https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%DB%8C%D8%B2%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%88%D8%B2%D8%A7%D9%86میزان الاوزان - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-17T22:50:13Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.39.0https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%DB%8C%D8%B2%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%88%D8%B2%D8%A7%D9%86&diff=807784&oldid=prevHbaghizadeh در ۲۶ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۲۷2025-11-26T10:27:55Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۶ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۵۷</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l27">خط ۲۷:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۷:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''میزان الاوزان''' تألیف امیرعلیشیر نوایی با تصحیح و ترجمه حسین محمدزاده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صدیق؛ </del>کتابی است در علم عروض که امیرعلیشیر نوایی آن را به عنوان نظیرهای بر رسالۀ عروض اثر عبدالرحمان جامی نگاشته است. این اثر که در اواخر عمر نویسنده و پس از سال 898 هجری قمری تألیف شده، علاوه بر عروض کلاسیک ترکی که اشتراکات زیادی با عروض عربی و فارسی دارد، به قالبهای شعری خاص ترکی نظیر تویوق، قوشوق، چنگه، آرازواری و تورکی نیز میپردازد. نوایی در مقدمه کتاب از اهمیت توجه سلطان حسین بایقارا به شعر و شاعری سخن گفته و بیان میدارد که به سبب اظهار میل او به شناخت بحور و اوزان شعر، این کتاب را نوشته و در آن چند قاعده و دایره را که تا زمان وی در هیچ یک از کتابهای عالمان این فن نبوده، استخراج کرده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''میزان الاوزان''' تألیف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[امیرعلیشیر نوایی، علیشیر بن کیچکنه|</ins>امیرعلیشیر نوایی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>با تصحیح و ترجمه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[محمدزاده صدیق، حسین|</ins>حسین محمدزاده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صدیق]]؛ </ins>کتابی است در علم عروض که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[امیرعلیشیر نوایی، علیشیر بن کیچکنه|</ins>امیرعلیشیر نوایی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>آن را به عنوان نظیرهای بر رسالۀ عروض اثر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[جامی، عبدالرحمن|</ins>عبدالرحمان جامی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نگاشته است. این اثر که در اواخر عمر نویسنده و پس از سال 898 هجری قمری تألیف شده، علاوه بر عروض کلاسیک ترکی که اشتراکات زیادی با عروض عربی و فارسی دارد، به قالبهای شعری خاص ترکی نظیر تویوق، قوشوق، چنگه، آرازواری و تورکی نیز میپردازد. نوایی در مقدمه کتاب از اهمیت توجه سلطان حسین بایقارا به شعر و شاعری سخن گفته و بیان میدارد که به سبب اظهار میل او به شناخت بحور و اوزان شعر، این کتاب را نوشته و در آن چند قاعده و دایره را که تا زمان وی در هیچ یک از کتابهای عالمان این فن نبوده، استخراج کرده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l33">خط ۳۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۳:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب «میزان الاوزان» اثر امیرعلیشیر نوایی با تصحیح و ترجمه حسین محمدزاده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صدیق، </del>رسالهای است در علم عروض که به عنوان نظیرهای بر رسالۀ عروض عبدالرحمان جامی تألیف شده است. امیرعلیشیر نوایی که برجستهترین شخصیت ادبیات ترکی جغتایی در قرن نهم هجری محسوب میشود، این کتاب را در اواخر عمر خود و پس از سال 898 هجری قمری به رشته تحریر درآورده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب «میزان الاوزان» اثر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[امیرعلیشیر نوایی، علیشیر بن کیچکنه|</ins>امیرعلیشیر نوایی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>با تصحیح و ترجمه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[محمدزاده صدیق، حسین|</ins>حسین محمدزاده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صدیق]]، </ins>رسالهای است در علم عروض که به عنوان نظیرهای بر رسالۀ عروض <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[جامی، عبدالرحمن|</ins>عبدالرحمان جامی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>تألیف شده است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[امیرعلیشیر نوایی، علیشیر بن کیچکنه|</ins>امیرعلیشیر نوایی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>که برجستهترین شخصیت ادبیات ترکی جغتایی در قرن نهم هجری محسوب میشود، این کتاب را در اواخر عمر خود و پس از سال 898 هجری قمری به رشته تحریر درآورده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب با مقدمهای دربردارنده حمد و نعت و سخن در شرف فن عروض آغاز میشود. سپس به معنای کلمه عروض، هشت تفعله سالم، زحافات و فروع آنها، بحور شعری، دو اثر، تقطیع شعر و نمونههایی از اشعار خود شاعر پرداخته شده است. از ویژگیهای ممتاز این اثر، پرداختن به قالبهای شعری خاص ترکی نظیر تویوق، قوشوق، چنگه، آرازواری و تورکی است که آن را از آثار مشابه متمایز میسازد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب با مقدمهای دربردارنده حمد و نعت و سخن در شرف فن عروض آغاز میشود. سپس به معنای کلمه عروض، هشت تفعله سالم، زحافات و فروع آنها، بحور شعری، دو اثر، تقطیع شعر و نمونههایی از اشعار خود شاعر پرداخته شده است. از ویژگیهای ممتاز این اثر، پرداختن به قالبهای شعری خاص ترکی نظیر تویوق، قوشوق، چنگه، آرازواری و تورکی است که آن را از آثار مشابه متمایز میسازد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نوایی در مقدمه کتاب از سبب تألیف آن سخن میگوید و به اهمیتی که سلطان حسین بایقارا به شعر و شاعری میداده است، اشاره میکند. وی از اینکه دیوانهای چهارگانه امیرخسرو دهلوی که بالغ بر هجده هزار بیت بوده، به کتابت خوشنویسان سپرده شده و دستور داده شده در صدر هر غزل، بحر و وزن آن نیز نوشته شود، سخن میراند. نوایی سلطان حسین بایقارا را میستاید و بیان میدارد که به سبب اظهار میل او به شناخت بحور و اوزان شعر و قواعد و میزان نظم، این کتاب را در فن عروض نوشته و در آن چند قاعده و دایره را نیز که تا زمان او در هیچ یک از کتابهای عالمان این فن از خلیل بن احمد تا عبدالرحمان جامی نبوده، استخراج کرده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[امیرعلیشیر نوایی، علیشیر بن کیچکنه|</ins>نوایی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در مقدمه کتاب از سبب تألیف آن سخن میگوید و به اهمیتی که سلطان حسین بایقارا به شعر و شاعری میداده است، اشاره میکند. وی از اینکه دیوانهای چهارگانه امیرخسرو دهلوی که بالغ بر هجده هزار بیت بوده، به کتابت خوشنویسان سپرده شده و دستور داده شده در صدر هر غزل، بحر و وزن آن نیز نوشته شود، سخن میراند. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[امیرعلیشیر نوایی، علیشیر بن کیچکنه|</ins>نوایی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>سلطان حسین بایقارا را میستاید و بیان میدارد که به سبب اظهار میل او به شناخت بحور و اوزان شعر و قواعد و میزان نظم، این کتاب را در فن عروض نوشته و در آن چند قاعده و دایره را نیز که تا زمان او در هیچ یک از کتابهای عالمان این فن از خلیل بن احمد تا عبدالرحمان جامی نبوده، استخراج کرده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در بخشی از کتاب دربارۀ معنای عروض آمده است: «پس ثابت شد که عروض، فنی شریف است و در اینکه چرا این دانش را عروض نام نهادهاند، اقوال گوناگون وجود دارد که به یکی از آن میان اکتفا میشود. و آن اینکه خلیل بن احمد که واضع این علم است، عرب بود. در نزدیکی او دشتی بود که آن را عروض میگفتند. از سوی دیگر عرب، خانه را بَیت مینامد. خانههای خود را بر طبق این فن منظم میساختند و موزون آن را از ناموزون جدا میکردند و بدین شیوه گویا ارزش آنها شناخته میآمد. از اینرو آن را عروض میگفتند».</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در بخشی از کتاب دربارۀ معنای عروض آمده است: «پس ثابت شد که عروض، فنی شریف است و در اینکه چرا این دانش را عروض نام نهادهاند، اقوال گوناگون وجود دارد که به یکی از آن میان اکتفا میشود. و آن اینکه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>خلیل بن احمد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>که واضع این علم است، عرب بود. در نزدیکی او دشتی بود که آن را عروض میگفتند. از سوی دیگر عرب، خانه را بَیت مینامد. خانههای خود را بر طبق این فن منظم میساختند و موزون آن را از ناموزون جدا میکردند و بدین شیوه گویا ارزش آنها شناخته میآمد. از اینرو آن را عروض میگفتند».</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حسین محمدزاده صدیق ضمن تصحیح متن ترکی جغتایی و ترجمه آن به فارسی، مقدمهای جامع در معرفی شخصیت علمی نوایی، آثار او و کتاب حاضر نگاشته است. این اثر گواهی ارزشمند بر تبحر نوایی در علوم ادبی و نقش بیبدیل او در توسعه و تکامل زبان و ادبیات ترکی جغتایی است.<ref>[https://literaturelib.com/books/1735 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[محمدزاده صدیق، حسین|</ins>حسین محمدزاده صدیق<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>ضمن تصحیح متن ترکی جغتایی و ترجمه آن به فارسی، مقدمهای جامع در معرفی شخصیت علمی نوایی، آثار او و کتاب حاضر نگاشته است. این اثر گواهی ارزشمند بر تبحر نوایی در علوم ادبی و نقش بیبدیل او در توسعه و تکامل زبان و ادبیات ترکی جغتایی است.<ref>[https://literaturelib.com/books/1735 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانويس ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانويس ==</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-807779:rev-807784 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%DB%8C%D8%B2%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%88%D8%B2%D8%A7%D9%86&diff=807779&oldid=prevHbaghizadeh در ۲۶ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۲۴2025-11-26T10:24:28Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۶ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۵۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l5">خط ۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|پدیدآورندگان </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|پدیدآورندگان </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآوران = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآوران = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امیرعلیشیر </del>نوایی، علیشیر بن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کیچکینه</del>]] (نویسنده)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امیرعلیشیر </ins>نوایی، علیشیر بن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کیچکنه</ins>]] (نویسنده)</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[محمدزاده صدیق، حسین]] (مصحح و مترجم)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[محمدزاده صدیق، حسین]] (مصحح و مترجم)</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l53">خط ۵۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۳:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زبانشناسی، علم زبان]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زبان و ادبیات شرقی (آسیایی)]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زبان و ادبیات فارسی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(مهر 1404) باقی زاده]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(مهر 1404) باقی زاده]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 آذر 1404</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فاقد اتوماسیون]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فاقد اتوماسیون]]</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-799946:rev-807779 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%DB%8C%D8%B2%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%88%D8%B2%D8%A7%D9%86&diff=799946&oldid=prevHbaghizadeh: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NURمیزان الاوزانJ1.jpg | عنوان =میزان الاوزان | عنوانهای دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = امیرعلیشیر نوایی، علیشیر بن کیچکینه (نویسنده) محمدزاده صدیق، حسین (مصحح و مترجم) |زبان | زبان =فارسی | کد کنگره =PIR 573 | موضوع =ع...» ایجاد کرد2025-10-04T10:52:21Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NURمیزان الاوزانJ1.jpg | عنوان =میزان الاوزان | عنوانهای دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/w/index.php?title=%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%B4%DB%8C%D8%B1_%D9%86%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%8C_%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%B4%DB%8C%D8%B1_%D8%A8%D9%86_%DA%A9%DB%8C%DA%86%DA%A9%DB%8C%D9%86%D9%87&action=edit&redlink=1" class="new" title="امیرعلیشیر نوایی، علیشیر بن کیچکینه (صفحه وجود ندارد)">امیرعلیشیر نوایی، علیشیر بن کیچکینه</a> (نویسنده) <a href="/wiki/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87_%D8%B5%D8%AF%DB%8C%D9%82%D8%8C_%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86" title="محمدزاده صدیق، حسین">محمدزاده صدیق، حسین</a> (مصحح و مترجم) |زبان | زبان =فارسی | کد کنگره =PIR 573 | موضوع =ع...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br />
| تصویر =NURمیزان الاوزانJ1.jpg<br />
| عنوان =میزان الاوزان<br />
| عنوانهای دیگر =<br />
|پدیدآورندگان <br />
| پدیدآوران = <br />
[[امیرعلیشیر نوایی، علیشیر بن کیچکینه]] (نویسنده)<br />
[[محمدزاده صدیق، حسین]] (مصحح و مترجم)<br />
|زبان <br />
| زبان =فارسی<br />
| کد کنگره =PIR 573<br />
| موضوع =عروض ترکی جغتایی -- قرن 9 ق.<br />
|ناشر <br />
| ناشر = تکدرخت<br />
| مکان نشر =تهران<br />
| سال نشر = 1393<br />
<br />
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE.....AUTOMATIONCODE<br />
| چاپ =اول<br />
| شابک =978-600-6646-48-0<br />
| تعداد جلد =1<br />
| کتابخانۀ دیجیتال نور =<br />
| کتابخوان همراه نور =<br />
| کد پدیدآور =<br />
| پس از =<br />
| پیش از =<br />
}}<br />
<br />
'''میزان الاوزان''' تألیف امیرعلیشیر نوایی با تصحیح و ترجمه حسین محمدزاده صدیق؛ کتابی است در علم عروض که امیرعلیشیر نوایی آن را به عنوان نظیرهای بر رسالۀ عروض اثر عبدالرحمان جامی نگاشته است. این اثر که در اواخر عمر نویسنده و پس از سال 898 هجری قمری تألیف شده، علاوه بر عروض کلاسیک ترکی که اشتراکات زیادی با عروض عربی و فارسی دارد، به قالبهای شعری خاص ترکی نظیر تویوق، قوشوق، چنگه، آرازواری و تورکی نیز میپردازد. نوایی در مقدمه کتاب از اهمیت توجه سلطان حسین بایقارا به شعر و شاعری سخن گفته و بیان میدارد که به سبب اظهار میل او به شناخت بحور و اوزان شعر، این کتاب را نوشته و در آن چند قاعده و دایره را که تا زمان وی در هیچ یک از کتابهای عالمان این فن نبوده، استخراج کرده است.<br />
<br />
==ساختار==<br />
این کتاب در بخشهای مختلف شامل مقدمه، مباحث عروضی و نمونههای شعری سامان یافته است.<br />
<br />
==گزارش کتاب==<br />
کتاب «میزان الاوزان» اثر امیرعلیشیر نوایی با تصحیح و ترجمه حسین محمدزاده صدیق، رسالهای است در علم عروض که به عنوان نظیرهای بر رسالۀ عروض عبدالرحمان جامی تألیف شده است. امیرعلیشیر نوایی که برجستهترین شخصیت ادبیات ترکی جغتایی در قرن نهم هجری محسوب میشود، این کتاب را در اواخر عمر خود و پس از سال 898 هجری قمری به رشته تحریر درآورده است.<br />
<br />
کتاب با مقدمهای دربردارنده حمد و نعت و سخن در شرف فن عروض آغاز میشود. سپس به معنای کلمه عروض، هشت تفعله سالم، زحافات و فروع آنها، بحور شعری، دو اثر، تقطیع شعر و نمونههایی از اشعار خود شاعر پرداخته شده است. از ویژگیهای ممتاز این اثر، پرداختن به قالبهای شعری خاص ترکی نظیر تویوق، قوشوق، چنگه، آرازواری و تورکی است که آن را از آثار مشابه متمایز میسازد.<br />
<br />
نوایی در مقدمه کتاب از سبب تألیف آن سخن میگوید و به اهمیتی که سلطان حسین بایقارا به شعر و شاعری میداده است، اشاره میکند. وی از اینکه دیوانهای چهارگانه امیرخسرو دهلوی که بالغ بر هجده هزار بیت بوده، به کتابت خوشنویسان سپرده شده و دستور داده شده در صدر هر غزل، بحر و وزن آن نیز نوشته شود، سخن میراند. نوایی سلطان حسین بایقارا را میستاید و بیان میدارد که به سبب اظهار میل او به شناخت بحور و اوزان شعر و قواعد و میزان نظم، این کتاب را در فن عروض نوشته و در آن چند قاعده و دایره را نیز که تا زمان او در هیچ یک از کتابهای عالمان این فن از خلیل بن احمد تا عبدالرحمان جامی نبوده، استخراج کرده است.<br />
<br />
در بخشی از کتاب دربارۀ معنای عروض آمده است: «پس ثابت شد که عروض، فنی شریف است و در اینکه چرا این دانش را عروض نام نهادهاند، اقوال گوناگون وجود دارد که به یکی از آن میان اکتفا میشود. و آن اینکه خلیل بن احمد که واضع این علم است، عرب بود. در نزدیکی او دشتی بود که آن را عروض میگفتند. از سوی دیگر عرب، خانه را بَیت مینامد. خانههای خود را بر طبق این فن منظم میساختند و موزون آن را از ناموزون جدا میکردند و بدین شیوه گویا ارزش آنها شناخته میآمد. از اینرو آن را عروض میگفتند».<br />
<br />
حسین محمدزاده صدیق ضمن تصحیح متن ترکی جغتایی و ترجمه آن به فارسی، مقدمهای جامع در معرفی شخصیت علمی نوایی، آثار او و کتاب حاضر نگاشته است. این اثر گواهی ارزشمند بر تبحر نوایی در علوم ادبی و نقش بیبدیل او در توسعه و تکامل زبان و ادبیات ترکی جغتایی است.<ref>[https://literaturelib.com/books/1735 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref><br />
<br />
==پانويس ==<br />
<references /><br />
<br />
==منابع مقاله==<br />
پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات<br />
<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
<br />
[[رده:کتابشناسی]]<br />
[[رده:مقالات(مهر 1404) باقی زاده]]<br />
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br />
[[رده:فاقد اتوماسیون]]</div>Hbaghizadeh