‌هاى ناپسند سالك معتقد را از بين مى‌برد و موجب جان گرفتن دوباره خوى‌هاى الهى كه با سموم خوى‌هاى ناپسند مسموم شده بودند، مى‌گردد. مولانا با بيان اينكه نى از راه‌هاى پرخون حكايت مى‌كند و از عشق‌هاى مجنون قصّه مى‌گويد، راه عشق حقيقى را ممتاز مى‌كند<ref>[http://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/4323/1/67 نثر و شرح مثنوى، ج 1، ص 67] - [http://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/4323/1/74 74]</ref>		بدون ترديد، شراب در اين مورد مظهر جذبه‌اى است كه انسان را از موجوديت و انانيّت خود مى‌رهاند و او را غرق در عشق و معرفت و نشئه معنوى مى‌سازد. زهر و پادزهر بودن نى نيز اشاره به همين معنى است كه انسان كامل با سخنان و نظريّات خود، خوى‌هاى ناپسند سالك معتقد را از بين مى‌برد و موجب جان گرفتن دوباره خوى‌هاى الهى كه با سموم خوى‌هاى ناپسند مسموم شده بودند، مى‌گردد. مولانا با بيان اينكه نى از راه‌هاى پرخون حكايت مى‌كند و از عشق‌هاى مجنون قصّه مى‌گويد، راه عشق حقيقى را ممتاز مى‌كند<ref>[http://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/4323/1/67 نثر و شرح مثنوى، ج 1، ص 67] - [http://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/4323/1/74 74]</ref>