https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D9%86%D8%B4%D8%A2%D8%AA_%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85%E2%80%8C%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%E2%80%8C_%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C منشآت قائم‌مقام‌ فراهانی - تاریخچهٔ نسخه‌ها 2026-06-23T21:30:37Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.39.0 https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D9%86%D8%B4%D8%A2%D8%AA_%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85%E2%80%8C%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%E2%80%8C_%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=820597&oldid=prev Hbaghizadeh: جایگزینی متن - 'سرگذشت نامه' به 'سرگذشت‌نامه' 2026-03-14T07:46:26Z <p>جایگزینی متن - &#039;سرگذشت نامه&#039; به &#039;سرگذشت‌نامه&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۴ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۱۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l11">خط ۱۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = فارسی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = فارسی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره = 1386 8م 7297 PIR  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره = 1386 8م 7297 PIR  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =نامه‌‎های فارسی - قرن 13ق. - نثر فارسی - قرن 13ق. - قایم مقام، ابو القاسم بن عیسی، 1193 - 1251ق. - <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرگذشت نامه</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =نامه‌‎های فارسی - قرن 13ق. - نثر فارسی - قرن 13ق. - قایم مقام، ابو القاسم بن عیسی، 1193 - 1251ق. - <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرگذشت‌نامه</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر =  </div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-813499:rev-820597 --> </table> Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D9%86%D8%B4%D8%A2%D8%AA_%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85%E2%80%8C%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%E2%80%8C_%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=813499&oldid=prev Hbaghizadeh: جایگزینی متن - ' ]] ' به ']] ' 2026-01-07T21:04:42Z <p>جایگزینی متن - &#039; ]] &#039; به &#039;]] &#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۸ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۰:۳۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l6">خط ۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآوران =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآوران =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[قائم‌مقام، ابوالقاسم بن عیسی]] (نويسنده)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[قائم‌مقام، ابوالقاسم بن عیسی]] (نويسنده)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[یغمایی، بدرالدین ]] (مصحح)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[یغمایی، بدرالدین]] (مصحح)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[دولت‌آبادی، یحیی]] (نویسنده)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[دولت‌آبادی، یحیی]] (نویسنده)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-811094:rev-813499 --> </table> Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D9%86%D8%B4%D8%A2%D8%AA_%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85%E2%80%8C%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%E2%80%8C_%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=811094&oldid=prev Hbaghizadeh: جایگزینی متن - 'ه‎ها' به 'ه‌‎ها' 2025-12-13T20:30:59Z <p>جایگزینی متن - &#039;ه‎ها&#039; به &#039;ه‌‎ها&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۴ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۰:۰۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l11">خط ۱۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = فارسی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = فارسی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره = 1386 8م 7297 PIR  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره = 1386 8م 7297 PIR  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نامه‎های </del>فارسی - قرن 13ق. - نثر فارسی - قرن 13ق. - قایم مقام، ابو القاسم بن عیسی، 1193 - 1251ق. - سرگذشت نامه</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نامه‌‎های </ins>فارسی - قرن 13ق. - نثر فارسی - قرن 13ق. - قایم مقام، ابو القاسم بن عیسی، 1193 - 1251ق. - سرگذشت نامه</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر =  </div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-810240:rev-811094 --> </table> Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D9%86%D8%B4%D8%A2%D8%AA_%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85%E2%80%8C%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%E2%80%8C_%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=810240&oldid=prev Hbaghizadeh: جایگزینی متن - ' .' به '.' 2025-12-09T09:56:34Z <p>جایگزینی متن - &#039; .&#039; به &#039;.&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۹ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۲۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l26">خط ۲۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''منشآت قائم‌مقام فراهانی'''، تألیف [[قائم‌مقام، ابوالقاسم بن عیسی|میرزا ابوالقاسم قائم‌مقام فراهانی]] (1193-1251ق) کتابی ارزشمند و یکی از شاهکارهای نثر فارسی است. این کتاب مجموعه‌ای از مکاتبات، نامه‌ها و نوشته‌های ادبی و دیوانی [[قائم‌مقام، ابوالقاسم بن عیسی|قائم مقام فراهانی]] است که آینه‌ای از احوال سیاسی و اجتماعی دوره قاجار و مهارت او در نویسندگی محسوب می‌شود . این اثر به کوشش سید بدرالدین یغمایی منتشر شده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''منشآت قائم‌مقام فراهانی'''، تألیف [[قائم‌مقام، ابوالقاسم بن عیسی|میرزا ابوالقاسم قائم‌مقام فراهانی]] (1193-1251ق) کتابی ارزشمند و یکی از شاهکارهای نثر فارسی است. این کتاب مجموعه‌ای از مکاتبات، نامه‌ها و نوشته‌های ادبی و دیوانی [[قائم‌مقام، ابوالقاسم بن عیسی|قائم مقام فراهانی]] است که آینه‌ای از احوال سیاسی و اجتماعی دوره قاجار و مهارت او در نویسندگی محسوب می‌شود. این اثر به کوشش سید بدرالدین یغمایی منتشر شده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-810038:rev-810240 --> </table> Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D9%86%D8%B4%D8%A2%D8%AA_%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85%E2%80%8C%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%E2%80%8C_%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=810038&oldid=prev Hbaghizadeh: جایگزینی متن - ' )' به ')' 2025-12-09T09:53:41Z <p>جایگزینی متن - &#039; )&#039; به &#039;)&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۹ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۲۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l29">خط ۲۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این کتاب شامل مقدمه‌ها (خطابه [[دولت‌آبادی، سید یحیی|میرزا یحیی دولت‌آبادی]] در شرح‌حال قائم مقام، دیباچه محمود خان ملک‌الشعراء بر کتاب منشآت و دیباچه‌ها)، نامه‌های پارسی (123 نامه، رقیمه و عریضه )، دیباچه‌ها (6 دیباچه)، رساله‌ها (3 رساله) و  نامه‌های تازی (4 نامه) است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این کتاب شامل مقدمه‌ها (خطابه [[دولت‌آبادی، سید یحیی|میرزا یحیی دولت‌آبادی]] در شرح‌حال قائم مقام، دیباچه محمود خان ملک‌الشعراء بر کتاب منشآت و دیباچه‌ها)، نامه‌های پارسی (123 نامه، رقیمه و عریضه)، دیباچه‌ها (6 دیباچه)، رساله‌ها (3 رساله) و  نامه‌های تازی (4 نامه) است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==اهمیت کتاب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==اهمیت کتاب==</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-810023:rev-810038 --> </table> Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D9%86%D8%B4%D8%A2%D8%AA_%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85%E2%80%8C%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%E2%80%8C_%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=810023&oldid=prev Hbaghizadeh: جایگزینی متن - '( ' به '(' 2025-12-09T09:53:19Z <p>جایگزینی متن - &#039;( &#039; به &#039;(&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۹ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۲۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7">خط ۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[قائم‌مقام، ابوالقاسم بن عیسی]] (نويسنده)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[قائم‌مقام، ابوالقاسم بن عیسی]] (نويسنده)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[یغمایی، بدرالدین ]] (مصحح)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[یغمایی، بدرالدین ]] (مصحح)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[دولت‌آبادی، یحیی]] ( نویسنده)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[دولت‌آبادی، یحیی]] (نویسنده)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = فارسی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = فارسی</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-809394:rev-810023 --> </table> Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D9%86%D8%B4%D8%A2%D8%AA_%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85%E2%80%8C%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%E2%80%8C_%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=809394&oldid=prev Hbaghizadeh: جایگزینی متن - ' ،' به '،' 2025-12-07T15:12:45Z <p>جایگزینی متن - &#039; ،&#039; به &#039;،&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۷ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۴۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l11">خط ۱۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = فارسی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = فارسی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره = 1386 8م 7297 PIR  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره = 1386 8م 7297 PIR  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =نامه‎های فارسی - قرن 13ق. - نثر فارسی - قرن 13ق. - قایم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقام ، </del>ابو القاسم بن عیسی، 1193 - 1251ق. - سرگذشت نامه</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =نامه‎های فارسی - قرن 13ق. - نثر فارسی - قرن 13ق. - قایم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقام، </ins>ابو القاسم بن عیسی، 1193 - 1251ق. - سرگذشت نامه</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر =  </div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-809344:rev-809394 --> </table> Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D9%86%D8%B4%D8%A2%D8%AA_%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85%E2%80%8C%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%E2%80%8C_%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=809344&oldid=prev Hbaghizadeh: Hbaghizadeh صفحهٔ منشآت قائم ‌مقام‌ فراهانی را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به منشآت قائم‌مقام‌ فراهانی منتقل کرد 2025-12-07T11:19:04Z <p>Hbaghizadeh صفحهٔ <a href="/w/index.php?title=%D9%85%D9%86%D8%B4%D8%A2%D8%AA_%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85_%E2%80%8C%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%E2%80%8C_%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="منشآت قائم ‌مقام‌ فراهانی (صفحه وجود ندارد)">منشآت قائم ‌مقام‌ فراهانی</a> را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به <a href="/wiki/%D9%85%D9%86%D8%B4%D8%A2%D8%AA_%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85%E2%80%8C%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%E2%80%8C_%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C" title="منشآت قائم‌مقام‌ فراهانی">منشآت قائم‌مقام‌ فراهانی</a> منتقل کرد</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۷ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۴۹</td> </tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-809342:rev-809344 --> </table> Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D9%86%D8%B4%D8%A2%D8%AA_%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85%E2%80%8C%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%E2%80%8C_%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=809342&oldid=prev Hbaghizadeh در ‏۷ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۷ 2025-12-07T11:17:40Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۷ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۴۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l47">خط ۴۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رساله‌ها: حاوی سه رساله در شرح‌حال نشاط، رساله عروضیه و شمایل خاقان است. رساله عروضیه با این عبارات مسجع آغاز شده است: «ابتدای هر سخن و افتتاح هر کلام به نام پروردگاری شایسته و سزاست که بیت موزون فلک را بی‌وتد و سبب برافراشت و سقف مرفوع سما را بی ‌عروض و ضرب به پا داشت. بحور بروج را بلآلی نجوم موشح کرد، و دوایر چرخ دوار را بی حاجت خط پرگار پدید آورد»&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص388-446&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رساله‌ها: حاوی سه رساله در شرح‌حال نشاط، رساله عروضیه و شمایل خاقان است. رساله عروضیه با این عبارات مسجع آغاز شده است: «ابتدای هر سخن و افتتاح هر کلام به نام پروردگاری شایسته و سزاست که بیت موزون فلک را بی‌وتد و سبب برافراشت و سقف مرفوع سما را بی ‌عروض و ضرب به پا داشت. بحور بروج را بلآلی نجوم موشح کرد، و دوایر چرخ دوار را بی حاجت خط پرگار پدید آورد»&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص388-446&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نامه‌های تازی: نامه‌هایی که به زبان عربی نگاشته شده‌اند، توانایی [[قائم‌مقام، ابوالقاسم بن عیسی|قائم‌مقام]] در این زبان را نشان می‌دهند. از جمله این نامه‌ها می‌توان به نامه‌ای اشاره کرد که به سید محمدباقر در تعزیت پدر ایشان نوشته است این بخش هر چند کمیت کمتری نسبت به نامه‌های فارسی دارد، اما از نظر بلاغی و ادبی حائز اهمیت است ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </del>ر.ک: همان، ص449-472<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.&lt;nowiki&gt;</del>&lt;/ref<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&gt;&lt;/nowiki</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نامه‌های تازی: نامه‌هایی که به زبان عربی نگاشته شده‌اند، توانایی [[قائم‌مقام، ابوالقاسم بن عیسی|قائم‌مقام]] در این زبان را نشان می‌دهند. از جمله این نامه‌ها می‌توان به نامه‌ای اشاره کرد که به سید محمدباقر در تعزیت پدر ایشان نوشته است این بخش هر چند کمیت کمتری نسبت به نامه‌های فارسی دارد، اما از نظر بلاغی و ادبی حائز اهمیت است<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;</ins>ref&gt;ر.ک: همان، ص449-472&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-809341:rev-809342 --> </table> Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D9%86%D8%B4%D8%A2%D8%AA_%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85%E2%80%8C%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%E2%80%8C_%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=809341&oldid=prev Hbaghizadeh در ‏۷ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۶ 2025-12-07T11:16:25Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۷ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۴۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l26">خط ۲۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''منشآت قائم‌مقام فراهانی'''، تألیف [[میرزا ابوالقاسم قائم‌مقام فراهانی]] (1193-1251ق) کتابی ارزشمند و یکی از شاهکارهای نثر فارسی است. این کتاب مجموعه‌ای از مکاتبات، نامه‌ها و نوشته‌های ادبی و دیوانی قائم مقام فراهانی است که آینه‌ای از احوال سیاسی و اجتماعی دوره قاجار و مهارت او در نویسندگی محسوب می‌شود . این اثر به کوشش سید بدرالدین یغمایی منتشر شده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''منشآت قائم‌مقام فراهانی'''، تألیف [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قائم‌مقام، ابوالقاسم بن عیسی|</ins>میرزا ابوالقاسم قائم‌مقام فراهانی]] (1193-1251ق) کتابی ارزشمند و یکی از شاهکارهای نثر فارسی است. این کتاب مجموعه‌ای از مکاتبات، نامه‌ها و نوشته‌های ادبی و دیوانی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قائم‌مقام، ابوالقاسم بن عیسی|</ins>قائم مقام فراهانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است که آینه‌ای از احوال سیاسی و اجتماعی دوره قاجار و مهارت او در نویسندگی محسوب می‌شود . این اثر به کوشش سید بدرالدین یغمایی منتشر شده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این کتاب شامل مقدمه‌ها (خطابه میرزا یحیی دولت‌آبادی در شرح‌حال قائم مقام، دیباچه محمود خان ملک‌الشعراء بر کتاب منشآت و دیباچه‌ها)، نامه‌های پارسی (123 نامه، رقیمه و عریضه )، دیباچه‌ها (6 دیباچه)، رساله‌ها (3 رساله) و  نامه‌های تازی (4 نامه) است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این کتاب شامل مقدمه‌ها (خطابه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[دولت‌آبادی، سید یحیی|</ins>میرزا یحیی دولت‌آبادی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در شرح‌حال قائم مقام، دیباچه محمود خان ملک‌الشعراء بر کتاب منشآت و دیباچه‌ها)، نامه‌های پارسی (123 نامه، رقیمه و عریضه )، دیباچه‌ها (6 دیباچه)، رساله‌ها (3 رساله) و  نامه‌های تازی (4 نامه) است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==اهمیت کتاب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==اهمیت کتاب==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اهمیت ادبی:  سبک قائم‌مقام تابع گلستان سعدی و مانند آن زیبا و روان و آهنگین است. قائم‌مقام با احاطه ادبی و قدرت قلم خود بساط نثر مغلق و پیچیده بعد از مغول را که در دوره افشاریه و زندیه به نهایت ابتذال رسیده بود، برچید و نثر فارسی را در مسیر روانی و سادگی انداخت و نثر ساده و روان امروزی ما دنباله همان است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اهمیت ادبی:  سبک قائم‌مقام تابع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[گلستان|</ins>گلستان سعدی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و مانند آن زیبا و روان و آهنگین است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قائم‌مقام، ابوالقاسم بن عیسی|</ins>قائم‌مقام<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>با احاطه ادبی و قدرت قلم خود بساط نثر مغلق و پیچیده بعد از مغول را که در دوره افشاریه و زندیه به نهایت ابتذال رسیده بود، برچید و نثر فارسی را در مسیر روانی و سادگی انداخت و نثر ساده و روان امروزی ما دنباله همان است.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اهمیت تاریخی: درباره اهمیت تاریخی منشآت می‌توان گفت آئینه تمام‌نمایی است که حقایق اوضاع اوائل عهد قاجاریه را بی‌کم‌وکاست و عاری از حب و بغض و تزویر و ریا و خویشتن‌داری منعکس می‌نماید، چه غالب نوشته‌ها دستورها، فرمان‌ها و گزارش‌هایی است که از جانب شاه و ولیعهد صادر شده و مربوط به وقایع روزمره دربار و دولت و امور جاری کشور بوده است و از خلال آن‌ها می‌توان به اوضاع سیاسی، اجتماعی و تاریخ ایران در آن عهد و زمان و نیز وضع دربار فتحعلی‌شاه و دسته‌بندی‌ها و تحریکات درباریان پی برد. &lt;ref&gt;ر.ک:  پیشگفتار، ص55-56&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اهمیت تاریخی: درباره اهمیت تاریخی منشآت می‌توان گفت آئینه تمام‌نمایی است که حقایق اوضاع اوائل عهد قاجاریه را بی‌کم‌وکاست و عاری از حب و بغض و تزویر و ریا و خویشتن‌داری منعکس می‌نماید، چه غالب نوشته‌ها دستورها، فرمان‌ها و گزارش‌هایی است که از جانب شاه و ولیعهد صادر شده و مربوط به وقایع روزمره دربار و دولت و امور جاری کشور بوده است و از خلال آن‌ها می‌توان به اوضاع سیاسی، اجتماعی و تاریخ ایران در آن عهد و زمان و نیز وضع دربار فتحعلی‌شاه و دسته‌بندی‌ها و تحریکات درباریان پی برد. &lt;ref&gt;ر.ک:  پیشگفتار، ص55-56&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش محتوا==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش محتوا==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مقدمه‌ها: بخش مقدمه شامل نوشته‌هایی از جمله پیشگفتار مصحح، خطابه حاج میرزا یحیی دولت‌آبادی پیرامون شرح احوال و آثار قائم‌مقام و نیز دیباچه ملک‌الشعرا است. در این بخش، ضمن ستایش از قدرت نویسندگی و فصاحت قائم‌مقام به شرح زندگی و خدمات او پرداخته شده است. در بخشی از خطابه چنین می‌خوانیم: بلی آنچه قائم‌مقام را هم‌تراز اصلاح‌کنندگان عالم نمود آنچه او را در نظر عموم فارسی‌زبانان بزرگ ساخته است و در روزگارهای حق‌شناسی بعد، مجسمه او را بر سر هر بنای معارفی ایران خواهد گذارد، نه سیاست اوست که در حال آمیختگی به ادبیات خودش را به کشتن  و خانواده‌اش را به اسارت و اموالش را به غارت داد؛ و نه نظم اوست که بهتر از آن را دیگران گفتند! و نه زبان تازی دانستن اوست که در فارسی‌زبانان کم‌نظیر نبوده، بلکه اصلاحی است که در نثر فارسی کرد و به روی نویسندگان دری از سعادت گشود. &lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه‌ها، ص43&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مقدمه‌ها: بخش مقدمه شامل نوشته‌هایی از جمله پیشگفتار مصحح، خطابه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[دولت‌آبادی، سید یحیی|</ins>حاج میرزا یحیی دولت‌آبادی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>پیرامون شرح احوال و آثار قائم‌مقام و نیز دیباچه ملک‌الشعرا است. در این بخش، ضمن ستایش از قدرت نویسندگی و فصاحت قائم‌مقام به شرح زندگی و خدمات او پرداخته شده است. در بخشی از خطابه چنین می‌خوانیم: بلی آنچه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قائم‌مقام، ابوالقاسم بن عیسی|</ins>قائم‌مقام<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را هم‌تراز اصلاح‌کنندگان عالم نمود آنچه او را در نظر عموم فارسی‌زبانان بزرگ ساخته است و در روزگارهای حق‌شناسی بعد، مجسمه او را بر سر هر بنای معارفی ایران خواهد گذارد، نه سیاست اوست که در حال آمیختگی به ادبیات خودش را به کشتن  و خانواده‌اش را به اسارت و اموالش را به غارت داد؛ و نه نظم اوست که بهتر از آن را دیگران گفتند! و نه زبان تازی دانستن اوست که در فارسی‌زبانان کم‌نظیر نبوده، بلکه اصلاحی است که در نثر فارسی کرد و به روی نویسندگان دری از سعادت گشود. &lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه‌ها، ص43&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نامه‌های پارسی: این قسمت که بخش عمده کتاب را تشکیل می‌دهد، شامل نامه‌های خصوصی و اداری است. این نامه‌ها به‌تفصیل به امور مهم دولتی مانند وقایع آذربایجان و خراسان، جریانات جنگ‌های ایران و روس، و مسائل مربوط به نایب‌السلطنه پرداخته‌اند. از آن جمله نامه‌ای است که قائم‌مقام قبل از فتح قوچان و امیرآباد از خراسان نوشته است که اوضاع‌واحوال را تشریح کرده است. &lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، ص158&lt;/ref&gt;  یا مکتوبی است که قائم‌مقام از آذربایجان به آصف‌الدوله نوشته که در بخشی از آن چنین آمده است: «روز شنبه دو ایلچی از اینجا راه می‌افتد تا قزوین خواهد آمد، آنجا ان‌شاءالله مهماندار شما باید برسد؛ آدمی بفرستید که به دستورالعمل محمدحسین خان رفتار کند و خلاف خواهشی در راه‌ها برای ایلچی نشود تا به خاک‌پای اقدس همایون برسد». &lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص225&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نامه‌های پارسی: این قسمت که بخش عمده کتاب را تشکیل می‌دهد، شامل نامه‌های خصوصی و اداری است. این نامه‌ها به‌تفصیل به امور مهم دولتی مانند وقایع آذربایجان و خراسان، جریانات جنگ‌های ایران و روس، و مسائل مربوط به نایب‌السلطنه پرداخته‌اند. از آن جمله نامه‌ای است که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قائم‌مقام، ابوالقاسم بن عیسی|</ins>قائم‌مقام<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>قبل از فتح قوچان و امیرآباد از خراسان نوشته است که اوضاع‌واحوال را تشریح کرده است. &lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، ص158&lt;/ref&gt;  یا مکتوبی است که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قائم‌مقام، ابوالقاسم بن عیسی|</ins>قائم‌مقام<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از آذربایجان به آصف‌الدوله نوشته که در بخشی از آن چنین آمده است: «روز شنبه دو ایلچی از اینجا راه می‌افتد تا قزوین خواهد آمد، آنجا ان‌شاءالله مهماندار شما باید برسد؛ آدمی بفرستید که به دستورالعمل محمدحسین خان رفتار کند و خلاف خواهشی در راه‌ها برای ایلچی نشود تا به خاک‌پای اقدس همایون برسد». &lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص225&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دیباچه‌ها: این قسمت شامل شش اثر مستقل است که توسط خود قائم‌مقام فراهانی نوشته شده‌اند و ماهیت آنها دیباچه بر کتب دیگر یا رساله‌هایی کوتاه با مضامین مختلف است. این دیباچه‌ها به دلیل ارزش ادبی و تسلط قائم‌مقام بر صنایع ادبی و همچنین به جهت بیان مقاصد عالی و پرمغز در قالب الفاظ مختصر، اهمیت بسزایی در نثر فارسی دارند. دیباچه‌ها به ترتیب عبارت‌اند از منشآت میرزا ابوالقاسم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قائم‌مقام، </del>مقدمه‌ای بر کتاب منتخب الأشعار، مقدمه‌ای بر کتاب مفتاح‌الفتوح حاجی ملا رضای همدانی، دیباچه‌ای که قائم‌مقام برای کتابی که والد ایشان در اثبات نبوت نگاشته نوشته است، دیباچه بر دو کتاب رساله صغیر جهادیه و رساله جهادیه کبیر. &lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص327-379&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دیباچه‌ها: این قسمت شامل شش اثر مستقل است که توسط خود قائم‌مقام فراهانی نوشته شده‌اند و ماهیت آنها دیباچه بر کتب دیگر یا رساله‌هایی کوتاه با مضامین مختلف است. این دیباچه‌ها به دلیل ارزش ادبی و تسلط قائم‌مقام بر صنایع ادبی و همچنین به جهت بیان مقاصد عالی و پرمغز در قالب الفاظ مختصر، اهمیت بسزایی در نثر فارسی دارند. دیباچه‌ها به ترتیب عبارت‌اند از منشآت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قائم‌مقام، ابوالقاسم بن عیسی|</ins>میرزا ابوالقاسم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قائم‌مقام]]، </ins>مقدمه‌ای بر کتاب منتخب الأشعار، مقدمه‌ای بر کتاب مفتاح‌الفتوح حاجی ملا رضای همدانی، دیباچه‌ای که قائم‌مقام برای کتابی که والد ایشان در اثبات نبوت نگاشته نوشته است، دیباچه بر دو کتاب رساله صغیر جهادیه و رساله جهادیه کبیر. &lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص327-379&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در بخشی از دیباچه بر مفتاح النبوة به بلاغت نوشته است: «پس در شرح دلایل معجزات و اثبات نبوت سید کائنات صلی‌الله علیه و آله مزید تبیین و تفصیلی ضرور است که هم کاشف استار حقایق و اسرار باشد و هم نزدیک به فهم مردم روزگار، تا صورت استقامت این طریقت بر وجه حقیقت بر مرآت ضمیر عارف و عامی در بادی نظر ظاهر و جلوه‌گر گردد و هیچ‌کس را از مسلمانان و کافر و مصدق و منکر، بیم خطره و شبهتی و راه دعوی و حجتی نماند»&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص335&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در بخشی از دیباچه بر مفتاح النبوة به بلاغت نوشته است: «پس در شرح دلایل معجزات و اثبات نبوت سید کائنات صلی‌الله علیه و آله مزید تبیین و تفصیلی ضرور است که هم کاشف استار حقایق و اسرار باشد و هم نزدیک به فهم مردم روزگار، تا صورت استقامت این طریقت بر وجه حقیقت بر مرآت ضمیر عارف و عامی در بادی نظر ظاهر و جلوه‌گر گردد و هیچ‌کس را از مسلمانان و کافر و مصدق و منکر، بیم خطره و شبهتی و راه دعوی و حجتی نماند»&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص335&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l47">خط ۴۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رساله‌ها: حاوی سه رساله در شرح‌حال نشاط، رساله عروضیه و شمایل خاقان است. رساله عروضیه با این عبارات مسجع آغاز شده است: «ابتدای هر سخن و افتتاح هر کلام به نام پروردگاری شایسته و سزاست که بیت موزون فلک را بی‌وتد و سبب برافراشت و سقف مرفوع سما را بی ‌عروض و ضرب به پا داشت. بحور بروج را بلآلی نجوم موشح کرد، و دوایر چرخ دوار را بی حاجت خط پرگار پدید آورد»&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص388-446&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رساله‌ها: حاوی سه رساله در شرح‌حال نشاط، رساله عروضیه و شمایل خاقان است. رساله عروضیه با این عبارات مسجع آغاز شده است: «ابتدای هر سخن و افتتاح هر کلام به نام پروردگاری شایسته و سزاست که بیت موزون فلک را بی‌وتد و سبب برافراشت و سقف مرفوع سما را بی ‌عروض و ضرب به پا داشت. بحور بروج را بلآلی نجوم موشح کرد، و دوایر چرخ دوار را بی حاجت خط پرگار پدید آورد»&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص388-446&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نامه‌های تازی: نامه‌هایی که به زبان عربی نگاشته شده‌اند، توانایی قائم‌مقام در این زبان را نشان می‌دهند. از جمله این نامه‌ها می‌توان به نامه‌ای اشاره کرد که به سید محمدباقر در تعزیت پدر ایشان نوشته است این بخش هر چند کمیت کمتری نسبت به نامه‌های فارسی دارد، اما از نظر بلاغی و ادبی حائز اهمیت است ref&gt;. ر.ک: همان، ص449-472.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نامه‌های تازی: نامه‌هایی که به زبان عربی نگاشته شده‌اند، توانایی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قائم‌مقام، ابوالقاسم بن عیسی|</ins>قائم‌مقام<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در این زبان را نشان می‌دهند. از جمله این نامه‌ها می‌توان به نامه‌ای اشاره کرد که به سید محمدباقر در تعزیت پدر ایشان نوشته است این بخش هر چند کمیت کمتری نسبت به نامه‌های فارسی دارد، اما از نظر بلاغی و ادبی حائز اهمیت است ref&gt;. ر.ک: همان، ص449-472.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;nowiki&gt;</ins>&lt;/ref<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&gt;&lt;/nowiki</ins>&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-809339:rev-809341 --> </table> Hbaghizadeh