https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%B9_%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%AAمنابع معرفت - تاریخچهٔ نسخهها2026-07-07T05:12:19Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.39.0https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%B9_%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%AA&diff=812973&oldid=prevHbaghizadeh: /* وابستهها */2026-01-02T11:29:50Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">وابستهها</span></span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۵۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l79">خط ۷۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فلسفه اسلامی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فلسفه اسلامی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کلیات فلسفه اسلامی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کلیات فلسفه اسلامی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 دی 1404</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ شهریور 1404 توسط عباس مکرمی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ شهریور 1404 توسط عباس مکرمی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ شهریور 1404 توسط محسن عزیزی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ شهریور 1404 توسط محسن عزیزی]]</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-812972:rev-812973 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%B9_%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%AA&diff=812972&oldid=prevHbaghizadeh در ۲ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۲۹2026-01-02T11:29:31Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۵۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l24">خط ۲۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''منابع معرفت'''، اثر [[محمد حسینزاده]] (معاصر)، پژوهشگر و عالم دینی فعال در حوزه معرفتشناسی (فلسفه اسلامی) است. این کتاب به کاوش عمیق و جامع در منابع شناخت انسان میپردازد و بهتفصیل ابعاد مختلف حسهای ظاهری و باطنی، معرفت حضوری (شهودی)، عقل و دلیل نقلی را از منظر معرفتشناسی اسلامی بررسی میکند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''منابع معرفت'''، اثر [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حسینزاده، محمد|</ins>محمد حسینزاده]] (معاصر)، پژوهشگر و عالم دینی فعال در حوزه معرفتشناسی (فلسفه اسلامی) است. این کتاب به کاوش عمیق و جامع در منابع شناخت انسان میپردازد و بهتفصیل ابعاد مختلف حسهای ظاهری و باطنی، معرفت حضوری (شهودی)، عقل و دلیل نقلی را از منظر معرفتشناسی اسلامی بررسی میکند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==اهمیت کتاب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==اهمیت کتاب==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l41">خط ۴۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار و محتوا==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار و محتوا==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب، شامل چهار بخش اصلی با هشت فصل است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب، شامل چهار بخش اصلی با هشت فصل است.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش اول (حواس ظاهری و باطنی از نگاه معرفتشناسی):</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش اول (حواس ظاهری و باطنی از نگاه معرفتشناسی):</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فصل اول (حواس ظاهری؛ چیستی، ویژگیها و اعتبار): این فصل به جایگاه ادراک حسی در علوم مختلف، تمایز احساس از ادراک حسی و تعریف دقیق ادراک حسی میپردازد. نویسنده به شمار حواس ظاهری و معرفتبخش بودن آنها و ویژگیهایشان (مانند شناخت ظواهر اشیا و وابستگی به تماس) میپردازد. همچنین، نقش حواس ظاهری در تشکیل مفاهیم و قضایا و نحوهی بازنمایی مفاهیم حسی از واقعیت خارجی، از جمله نظریههای اضافه، شبحگرایی معتدل و افراطی و عینیتگرایی را تحلیل میکند. بخش پایانی به اعتبار ادراک حسی، دلایل خطاناپذیری حواس ظاهری و خاستگاه خطا در گزارههای حسی اختصاص دارد<ref>ر.ک: متن کتاب، ص31-95</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فصل اول (حواس ظاهری؛ چیستی، ویژگیها و اعتبار): این فصل به جایگاه ادراک حسی در علوم مختلف، تمایز احساس از ادراک حسی و تعریف دقیق ادراک حسی میپردازد. نویسنده به شمار حواس ظاهری و معرفتبخش بودن آنها و ویژگیهایشان (مانند شناخت ظواهر اشیا و وابستگی به تماس) میپردازد. همچنین، نقش حواس ظاهری در تشکیل مفاهیم و قضایا و نحوهی بازنمایی مفاهیم حسی از واقعیت خارجی، از جمله نظریههای اضافه، شبحگرایی معتدل و افراطی و عینیتگرایی را تحلیل میکند. بخش پایانی به اعتبار ادراک حسی، دلایل خطاناپذیری حواس ظاهری و خاستگاه خطا در گزارههای حسی اختصاص دارد<ref>ر.ک: متن کتاب، ص31-95</ref>.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فصل دوم (حواس باطنی؛ گونهها، ویژگیها و کارکردها): این فصل به معرفی و طبقهبندی حسهای باطنی، شامل حس مشترک، خیال، واهمه، حافظه و متصرفه میپردازد و کارکردها و قلمرو هریک از آنها را تبیین میکند. نویسنده به بررسی ارتباط میان حواس باطنی، بهویژه همکاری متصرفه با عقل و وهم و پیوند متخیله با حافظه میپردازد. مباحثی همچون جایگاه صور خیالی، خطاپذیری ادراکات خیالی، حضوری یا حصولی بودن آنها و همچنین ماهیت و کارکردهای حافظه و عدم خطاپذیری آن از منظر روانشناسی و معرفتشناسی مورد توجه قرار میگیرد<ref>ر.ک: همان، ص100-151</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فصل دوم (حواس باطنی؛ گونهها، ویژگیها و کارکردها): این فصل به معرفی و طبقهبندی حسهای باطنی، شامل حس مشترک، خیال، واهمه، حافظه و متصرفه میپردازد و کارکردها و قلمرو هریک از آنها را تبیین میکند. نویسنده به بررسی ارتباط میان حواس باطنی، بهویژه همکاری متصرفه با عقل و وهم و پیوند متخیله با حافظه میپردازد. مباحثی همچون جایگاه صور خیالی، خطاپذیری ادراکات خیالی، حضوری یا حصولی بودن آنها و همچنین ماهیت و کارکردهای حافظه و عدم خطاپذیری آن از منظر روانشناسی و معرفتشناسی مورد توجه قرار میگیرد<ref>ر.ک: همان، ص100-151</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش دوم (شهود یا معرفت حضوری از نگاه معرفتشناسی):</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش دوم (شهود یا معرفت حضوری از نگاه معرفتشناسی):</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فصل سوم (علم حضوری؛ پیشینه، حقیقت و ملاک تحقق): این فصل، به بررسی علم حضوری بهعنوان یکی از مهمترین راههای معرفت میپردازد. نویسنده پیشینه این نوع معرفت را در فلسفه اسلامی کاوش کرده و چگونگی ورود شهود به آن را تبیین میکند. دیدگاههای متفکران برجستهای مانند فارابی، ابن سینا و شیخ اشراق درباره علم حضوری بهتفصیل بررسی و نوآوری هریک در این زمینه مشخص میشود. همچنین، تعریف علم حضوری و ملاکهای تحقق آن از جمله اتحاد عالم و معلوم و تجرد مدرِک و مُدرَک بررسی میشود<ref>ر.ک: همان، ص155-203</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فصل سوم (علم حضوری؛ پیشینه، حقیقت و ملاک تحقق): این فصل، به بررسی علم حضوری بهعنوان یکی از مهمترین راههای معرفت میپردازد. نویسنده پیشینه این نوع معرفت را در فلسفه اسلامی کاوش کرده و چگونگی ورود شهود به آن را تبیین میکند. دیدگاههای متفکران برجستهای مانند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>فارابی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمد بن محمد|فارابی]]، [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|</ins>ابن سینا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سهروردی، یحیی بن حبش|</ins>شیخ اشراق<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>درباره علم حضوری بهتفصیل بررسی و نوآوری هریک در این زمینه مشخص میشود. همچنین، تعریف علم حضوری و ملاکهای تحقق آن از جمله اتحاد عالم و معلوم و تجرد مدرِک و مُدرَک بررسی میشود<ref>ر.ک: همان، ص155-203</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فصل چهارم (علم حضوری؛ ویژگیها و گستره): در این فصل، ویژگیهای منحصربهفرد علم حضوری مانند عدم اتصاف به صدق و کذب، خطاناپذیری، عدم نیاز به واسطه، عینیت عالم و معلوم و اتحاد وجودی مورد بحث قرار میگیرد. همچنین، گستره علم حضوری، اقسام آن (مانند همگانی و غیر همگانی، آگاهانه و ناآگاهانه بودن) و ارتباط آن با مکاشفات عرفانی تبیین میشود<ref>ر.ک: همان، ص208-267</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فصل چهارم (علم حضوری؛ ویژگیها و گستره): در این فصل، ویژگیهای منحصربهفرد علم حضوری مانند عدم اتصاف به صدق و کذب، خطاناپذیری، عدم نیاز به واسطه، عینیت عالم و معلوم و اتحاد وجودی مورد بحث قرار میگیرد. همچنین، گستره علم حضوری، اقسام آن (مانند همگانی و غیر همگانی، آگاهانه و ناآگاهانه بودن) و ارتباط آن با مکاشفات عرفانی تبیین میشود<ref>ر.ک: همان، ص208-267</ref>.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l54">خط ۵۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۸:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش سوم (عقل از نگاه معرفتشناسی):</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش سوم (عقل از نگاه معرفتشناسی):</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فصل ششم (عقل؛ چیستی، اقسام و ویژگیها): این فصل به تعریف عقل، انواع مختلف آن (مانند عقل نظری و عملی) و ویژگیهای بنیادین آن از منظر معرفتشناسی میپردازد<ref>ر.ک: همان، ص325-355</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فصل ششم (عقل؛ چیستی، اقسام و ویژگیها): این فصل به تعریف عقل، انواع مختلف آن (مانند عقل نظری و عملی) و ویژگیهای بنیادین آن از منظر معرفتشناسی میپردازد<ref>ر.ک: همان، ص325-355</ref>.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فصل هفتم (عقل نظری؛ کارکردها و گزارههای پیشین): در این فصل، کارکردها و وظایف عقل نظری مورد بررسی قرار میگیرد و نقش آن در شکلگیری و اعتبار گزارههای پیشین (مانند بدیهیات عقلی) تبیین میشود<ref>ر.ک: همان، ص358-401</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فصل هفتم (عقل نظری؛ کارکردها و گزارههای پیشین): در این فصل، کارکردها و وظایف عقل نظری مورد بررسی قرار میگیرد و نقش آن در شکلگیری و اعتبار گزارههای پیشین (مانند بدیهیات عقلی) تبیین میشود<ref>ر.ک: همان، ص358-401</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش چهارم (دلیل نقلی یا گواهی از نگاه معرفتشناسی):</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش چهارم (دلیل نقلی یا گواهی از نگاه معرفتشناسی):</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فصل هشتم (دلیل نقلی؛ اقسام، انتقال دهندگی یا تولید و اعتبار): این فصل، به تعریف دلیل نقلی، تبیین اقسام آن (مانند قرآن، سنت، اجماع و عقل) و نقش آن در انتقال یا تولید معرفت میپردازد. همچنین، شرایط اعتبار دلیل نقلی و جایگاه آن در معرفتشناسی بررسی و نقد میشود<ref>ر.ک: همان، ص407-434</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فصل هشتم (دلیل نقلی؛ اقسام، انتقال دهندگی یا تولید و اعتبار): این فصل، به تعریف دلیل نقلی، تبیین اقسام آن (مانند قرآن، سنت، اجماع و عقل) و نقش آن در انتقال یا تولید معرفت میپردازد. همچنین، شرایط اعتبار دلیل نقلی و جایگاه آن در معرفتشناسی بررسی و نقد میشود<ref>ر.ک: همان، ص407-434</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-800852:rev-812972 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%B9_%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%AA&diff=800852&oldid=prevHbaghizadeh: جایگزینی متن - ' (ره)' به '(ره)'2025-10-13T11:41:19Z<p>جایگزینی متن - ' (ره)' به '(ره)'</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۳ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۱۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l11">خط ۱۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =شناخت (فلسفه اسلامی) - شناخت - فلسفه </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =شناخت (فلسفه اسلامی) - شناخت - فلسفه </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر = مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمينی (ره). انتشارات</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر = مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمينی(ره). انتشارات</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| مکان نشر = ایران - قم</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| مکان نشر = ایران - قم</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| سال نشر = 1394ش</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| سال نشر = 1394ش</div></td></tr>
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%B9_%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%AA&diff=797779&oldid=prevA-esmaeili: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR56241J1.jpg | عنوان = منابع معرفت | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = حسینزاده، محمد (نويسنده) |زبان | زبان = فارسی | کد کنگره = /ح54 م9 55 BBR | موضوع =شناخت (فلسفه اسلامی) - شناخت - فلسفه |ناشر | ناشر = مؤسسه آ...» ایجاد کرد2025-09-13T02:56:28Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR56241J1.jpg | عنوان = منابع معرفت | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/wiki/%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF" title="حسینزاده، محمد">حسینزاده، محمد</a> (نويسنده) |زبان | زبان = فارسی | کد کنگره = /ح54 م9 55 BBR | موضوع =شناخت (فلسفه اسلامی) - شناخت - فلسفه |ناشر | ناشر = مؤسسه آ...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br />
| تصویر =NUR56241J1.jpg<br />
| عنوان = منابع معرفت<br />
| عنوانهای دیگر = <br />
| پدیدآورندگان<br />
| پدیدآوران = <br />
[[حسینزاده، محمد]] (نويسنده)<br />
|زبان<br />
| زبان = فارسی<br />
| کد کنگره = /ح54 م9 55 BBR <br />
| موضوع =شناخت (فلسفه اسلامی) - شناخت - فلسفه <br />
|ناشر <br />
| ناشر = مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمينی (ره). انتشارات<br />
| مکان نشر = ایران - قم<br />
| سال نشر = 1394ش<br />
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE56241AUTOMATIONCODE<br />
| چاپ = 1<br />
| شابک = 978-964-411-913-2<br />
| تعداد جلد = 1<br />
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 56241<br />
| کتابخوان همراه نور = 56241<br />
| کد پدیدآور = 14129<br />
| پس از = <br />
| پیش از = <br />
}}<br />
'''منابع معرفت'''، اثر [[محمد حسینزاده]] (معاصر)، پژوهشگر و عالم دینی فعال در حوزه معرفتشناسی (فلسفه اسلامی) است. این کتاب به کاوش عمیق و جامع در منابع شناخت انسان میپردازد و بهتفصیل ابعاد مختلف حسهای ظاهری و باطنی، معرفت حضوری (شهودی)، عقل و دلیل نقلی را از منظر معرفتشناسی اسلامی بررسی میکند.<br />
<br />
==اهمیت کتاب==<br />
این اثر به دلایل متعددی ارزشمند است:<br />
# این کتاب بهعنوان "اثر ارزشمندی" در قلمرو معرفتشناسی اسلامی شناخته شده است.<br />
# پژوهش در حوزه معرفتشناسی در فلسفه اسلامی "بنیادیترین، پیشروترین و اثرگذارترین" قلمرو محسوب میشود که مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی به هدایت آن میپردازد.<br />
# این اثر به تبیین دقیق جایگاه ادراک حسی در دانشهای گوناگون و نقد و بررسی دیدگاههای مختلف در این زمینه میپردازد و شناخت انسان از خود و جهان را ارتقا میبخشد.<br />
<br />
==سبک نگارش==<br />
# جامعیت و طبقهبندی: نویسنده رویکردی جامع در طبقهبندی منابع و رویکردهای معرفتشناسی دارد و مباحث را بهصورت منظم دستهبندی میکند.<br />
# تحلیل عمیق: مباحث با جزئیات فراوان و از زوایای مختلف فلسفی و روانشناختی مورد تحلیل قرار میگیرند.<br />
# استناد به منابع: کتاب از منابع و دیدگاههای متعددی از جمله فیلسوفان مسلمان بهره میبرد و به نقد و بررسی آنها میپردازد.<br />
# منطقی و مستدل: بحثها بر اساس استدلالهای محکم و منطقی پیش میروند و به مسائل پیچیده معرفتشناختی پاسخ میدهند.<br />
# وضوح و دقت: باوجود عمق مباحث، تلاش شده تا مطالب بهوضوح و با زبانی دقیق ارائه شوند.<br />
<br />
==ساختار و محتوا==<br />
کتاب، شامل چهار بخش اصلی با هشت فصل است.<br />
بخش اول (حواس ظاهری و باطنی از نگاه معرفتشناسی):<br />
فصل اول (حواس ظاهری؛ چیستی، ویژگیها و اعتبار): این فصل به جایگاه ادراک حسی در علوم مختلف، تمایز احساس از ادراک حسی و تعریف دقیق ادراک حسی میپردازد. نویسنده به شمار حواس ظاهری و معرفتبخش بودن آنها و ویژگیهایشان (مانند شناخت ظواهر اشیا و وابستگی به تماس) میپردازد. همچنین، نقش حواس ظاهری در تشکیل مفاهیم و قضایا و نحوهی بازنمایی مفاهیم حسی از واقعیت خارجی، از جمله نظریههای اضافه، شبحگرایی معتدل و افراطی و عینیتگرایی را تحلیل میکند. بخش پایانی به اعتبار ادراک حسی، دلایل خطاناپذیری حواس ظاهری و خاستگاه خطا در گزارههای حسی اختصاص دارد<ref>ر.ک: متن کتاب، ص31-95</ref>.<br />
فصل دوم (حواس باطنی؛ گونهها، ویژگیها و کارکردها): این فصل به معرفی و طبقهبندی حسهای باطنی، شامل حس مشترک، خیال، واهمه، حافظه و متصرفه میپردازد و کارکردها و قلمرو هریک از آنها را تبیین میکند. نویسنده به بررسی ارتباط میان حواس باطنی، بهویژه همکاری متصرفه با عقل و وهم و پیوند متخیله با حافظه میپردازد. مباحثی همچون جایگاه صور خیالی، خطاپذیری ادراکات خیالی، حضوری یا حصولی بودن آنها و همچنین ماهیت و کارکردهای حافظه و عدم خطاپذیری آن از منظر روانشناسی و معرفتشناسی مورد توجه قرار میگیرد<ref>ر.ک: همان، ص100-151</ref>.<br />
<br />
بخش دوم (شهود یا معرفت حضوری از نگاه معرفتشناسی):<br />
فصل سوم (علم حضوری؛ پیشینه، حقیقت و ملاک تحقق): این فصل، به بررسی علم حضوری بهعنوان یکی از مهمترین راههای معرفت میپردازد. نویسنده پیشینه این نوع معرفت را در فلسفه اسلامی کاوش کرده و چگونگی ورود شهود به آن را تبیین میکند. دیدگاههای متفکران برجستهای مانند فارابی، ابن سینا و شیخ اشراق درباره علم حضوری بهتفصیل بررسی و نوآوری هریک در این زمینه مشخص میشود. همچنین، تعریف علم حضوری و ملاکهای تحقق آن از جمله اتحاد عالم و معلوم و تجرد مدرِک و مُدرَک بررسی میشود<ref>ر.ک: همان، ص155-203</ref>.<br />
<br />
فصل چهارم (علم حضوری؛ ویژگیها و گستره): در این فصل، ویژگیهای منحصربهفرد علم حضوری مانند عدم اتصاف به صدق و کذب، خطاناپذیری، عدم نیاز به واسطه، عینیت عالم و معلوم و اتحاد وجودی مورد بحث قرار میگیرد. همچنین، گستره علم حضوری، اقسام آن (مانند همگانی و غیر همگانی، آگاهانه و ناآگاهانه بودن) و ارتباط آن با مکاشفات عرفانی تبیین میشود<ref>ر.ک: همان، ص208-267</ref>.<br />
<br />
فصل پنجم (خطاپذیری شهود؛ نقضها و پاسخها): این فصل، به بررسی انتقادات و شبهات مطرحشده درباره خطاپذیری شهود در معرفت حضوری اختصاص دارد و به ارائه پاسخهای مستدل به این نقضها میپردازد<ref>ر.ک: همان، ص270-320</ref>.<br />
<br />
بخش سوم (عقل از نگاه معرفتشناسی):<br />
فصل ششم (عقل؛ چیستی، اقسام و ویژگیها): این فصل به تعریف عقل، انواع مختلف آن (مانند عقل نظری و عملی) و ویژگیهای بنیادین آن از منظر معرفتشناسی میپردازد<ref>ر.ک: همان، ص325-355</ref>.<br />
فصل هفتم (عقل نظری؛ کارکردها و گزارههای پیشین): در این فصل، کارکردها و وظایف عقل نظری مورد بررسی قرار میگیرد و نقش آن در شکلگیری و اعتبار گزارههای پیشین (مانند بدیهیات عقلی) تبیین میشود<ref>ر.ک: همان، ص358-401</ref>.<br />
<br />
بخش چهارم (دلیل نقلی یا گواهی از نگاه معرفتشناسی):<br />
فصل هشتم (دلیل نقلی؛ اقسام، انتقال دهندگی یا تولید و اعتبار): این فصل، به تعریف دلیل نقلی، تبیین اقسام آن (مانند قرآن، سنت، اجماع و عقل) و نقش آن در انتقال یا تولید معرفت میپردازد. همچنین، شرایط اعتبار دلیل نقلی و جایگاه آن در معرفتشناسی بررسی و نقد میشود<ref>ر.ک: همان، ص407-434</ref>.<br />
<br />
==پانویس==<br />
<references /><br />
<br />
==منابع مقاله==<br />
مقدمه و متن کتاب.<br />
<br />
<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
<br />
[[رده:کتابشناسی]]<br />
[[رده:فلسفه، مذهب و روانشناسی]]<br />
[[رده:فلسفه اسلامی]]<br />
[[رده:کلیات فلسفه اسلامی]]<br />
<br />
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br />
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ شهریور 1404 توسط عباس مکرمی]]<br />
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ شهریور 1404 توسط محسن عزیزی]]</div>A-esmaeili