Hbaghizadeh: جایگزینی متن - 'قدس سره' به 'قدس‌سره'

2023-06-17T03:51:24Z

جایگزینی متن - 'قدس سره' به 'قدس‌سره'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۲۱
خط ۷:		خط ۷:
	[[صدر، سید محمد]] (نویسنده)		[[صدر، سید محمد]] (نویسنده)

	[[هيئة تراث السيد الشهيد الصدر ~~قدس سره~~]](محقق)		[[هيئة تراث السيد الشهيد الصدر قدس‌سره]](محقق)
	\|زبان		\|زبان
	\| زبان =عربی		\| زبان =عربی

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'زبان =عربي ' به 'زبان =عربی '

2022-08-05T20:23:27Z

جایگزینی متن - 'زبان =عربي ' به 'زبان =عربی '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۲۳:۵۳
خط ۹:		خط ۹:
	[[هيئة تراث السيد الشهيد الصدر قدس سره]](محقق)		[[هيئة تراث السيد الشهيد الصدر قدس سره]](محقق)
	\|زبان		\|زبان
	\| زبان =~~عربي~~		\| زبان =عربی
	\| کد کنگره =‏.ج19-20 /ص4م8 / 4/6 BP		\| کد کنگره =‏.ج19-20 /ص4م8 / 4/6 BP
	\| موضوع =اصول		\| موضوع =اصول

Hbaghizadeh@noornet.net: /* وابسته‌ها */

2021-08-11T13:09:12Z

وابسته‌ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ اوت ۲۰۲۱، ساعت ۱۶:۳۹
خط ۱۳۷:		خط ۱۳۷:
	[[رده:کلیات]]		[[رده:کلیات]]
	[[رده:کنگره‌ها، کنفرانس‌ها (مؤتمرات)، مجموعه‌ها]]		[[رده:کنگره‌ها، کنفرانس‌ها (مؤتمرات)، مجموعه‌ها]]
	[[رده:~~مقالات جدید~~]]		[[رده:مرداد(1400)]]

Hbaghizadeh@noornet.net در ‏۱۱ اوت ۲۰۲۱، ساعت ۱۳:۰۸

2021-08-11T13:08:34Z

نمایش تغییرات

Hbaghizadeh@noornet.net در ‏۱۱ اوت ۲۰۲۱، ساعت ۱۲:۵۰

2021-08-11T12:50:43Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ اوت ۲۰۲۱، ساعت ۱۶:۲۰
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	\| شابک =		\| شابک =
	\| تعداد جلد =5		\| تعداد جلد =5
	\| کتابخانۀ دیجیتال نور =		\| کتابخانۀ دیجیتال نور =34383
	\| کتابخوان همراه نور =		\| کتابخوان همراه نور =
	\| کد پدیدآور =00188		\| کد پدیدآور =00188

Hbaghizadeh@noornet.net در ‏۱۱ اوت ۲۰۲۱، ساعت ۰۸:۱۳

2021-08-11T08:13:04Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ اوت ۲۰۲۱، ساعت ۱۱:۴۳
خط ۱۱۷:		خط ۱۱۷:

	[[رده:کتاب‌شناسی]]		[[رده:کتاب‌شناسی]]
			[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]
			[[رده:کلیات]]
			[[رده:کنگره‌ها، کنفرانس‌ها (مؤتمرات)، مجموعه‌ها]]
	[[رده:مقالات جدید]]		[[رده:مقالات جدید]]

Yqorbani@noornet.net: صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR34383J1.jpg | عنوان =منهج الأصول | عنوان‌های دیگر = |پد...» ایجاد کرد

2021-08-10T11:10:44Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR34383J1.jpg | عنوان =منهج الأصول | عنوان‌های دیگر = |پد...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{جعبه اطلاعات کتاب
| تصویر =NUR34383J1.jpg
| عنوان =منهج الأصول
| عنوان‌های دیگر =
|پدیدآورندگان
| پدیدآوران =
[[صدر، سید محمد]] (نویسنده)

[[هيئة تراث السيد الشهيد الصدر قدس سره]](محقق)
|زبان
| زبان =عربي
| کد کنگره =‏.ج19-20 /ص4م8 / 4/6 BP
| موضوع =اصول
|ناشر
| ناشر =دار و مکتبه البصائر
| مکان نشر =لبنان - بيروت
| سال نشر =1431ق. = 2010م.

| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE34383AUTOMATIONCODE
| چاپ =چاپ اول
| شابک =
| تعداد جلد =5
| کتابخانۀ دیجیتال نور =
| کتابخوان همراه نور =
| کد پدیدآور =00188
| پس از =
| پیش از =
}}

'''منهج الأصول'''، اثر آیت‌‌الله شهید سید محمد صدر، شامل یک دوره مباحث اصول فقه، از ابتدا تا مبحث واجب مشروط است.

==ساختار==
کتاب با مقدمه مؤلف آغاز و مطالب در پنج جلد، در عناوین کلی زیر، ارائه شده است: تعریف مجاز و مفاهیم مجازی، وضع مرکبات، استعمال لفظ مشترک، علایم حقیقت و مجاز، حقیقت شرعیه، صحیح و اعم، عقل عملی، مشتق، امر و نهی و اجزاء.

کتاب حاضر، حاصل سال‌ها تدریس مؤلف بوده که سیر این تدریس، بر اساس ترتیب کتاب «كفاية الأصول» ملا محمدکاظم خراسانی می‌باشد. وی مطالب را بر اساس این کتاب و به شیوه استدلالی، تدوین نموده است<ref>ر.ک: مقدمه، ج1، ص8</ref>.

==گزارش محتوا==
در مقدمه، به نکاتی پیرامون کتاب و نحوه نگارش آن، اشاره شده است<ref>ر.ک: همان، ص7-‌10</ref>.

نویسنده در عرضه مطالب و مناقشه در آنها، از آراء و نظریات دو استاد خود، یعنی آیت‌الله خویی و صدر، متأثر بوده و در جای‌جای کتاب، از مطالب و نظریات ایشان، با عباراتی نظیر «الأستاذ المحقق» (برای آیت‌الله خویی) و «سيدنا الأستاذ» (برای آیت‌الله صدر) استفاده کرده است<ref>ر.ک: همان</ref>. نکته قابل توجه در این موضوع، این است که وی در نقل قول از این اساتید، از تقریرات و دست‌نوشته‌های شاگردان آنها، بهره برده است؛ به‌عنوان مثال، در نقل آراء آیت‌الله خویی، از محاضرات شیخ فیاض و در ذکر نظریات آیت‌الله صدر، از مباحث سید هاشمی استفاده کرده و در این امر، از شیوه و اسلوب قدما، مبنی بر اعتماد بر وثاقت نقل، بدون ذکر کتاب و صحفه، پیروی کرده است. غالب نقل قول‌ها نیز، به‌صورت نقل به معنی و مضمون می‌باشد، نه نقل به لفظ<ref>ر.ک: همان، ص10</ref>.

جلد اول، دربردارنده پنج مبحث کلی ذیل می‌باشد:
الف)- تعریف مجاز و مفاهیم مجازی:
مجاز دو نوع می‌باشد: مجاز در استعمال که نظر مشهور است و مجاز در تطبیق بنا بر نظر سکاکی که مجاز عقلی نیز نامیده می‌شود. نویسنده مجاز در استعمال را «استعمال لفظ در غیر ماوضع‌له» معنا کرده و برای تعریف مجاز در تطبیق، از نظر آیت‌الله صدر، استفاده نموده و آن را «استعمال در معنی حقیقی همراه با تسامح در تطبیق»، دانسته و در آن، مناقشه نموده است<ref>ر.ک: متن کتاب، ص11</ref>.

منشأ دلالت مجازی<ref>ر.ک: همان، ص16</ref>، رابطه استعمال مجازی با دلالت تصدیقی<ref>ر.ک: همان</ref>، نسبت بین امور سه‌گانه قرینه، علاقه و استحسان<ref>ر.ک: همان، ص22</ref>، دلالت الفاظ بر الفاظ<ref>ر.ک: همان، ص31</ref> و تبعیت دلالت از اراده<ref>ر.ک: همان، ص36</ref>، از جمله موضوعاتی است که در این قسمت، عنوان شده است.

ب)- وضع مرکبات:
نویسنده در این قسمت، ابتدا چگونگی وضع مرکبات را مورد بحث و بررسی قرار داده<ref>ر.ک: همان، ص44</ref> و سپس، به موضوعاتی همچمون استعمال لفظ در دو معنا<ref>ر.ک: همان، ص59</ref> و وضع شخصی و نوعی<ref>ر.ک: همان، ص82</ref> پرداخته است.

ج)- علایم حقیقت و مجاز:
در این مبحث، علامت بودن صحت حمل و عدم آن و نیز صحت سلب یا عدم آن<ref>ر.ک: همان107</ref> و نیز علامت بودن اطراد مورد بحث قرار گرفته است<ref>ر.ک: همان، ص112</ref>.

ح)- حقیقت شرعیه:
در ادامه، مبحث حقیقت شرعیه را در دو بخش: بررسی ثبوت وضع الفاظ عبادات توسط پیامبر(ص) یا در زمان ایشان و ثمره بحث، مطرح نموده است<ref>ر.ک: همان، ص126</ref>. نویسنده ثمره این بحث را حمل الفاظ عبادات بر معانی شرعی آنها، بنا بر ثبوت حقیقت شرعیه و حمل بر معانی لغوی، در صورت عدم ثبوت حقیقت شرعیه، عنوان نموده است<ref>ر.ک: همان، ص145</ref>.

و)- صحیح و اعم:
این مبحث، در چهار جهت زیر، مطرح شده است:
# ارتباط این بحث با مبحث حقیقت شرعیه و بررسی نسبت میان موضوع این دو بحث<ref>ر.ک: همان، ص150</ref>.
# بررسی معنای صحیح<ref>ر.ک: همان، ص159</ref>.
# امور دخیل در معنای صحیح<ref>ر.ک: همان، ص168</ref>.
# تصور قدر جامع بنا بر هر دو قول<ref>ر.ک: همان، ص174</ref>.

پیرامون ثمره نزاع در مبحث صحیح و اعم، ثمرات و نتایج بسیاری مطرح شده است، ولی نویسنده، مهم‌ترین آن را عدم جواز رجوع به اصل برائت بنا بر مسلک صحیحی و جواز رجوع به آن بنا بر مسلک اعمی، دانسته و به توضیح این امر، پرداخته است<ref>ر.ک: همان، ص265</ref>.

جلد دوم، به مبحث مشتق اختصاص یافته است. این جلد با مقدمه‌ای از مؤلف آغاز شده که در آن، ابتدا به ریشه‌یابی واژه مشتق، پرداخته شده<ref>ر.ک: همان، ج2، ص9</ref> و سپس، روش و شیوه کار نویسنده، توضیح داده شده است<ref>ر.ک: همان، ص17</ref>.

مطالب این جلد، در دو قسمت کلی، عرضه شده است:
الف)- تنقیح موضوع مشتق که دربردارنده امور شش‌گانه‌ای است که آخوند خراسانی، آنها را به‌عنوان مقدمه مبحث مشتق، مطرح کرده است.
ب)- تنقیح محمول که دربردارنده دو مبحث زیر می‌باشد:
# اقوال مطرح‌شده در مسئله مشتق و رأی مختار نویسنده و استدلال بر آن.
# بساطت و ترکیب مشتق و اشکالات مطرح‌شده پیرامون آن<ref>ر.ک: همان</ref>.

در جلد سوم، مبحث اوامر در سه بخش کلی زیر، مورد بررسی قرار گرفته است:
بخش اول، نکات مربوط به مبحث اوامر را در خود جای داده است که عبارتند از:
الف)- ماده امر<ref>ر.ک: همان، ج3، ص10</ref>.
ب)- اعتبار علو در امر<ref>ر.ک: همان، ص35</ref>.
ج)- ظهور ماده امر در وجوب<ref>ر.ک: همان، ص45</ref>.
د)- مبحث اتحاد طلب و اراده<ref>ر.ک: همان، ص85</ref>.

بخش دوم، جبر و تفویض:
این مسئله، دارای دو جنبه کلامی و فلسفی می‌باشد؛ در جنبه کلامی، مقصود از این مسئله، بحثی است که بین اشاعره و دیگران مطرح است؛ زیرا اشاعره، قائل به جبر بوده، ولی معتزله باور به تفویض و شیعه، اعتقاد به امر بین الامرین دارند و روح بحث در آن، بحث از فاعل حقیقی است که آیا خداوند است یا انسان و یا هر دو باهم. اما از جنبه فلسفی، این مسئله، کبرای مسئله کلامی دیگری واقع شده که روح بحث این است که فاعل هرکسی که هست، آیا آنچه انجام می‌دهد، از روی اختیار است یا بدون اختیار<ref>ر.ک: همان، ص107</ref>.

بخش سوم، صیغه امر: که مطالب مربوط به آن، در سه مبحث زیر، مطرح شده است:
# تحدید معنای صیغه امر<ref>ر.ک: همان، ص221</ref>.
# حقیقت صیغه امر و ظهور آن در وجوب یا ندب<ref>ر.ک: همان، ص233</ref>.
# ظهور جمله خبریه در وجوب<ref>ر.ک: همان، ص257</ref>.

جلد چهارم، ادامه مبحث اوامر را در پنج بخش زیر، در خود جای داده است:
الف)- تعبدی و توصلی: در این قسمت، موضوع تعبدی یا توصلی بودن مقتضای اطلاق صیغه امر، در قالب چهار مسئله زیر، بررسی شده است:
# سقوط واجب به‌واسطه انجام آن توسط شخصی دیگر<ref>ر.ک: همان، ج4، ص10</ref>.
# سقوط واجب به‌واسطه فعل غیر اختیاری<ref>ر.ک: همان، ص26</ref>.
# سقوط واجب به حصه محرمه؛ مانند اینکه شستن لباسی واجب شود و آن لباس، به‌وسیله آب غصبی شسته شود<ref>ر.ک: همان، ص49</ref>.
# شرط بودن قصد قربت در سقوط واجب<ref>ر.ک: همان، ص62</ref>.
ب)- وجوب نفسی عینی تعیینی: در این قسمت، به اثبات این موضوع پرداخته شده است که اطلاق صیغه امر، مقتضی نفسی عینی تعیینی بودن وجوب است<ref>ر.ک: همان، ص171</ref>.
ج)- امر عقیب حظر: در این قسمت، بحث پیرامون این موضوع است که اگر امری، پس از نهی وارد شود، آیا دلالت بر وجود دارد یا بر رفع مانع دلالت می‌کند. معروف‌ترین مثال مربوط به این موضوع، آیه مبارکه 2 سوره مائده: '''وإذا حللتم فاصطادوا''' می‌باشد<ref>ر.ک: همان، ص225</ref>.
د)- مره و تکرار: بحث در این موضوع، حول سه محور زیر، مطرح شده است:
# برهان بر اصل در مسئله؛
# مراد فرد است یا دفعه؛
# آنچه امتثال با آن حاصل می‌شود در صورت وجود قرینه یا اطلاق و یا اجمال<ref>ر.ک: همان، ص245</ref>.
ح)- فور و تراخی: نظر مشهور علما در این موضوع، آن است که صیغه امر، نه دلالتی بر فور دارد و نه بر تراخی<ref>ر.ک: همان، ص325</ref>.

آخرین جلد، به مبحث اجزا اختصاص یافته است. از جمله مهم‌ترین موضوعات مطرح‌شده در این جلد، می‌توان به معنای اقتضا<ref>ر.ک: همان، ج5، ص12</ref>، معنای اجزا<ref>ر.ک: همان، ص31</ref>، تفاوت میان این مسئله و سایر مسائل علم اصول<ref>ر.ک: همان، ص45</ref>، اجزا در صورت اتیان مأموربه اضطراری به‌جای مأموربه واقعی<ref>ر.ک: همان، ص55</ref>، اجزای اتیان مأموربه به امر ظاهری و عدم آن<ref>ر.ک: همان، ص127</ref> و مقدمه واجب<ref>ر.ک: همان، ص207</ref> اشاره نمود.

==وضعیت کتاب==
فهرست مطالب هر جلد، در انتهای همان جلد آمده و در پاورقی‌ها، علاوه بر ذکر منابع<ref>ر.ک: پاورقی، ج2، ص25</ref>، به توضیح مختصر برخی از مطالب، پرداخته شده است<ref>ر.ک: همان، ج1، ص132</ref>.

==پانویس ==
<references />

==منابع مقاله==
مقدمه و متن کتاب.

==وابسته‌ها==
{{وابسته‌ها}}

[[رده:کتاب‌شناسی]]
[[رده:مقالات جدید]]