https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%AA_%D8%A7%D8%B6%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D9%82%D8%B1%D9%88%D9%86_%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C 2026-06-27T18:57:18Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.39.0 https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%AA_%D8%A7%D8%B6%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D9%82%D8%B1%D9%88%D9%86_%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=806604&oldid=prev 2025-11-08T12:38:04Z

<p>جایگزینی متن - &#039;اهل بیت &#039; به &#039;اهل‌بیت &#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۸ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۰۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l6">خط ۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآوران =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآوران =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[امیر خانی، علی]] (نويسنده)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[امیر خانی، علی]] (نويسنده)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پژوهشگاه قرآن و حدیث. پژوهشکده کلام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اهل بیت </del>علیهم‌السلام]] (سایر)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پژوهشگاه قرآن و حدیث. پژوهشکده کلام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اهل‌بیت </ins>علیهم‌السلام]] (سایر)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[وزارت علوم، تحقیقات و فناوری. پژوهشگاه قرآن و حدیث]] (سایر)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[وزارت علوم، تحقیقات و فناوری. پژوهشگاه قرآن و حدیث]] (سایر)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td></tr> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%AA_%D8%A7%D8%B6%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D9%82%D8%B1%D9%88%D9%86_%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=802981&oldid=prev 2025-10-25T20:45:49Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۶ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۰:۱۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l10">خط ۱۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = فارسی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = فارسی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره = <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> -- -- BP </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره = <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">BBR ۵۵/ع۸۵الف۸ ۱۳۹۶</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع = <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شنا‌خت‌ (فلسفه‌ اسلامی‌),کلام‌ شیعه‌ اما‌میه‌,خداشنا‌سی‌ (اسلام‌),الهیا‌ت‌ طبیعی‌</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر = مؤسسه علمی فرهنگی دار الحديث. سازمان چاپ و نشر</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر = مؤسسه علمی فرهنگی دار الحديث. سازمان چاپ و نشر</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l60">خط ۶۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌شناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌شناسی]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:فلسفه، مذهب و روانشناسی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:فلسفه اسلامی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:عصر صاحب نظران فلسفه اسلامی]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 آبان 1404</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ مهر 1404 توسط عباس مکرمی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ مهر 1404 توسط عباس مکرمی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ مهر 1404 توسط فریدون سبحانی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ مهر 1404 توسط فریدون سبحانی]]</div></td></tr> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%AA_%D8%A7%D8%B6%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D9%82%D8%B1%D9%88%D9%86_%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=802980&oldid=prev 2025-10-25T20:43:52Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۶ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۰:۱۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l26">خط ۲۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''معرفت اضطراری در قرون نخستین اسلامی'''، اثر [[علی امیرخانی]] (متولد 1358ش)، نویسنده و پژوهشگر در حوزه کلام اسلامی و حدیث که به بررسی و تحلیل مفهوم معرفت اضطراری (بدیهی و فطری) خدا در سیر تحولات اندیشه اسلامی در قرون اولیه می‌پردازد و دیدگاه‌های مکاتب کلامی مختلف، به‌ویژه امامیه را، در این زمینه مقایسه می‌کند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''معرفت اضطراری در قرون نخستین اسلامی'''، اثر [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امیر خانی، علی|</ins>علی امیرخانی]] (متولد 1358ش)، نویسنده و پژوهشگر در حوزه کلام اسلامی و حدیث که به بررسی و تحلیل مفهوم معرفت اضطراری (بدیهی و فطری) خدا در سیر تحولات اندیشه اسلامی در قرون اولیه می‌پردازد و دیدگاه‌های مکاتب کلامی مختلف، به‌ویژه امامیه را، در این زمینه مقایسه می‌کند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l39">خط ۳۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گفتار دوم: معرفت اضطراری در اندیشه امامیان در مدرسه کوفه: این گفتار جریان فکری امامیه در کوفه را تحلیل می‌کند. نویسنده گزارش‌های تاریخی مربوط به آراء متکلمین کوفه مانند هشام بن حکم را بررسی کرده و دیدگاه‌های مختلف آنان در مورد معرفت اضطراری و اکتسابی (به معنای عام و خاص) و همچنین رابطه آن با عقل و جزئی‌ورزی را شرح می‌دهد. در این مدرسه، برخی اصحاب امامیه معرفت خدا را امری ضروری و فطری می‌دانستند، در حالی که برخی دیگر بر نقش نظر و استدلال تأکید داشتند&lt;ref&gt;همان، ص118- 49&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گفتار دوم: معرفت اضطراری در اندیشه امامیان در مدرسه کوفه: این گفتار جریان فکری امامیه در کوفه را تحلیل می‌کند. نویسنده گزارش‌های تاریخی مربوط به آراء متکلمین کوفه مانند هشام بن حکم را بررسی کرده و دیدگاه‌های مختلف آنان در مورد معرفت اضطراری و اکتسابی (به معنای عام و خاص) و همچنین رابطه آن با عقل و جزئی‌ورزی را شرح می‌دهد. در این مدرسه، برخی اصحاب امامیه معرفت خدا را امری ضروری و فطری می‌دانستند، در حالی که برخی دیگر بر نقش نظر و استدلال تأکید داشتند&lt;ref&gt;همان، ص118- 49&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گفتار سوم: معرفت اضطراری در اندیشه امامیان در مدرسه قم: این بخش دیدگاه‌های امامیه در مدرسه قم را مورد مطالعه قرار می‌دهد که بر اساس نقل و روایت حدیث استوار بود. متکلمانی چون احمد بن محمد بن عیسی، محمد بن حسن صفار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قمی، </del>سعد بن عبدالله اشعری و شیخ صدوق بررسی شده‌اند. این مکتب عموماً معرفت اضطراری (فطری) را از طریق روایات، بخشی از معارف الهی می‌دانست که خداوند در فطرت انسان نهاده است. همچنین، مسئله تکلیف به معرفت پیش از نظر و استدلال در اندیشه شیخ صدوق و دیگر متقدمین قم مطرح می‌گردد&lt;ref&gt;همان، ص151- 119&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گفتار سوم: معرفت اضطراری در اندیشه امامیان در مدرسه قم: این بخش دیدگاه‌های امامیه در مدرسه قم را مورد مطالعه قرار می‌دهد که بر اساس نقل و روایت حدیث استوار بود. متکلمانی چون احمد بن محمد بن عیسی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[صفار، محمد بن حسن|</ins>محمد بن حسن صفار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قمی]]، [[اشعری، سعد بن عبدالله|</ins>سعد بن عبدالله اشعری<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن بابویه، محمد بن علی|</ins>شیخ صدوق<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بررسی شده‌اند. این مکتب عموماً معرفت اضطراری (فطری) را از طریق روایات، بخشی از معارف الهی می‌دانست که خداوند در فطرت انسان نهاده است. همچنین، مسئله تکلیف به معرفت پیش از نظر و استدلال در اندیشه شیخ صدوق و دیگر متقدمین قم مطرح می‌گردد&lt;ref&gt;همان، ص151- 119&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گفتار چهارم: معرفت اضطراری در اندیشه‌های اصحاب حدیث: محتوای این گفتار به بررسی آراء اصحاب حدیث (اهل‌سنت) در خصوص معرفت اختصاص دارد. این گروه عمدتاً عقل را ابزار مناسبی برای استدلال نمی‌دانستند و بر تعبّد به ظواهر آیات و روایات تأکید داشتند. این بخش نشان می‌دهد که اصحاب حدیث، معرفت اضطراری (اعم از فطری و غیر اختیاری) را امری پذیرفته‌شده می‌دانستند، اما آن را تنها از طریق حواس و امور ظاهری قابل حصول می‌دیدند&lt;ref&gt;همان، ص180- 153&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گفتار چهارم: معرفت اضطراری در اندیشه‌های اصحاب حدیث: محتوای این گفتار به بررسی آراء اصحاب حدیث (اهل‌سنت) در خصوص معرفت اختصاص دارد. این گروه عمدتاً عقل را ابزار مناسبی برای استدلال نمی‌دانستند و بر تعبّد به ظواهر آیات و روایات تأکید داشتند. این بخش نشان می‌دهد که اصحاب حدیث، معرفت اضطراری (اعم از فطری و غیر اختیاری) را امری پذیرفته‌شده می‌دانستند، اما آن را تنها از طریق حواس و امور ظاهری قابل حصول می‌دیدند&lt;ref&gt;همان، ص180- 153&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l45">خط ۴۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گفتار پنجم: معرفت اضطراری در اندیشه معتزله: این فصل به بررسی دیدگاه مکتب کلامی معتزله می‌پردازد. معتزله عموماً معرفت الهی را اکتسابی و مستلزم نظر و استدلال می‌دانستند و معرفت اضطراری را در مورد شناخت خدا رد می‌کردند. این دیدگاه، اساس نظریه «وجوب نظر» و «اولین تکلیف» (که همان کسب معرفت از راه عقل است) را تشکیل می‌داد. معتزله همچنین دیدگاه‌های متفاوتی در مورد معرفت طبیعی انسان داشتند و بر تأثیر اراده و اختیار انسان در حصول معرفت تأکید می‌کردند&lt;ref&gt;همان، ص222- 181&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گفتار پنجم: معرفت اضطراری در اندیشه معتزله: این فصل به بررسی دیدگاه مکتب کلامی معتزله می‌پردازد. معتزله عموماً معرفت الهی را اکتسابی و مستلزم نظر و استدلال می‌دانستند و معرفت اضطراری را در مورد شناخت خدا رد می‌کردند. این دیدگاه، اساس نظریه «وجوب نظر» و «اولین تکلیف» (که همان کسب معرفت از راه عقل است) را تشکیل می‌داد. معتزله همچنین دیدگاه‌های متفاوتی در مورد معرفت طبیعی انسان داشتند و بر تأثیر اراده و اختیار انسان در حصول معرفت تأکید می‌کردند&lt;ref&gt;همان، ص222- 181&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گفتار ششم: معرفت اضطراری در اندیشه امامیان در مدرسه بغداد: این گفتار به مکتب متأخر امامیه در بغداد (شامل شیخ مفید و سید مرتضی) اختصاص دارد. این مدرسه که بیشتر متأثر از روش‌های کلامی بود، دیدگاه‌های پیشین امامیه (کوفه و قم) در مورد معرفت اضطراری را با مفاهیم کلامی آمیخت. در این مکتب، معرفت اضطراری (به معنای عام) به تدریج جای خود را به معرفت اکتسابی داد، اگرچه سید مرتضی و شیخ مفید هنوز به نوعی از معرفت ضروری یا بدیهی (فطری) در نظام معرفتی خود معتقد بودند&lt;ref&gt;همان، ص246- 223&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گفتار ششم: معرفت اضطراری در اندیشه امامیان در مدرسه بغداد: این گفتار به مکتب متأخر امامیه در بغداد (شامل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مفید، محمد بن محمد|</ins>شیخ مفید<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سید مرتضی، علی بن حسین|</ins>سید مرتضی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>) اختصاص دارد. این مدرسه که بیشتر متأثر از روش‌های کلامی بود، دیدگاه‌های پیشین امامیه (کوفه و قم) در مورد معرفت اضطراری را با مفاهیم کلامی آمیخت. در این مکتب، معرفت اضطراری (به معنای عام) به تدریج جای خود را به معرفت اکتسابی داد، اگرچه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سید مرتضی، علی بن حسین|</ins>سید مرتضی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مفید، محمد بن محمد|</ins>شیخ مفید<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>هنوز به نوعی از معرفت ضروری یا بدیهی (فطری) در نظام معرفتی خود معتقد بودند&lt;ref&gt;همان، ص246- 223&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جمع‌بندی دیدگاه‌ها و جمع‌بندی نهایی: در این بخش، دیدگاه‌های شش‌گانه مقایسه می‌شود و ملاک و معیار معرفت اضطراری، رابطه آن با نظر و استدلال، و همچنین مسئله تکلیف نخستین از منظر هر مکتب خلاصه می‌گردد. نتیجه نهایی این است که در اندیشه‌های امامیه اولیه، معرفت اضطراری (فطری) نقش محوری داشته که در دوره‌های بعدی در معرض تحول و تفسیرهای متفاوت قرار گرفته است&lt;ref&gt;همان، ص263- 247&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جمع‌بندی دیدگاه‌ها و جمع‌بندی نهایی: در این بخش، دیدگاه‌های شش‌گانه مقایسه می‌شود و ملاک و معیار معرفت اضطراری، رابطه آن با نظر و استدلال، و همچنین مسئله تکلیف نخستین از منظر هر مکتب خلاصه می‌گردد. نتیجه نهایی این است که در اندیشه‌های امامیه اولیه، معرفت اضطراری (فطری) نقش محوری داشته که در دوره‌های بعدی در معرض تحول و تفسیرهای متفاوت قرار گرفته است&lt;ref&gt;همان، ص263- 247&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%AA_%D8%A7%D8%B6%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D9%82%D8%B1%D9%88%D9%86_%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=801036&oldid=prev 2025-10-13T13:21:20Z

<p>جایگزینی متن - &#039; ،&#039; به &#039;،&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۳ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۵۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l39">خط ۳۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گفتار دوم: معرفت اضطراری در اندیشه امامیان در مدرسه کوفه: این گفتار جریان فکری امامیه در کوفه را تحلیل می‌کند. نویسنده گزارش‌های تاریخی مربوط به آراء متکلمین کوفه مانند هشام بن حکم را بررسی کرده و دیدگاه‌های مختلف آنان در مورد معرفت اضطراری و اکتسابی (به معنای عام و خاص) و همچنین رابطه آن با عقل و جزئی‌ورزی را شرح می‌دهد. در این مدرسه، برخی اصحاب امامیه معرفت خدا را امری ضروری و فطری می‌دانستند، در حالی که برخی دیگر بر نقش نظر و استدلال تأکید داشتند&lt;ref&gt;همان، ص118- 49&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گفتار دوم: معرفت اضطراری در اندیشه امامیان در مدرسه کوفه: این گفتار جریان فکری امامیه در کوفه را تحلیل می‌کند. نویسنده گزارش‌های تاریخی مربوط به آراء متکلمین کوفه مانند هشام بن حکم را بررسی کرده و دیدگاه‌های مختلف آنان در مورد معرفت اضطراری و اکتسابی (به معنای عام و خاص) و همچنین رابطه آن با عقل و جزئی‌ورزی را شرح می‌دهد. در این مدرسه، برخی اصحاب امامیه معرفت خدا را امری ضروری و فطری می‌دانستند، در حالی که برخی دیگر بر نقش نظر و استدلال تأکید داشتند&lt;ref&gt;همان، ص118- 49&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گفتار سوم: معرفت اضطراری در اندیشه امامیان در مدرسه قم: این بخش دیدگاه‌های امامیه در مدرسه قم را مورد مطالعه قرار می‌دهد که بر اساس نقل و روایت حدیث استوار بود. متکلمانی چون احمد بن محمد بن عیسی، محمد بن حسن صفار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قمی ، </del>سعد بن عبدالله اشعری و شیخ صدوق بررسی شده‌اند. این مکتب عموماً معرفت اضطراری (فطری) را از طریق روایات، بخشی از معارف الهی می‌دانست که خداوند در فطرت انسان نهاده است. همچنین، مسئله تکلیف به معرفت پیش از نظر و استدلال در اندیشه شیخ صدوق و دیگر متقدمین قم مطرح می‌گردد&lt;ref&gt;همان، ص151- 119&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گفتار سوم: معرفت اضطراری در اندیشه امامیان در مدرسه قم: این بخش دیدگاه‌های امامیه در مدرسه قم را مورد مطالعه قرار می‌دهد که بر اساس نقل و روایت حدیث استوار بود. متکلمانی چون احمد بن محمد بن عیسی، محمد بن حسن صفار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قمی، </ins>سعد بن عبدالله اشعری و شیخ صدوق بررسی شده‌اند. این مکتب عموماً معرفت اضطراری (فطری) را از طریق روایات، بخشی از معارف الهی می‌دانست که خداوند در فطرت انسان نهاده است. همچنین، مسئله تکلیف به معرفت پیش از نظر و استدلال در اندیشه شیخ صدوق و دیگر متقدمین قم مطرح می‌گردد&lt;ref&gt;همان، ص151- 119&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گفتار چهارم: معرفت اضطراری در اندیشه‌های اصحاب حدیث: محتوای این گفتار به بررسی آراء اصحاب حدیث (اهل‌سنت) در خصوص معرفت اختصاص دارد. این گروه عمدتاً عقل را ابزار مناسبی برای استدلال نمی‌دانستند و بر تعبّد به ظواهر آیات و روایات تأکید داشتند. این بخش نشان می‌دهد که اصحاب حدیث، معرفت اضطراری (اعم از فطری و غیر اختیاری) را امری پذیرفته‌شده می‌دانستند، اما آن را تنها از طریق حواس و امور ظاهری قابل حصول می‌دیدند&lt;ref&gt;همان، ص180- 153&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گفتار چهارم: معرفت اضطراری در اندیشه‌های اصحاب حدیث: محتوای این گفتار به بررسی آراء اصحاب حدیث (اهل‌سنت) در خصوص معرفت اختصاص دارد. این گروه عمدتاً عقل را ابزار مناسبی برای استدلال نمی‌دانستند و بر تعبّد به ظواهر آیات و روایات تأکید داشتند. این بخش نشان می‌دهد که اصحاب حدیث، معرفت اضطراری (اعم از فطری و غیر اختیاری) را امری پذیرفته‌شده می‌دانستند، اما آن را تنها از طریق حواس و امور ظاهری قابل حصول می‌دیدند&lt;ref&gt;همان، ص180- 153&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-801016:rev-801036 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%AA_%D8%A7%D8%B6%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D9%82%D8%B1%D9%88%D9%86_%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=801016&oldid=prev 2025-10-13T13:18:21Z

<p>جایگزینی متن - &#039;( &#039; به &#039;(&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۳ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۴۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7">خط ۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[امیر خانی، علی]] (نويسنده)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[امیر خانی، علی]] (نويسنده)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پژوهشگاه قرآن و حدیث. پژوهشکده کلام اهل بیت علیهم‌السلام]] (سایر)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پژوهشگاه قرآن و حدیث. پژوهشکده کلام اهل بیت علیهم‌السلام]] (سایر)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[وزارت علوم، تحقیقات و فناوری. پژوهشگاه قرآن و حدیث]] ( سایر)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[وزارت علوم، تحقیقات و فناوری. پژوهشگاه قرآن و حدیث]] (سایر)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = فارسی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = فارسی</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-800532:rev-801016 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%AA_%D8%A7%D8%B6%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D9%82%D8%B1%D9%88%D9%86_%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=800532&oldid=prev 2025-10-11T07:31:28Z

<p>جایگزینی متن - &#039; ]]&#039; به &#039;]]&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۱ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۰۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l6">خط ۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآوران =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآوران =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[امیر خانی، علی]] (نويسنده)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[امیر خانی، علی]] (نويسنده)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پژوهشگاه قرآن و حدیث. پژوهشکده کلام اهل بیت علیهم‌السلام ]] (سایر)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پژوهشگاه قرآن و حدیث. پژوهشکده کلام اهل بیت علیهم‌السلام]] (سایر)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[وزارت علوم، تحقیقات و فناوری. پژوهشگاه قرآن و حدیث]] ( سایر)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[وزارت علوم، تحقیقات و فناوری. پژوهشگاه قرآن و حدیث]] ( سایر)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td></tr> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%AA_%D8%A7%D8%B6%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D9%82%D8%B1%D9%88%D9%86_%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=800441&oldid=prev 2025-10-11T04:03:48Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR63351J1.jpg | عنوان = معرفت اضطراری در قرون نخستین اسلامی | عنوان‌های دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/w/index.php?title=%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1_%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%8C_%D8%B9%D9%84%DB%8C&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="امیر خانی، علی (صفحه وجود ندارد)">امیر خانی، علی</a> (نويسنده) <a href="/w/index.php?title=%D9%BE%DA%98%D9%88%D9%87%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86_%D9%88_%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D8%AB._%D9%BE%DA%98%D9%88%D9%87%D8%B4%DA%A9%D8%AF%D9%87_%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%87%D9%84_%D8%A8%DB%8C%D8%AA_%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87%D9%85%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="پژوهشگاه قرآن و حدیث. پژوهشکده کلام اهل بیت علیهم‌السلام (صفحه وجود ندارد)">پژوهشگاه قرآن و حدیث. پژوهشکده کلام اهل بیت علیهم‌السلام </a> (سایر) وزارت علوم، تحقی...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR63351J1.jpg<br /> | عنوان = معرفت اضطراری در قرون نخستین اسلامی<br /> | عنوان‌های دیگر = <br /> | پدیدآورندگان<br /> | پدیدآوران = <br /> [[امیر خانی، علی]] (نويسنده)<br /> [[پژوهشگاه قرآن و حدیث. پژوهشکده کلام اهل بیت علیهم‌السلام ]] (سایر)<br /> [[وزارت علوم، تحقیقات و فناوری. پژوهشگاه قرآن و حدیث]] ( سایر)<br /> |زبان<br /> | زبان = فارسی<br /> | کد کنگره = -- -- BP <br /> | موضوع =<br /> |ناشر <br /> | ناشر = مؤسسه علمی فرهنگی دار الحديث. سازمان چاپ و نشر<br /> | مکان نشر = ایران - قم<br /> | سال نشر = 1396ش<br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE63351AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ = 1<br /> | شابک = -<br /> | تعداد جلد = 1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور = 63351<br /> | کتابخوان همراه نور = 63351<br /> | کد پدیدآور = 59199<br /> | پس از = <br /> | پیش از = <br /> }}<br /> '''معرفت اضطراری در قرون نخستین اسلامی'''، اثر [[علی امیرخانی]] (متولد 1358ش)، نویسنده و پژوهشگر در حوزه کلام اسلامی و حدیث که به بررسی و تحلیل مفهوم معرفت اضطراری (بدیهی و فطری) خدا در سیر تحولات اندیشه اسلامی در قرون اولیه می‌پردازد و دیدگاه‌های مکاتب کلامی مختلف، به‌ویژه امامیه را، در این زمینه مقایسه می‌کند.<br /> <br /> ==ساختار==<br /> کتاب شامل یک مقدمه (سخن پژوهشکده و پیش‌گفتار) و شش گفتار اصلی است که با یک جمع‌بندی نهایی و کتاب‌نامه خاتمه می‌یابد.<br /> <br /> ==سبک نگارش==<br /> سبک نگارش این اثر تحلیلی، تطبیقی و مبتنی بر منابع تاریخی است و نویسنده با استفاده از روش تاریخی - کلامی، آرای اصحاب امامیه (کوفه و قم و بغداد)، را با شواهد روایی و تاریخی در موضوع معرفت اضطراری، تبیین نموده و با آرای معتزله و اهل‌حدیث مقایسه می‌کند تا تاثیر و تاثر احتمالی را به تصویر کشد و نشان می‌دهد که نظام واژگانی کلام امامیه با نظام واژگانی فلسفه و منطق ارسطویی متفاوت بوده است و به تقدم نظریه‌پردازی کلامی (حداقل در مساله معرفت) بر معتزله و اهل‌حدیث اشاره می‌کند. &lt;ref&gt;پیشگفتار نویسنده، ص19- 18&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> ==گزارش محتوا==<br /> گفتار اول: مفهوم‌شناسی: این بخش به تبیین مفاهیم اصلی معرفت‌شناختی می‌پردازد. ابتدا نسبت واژگان «معرفت» و «علم» و معانی لغوی و اصطلاحی آن‌ها بررسی می‌شود و سپس انواع معرفت‌ها تفکیک بیان می‌گردد. نویسنده ضمن تعریف معرفت اضطراری (شناختی که بدون نیاز به نظر و استدلال حاصل می‌شود و در قلمرو اراده و اختیار انسان نبوده است)، آن را به دو نوع عام (فراتر از امور فطری- همه معارف) و خاص (معرفت اضطراری در امور فطری-معرفت الله) تقسیم کرده و ملاک اضطراری بودن معرفت را بررسی می‌کند. همچنین تفاوت‌های معنایی میان معرفت ضروری، فطری و اکتسابی توضیح داده می‌شود&lt;ref&gt;متن کتاب، ص48- 31&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> گفتار دوم: معرفت اضطراری در اندیشه امامیان در مدرسه کوفه: این گفتار جریان فکری امامیه در کوفه را تحلیل می‌کند. نویسنده گزارش‌های تاریخی مربوط به آراء متکلمین کوفه مانند هشام بن حکم را بررسی کرده و دیدگاه‌های مختلف آنان در مورد معرفت اضطراری و اکتسابی (به معنای عام و خاص) و همچنین رابطه آن با عقل و جزئی‌ورزی را شرح می‌دهد. در این مدرسه، برخی اصحاب امامیه معرفت خدا را امری ضروری و فطری می‌دانستند، در حالی که برخی دیگر بر نقش نظر و استدلال تأکید داشتند&lt;ref&gt;همان، ص118- 49&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> گفتار سوم: معرفت اضطراری در اندیشه امامیان در مدرسه قم: این بخش دیدگاه‌های امامیه در مدرسه قم را مورد مطالعه قرار می‌دهد که بر اساس نقل و روایت حدیث استوار بود. متکلمانی چون احمد بن محمد بن عیسی، محمد بن حسن صفار قمی ، سعد بن عبدالله اشعری و شیخ صدوق بررسی شده‌اند. این مکتب عموماً معرفت اضطراری (فطری) را از طریق روایات، بخشی از معارف الهی می‌دانست که خداوند در فطرت انسان نهاده است. همچنین، مسئله تکلیف به معرفت پیش از نظر و استدلال در اندیشه شیخ صدوق و دیگر متقدمین قم مطرح می‌گردد&lt;ref&gt;همان، ص151- 119&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> گفتار چهارم: معرفت اضطراری در اندیشه‌های اصحاب حدیث: محتوای این گفتار به بررسی آراء اصحاب حدیث (اهل‌سنت) در خصوص معرفت اختصاص دارد. این گروه عمدتاً عقل را ابزار مناسبی برای استدلال نمی‌دانستند و بر تعبّد به ظواهر آیات و روایات تأکید داشتند. این بخش نشان می‌دهد که اصحاب حدیث، معرفت اضطراری (اعم از فطری و غیر اختیاری) را امری پذیرفته‌شده می‌دانستند، اما آن را تنها از طریق حواس و امور ظاهری قابل حصول می‌دیدند&lt;ref&gt;همان، ص180- 153&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> گفتار پنجم: معرفت اضطراری در اندیشه معتزله: این فصل به بررسی دیدگاه مکتب کلامی معتزله می‌پردازد. معتزله عموماً معرفت الهی را اکتسابی و مستلزم نظر و استدلال می‌دانستند و معرفت اضطراری را در مورد شناخت خدا رد می‌کردند. این دیدگاه، اساس نظریه «وجوب نظر» و «اولین تکلیف» (که همان کسب معرفت از راه عقل است) را تشکیل می‌داد. معتزله همچنین دیدگاه‌های متفاوتی در مورد معرفت طبیعی انسان داشتند و بر تأثیر اراده و اختیار انسان در حصول معرفت تأکید می‌کردند&lt;ref&gt;همان، ص222- 181&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> گفتار ششم: معرفت اضطراری در اندیشه امامیان در مدرسه بغداد: این گفتار به مکتب متأخر امامیه در بغداد (شامل شیخ مفید و سید مرتضی) اختصاص دارد. این مدرسه که بیشتر متأثر از روش‌های کلامی بود، دیدگاه‌های پیشین امامیه (کوفه و قم) در مورد معرفت اضطراری را با مفاهیم کلامی آمیخت. در این مکتب، معرفت اضطراری (به معنای عام) به تدریج جای خود را به معرفت اکتسابی داد، اگرچه سید مرتضی و شیخ مفید هنوز به نوعی از معرفت ضروری یا بدیهی (فطری) در نظام معرفتی خود معتقد بودند&lt;ref&gt;همان، ص246- 223&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> جمع‌بندی دیدگاه‌ها و جمع‌بندی نهایی: در این بخش، دیدگاه‌های شش‌گانه مقایسه می‌شود و ملاک و معیار معرفت اضطراری، رابطه آن با نظر و استدلال، و همچنین مسئله تکلیف نخستین از منظر هر مکتب خلاصه می‌گردد. نتیجه نهایی این است که در اندیشه‌های امامیه اولیه، معرفت اضطراری (فطری) نقش محوری داشته که در دوره‌های بعدی در معرض تحول و تفسیرهای متفاوت قرار گرفته است&lt;ref&gt;همان، ص263- 247&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> ==پانویس==<br /> &lt;references /&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> مقدمه و متن کتاب.<br /> <br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> <br /> [[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br /> [[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ مهر 1404 توسط عباس مکرمی]]<br /> [[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ مهر 1404 توسط فریدون سبحانی]]</div>

A-esmaeili