https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B5%D8%A7%D8%A8%D9%8A%D8%AD_%28%D9%84%D8%A7%D8%B0%D9%82%DB%8C%29 2026-06-16T13:03:10Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.39.0 https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B5%D8%A7%D8%A8%D9%8A%D8%AD_(%D9%84%D8%A7%D8%B0%D9%82%DB%8C)&diff=825983&oldid=prev 2026-05-13T14:59:08Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۳ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۲۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l27">خط ۲۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{کاربردهای دیگر| مشکاة المصابيح (ابهام‌زدایی)}}</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''مشکاة المصابيح''' تألیف [[لاذقي، مصطفي بن قباد|مصطفی بن قباد لاذقی]]، تصحیح و تحقیق [[حق‌پرست، امين|امین حق‌پرست]]؛ این کتاب یکی از کتاب‌های لغت برجای‌مانده از دوران پیشین، فرهنگ لغت عربی ـ فارسی است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''مشکاة المصابيح''' تألیف [[لاذقي، مصطفي بن قباد|مصطفی بن قباد لاذقی]]، تصحیح و تحقیق [[حق‌پرست، امين|امین حق‌پرست]]؛ این کتاب یکی از کتاب‌های لغت برجای‌مانده از دوران پیشین، فرهنگ لغت عربی ـ فارسی است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B5%D8%A7%D8%A8%D9%8A%D8%AD_(%D9%84%D8%A7%D8%B0%D9%82%DB%8C)&diff=815595&oldid=prev 2026-01-18T05:26:49Z

<p>A-esmaili صفحهٔ <a href="/wiki/%D9%85%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B5%D8%A7%D8%A8%D9%8A%D8%AD" title="مشکاة المصابيح">مشکاة المصابيح</a> را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به <a href="/wiki/%D9%85%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B5%D8%A7%D8%A8%D9%8A%D8%AD_(%D9%84%D8%A7%D8%B0%D9%82%DB%8C)" title="مشکاة المصابيح (لاذقی)">مشکاة المصابيح (لاذقی)</a> منتقل کرد</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۵۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="fa"><div class="mw-diff-empty">(بدون تفاوت)</div> </td></tr></table>

A-esmaili https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B5%D8%A7%D8%A8%D9%8A%D8%AD_(%D9%84%D8%A7%D8%B0%D9%82%DB%8C)&diff=810222&oldid=prev 2025-12-09T09:56:28Z

<p>جایگزینی متن - &#039; .&#039; به &#039;.&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۹ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۲۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l30">خط ۳۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فرهنگ‌های لغت هماره از منابع تحقیق در زبان و ادب فارسی بوده‌اند. از آن میان فرهنگ‌های عربی ـ فارسی از حیث برابرهای فارسی موجود در این کتب که خود گاه لغاتی تازه را شامل می‌شود و هم از حیث برابرگذاری واژگانی میان دو زبان حایز اهمیت و ویژگی است. امکان کشف ظرفیت‌های زبان فارسی از طریق دقت در لغات برابرنهاده از قابلیت‌های مهم این کتاب‌هاست. کتاب‌های لغت عربی ـ فارسی افزون بر کارکردی که در زمان تألیف داشته‌اند، امروزه دارای فواید ارزشمندی از نظر تحقیق در زبان فارسی و عربی هستند. برخی از فواید آنها مانند دیگر کتاب‌های خطی عام است؛ مثل حفظ صورت گویشی لغات و نشان‌دادن تغییرات واژگان در طول زمان از طریق حرکت‌گذاری، برخی دیگر ویژۀ اینگونه کتب است؛ از قبیل: واژه‌های ساده و شیرین فارسی که در این کتب برابر کلمات عربی نهاده شده، امروزه می‌تواند در امر واژه‌گزینی به کار محققان آید؛ اسامی بسیاری از جانوران، گیاهان و معادن در این کتب حفظ شده است؛ برخی کلمات امروزه در زبان فارسی نامفهوم و ناآشناست و فهم آن از طریق معادل عربی آنها میسر است؛ بسیاری از مدخل‌های کتب لغت عربی ـ فارسی لغات دخیل هستند که شمار زیادی از آنها فارسی است و .... .</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فرهنگ‌های لغت هماره از منابع تحقیق در زبان و ادب فارسی بوده‌اند. از آن میان فرهنگ‌های عربی ـ فارسی از حیث برابرهای فارسی موجود در این کتب که خود گاه لغاتی تازه را شامل می‌شود و هم از حیث برابرگذاری واژگانی میان دو زبان حایز اهمیت و ویژگی است. امکان کشف ظرفیت‌های زبان فارسی از طریق دقت در لغات برابرنهاده از قابلیت‌های مهم این کتاب‌هاست. کتاب‌های لغت عربی ـ فارسی افزون بر کارکردی که در زمان تألیف داشته‌اند، امروزه دارای فواید ارزشمندی از نظر تحقیق در زبان فارسی و عربی هستند. برخی از فواید آنها مانند دیگر کتاب‌های خطی عام است؛ مثل حفظ صورت گویشی لغات و نشان‌دادن تغییرات واژگان در طول زمان از طریق حرکت‌گذاری، برخی دیگر ویژۀ اینگونه کتب است؛ از قبیل: واژه‌های ساده و شیرین فارسی که در این کتب برابر کلمات عربی نهاده شده، امروزه می‌تواند در امر واژه‌گزینی به کار محققان آید؛ اسامی بسیاری از جانوران، گیاهان و معادن در این کتب حفظ شده است؛ برخی کلمات امروزه در زبان فارسی نامفهوم و ناآشناست و فهم آن از طریق معادل عربی آنها میسر است؛ بسیاری از مدخل‌های کتب لغت عربی ـ فارسی لغات دخیل هستند که شمار زیادی از آنها فارسی است و.....</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یکی از کتاب‌های لغت برجای‌مانده از دوران پیشین، فرهنگ لغت عربی ـ فارسی «مشکاة المصابیح» تألیف [[لاذقي، مصطفي بن قباد|مصطفی بن قباد لاذقی]] است. [[تورنبرگ، کارل یوهانس|تورنبرگ]] تاریخ درگذشت مؤلف را بدون هیچ سند و مدرکی 722 قمری بیان کرده است. اگر این قول صحیح باشد، زمان تدوین اثر را باید اواخر قرن هفتم و اوایل قرن هشتم دانست. با دقت‌نظر در متن این فرهنگ مشخص می‌شود منابع کار مؤلف به‌ویژه در اسم‌ها کتاب‌هایی نظیر «الأسماء فی الأسماء»، «السامی فی الأسامی» و فرهنگ‌های مقدم نظیر آثار [[زمخشری، محمود بن عمر|زمخشری]] بوده است. البته از نظر سبک‌شناسی فرهنگ‌ها می‌دانیم که فرهنگ‌های لغت ابتدا به صورت موضوعی تدوین شده‌اند و تدوین الفبایی مربوط به فرهنگ‌های متأخرتر است. بنابراین حدود تألیف این کتاب باید نزدیک باشد به کتاب‌هایی نظیر «مهذب الأسماء»، «تاج الأسامی» و «دستور الإخوان».</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یکی از کتاب‌های لغت برجای‌مانده از دوران پیشین، فرهنگ لغت عربی ـ فارسی «مشکاة المصابیح» تألیف [[لاذقي، مصطفي بن قباد|مصطفی بن قباد لاذقی]] است. [[تورنبرگ، کارل یوهانس|تورنبرگ]] تاریخ درگذشت مؤلف را بدون هیچ سند و مدرکی 722 قمری بیان کرده است. اگر این قول صحیح باشد، زمان تدوین اثر را باید اواخر قرن هفتم و اوایل قرن هشتم دانست. با دقت‌نظر در متن این فرهنگ مشخص می‌شود منابع کار مؤلف به‌ویژه در اسم‌ها کتاب‌هایی نظیر «الأسماء فی الأسماء»، «السامی فی الأسامی» و فرهنگ‌های مقدم نظیر آثار [[زمخشری، محمود بن عمر|زمخشری]] بوده است. البته از نظر سبک‌شناسی فرهنگ‌ها می‌دانیم که فرهنگ‌های لغت ابتدا به صورت موضوعی تدوین شده‌اند و تدوین الفبایی مربوط به فرهنگ‌های متأخرتر است. بنابراین حدود تألیف این کتاب باید نزدیک باشد به کتاب‌هایی نظیر «مهذب الأسماء»، «تاج الأسامی» و «دستور الإخوان».</div></td></tr> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B5%D8%A7%D8%A8%D9%8A%D8%AD_(%D9%84%D8%A7%D8%B0%D9%82%DB%8C)&diff=806228&oldid=prev 2025-11-06T06:12:13Z

<p>جایگزینی متن - &#039;فارسي&#039; به &#039;فارسی&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۶ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۴۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l11">خط ۱۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره =‏2ل2ف / 6636 PJ  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره =‏2ل2ف / 6636 PJ  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع = زبان عربي -- واژه نامه‌‎ها -- <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسي </del>-- متون قديمي تا قرن 14</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع = زبان عربي -- واژه نامه‌‎ها -- <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسی </ins>-- متون قديمي تا قرن 14</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر =انتشارات دکتر محمود افشار يزدي -سخن</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر =انتشارات دکتر محمود افشار يزدي -سخن</div></td></tr> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B5%D8%A7%D8%A8%D9%8A%D8%AD_(%D9%84%D8%A7%D8%B0%D9%82%DB%8C)&diff=746089&oldid=prev 2024-08-07T20:37:34Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۸ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۰:۰۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l56">خط ۵۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌شناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌شناسی]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده: زبان و ادبیات عربی]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(مرداد) باقی زاده]]  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(مرداد) باقی زاده]]  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 مرداد 1403</ins>]]</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-746088:rev-746089 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B5%D8%A7%D8%A8%D9%8A%D8%AD_(%D9%84%D8%A7%D8%B0%D9%82%DB%8C)&diff=746088&oldid=prev 2024-08-07T20:36:20Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۸ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۰:۰۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l27">خط ۲۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''مشکاة المصابيح''' تألیف مصطفی بن قباد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لاذقی، </del>تصحیح و تحقیق امین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حق‌پرست؛ </del>این کتاب یکی از کتاب‌های لغت برجای‌مانده از دوران پیشین، فرهنگ لغت عربی ـ فارسی است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''مشکاة المصابيح''' تألیف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[لاذقي، مصطفي بن قباد|</ins>مصطفی بن قباد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لاذقی]]، </ins>تصحیح و تحقیق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[حق‌پرست، امين|</ins>امین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حق‌پرست]]؛ </ins>این کتاب یکی از کتاب‌های لغت برجای‌مانده از دوران پیشین، فرهنگ لغت عربی ـ فارسی است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فرهنگ‌های لغت هماره از منابع تحقیق در زبان و ادب فارسی بوده‌اند. از آن میان فرهنگ‌های عربی ـ فارسی از حیث برابرهای فارسی موجود در این کتب که خود گاه لغاتی تازه را شامل می‌شود و هم از حیث برابرگذاری واژگانی میان دو زبان حایز اهمیت و ویژگی است. امکان کشف ظرفیت‌های زبان فارسی از طریق دقت در لغات برابرنهاده از قابلیت‌های مهم این کتاب‌هاست. کتاب‌های لغت عربی ـ فارسی افزون بر کارکردی که در زمان تألیف داشته‌اند، امروزه دارای فواید ارزشمندی از نظر تحقیق در زبان فارسی و عربی هستند. برخی از فواید آنها مانند دیگر کتاب‌های خطی عام است؛ مثل حفظ صورت گویشی لغات و نشان‌دادن تغییرات واژگان در طول زمان از طریق حرکت‌گذاری، برخی دیگر ویژۀ اینگونه کتب است؛ از قبیل: واژه‌های ساده و شیرین فارسی که در این کتب برابر کلمات عربی نهاده شده، امروزه می‌تواند در امر واژه‌گزینی به کار محققان آید؛ اسامی بسیاری از جانوران، گیاهان و معادن در این کتب حفظ شده است؛ برخی کلمات امروزه در زبان فارسی نامفهوم و ناآشناست و فهم آن از طریق معادل عربی آنها میسر است؛ بسیاری از مدخل‌های کتب لغت عربی ـ فارسی لغات دخیل هستند که شمار زیادی از آنها فارسی است و .... .</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فرهنگ‌های لغت هماره از منابع تحقیق در زبان و ادب فارسی بوده‌اند. از آن میان فرهنگ‌های عربی ـ فارسی از حیث برابرهای فارسی موجود در این کتب که خود گاه لغاتی تازه را شامل می‌شود و هم از حیث برابرگذاری واژگانی میان دو زبان حایز اهمیت و ویژگی است. امکان کشف ظرفیت‌های زبان فارسی از طریق دقت در لغات برابرنهاده از قابلیت‌های مهم این کتاب‌هاست. کتاب‌های لغت عربی ـ فارسی افزون بر کارکردی که در زمان تألیف داشته‌اند، امروزه دارای فواید ارزشمندی از نظر تحقیق در زبان فارسی و عربی هستند. برخی از فواید آنها مانند دیگر کتاب‌های خطی عام است؛ مثل حفظ صورت گویشی لغات و نشان‌دادن تغییرات واژگان در طول زمان از طریق حرکت‌گذاری، برخی دیگر ویژۀ اینگونه کتب است؛ از قبیل: واژه‌های ساده و شیرین فارسی که در این کتب برابر کلمات عربی نهاده شده، امروزه می‌تواند در امر واژه‌گزینی به کار محققان آید؛ اسامی بسیاری از جانوران، گیاهان و معادن در این کتب حفظ شده است؛ برخی کلمات امروزه در زبان فارسی نامفهوم و ناآشناست و فهم آن از طریق معادل عربی آنها میسر است؛ بسیاری از مدخل‌های کتب لغت عربی ـ فارسی لغات دخیل هستند که شمار زیادی از آنها فارسی است و .... .</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یکی از کتاب‌های لغت برجای‌مانده از دوران پیشین، فرهنگ لغت عربی ـ فارسی «مشکاة المصابیح» تألیف مصطفی بن قباد لاذقی است. تورنبرگ تاریخ درگذشت مؤلف را بدون هیچ سند و مدرکی 722 قمری بیان کرده است. اگر این قول صحیح باشد، زمان تدوین اثر را باید اواخر قرن هفتم و اوایل قرن هشتم دانست. با دقت‌نظر در متن این فرهنگ مشخص می‌شود منابع کار مؤلف به‌ویژه در اسم‌ها کتاب‌هایی نظیر «الأسماء فی الأسماء»، «السامی فی الأسامی» و فرهنگ‌های مقدم نظیر آثار زمخشری بوده است. البته از نظر سبک‌شناسی فرهنگ‌ها می‌دانیم که فرهنگ‌های لغت ابتدا به صورت موضوعی تدوین شده‌اند و تدوین الفبایی مربوط به فرهنگ‌های متأخرتر است. بنابراین حدود تألیف این کتاب باید نزدیک باشد به کتاب‌هایی نظیر «مهذب الأسماء»، «تاج الأسامی» و «دستور الإخوان».</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یکی از کتاب‌های لغت برجای‌مانده از دوران پیشین، فرهنگ لغت عربی ـ فارسی «مشکاة المصابیح» تألیف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[لاذقي، مصطفي بن قباد|</ins>مصطفی بن قباد لاذقی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[تورنبرگ، کارل یوهانس|</ins>تورنبرگ<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>تاریخ درگذشت مؤلف را بدون هیچ سند و مدرکی 722 قمری بیان کرده است. اگر این قول صحیح باشد، زمان تدوین اثر را باید اواخر قرن هفتم و اوایل قرن هشتم دانست. با دقت‌نظر در متن این فرهنگ مشخص می‌شود منابع کار مؤلف به‌ویژه در اسم‌ها کتاب‌هایی نظیر «الأسماء فی الأسماء»، «السامی فی الأسامی» و فرهنگ‌های مقدم نظیر آثار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[زمخشری، محمود بن عمر|</ins>زمخشری<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بوده است. البته از نظر سبک‌شناسی فرهنگ‌ها می‌دانیم که فرهنگ‌های لغت ابتدا به صورت موضوعی تدوین شده‌اند و تدوین الفبایی مربوط به فرهنگ‌های متأخرتر است. بنابراین حدود تألیف این کتاب باید نزدیک باشد به کتاب‌هایی نظیر «مهذب الأسماء»، «تاج الأسامی» و «دستور الإخوان».</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«مشکاة المصابیح» فرهنگ لغتی است منثور با مقدمۀ کوتاه به زبان عربی شامل حمد خدا و نعت پیامبر و نام کتاب و مؤلف و توضیح شیوۀ تنظیم لغات که فاقد شواهد شعری است. این کتاب که از جمله کتاب‌های لغت مفصل است، بر اساس ترتیب حروف الفبا با درنظرگرفتن حرکات سه‌گانه به شیوۀ باب و فصل (بدون قید کلمۀ فصل) تدوین شده است. هر یک از حروف الفبا یک باب است که پس از آن به ترتیب حروف الفبا تمام لغات یافته‌شده در آن باب گردآوری شده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«مشکاة المصابیح» فرهنگ لغتی است منثور با مقدمۀ کوتاه به زبان عربی شامل حمد خدا و نعت پیامبر و نام کتاب و مؤلف و توضیح شیوۀ تنظیم لغات که فاقد شواهد شعری است. این کتاب که از جمله کتاب‌های لغت مفصل است، بر اساس ترتیب حروف الفبا با درنظرگرفتن حرکات سه‌گانه به شیوۀ باب و فصل (بدون قید کلمۀ فصل) تدوین شده است. هر یک از حروف الفبا یک باب است که پس از آن به ترتیب حروف الفبا تمام لغات یافته‌شده در آن باب گردآوری شده است.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l38">خط ۳۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حدود هزار مدخل در این کتاب دربردارندۀ برابرها و حواشی ترکی است که جمع‌آوری آنها فهرستی از واژه‌های ترکی پیش از قرن دهم را ترتیب خواهد داد. همچنین می‌دانیم بیشتر کتاب‌های لغت در خراسان و ماوراءالنهر و هند تألیف شده‌اند و با توجه به اینکه محدودۀ جغرافیایی این تألیف آسیای صغیر است، این امر هم می‌تواند از جمله ویژگی‌های این کتاب به شمار آید.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حدود هزار مدخل در این کتاب دربردارندۀ برابرها و حواشی ترکی است که جمع‌آوری آنها فهرستی از واژه‌های ترکی پیش از قرن دهم را ترتیب خواهد داد. همچنین می‌دانیم بیشتر کتاب‌های لغت در خراسان و ماوراءالنهر و هند تألیف شده‌اند و با توجه به اینکه محدودۀ جغرافیایی این تألیف آسیای صغیر است، این امر هم می‌تواند از جمله ویژگی‌های این کتاب به شمار آید.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>افزون بر کتاب‌های «المصادر» و «تاج المصادر»، در متن یکی از نسخه‌ها کلمۀ «مجمل» آورده شده که اشاره به کتاب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«مجمل اللغة» </del>دارد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>افزون بر کتاب‌های «المصادر» و «تاج المصادر»، در متن یکی از نسخه‌ها کلمۀ «مجمل» آورده شده که اشاره به کتاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[مجمل اللغة]]» </ins>دارد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این کتاب فرهنگ لغتی الفبایی است که مؤلف در تنظیم آن حرف کلمه را باب و حرف دوم را فصل گرفته و افزون بر این حرکات سه‌گانۀ حرف اول را نیز در ترتیب لغات دخالت داده است. به این معنی که فتحه را بر ضمه و ضمه را بر کسره مقدم کرده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این کتاب فرهنگ لغتی الفبایی است که مؤلف در تنظیم آن حرف کلمه را باب و حرف دوم را فصل گرفته و افزون بر این حرکات سه‌گانۀ حرف اول را نیز در ترتیب لغات دخالت داده است. به این معنی که فتحه را بر ضمه و ضمه را بر کسره مقدم کرده است.</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-746049:rev-746088 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B5%D8%A7%D8%A8%D9%8A%D8%AD_(%D9%84%D8%A7%D8%B0%D9%82%DB%8C)&diff=746049&oldid=prev 2024-08-07T15:18:22Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR134299J1.jpg | عنوان =مشکاة المصابيح | عنوان‌های دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/w/index.php?title=%D9%84%D8%A7%D8%B0%D9%82%D9%8A%D8%8C_%D9%85%D8%B5%D8%B7%D9%81%D9%8A_%D8%A8%D9%86_%D9%82%D8%A8%D8%A7%D8%AF&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="لاذقي، مصطفي بن قباد (صفحه وجود ندارد)">لاذقي، مصطفي بن قباد</a> (نویسنده) <a href="/w/index.php?title=%D8%AD%D9%82%E2%80%8C%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%8C_%D8%A7%D9%85%D9%8A%D9%86&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="حق‌پرست، امين (صفحه وجود ندارد)">حق‌پرست، امين</a> (محقق) <a href="/w/index.php?title=%D8%B2%D8%B1%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D9%8A%D8%8C_%D8%A2%D9%8A%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="زرمحمدي، آيت‌الله (صفحه وجود ندارد)">زرمحمدي، آيت‌الله</a> (ویراستار) |زبان | زبان = | کد کنگره =‏2ل2ف / 6636 PJ | موضوع = زبان...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR134299J1.jpg<br /> | عنوان =مشکاة المصابيح<br /> | عنوان‌های دیگر =<br /> |پدیدآورندگان <br /> | پدیدآوران = <br /> [[لاذقي، مصطفي بن قباد]] (نویسنده)<br /> [[حق‌پرست، امين]] (محقق)<br /> [[زرمحمدي، آيت‌الله]] (ویراستار)<br /> |زبان <br /> | زبان =<br /> | کد کنگره =‏2ل2ف / 6636 PJ <br /> | موضوع = زبان عربي -- واژه نامه‌‎ها -- فارسي -- متون قديمي تا قرن 14<br /> |ناشر <br /> | ناشر =انتشارات دکتر محمود افشار يزدي -سخن<br /> | مکان نشر =ايران - تهران <br /> | سال نشر =1400ش. <br /> <br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE134299AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ = يکم <br /> | شابک =978-622-6441-78-0<br /> | تعداد جلد =<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور =<br /> | کتابخوان همراه نور =<br /> | کد پدیدآور =<br /> | پس از =<br /> | پیش از =<br /> }}<br /> '''مشکاة المصابيح''' تألیف مصطفی بن قباد لاذقی، تصحیح و تحقیق امین حق‌پرست؛ این کتاب یکی از کتاب‌های لغت برجای‌مانده از دوران پیشین، فرهنگ لغت عربی ـ فارسی است.<br /> <br /> ==گزارش کتاب==<br /> فرهنگ‌های لغت هماره از منابع تحقیق در زبان و ادب فارسی بوده‌اند. از آن میان فرهنگ‌های عربی ـ فارسی از حیث برابرهای فارسی موجود در این کتب که خود گاه لغاتی تازه را شامل می‌شود و هم از حیث برابرگذاری واژگانی میان دو زبان حایز اهمیت و ویژگی است. امکان کشف ظرفیت‌های زبان فارسی از طریق دقت در لغات برابرنهاده از قابلیت‌های مهم این کتاب‌هاست. کتاب‌های لغت عربی ـ فارسی افزون بر کارکردی که در زمان تألیف داشته‌اند، امروزه دارای فواید ارزشمندی از نظر تحقیق در زبان فارسی و عربی هستند. برخی از فواید آنها مانند دیگر کتاب‌های خطی عام است؛ مثل حفظ صورت گویشی لغات و نشان‌دادن تغییرات واژگان در طول زمان از طریق حرکت‌گذاری، برخی دیگر ویژۀ اینگونه کتب است؛ از قبیل: واژه‌های ساده و شیرین فارسی که در این کتب برابر کلمات عربی نهاده شده، امروزه می‌تواند در امر واژه‌گزینی به کار محققان آید؛ اسامی بسیاری از جانوران، گیاهان و معادن در این کتب حفظ شده است؛ برخی کلمات امروزه در زبان فارسی نامفهوم و ناآشناست و فهم آن از طریق معادل عربی آنها میسر است؛ بسیاری از مدخل‌های کتب لغت عربی ـ فارسی لغات دخیل هستند که شمار زیادی از آنها فارسی است و .... .<br /> <br /> یکی از کتاب‌های لغت برجای‌مانده از دوران پیشین، فرهنگ لغت عربی ـ فارسی «مشکاة المصابیح» تألیف مصطفی بن قباد لاذقی است. تورنبرگ تاریخ درگذشت مؤلف را بدون هیچ سند و مدرکی 722 قمری بیان کرده است. اگر این قول صحیح باشد، زمان تدوین اثر را باید اواخر قرن هفتم و اوایل قرن هشتم دانست. با دقت‌نظر در متن این فرهنگ مشخص می‌شود منابع کار مؤلف به‌ویژه در اسم‌ها کتاب‌هایی نظیر «الأسماء فی الأسماء»، «السامی فی الأسامی» و فرهنگ‌های مقدم نظیر آثار زمخشری بوده است. البته از نظر سبک‌شناسی فرهنگ‌ها می‌دانیم که فرهنگ‌های لغت ابتدا به صورت موضوعی تدوین شده‌اند و تدوین الفبایی مربوط به فرهنگ‌های متأخرتر است. بنابراین حدود تألیف این کتاب باید نزدیک باشد به کتاب‌هایی نظیر «مهذب الأسماء»، «تاج الأسامی» و «دستور الإخوان».<br /> <br /> «مشکاة المصابیح» فرهنگ لغتی است منثور با مقدمۀ کوتاه به زبان عربی شامل حمد خدا و نعت پیامبر و نام کتاب و مؤلف و توضیح شیوۀ تنظیم لغات که فاقد شواهد شعری است. این کتاب که از جمله کتاب‌های لغت مفصل است، بر اساس ترتیب حروف الفبا با درنظرگرفتن حرکات سه‌گانه به شیوۀ باب و فصل (بدون قید کلمۀ فصل) تدوین شده است. هر یک از حروف الفبا یک باب است که پس از آن به ترتیب حروف الفبا تمام لغات یافته‌شده در آن باب گردآوری شده است.<br /> <br /> حدود هزار مدخل در این کتاب دربردارندۀ برابرها و حواشی ترکی است که جمع‌آوری آنها فهرستی از واژه‌های ترکی پیش از قرن دهم را ترتیب خواهد داد. همچنین می‌دانیم بیشتر کتاب‌های لغت در خراسان و ماوراءالنهر و هند تألیف شده‌اند و با توجه به اینکه محدودۀ جغرافیایی این تألیف آسیای صغیر است، این امر هم می‌تواند از جمله ویژگی‌های این کتاب به شمار آید.<br /> <br /> افزون بر کتاب‌های «المصادر» و «تاج المصادر»، در متن یکی از نسخه‌ها کلمۀ «مجمل» آورده شده که اشاره به کتاب «مجمل اللغة» دارد.<br /> <br /> این کتاب فرهنگ لغتی الفبایی است که مؤلف در تنظیم آن حرف کلمه را باب و حرف دوم را فصل گرفته و افزون بر این حرکات سه‌گانۀ حرف اول را نیز در ترتیب لغات دخالت داده است. به این معنی که فتحه را بر ضمه و ضمه را بر کسره مقدم کرده است.<br /> <br /> از این کتاب دو نسخه در دست است: یکی نسخۀ کتابخانۀ دانشگاه اوپسالا و نسخۀ دیگر دستنویس کتابخانۀ مرعشی قم. نسخۀ دانشگاه اوپسالا حاوی تمام کتاب است به‌جز مدخل «یلز» که آخرین مدخل فرهنگ است. نسخۀ کتابخانۀ مرعشی کامل است و شامل مقدمه و متن می‌شود. هیچ‌کدام از دو نسخۀ کتاب از اصل واحد استنساخ نشده‌اند یا اگر اصل‌شان یکی بوده است، در طی زمان دچار تغییرات عمده نسبت به یکدیگر شده‌اند. در تصحیح این کتاب از آنجا که نسخۀ مرعشی مضبوط و تاریخ‌مند است و مصادر را نیز شامل می‌شود، به عنوان نسخۀ اساس قرار گرفته است.&lt;ref&gt; [https://literaturelib.com/books/5994 ر.ک: پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> <br /> ==پانويس ==<br /> &lt;references /&gt;<br /> <br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات<br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> [[رده:مقالات(مرداد) باقی زاده]] <br /> [[رده:مقالات بازبینی نشده2]]</div>

Hbaghizadeh