https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D8%B4%D9%83%D9%84_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AF%D9%8A%D8%AB_%D9%88_%D8%A8%D9%8A%D8%A7%D9%86%D9%87مشكل الحديث و بيانه - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-25T08:48:53Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.39.0https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D8%B4%D9%83%D9%84_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AF%D9%8A%D8%AB_%D9%88_%D8%A8%D9%8A%D8%A7%D9%86%D9%87&diff=723835&oldid=prevHbaghizadeh: جایگزینی متن - 'دائرة المعارف' به 'دائرةالمعارف'2024-04-08T10:13:01Z<p>جایگزینی متن - 'دائرة المعارف' به 'دائرةالمعارف'</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۸ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۴۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l41">خط ۴۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع مقاله==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع مقاله==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>زریاب، عباس، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«دائرة المعارف </del>بزرگ اسلامی»، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، تهران، مرکز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دائرة المعارف </del>بزرگ اسلامی، چاپ دوم، 1377.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>زریاب، عباس، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«دائرةالمعارف </ins>بزرگ اسلامی»، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، تهران، مرکز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دائرةالمعارف </ins>بزرگ اسلامی، چاپ دوم، 1377.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وابستهها==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وابستهها==</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-665699:rev-723835 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D8%B4%D9%83%D9%84_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AF%D9%8A%D8%AB_%D9%88_%D8%A8%D9%8A%D8%A7%D9%86%D9%87&diff=665699&oldid=prevHbaghizadeh: /* وابستهها */2023-06-10T06:05:43Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">وابستهها</span></span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۰ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۳۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l52">خط ۵۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مباحث خاص علم الحدیث]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مباحث خاص علم الحدیث]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:تعریف حدیث. سنت. خبر. اثر، اسباب ورود حدیث، علل الحدیث، ناسخ و منسوخ، مختلف الحدیث، غریب الحدیث]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:تعریف حدیث. سنت. خبر. اثر، اسباب ورود حدیث، علل الحدیث، ناسخ و منسوخ، مختلف الحدیث، غریب الحدیث]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 خرداد 1402</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ خرداد 1402 توسط عباس مکرمی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ خرداد 1402 توسط عباس مکرمی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ خرداد 1402 توسط فریدون سبحانی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ خرداد 1402 توسط فریدون سبحانی]]</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-665698:rev-665699 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D8%B4%D9%83%D9%84_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AF%D9%8A%D8%AB_%D9%88_%D8%A8%D9%8A%D8%A7%D9%86%D9%87&diff=665698&oldid=prevHbaghizadeh در ۱۰ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۰۵2023-06-10T06:05:21Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۰ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۳۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l25">خط ۲۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''مشکل الحدیث وبیانه''' اثر ابن فورک، ابوبكر محمد بن حسن بن فورک انصارى اصفهانى (متوفای 406ق/ 1015م)، متكلم، فقيه، مفسر، اديب و واعظ اشعرى شافعى، معروفترین کتاب اوست که در تأویل و تفسیر احادیثی است که ظاهر آنها دال بر تشبیه و تجسیم است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''مشکل الحدیث وبیانه''' اثر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن فورک، محمد بن حسن|</ins>ابن فورک، ابوبكر محمد بن حسن بن فورک انصارى اصفهانى<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(متوفای 406ق/ 1015م)، متكلم، فقيه، مفسر، اديب و واعظ اشعرى شافعى، معروفترین کتاب اوست که در تأویل و تفسیر احادیثی است که ظاهر آنها دال بر تشبیه و تجسیم است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ظاهراً خود مؤلف بر این کتاب، نامی ننهاده بود و از این رو در نسخههای مختلف، عناوین گوناگونی برای آن ذکر شده است. مؤلف میگوید این کتاب در رد اهل بدعت از جهمیه، معتزله، خوارج، رافضه و جسمیه است که با نقل اخبار به ظاهر دال بر تشبیه، به دین اسلام طعنه میزنند و آن را نکوهش میکنند<ref>ر.ک: زریاب، عباس، ج4، ص420</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ظاهراً خود مؤلف بر این کتاب، نامی ننهاده بود و از این رو در نسخههای مختلف، عناوین گوناگونی برای آن ذکر شده است. مؤلف میگوید این کتاب در رد اهل بدعت از جهمیه، معتزله، خوارج، رافضه و جسمیه است که با نقل اخبار به ظاهر دال بر تشبیه، به دین اسلام طعنه میزنند و آن را نکوهش میکنند<ref>ر.ک: زریاب، عباس، ج4، ص420</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>معلوم است که جسمیه یا اهل تجسیم خود با نقل این اخبار به اسلام طعنه نمیزنند، بلکه موجبات طعن دیگران را فراهم میکنند، اما ظاهراً مقصود ابن فورک از اهل بدعت فقط اهل تشبیه و بیشتر کرامیان است که مخالفان سرسخت و معاصر او بودهاند. ولی در سرتاسر کتاب، ذکری از کرامیان به چشم نمیخورد و گویا قوت و شوکت آنان در نیشابور مانع از این شده است که ابن فورک از این فرقه نام ببرد<ref>همان</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>معلوم است که جسمیه یا اهل تجسیم خود با نقل این اخبار به اسلام طعنه نمیزنند، بلکه موجبات طعن دیگران را فراهم میکنند، اما ظاهراً مقصود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن فورک، محمد بن حسن|</ins>ابن فورک<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از اهل بدعت فقط اهل تشبیه و بیشتر کرامیان است که مخالفان سرسخت و معاصر او بودهاند. ولی در سرتاسر کتاب، ذکری از کرامیان به چشم نمیخورد و گویا قوت و شوکت آنان در نیشابور مانع از این شده است که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن فورک، محمد بن حسن|</ins>ابن فورک<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از این فرقه نام ببرد<ref>همان</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قسمت عمده کتاب، در تأویل و تفسیر احادیثی است که برای خدا اثبات وجه و ید و ساق و غیر آن میکند. نخستین حدیث آن حدیث معروف «اِن اللّه خَلَق آدَم عَلی صورَتهِ» است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن فورک، محمد بن حسن|</ins>ابن فورک<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>میگوید که ممکن است ضمیر «صورته» به خود آدم برگردد، زیرا حضرت رسول(ص) این سخن را برای کسی گفته است که پسر یا بنده خود را میزده و میگفته است: «قَبَّح الله وَجْهَک و وَجْه مَن اَشْبَه وَجْهَک» و حضرت رسول(ص) او را نهی کرده و فرموده است: صورت انسان همان صورت آدم یا انبیای دیگر است و یا آنکه میخواسته است بگوید که انسان به صورت آدم است، یعنی او را پدری است که همه مردم از نسل اویند، نه مانند قول طبیعیون که برای انسان پدر نخستینی قایل نیستند و یا آنکه انسان از روی صورت و طبیعت معینی ساخته نشده است و صورت او همان صورت آدم است... و از این قبیل تأویلات<ref>همان</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قسمت عمده کتاب، در تأویل و تفسیر احادیثی است که برای خدا اثبات وجه و ید و ساق و غیر آن میکند. نخستین حدیث آن حدیث معروف «اِن اللّه خَلَق آدَم عَلی صورَتهِ» است. ابن فورک میگوید که ممکن است ضمیر «صورته» به خود آدم برگردد، زیرا حضرت رسول(ص) این سخن را برای کسی گفته است که پسر یا بنده خود را میزده و میگفته است: «قَبَّح الله وَجْهَک و وَجْه مَن اَشْبَه وَجْهَک» و حضرت رسول(ص) او را نهی کرده و فرموده است: صورت انسان همان صورت آدم یا انبیای دیگر است و یا آنکه میخواسته است بگوید که انسان به صورت آدم است، یعنی او را پدری است که همه مردم از نسل اویند، نه مانند قول طبیعیون که برای انسان پدر نخستینی قایل نیستند و یا آنکه انسان از روی صورت و طبیعت معینی ساخته نشده است و صورت او همان صورت آدم است... و از این قبیل تأویلات<ref>همان</ref>.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قسمت دیگر، رد بر کتاب «التّوحید» تألیف ابوبکر محمد بن اسحاق بن خُزَیمه بن مُغیره سُلَمی نیشابوری (۲۲۳-۳۱۱ق) از ائمه حدیث است. در «التوحید» اخبار دال بر صفات تشبیهی را آورده و آن را صفات خداوند دانسته، اما گفته است که خداوند در صفات مذکور شباهتی با انسان ندارد<ref>همان، ص420- 421</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قسمت دیگر، رد بر کتاب «التّوحید» تألیف ابوبکر محمد بن اسحاق بن خُزَیمه بن مُغیره سُلَمی نیشابوری (۲۲۳-۳۱۱ق) از ائمه حدیث است. در «التوحید» اخبار دال بر صفات تشبیهی را آورده و آن را صفات خداوند دانسته، اما گفته است که خداوند در صفات مذکور شباهتی با انسان ندارد<ref>همان، ص420- 421</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فصل دیگر، درباره کتاب «الاسماء و الصفات» تألیف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ابوبکر محمد بن اسحاق بن ایوب صبغی نیشابوری<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(متوفی ۳۵۴ق) است. ظاهراً در کنیه و نام میان او و برادرش اشتباهی رخ داده است. زیرا آن کسی که کنیه او ابوبکر بود به گفته سمعانی احمد بن اسحاق بن ایوب صبغی (۳۴۲ق) است و آنکه اسمش محمد بن اسحاق است، کنیهاش ابوالعباس و برادر بزرگتر احمد بن اسحاق است<ref>همان، ص421</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فصل دیگر، درباره کتاب «الاسماء و الصفات» تألیف ابوبکر محمد بن اسحاق بن ایوب صبغی نیشابوری (متوفی ۳۵۴ق) است. ظاهراً در کنیه و نام میان او و برادرش اشتباهی رخ داده است. زیرا آن کسی که کنیه او ابوبکر بود به گفته سمعانی احمد بن اسحاق بن ایوب صبغی (۳۴۲ق) است و آنکه اسمش محمد بن اسحاق است، کنیهاش ابوالعباس و برادر بزرگتر احمد بن اسحاق است<ref>همان، ص421</ref>.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس ==</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-661914:rev-665698 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D8%B4%D9%83%D9%84_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AF%D9%8A%D8%AB_%D9%88_%D8%A8%D9%8A%D8%A7%D9%86%D9%87&diff=661914&oldid=prevHbaghizadeh: جایگزینی متن - '،ص' به '، ص'2023-05-31T09:23:34Z<p>جایگزینی متن - '،ص' به '، ص'</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳۱ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۵۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l37">خط ۳۷:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۷:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فصل دیگر، درباره کتاب «الاسماء و الصفات» تألیف ابوبکر محمد بن اسحاق بن ایوب صبغی نیشابوری (متوفی ۳۵۴ق) است. ظاهراً در کنیه و نام میان او و برادرش اشتباهی رخ داده است. زیرا آن کسی که کنیه او ابوبکر بود به گفته سمعانی احمد بن اسحاق بن ایوب صبغی (۳۴۲ق) است و آنکه اسمش محمد بن اسحاق است، کنیهاش ابوالعباس و برادر بزرگتر احمد بن اسحاق است<ref><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همان،ص421</del></ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فصل دیگر، درباره کتاب «الاسماء و الصفات» تألیف ابوبکر محمد بن اسحاق بن ایوب صبغی نیشابوری (متوفی ۳۵۴ق) است. ظاهراً در کنیه و نام میان او و برادرش اشتباهی رخ داده است. زیرا آن کسی که کنیه او ابوبکر بود به گفته سمعانی احمد بن اسحاق بن ایوب صبغی (۳۴۲ق) است و آنکه اسمش محمد بن اسحاق است، کنیهاش ابوالعباس و برادر بزرگتر احمد بن اسحاق است<ref><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همان، ص421</ins></ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس ==</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-661400:rev-661914 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D8%B4%D9%83%D9%84_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AF%D9%8A%D8%AB_%D9%88_%D8%A8%D9%8A%D8%A7%D9%86%D9%87&diff=661400&oldid=prevA-esmaeili: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR101777J1.jpg | عنوان = مشكل الحديث و بيانه | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = ابن فورک، محمد بن حسن (نويسنده) علی، موسی محمد (محقق) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = الف72 م5 110 BP | موضوع =حدیث - نقد و تفسیر - غ...» ایجاد کرد2023-05-30T03:53:24Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR101777J1.jpg | عنوان = مشكل الحديث و بيانه | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/wiki/%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D9%81%D9%88%D8%B1%DA%A9%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%AD%D8%B3%D9%86" title="ابن فورک، محمد بن حسن">ابن فورک، محمد بن حسن</a> (نويسنده) <a href="/w/index.php?title=%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF&action=edit&redlink=1" class="new" title="علی، موسی محمد (صفحه وجود ندارد)">علی، موسی محمد</a> (محقق) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = الف72 م5 110 BP | موضوع =حدیث - نقد و تفسیر - غ...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br />
| تصویر =NUR101777J1.jpg<br />
| عنوان = مشكل الحديث و بيانه<br />
| عنوانهای دیگر = <br />
| پدیدآورندگان<br />
| پدیدآوران = <br />
[[ابن فورک، محمد بن حسن]] (نويسنده)<br />
[[علی، موسی محمد]] (محقق)<br />
|زبان<br />
| زبان = عربی<br />
| کد کنگره = الف72 م5 110 BP <br />
| موضوع =حدیث - نقد و تفسیر - غریب الحدیث - کرامیه -- دفاعیهها و ردیهها - احادیث اهل سنت - قرن 4ق.<br />
|ناشر <br />
| ناشر = عالم الکتب<br />
| مکان نشر = لبنان - بیروت<br />
| سال نشر = 1405ق - 1985م<br />
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE101777AUTOMATIONCODE<br />
| چاپ = 2<br />
| شابک = <br />
| تعداد جلد = 1<br />
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 101777<br />
| کتابخوان همراه نور = 101777<br />
| کد پدیدآور = 7387<br />
| پس از = <br />
| پیش از = <br />
}}<br />
'''مشکل الحدیث وبیانه''' اثر ابن فورک، ابوبكر محمد بن حسن بن فورک انصارى اصفهانى (متوفای 406ق/ 1015م)، متكلم، فقيه، مفسر، اديب و واعظ اشعرى شافعى، معروفترین کتاب اوست که در تأویل و تفسیر احادیثی است که ظاهر آنها دال بر تشبیه و تجسیم است.<br />
<br />
ظاهراً خود مؤلف بر این کتاب، نامی ننهاده بود و از این رو در نسخههای مختلف، عناوین گوناگونی برای آن ذکر شده است. مؤلف میگوید این کتاب در رد اهل بدعت از جهمیه، معتزله، خوارج، رافضه و جسمیه است که با نقل اخبار به ظاهر دال بر تشبیه، به دین اسلام طعنه میزنند و آن را نکوهش میکنند<ref>ر.ک: زریاب، عباس، ج4، ص420</ref>.<br />
<br />
معلوم است که جسمیه یا اهل تجسیم خود با نقل این اخبار به اسلام طعنه نمیزنند، بلکه موجبات طعن دیگران را فراهم میکنند، اما ظاهراً مقصود ابن فورک از اهل بدعت فقط اهل تشبیه و بیشتر کرامیان است که مخالفان سرسخت و معاصر او بودهاند. ولی در سرتاسر کتاب، ذکری از کرامیان به چشم نمیخورد و گویا قوت و شوکت آنان در نیشابور مانع از این شده است که ابن فورک از این فرقه نام ببرد<ref>همان</ref>.<br />
<br />
<br />
قسمت عمده کتاب، در تأویل و تفسیر احادیثی است که برای خدا اثبات وجه و ید و ساق و غیر آن میکند. نخستین حدیث آن حدیث معروف «اِن اللّه خَلَق آدَم عَلی صورَتهِ» است. ابن فورک میگوید که ممکن است ضمیر «صورته» به خود آدم برگردد، زیرا حضرت رسول(ص) این سخن را برای کسی گفته است که پسر یا بنده خود را میزده و میگفته است: «قَبَّح الله وَجْهَک و وَجْه مَن اَشْبَه وَجْهَک» و حضرت رسول(ص) او را نهی کرده و فرموده است: صورت انسان همان صورت آدم یا انبیای دیگر است و یا آنکه میخواسته است بگوید که انسان به صورت آدم است، یعنی او را پدری است که همه مردم از نسل اویند، نه مانند قول طبیعیون که برای انسان پدر نخستینی قایل نیستند و یا آنکه انسان از روی صورت و طبیعت معینی ساخته نشده است و صورت او همان صورت آدم است... و از این قبیل تأویلات<ref>همان</ref>.<br />
<br />
قسمت دیگر، رد بر کتاب «التّوحید» تألیف ابوبکر محمد بن اسحاق بن خُزَیمه بن مُغیره سُلَمی نیشابوری (۲۲۳-۳۱۱ق) از ائمه حدیث است. در «التوحید» اخبار دال بر صفات تشبیهی را آورده و آن را صفات خداوند دانسته، اما گفته است که خداوند در صفات مذکور شباهتی با انسان ندارد<ref>همان، ص420- 421</ref>.<br />
<br />
<br />
فصل دیگر، درباره کتاب «الاسماء و الصفات» تألیف ابوبکر محمد بن اسحاق بن ایوب صبغی نیشابوری (متوفی ۳۵۴ق) است. ظاهراً در کنیه و نام میان او و برادرش اشتباهی رخ داده است. زیرا آن کسی که کنیه او ابوبکر بود به گفته سمعانی احمد بن اسحاق بن ایوب صبغی (۳۴۲ق) است و آنکه اسمش محمد بن اسحاق است، کنیهاش ابوالعباس و برادر بزرگتر احمد بن اسحاق است<ref>همان،ص421</ref>.<br />
<br />
==پانویس ==<br />
<references /><br />
<br />
==منابع مقاله==<br />
زریاب، عباس، «دائرة المعارف بزرگ اسلامی»، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، تهران، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، چاپ دوم، 1377.<br />
<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
<br />
[[رده:کتابشناسی]]<br />
[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]<br />
[[رده:حدیث]]<br />
[[رده:علم الحدیث]]<br />
[[رده:مباحث خاص علم الحدیث]]<br />
[[رده:تعریف حدیث. سنت. خبر. اثر، اسباب ورود حدیث، علل الحدیث، ناسخ و منسوخ، مختلف الحدیث، غریب الحدیث]]<br />
<br />
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br />
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ خرداد 1402 توسط عباس مکرمی]]<br />
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ خرداد 1402 توسط فریدون سبحانی]]</div>A-esmaeili