مشكل إعراب القرآن - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - 'إعراب القرآن (ابهام زدایی)' به 'إعراب القرآن (ابهام‌زدایی)'

2024-08-23T06:07:05Z

جایگزینی متن - 'إعراب القرآن (ابهام زدایی)' به 'إعراب القرآن (ابهام‌زدایی)'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۳۷
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	\| پیش از =		\| پیش از =
	}}		}}
	{{کاربردهای دیگر\|إعراب القرآن (~~ابهام زدایی~~)}}		{{کاربردهای دیگر\|إعراب القرآن (ابهام‌زدایی)}}
	{{کاربردهای دیگر\|مشکل إعراب القرآن (~~ابهام زدایی~~)}}		{{کاربردهای دیگر\|مشکل إعراب القرآن (ابهام‌زدایی)}}

	'''مُشكِل إعراب القرآن'''، از آثار [[مکی بن حموش\|ابومحمد مكى بن ابى‌طالب قيسى قيروانى]] (355 - 437) است كه در آن، مشكلات لغوى، صرفى و نحوى مربوط به همه آيات قرآن كريم را به‌صورت تفسير ترتيبى حلّ كرده است. اين كتاب را ياسين محمد سوّاس، تصحيح و همراه با مقدمه‌اى عالمانه منتشر كرده است.		'''مُشكِل إعراب القرآن'''، از آثار [[مکی بن حموش\|ابومحمد مكى بن ابى‌طالب قيسى قيروانى]] (355 - 437) است كه در آن، مشكلات لغوى، صرفى و نحوى مربوط به همه آيات قرآن كريم را به‌صورت تفسير ترتيبى حلّ كرده است. اين كتاب را ياسين محمد سوّاس، تصحيح و همراه با مقدمه‌اى عالمانه منتشر كرده است.

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - ' '''،' به ''''،'

2023-08-25T10:08:46Z

جایگزینی متن - ' '''،' به ''''،'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۳۸
خط ۴۳:		خط ۴۳:
	#مصحح، در مقدمه‌اش كه زمان و مكان نگارش آن را مشخص نكرده، ويژگى‌هاى كتاب را نوشته و مشخصات نسخه‌هاى خطى شش‌گانه مورد استفاده را بيان كرده و تأكيد كرده است كه كتاب حاضر، از نظر موضوع و روش، منحصربه‌فرد است؛ زيرا مشكلات اعرابى قرآن را بحث مى‌كند و با رعايت ايجاز و اختصار به تفسير و تعليل آن مى‌پردازد تا حفظ آن براى همگان آسان باشد. وى يادآور شده است كه اين كتاب به نام‌هاى متعددى در كتاب‌هاى تراجم ناميده شده است، مانند «مشكل إعراب القرآن»، «إعراب القرآن»، «تفسير إعراب القرآن»، «إعراب مشكل القرآن» و نویسنده خودش نيز با نام‌هاى كوتاه و بلند از كتاب خود ياد كرده است: «تفسير مشكل إعراب القرآن»، «مشكل الإعراب» و «تفسير مشكل الإعراب». مصحح، يكى از علل انتخاب نام «مشكل إعراب القرآن» را اين مطلب دانسته كه در دو نسخه خطى مورد اعتماد (تيمورى و احمدى)، به همين نام آمده و نام كتاب به همين صورت مشهور است<ref>مقدمه كتاب، ص 5 - 16</ref>		#مصحح، در مقدمه‌اش كه زمان و مكان نگارش آن را مشخص نكرده، ويژگى‌هاى كتاب را نوشته و مشخصات نسخه‌هاى خطى شش‌گانه مورد استفاده را بيان كرده و تأكيد كرده است كه كتاب حاضر، از نظر موضوع و روش، منحصربه‌فرد است؛ زيرا مشكلات اعرابى قرآن را بحث مى‌كند و با رعايت ايجاز و اختصار به تفسير و تعليل آن مى‌پردازد تا حفظ آن براى همگان آسان باشد. وى يادآور شده است كه اين كتاب به نام‌هاى متعددى در كتاب‌هاى تراجم ناميده شده است، مانند «مشكل إعراب القرآن»، «إعراب القرآن»، «تفسير إعراب القرآن»، «إعراب مشكل القرآن» و نویسنده خودش نيز با نام‌هاى كوتاه و بلند از كتاب خود ياد كرده است: «تفسير مشكل إعراب القرآن»، «مشكل الإعراب» و «تفسير مشكل الإعراب». مصحح، يكى از علل انتخاب نام «مشكل إعراب القرآن» را اين مطلب دانسته كه در دو نسخه خطى مورد اعتماد (تيمورى و احمدى)، به همين نام آمده و نام كتاب به همين صورت مشهور است<ref>مقدمه كتاب، ص 5 - 16</ref>
	#نویسنده يادآور شده است كه در آيه 2 سوره بقره ''' (ذلِكَ الْكِتابُ لا رَيْبَ فيهِ هُدىً لِلْمُتَّقين) ''' كلمه «لا» براى تبرئه؛ يعنى نفى جنس است و آن كلمه با «ريب» همانند اسمى يگانه است و به همين جهت «ريب» مبنى بر فتح شده است؛ زيرا «لا» به‌همراه «ريب» مانند «خمسة عشرَ» است. «لا ريبَ» در محلّ رفع است چون خبر «ذلك» است<ref>متن كتاب، ص 40</ref>		#نویسنده يادآور شده است كه در آيه 2 سوره بقره ''' (ذلِكَ الْكِتابُ لا رَيْبَ فيهِ هُدىً لِلْمُتَّقين) ''' كلمه «لا» براى تبرئه؛ يعنى نفى جنس است و آن كلمه با «ريب» همانند اسمى يگانه است و به همين جهت «ريب» مبنى بر فتح شده است؛ زيرا «لا» به‌همراه «ريب» مانند «خمسة عشرَ» است. «لا ريبَ» در محلّ رفع است چون خبر «ذلك» است<ref>متن كتاب، ص 40</ref>
	#نویسنده گاهى نظر برخى از انديشمندان و اديبان را نقل و نقد كرده است: مثلاً نوشته است كه در آيه 111 سوره بقره ''' (وَ قالُوا لَنْ يَدْخُلَ الْجَنَّة إِلاَّ مَنْ كانَ هُوداً أَوْ نَصارى تِلْكَ أَمانِيُّهُمْ قُلْ هاتُوا بُرْهانَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صادِقين) '''، كلمه «هوداً» جمع هائد به معنى تائب است و گفته شده كه «هود» واحد است و به‌خاطر لفظ «مَن» مفرد آمده است. فراء گفته است: «هود اصلش يهودى است بعد «ى» حذف شده است»، ولى هيچ قياس و قاعده‌اى وجود ندارد كه اين مطلب را پشتيبانى و تأييد كند<ref>همان، ص 82 و نيز ر. ك.: همان، ص 235</ref>		#نویسنده گاهى نظر برخى از انديشمندان و اديبان را نقل و نقد كرده است: مثلاً نوشته است كه در آيه 111 سوره بقره ''' (وَ قالُوا لَنْ يَدْخُلَ الْجَنَّة إِلاَّ مَنْ كانَ هُوداً أَوْ نَصارى تِلْكَ أَمانِيُّهُمْ قُلْ هاتُوا بُرْهانَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صادِقين)'''، كلمه «هوداً» جمع هائد به معنى تائب است و گفته شده كه «هود» واحد است و به‌خاطر لفظ «مَن» مفرد آمده است. فراء گفته است: «هود اصلش يهودى است بعد «ى» حذف شده است»، ولى هيچ قياس و قاعده‌اى وجود ندارد كه اين مطلب را پشتيبانى و تأييد كند<ref>همان، ص 82 و نيز ر. ك.: همان، ص 235</ref>
	#نویسنده بر اين مطلب تأكيد كرده است كه در آيه ''' «مِنْهُمْ مَنْ كَلَّمَ اللَّه» '''<ref>بقره / 253</ref>، «مَن»، مبتداست و «منهم» خبر آن و ضمير هاء از «كَلَّمَ» حذف شده است؛ يعنى «كَلَّمَهُ»<ref>همان، ص 112</ref>		#نویسنده بر اين مطلب تأكيد كرده است كه در آيه ''' «مِنْهُمْ مَنْ كَلَّمَ اللَّه» '''<ref>بقره / 253</ref>، «مَن»، مبتداست و «منهم» خبر آن و ضمير هاء از «كَلَّمَ» حذف شده است؛ يعنى «كَلَّمَهُ»<ref>همان، ص 112</ref>
	#نویسنده گاهى چند نظر را مطرح كرده، ولى از اظهار نظر و نقادى خوددارى ورزيده است. به نظر مى‌رسد اين موارد در صورتى است كه هيچ‌يك از اقوال، ترجيحى بر ديگرى ندارد و همگى از نظر ادبى، شدنى و جايز است؛ به‌طور مثال نویسنده در مورد آيه 154 سوره آل عمران ''' (... قُلْ إِنَّ الْأَمْرَ كُلَّهُ لِلَّه...) '''، چنين نوشته است: «هر كسى كه «كلّ» را منصوب قرار داده، آن را تأكيد امر شمرده و «لله» هم خبر «إنّ» است. اخفش، گفته: «آن، بدل امر است». هر كسى كه آن را رفع داده، مبتدا قرار داده و «لله» را خبر آن دانسته و جمله خبر «إنّ» است<ref>همان، ص 158</ref>		#نویسنده گاهى چند نظر را مطرح كرده، ولى از اظهار نظر و نقادى خوددارى ورزيده است. به نظر مى‌رسد اين موارد در صورتى است كه هيچ‌يك از اقوال، ترجيحى بر ديگرى ندارد و همگى از نظر ادبى، شدنى و جايز است؛ به‌طور مثال نویسنده در مورد آيه 154 سوره آل عمران ''' (... قُلْ إِنَّ الْأَمْرَ كُلَّهُ لِلَّه...)'''، چنين نوشته است: «هر كسى كه «كلّ» را منصوب قرار داده، آن را تأكيد امر شمرده و «لله» هم خبر «إنّ» است. اخفش، گفته: «آن، بدل امر است». هر كسى كه آن را رفع داده، مبتدا قرار داده و «لله» را خبر آن دانسته و جمله خبر «إنّ» است<ref>همان، ص 158</ref>
	#نویسنده بر اين نظر است كه علت مجرور شدن كلمه ناس در آيه ''' «مِنَ الْجِنَّة وَ النَّاسِ» '''، آن است كه عطف بر «وسواس» شده است و نمى‌توان گفت كه عطف بر «جنة» است؛ زيرا مردمان، مردم را وسوسه نمى‌كنند و اين جنيان هستند كه مردم را وسوسه مى‌كنند. او افزوده است: چون اين معنا محال است، آن را بر «عطف به وسواس» حمل كردم<ref>همان، ص 816</ref>، ولى ضعف نظر اين نویسنده روشن است؛ چون فريب و وسوسه انسان‌ها نسبت به هم فراوان است و بسيارى از آن موارد در گزارش‌هاى تاريخى نيز آمده است.		#نویسنده بر اين نظر است كه علت مجرور شدن كلمه ناس در آيه ''' «مِنَ الْجِنَّة وَ النَّاسِ»'''، آن است كه عطف بر «وسواس» شده است و نمى‌توان گفت كه عطف بر «جنة» است؛ زيرا مردمان، مردم را وسوسه نمى‌كنند و اين جنيان هستند كه مردم را وسوسه مى‌كنند. او افزوده است: چون اين معنا محال است، آن را بر «عطف به وسواس» حمل كردم<ref>همان، ص 816</ref>، ولى ضعف نظر اين نویسنده روشن است؛ چون فريب و وسوسه انسان‌ها نسبت به هم فراوان است و بسيارى از آن موارد در گزارش‌هاى تاريخى نيز آمده است.

	== وضعيت كتاب ==		== وضعيت كتاب ==

Hbaghizadeh در ‏۲۱ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۰۵

2023-05-21T07:05:05Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۳۵
خط ۲۸:		خط ۲۸:
	}}		}}
	{{کاربردهای دیگر\|إعراب القرآن (ابهام زدایی)}}		{{کاربردهای دیگر\|إعراب القرآن (ابهام زدایی)}}
			{{کاربردهای دیگر\|مشکل إعراب القرآن (ابهام زدایی)}}

	'''مُشكِل إعراب القرآن'''، از آثار [[مکی بن حموش\|ابومحمد مكى بن ابى‌طالب قيسى قيروانى]] (355 - 437) است كه در آن، مشكلات لغوى، صرفى و نحوى مربوط به همه آيات قرآن كريم را به‌صورت تفسير ترتيبى حلّ كرده است. اين كتاب را ياسين محمد سوّاس، تصحيح و همراه با مقدمه‌اى عالمانه منتشر كرده است.		'''مُشكِل إعراب القرآن'''، از آثار [[مکی بن حموش\|ابومحمد مكى بن ابى‌طالب قيسى قيروانى]] (355 - 437) است كه در آن، مشكلات لغوى، صرفى و نحوى مربوط به همه آيات قرآن كريم را به‌صورت تفسير ترتيبى حلّ كرده است. اين كتاب را ياسين محمد سوّاس، تصحيح و همراه با مقدمه‌اى عالمانه منتشر كرده است.

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - '== منابع مقاله ==↵↵مقدمه و متن كتاب.↵↵==پانويس ==↵' به '== منابع مقاله == مقدمه و متن كتاب. ==وابسته‌ها== {{وابسته‌ها}} '

2023-02-19T14:55:51Z

جایگزینی متن - '== منابع مقاله ==↵↵مقدمه و متن كتاب.↵↵==پانويس ==↵<references />' به '== منابع مقاله == مقدمه و متن كتاب. ==وابسته‌ها== {{وابسته‌ها}} '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۸:۲۵
خط ۶۲:		خط ۶۲:
	مقدمه و متن كتاب.		مقدمه و متن كتاب.

	==~~پانويس~~ ==		==وابسته‌ها==
	~~<references />~~		{{وابسته‌ها}}

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - '.↵↵↵↵رده:کتاب‌شناسی' به '. ==پانويس == رده:کتاب‌شناسی'

2023-02-19T14:38:21Z

جایگزینی متن - '.↵↵↵↵رده:کتاب‌شناسی' به '. ==پانويس == <references /> رده:کتاب‌شناسی'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۸:۰۸
خط ۶۲:		خط ۶۲:
	مقدمه و متن كتاب.		مقدمه و متن كتاب.

			==پانويس ==
			<references />

Wikinoor.ir: جایگزینی متن - '↵↵↵\{\{کاربردهای\sدیگر\|(.*)\s$ابهام\sزدایی$\}\}↵↵↵' به ' {{کاربردهای دیگر|$1 (ابهام زدایی)}} '

2022-12-02T12:59:31Z

جایگزینی متن - '↵↵↵\{\{کاربردهای\sدیگر\|(.*)\s$ابهام\sزدایی$\}\}↵↵↵' به ' {{کاربردهای دیگر|$1 (ابهام زدایی)}} '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۶:۲۹
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	\| پیش از =		\| پیش از =
	}}		}}


	{{کاربردهای دیگر\|إعراب القرآن (ابهام زدایی)}}		{{کاربردهای دیگر\|إعراب القرآن (ابهام زدایی)}}



	'''مُشكِل إعراب القرآن'''، از آثار [[مکی بن حموش\|ابومحمد مكى بن ابى‌طالب قيسى قيروانى]] (355 - 437) است كه در آن، مشكلات لغوى، صرفى و نحوى مربوط به همه آيات قرآن كريم را به‌صورت تفسير ترتيبى حلّ كرده است. اين كتاب را ياسين محمد سوّاس، تصحيح و همراه با مقدمه‌اى عالمانه منتشر كرده است.		'''مُشكِل إعراب القرآن'''، از آثار [[مکی بن حموش\|ابومحمد مكى بن ابى‌طالب قيسى قيروانى]] (355 - 437) است كه در آن، مشكلات لغوى، صرفى و نحوى مربوط به همه آيات قرآن كريم را به‌صورت تفسير ترتيبى حلّ كرده است. اين كتاب را ياسين محمد سوّاس، تصحيح و همراه با مقدمه‌اى عالمانه منتشر كرده است.

Hbaghizadeh@noornet.net در ‏۲۳ آوریل ۲۰۲۱، ساعت ۱۹:۵۵

2021-04-23T19:55:11Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ آوریل ۲۰۲۱، ساعت ۲۳:۲۵
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	\| چاپ =3		\| چاپ =3
	\| تعداد جلد =1		\| تعداد جلد =1
	\| کتابخانۀ دیجیتال نور =~~19922~~		\| کتابخانۀ دیجیتال نور =10639
	\| کتابخوان همراه نور =10639		\| کتابخوان همراه نور =10639
	\| کد پدیدآور =		\| کد پدیدآور =
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	\| پیش از =		\| پیش از =
	}}		}}


			{{کاربردهای دیگر\|إعراب القرآن (ابهام زدایی)}}



	'''مُشكِل إعراب القرآن'''، از آثار [[مکی بن حموش\|ابومحمد مكى بن ابى‌طالب قيسى قيروانى]] (355 - 437) است كه در آن، مشكلات لغوى، صرفى و نحوى مربوط به همه آيات قرآن كريم را به‌صورت تفسير ترتيبى حلّ كرده است. اين كتاب را ياسين محمد سوّاس، تصحيح و همراه با مقدمه‌اى عالمانه منتشر كرده است.		'''مُشكِل إعراب القرآن'''، از آثار [[مکی بن حموش\|ابومحمد مكى بن ابى‌طالب قيسى قيروانى]] (355 - 437) است كه در آن، مشكلات لغوى، صرفى و نحوى مربوط به همه آيات قرآن كريم را به‌صورت تفسير ترتيبى حلّ كرده است. اين كتاب را ياسين محمد سوّاس، تصحيح و همراه با مقدمه‌اى عالمانه منتشر كرده است.

A-esmaili@noornet.net: جایگزینی متن - '' به ''

2020-05-02T06:42:43Z

جایگزینی متن - '<references />' به '<references/>'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ مهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۰:۱۲
خط ۵۶:		خط ۵۶:

	==پانويس ==		==پانويس ==
	<references />		<references/>
	== منابع مقاله ==		== منابع مقاله ==

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'نويسنده' به 'نویسنده'

2018-11-11T14:14:44Z

جایگزینی متن - 'نويسنده' به 'نویسنده'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ نوامبر ۲۰۱۸، ساعت ۱۷:۴۴
خط ۶:		خط ۶:
	[[سواس، یاسین محمد]] (مصحح)		[[سواس، یاسین محمد]] (مصحح)

	[[مکی بن حموش]] (~~نويسنده~~)		[[مکی بن حموش]] (نویسنده)
	\| زبان =عربی		\| زبان =عربی
	\| کد کنگره =‏BP‎‏ ‎‏82‎‏/‎‏8‎‏ ‎‏/‎‏م‎‏7‎‏م‎‏5‎‏ ‎‏1381		\| کد کنگره =‏BP‎‏ ‎‏82‎‏/‎‏8‎‏ ‎‏/‎‏م‎‏7‎‏م‎‏5‎‏ ‎‏1381
خط ۲۲:		خط ۲۲:
	\| تعداد جلد =1		\| تعداد جلد =1
	\| کتابخانۀ دیجیتال نور =19922		\| کتابخانۀ دیجیتال نور =19922
			\| کتابخوان همراه نور =10639
	\| کد پدیدآور =		\| کد پدیدآور =
	\| پس از =		\| پس از =
خط ۳۱:		خط ۳۲:

	==ساختار==		==ساختار==
	اثر حاضر از مقدمه مصحح و ~~نويسنده~~ و متن اصلى كتاب (شامل بيان و حلّ مشكلات ادبى سوره‌هاى قرآن كريم از اول تا آخر) تشكيل شده است. زبان و ادبيات مقدمه مصحح و نيز متن اصلى اين اثر، عربى فصيح و به‌دور از اغلاق است. مصحح از منابع قابل توجهى (حدود صد كتاب عربى چاپ‌شده و خطى) از آثار مهمّ انديشمندان قديم و جديد براى توليد اثر حاضر بهره برده است. شيوه ~~نويسنده~~ در اين اثر، آموزشى است و در آن كوشيده است اختصار را مراعات كند و از مباحث حاشيه‌اى بپرهيزد.		اثر حاضر از مقدمه مصحح و نویسنده و متن اصلى كتاب (شامل بيان و حلّ مشكلات ادبى سوره‌هاى قرآن كريم از اول تا آخر) تشكيل شده است. زبان و ادبيات مقدمه مصحح و نيز متن اصلى اين اثر، عربى فصيح و به‌دور از اغلاق است. مصحح از منابع قابل توجهى (حدود صد كتاب عربى چاپ‌شده و خطى) از آثار مهمّ انديشمندان قديم و جديد براى توليد اثر حاضر بهره برده است. شيوه نویسنده در اين اثر، آموزشى است و در آن كوشيده است اختصار را مراعات كند و از مباحث حاشيه‌اى بپرهيزد.

	در اين اثر در مجموع، تعداد 2629 نكته ادبى به زبان عربى بيان شده است.		در اين اثر در مجموع، تعداد 2629 نكته ادبى به زبان عربى بيان شده است.
خط ۳۸:		خط ۳۹:
	درباره ويژگى‌ها و محتواى اين اثر چند نكته گفتنى است:		درباره ويژگى‌ها و محتواى اين اثر چند نكته گفتنى است:

	#مصحح، در مقدمه‌اش كه زمان و مكان نگارش آن را مشخص نكرده، ويژگى‌هاى كتاب را نوشته و مشخصات نسخه‌هاى خطى شش‌گانه مورد استفاده را بيان كرده و تأكيد كرده است كه كتاب حاضر، از نظر موضوع و روش، منحصربه‌فرد است؛ زيرا مشكلات اعرابى قرآن را بحث مى‌كند و با رعايت ايجاز و اختصار به تفسير و تعليل آن مى‌پردازد تا حفظ آن براى همگان آسان باشد. وى يادآور شده است كه اين كتاب به نام‌هاى متعددى در كتاب‌هاى تراجم ناميده شده است، مانند «مشكل إعراب القرآن»، «إعراب القرآن»، «تفسير إعراب القرآن»، «إعراب مشكل القرآن» و ~~نويسنده~~ خودش نيز با نام‌هاى كوتاه و بلند از كتاب خود ياد كرده است: «تفسير مشكل إعراب القرآن»، «مشكل الإعراب» و «تفسير مشكل الإعراب». مصحح، يكى از علل انتخاب نام «مشكل إعراب القرآن» را اين مطلب دانسته كه در دو نسخه خطى مورد اعتماد (تيمورى و احمدى)، به همين نام آمده و نام كتاب به همين صورت مشهور است<ref>مقدمه كتاب، ص 5 - 16</ref>		#مصحح، در مقدمه‌اش كه زمان و مكان نگارش آن را مشخص نكرده، ويژگى‌هاى كتاب را نوشته و مشخصات نسخه‌هاى خطى شش‌گانه مورد استفاده را بيان كرده و تأكيد كرده است كه كتاب حاضر، از نظر موضوع و روش، منحصربه‌فرد است؛ زيرا مشكلات اعرابى قرآن را بحث مى‌كند و با رعايت ايجاز و اختصار به تفسير و تعليل آن مى‌پردازد تا حفظ آن براى همگان آسان باشد. وى يادآور شده است كه اين كتاب به نام‌هاى متعددى در كتاب‌هاى تراجم ناميده شده است، مانند «مشكل إعراب القرآن»، «إعراب القرآن»، «تفسير إعراب القرآن»، «إعراب مشكل القرآن» و نویسنده خودش نيز با نام‌هاى كوتاه و بلند از كتاب خود ياد كرده است: «تفسير مشكل إعراب القرآن»، «مشكل الإعراب» و «تفسير مشكل الإعراب». مصحح، يكى از علل انتخاب نام «مشكل إعراب القرآن» را اين مطلب دانسته كه در دو نسخه خطى مورد اعتماد (تيمورى و احمدى)، به همين نام آمده و نام كتاب به همين صورت مشهور است<ref>مقدمه كتاب، ص 5 - 16</ref>
	#~~نويسنده~~ يادآور شده است كه در آيه 2 سوره بقره ''' (ذلِكَ الْكِتابُ لا رَيْبَ فيهِ هُدىً لِلْمُتَّقين) ''' كلمه «لا» براى تبرئه؛ يعنى نفى جنس است و آن كلمه با «ريب» همانند اسمى يگانه است و به همين جهت «ريب» مبنى بر فتح شده است؛ زيرا «لا» به‌همراه «ريب» مانند «خمسة عشرَ» است. «لا ريبَ» در محلّ رفع است چون خبر «ذلك» است<ref>متن كتاب، ص 40</ref>		#نویسنده يادآور شده است كه در آيه 2 سوره بقره ''' (ذلِكَ الْكِتابُ لا رَيْبَ فيهِ هُدىً لِلْمُتَّقين) ''' كلمه «لا» براى تبرئه؛ يعنى نفى جنس است و آن كلمه با «ريب» همانند اسمى يگانه است و به همين جهت «ريب» مبنى بر فتح شده است؛ زيرا «لا» به‌همراه «ريب» مانند «خمسة عشرَ» است. «لا ريبَ» در محلّ رفع است چون خبر «ذلك» است<ref>متن كتاب، ص 40</ref>
	#~~نويسنده~~ گاهى نظر برخى از انديشمندان و اديبان را نقل و نقد كرده است: مثلاً نوشته است كه در آيه 111 سوره بقره ''' (وَ قالُوا لَنْ يَدْخُلَ الْجَنَّة إِلاَّ مَنْ كانَ هُوداً أَوْ نَصارى تِلْكَ أَمانِيُّهُمْ قُلْ هاتُوا بُرْهانَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صادِقين) '''، كلمه «هوداً» جمع هائد به معنى تائب است و گفته شده كه «هود» واحد است و به‌خاطر لفظ «مَن» مفرد آمده است. فراء گفته است: «هود اصلش يهودى است بعد «ى» حذف شده است»، ولى هيچ قياس و قاعده‌اى وجود ندارد كه اين مطلب را پشتيبانى و تأييد كند<ref>همان، ص 82 و نيز ر. ك.: همان، ص 235</ref>		#نویسنده گاهى نظر برخى از انديشمندان و اديبان را نقل و نقد كرده است: مثلاً نوشته است كه در آيه 111 سوره بقره ''' (وَ قالُوا لَنْ يَدْخُلَ الْجَنَّة إِلاَّ مَنْ كانَ هُوداً أَوْ نَصارى تِلْكَ أَمانِيُّهُمْ قُلْ هاتُوا بُرْهانَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صادِقين) '''، كلمه «هوداً» جمع هائد به معنى تائب است و گفته شده كه «هود» واحد است و به‌خاطر لفظ «مَن» مفرد آمده است. فراء گفته است: «هود اصلش يهودى است بعد «ى» حذف شده است»، ولى هيچ قياس و قاعده‌اى وجود ندارد كه اين مطلب را پشتيبانى و تأييد كند<ref>همان، ص 82 و نيز ر. ك.: همان، ص 235</ref>
	#~~نويسنده~~ بر اين مطلب تأكيد كرده است كه در آيه ''' «مِنْهُمْ مَنْ كَلَّمَ اللَّه» '''<ref>بقره / 253</ref>، «مَن»، مبتداست و «منهم» خبر آن و ضمير هاء از «كَلَّمَ» حذف شده است؛ يعنى «كَلَّمَهُ»<ref>همان، ص 112</ref>		#نویسنده بر اين مطلب تأكيد كرده است كه در آيه ''' «مِنْهُمْ مَنْ كَلَّمَ اللَّه» '''<ref>بقره / 253</ref>، «مَن»، مبتداست و «منهم» خبر آن و ضمير هاء از «كَلَّمَ» حذف شده است؛ يعنى «كَلَّمَهُ»<ref>همان، ص 112</ref>
	#~~نويسنده~~ گاهى چند نظر را مطرح كرده، ولى از اظهار نظر و نقادى خوددارى ورزيده است. به نظر مى‌رسد اين موارد در صورتى است كه هيچ‌يك از اقوال، ترجيحى بر ديگرى ندارد و همگى از نظر ادبى، شدنى و جايز است؛ به‌طور مثال ~~نويسنده~~ در مورد آيه 154 سوره آل عمران ''' (... قُلْ إِنَّ الْأَمْرَ كُلَّهُ لِلَّه...) '''، چنين نوشته است: «هر كسى كه «كلّ» را منصوب قرار داده، آن را تأكيد امر شمرده و «لله» هم خبر «إنّ» است. اخفش، گفته: «آن، بدل امر است». هر كسى كه آن را رفع داده، مبتدا قرار داده و «لله» را خبر آن دانسته و جمله خبر «إنّ» است<ref>همان، ص 158</ref>		#نویسنده گاهى چند نظر را مطرح كرده، ولى از اظهار نظر و نقادى خوددارى ورزيده است. به نظر مى‌رسد اين موارد در صورتى است كه هيچ‌يك از اقوال، ترجيحى بر ديگرى ندارد و همگى از نظر ادبى، شدنى و جايز است؛ به‌طور مثال نویسنده در مورد آيه 154 سوره آل عمران ''' (... قُلْ إِنَّ الْأَمْرَ كُلَّهُ لِلَّه...) '''، چنين نوشته است: «هر كسى كه «كلّ» را منصوب قرار داده، آن را تأكيد امر شمرده و «لله» هم خبر «إنّ» است. اخفش، گفته: «آن، بدل امر است». هر كسى كه آن را رفع داده، مبتدا قرار داده و «لله» را خبر آن دانسته و جمله خبر «إنّ» است<ref>همان، ص 158</ref>
	#~~نويسنده~~ بر اين نظر است كه علت مجرور شدن كلمه ناس در آيه ''' «مِنَ الْجِنَّة وَ النَّاسِ» '''، آن است كه عطف بر «وسواس» شده است و نمى‌توان گفت كه عطف بر «جنة» است؛ زيرا مردمان، مردم را وسوسه نمى‌كنند و اين جنيان هستند كه مردم را وسوسه مى‌كنند. او افزوده است: چون اين معنا محال است، آن را بر «عطف به وسواس» حمل كردم<ref>همان، ص 816</ref>، ولى ضعف نظر اين ~~نويسنده~~ روشن است؛ چون فريب و وسوسه انسان‌ها نسبت به هم فراوان است و بسيارى از آن موارد در گزارش‌هاى تاريخى نيز آمده است.		#نویسنده بر اين نظر است كه علت مجرور شدن كلمه ناس در آيه ''' «مِنَ الْجِنَّة وَ النَّاسِ» '''، آن است كه عطف بر «وسواس» شده است و نمى‌توان گفت كه عطف بر «جنة» است؛ زيرا مردمان، مردم را وسوسه نمى‌كنند و اين جنيان هستند كه مردم را وسوسه مى‌كنند. او افزوده است: چون اين معنا محال است، آن را بر «عطف به وسواس» حمل كردم<ref>همان، ص 816</ref>، ولى ضعف نظر اين نویسنده روشن است؛ چون فريب و وسوسه انسان‌ها نسبت به هم فراوان است و بسيارى از آن موارد در گزارش‌هاى تاريخى نيز آمده است.

	== وضعيت كتاب ==		== وضعيت كتاب ==
خط ۵۰:		خط ۵۱:
	براى كتاب حاضر، افزون بر فهرست تفصيلى مطالب<ref>متن كتاب، ص 818 - 822</ref>، فهرست‌هاى فنى - شامل آيات مورد استشهاد، احاديث، اشعار، اعلام و تراجم، قبائل و جماعات و اماكن -<ref>همان، ص 823 - 856</ref>و فهرست منابع<ref>همان، ص 857 - 863</ref>فراهم شده است.		براى كتاب حاضر، افزون بر فهرست تفصيلى مطالب<ref>متن كتاب، ص 818 - 822</ref>، فهرست‌هاى فنى - شامل آيات مورد استشهاد، احاديث، اشعار، اعلام و تراجم، قبائل و جماعات و اماكن -<ref>همان، ص 823 - 856</ref>و فهرست منابع<ref>همان، ص 857 - 863</ref>فراهم شده است.

	كتاب حاضر، مستند است و مصحح، ارجاعاتش را به‌صورت پاورقى براى مقدمه و متن كتاب، در پايان هر صفحه آورده است. اين پاورقى‌ها، معمولاً ارجاعى است و ~~نويسنده،~~ نام كتاب مورد استناد و شماره جلد و صفحه مورد نظر را آورده<ref>به‌طور مثال، ر. ك.: همان، ص 5، پاورقى 1 و...</ref>و گاه نام و نشان سوره‌ها و آيات مورد نظر را ذكر كرده است<ref>مثلاً: همان، ص 182، پاورقى 2 و 3</ref>و در بسيارى از موارد، اختلاف نسخه‌هاى خطى را شرح داده است<ref>همان، ص 27، پاورقى 1 و 2 و ص 28، پاورقى 1، 2، 3، 4، 5 و...</ref>و...		كتاب حاضر، مستند است و مصحح، ارجاعاتش را به‌صورت پاورقى براى مقدمه و متن كتاب، در پايان هر صفحه آورده است. اين پاورقى‌ها، معمولاً ارجاعى است و نویسنده، نام كتاب مورد استناد و شماره جلد و صفحه مورد نظر را آورده<ref>به‌طور مثال، ر. ك.: همان، ص 5، پاورقى 1 و...</ref>و گاه نام و نشان سوره‌ها و آيات مورد نظر را ذكر كرده است<ref>مثلاً: همان، ص 182، پاورقى 2 و 3</ref>و در بسيارى از موارد، اختلاف نسخه‌هاى خطى را شرح داده است<ref>همان، ص 27، پاورقى 1 و 2 و ص 28، پاورقى 1، 2، 3، 4، 5 و...</ref>و...

	مصحح، تصاويرى از نسخه‌هاى خطى كتاب را آورده است<ref>مقدمه كتاب، ص 17 - 25</ref>همچنين وى در اقدامى ابتكارى در فهرست اعلام، براى هركدام از شخصيت‌ها، توضيحاتى كوتاه و مستند، شامل توضيح زمان و مكان ولادت و وفات و ويژگى‌هاى علمى و... افزوده است<ref>همان، ص 836 - 854</ref>و در مواردى بين نام‌هاى مشهور و غير مشهور هريك از شخصيت‌ها شبكه ارتباطى برقرار كرده است<ref>مثلاً: ر. ك.: همان، ص 836، 837، 838 و...</ref>		مصحح، تصاويرى از نسخه‌هاى خطى كتاب را آورده است<ref>مقدمه كتاب، ص 17 - 25</ref>همچنين وى در اقدامى ابتكارى در فهرست اعلام، براى هركدام از شخصيت‌ها، توضيحاتى كوتاه و مستند، شامل توضيح زمان و مكان ولادت و وفات و ويژگى‌هاى علمى و... افزوده است<ref>همان، ص 836 - 854</ref>و در مواردى بين نام‌هاى مشهور و غير مشهور هريك از شخصيت‌ها شبكه ارتباطى برقرار كرده است<ref>مثلاً: ر. ك.: همان، ص 836، 837، 838 و...</ref>

Yqorbani@noornet.net: جایگزینی متن - '== ساختار == ' به '==ساختار== '

2018-09-22T09:45:33Z

جایگزینی متن - '== ساختار == ' به '==ساختار== '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ سپتامبر ۲۰۱۸، ساعت ۱۳:۱۵
خط ۳۰:		خط ۳۰:


	== ساختار ==		==ساختار==

	اثر حاضر از مقدمه مصحح و نويسنده و متن اصلى كتاب (شامل بيان و حلّ مشكلات ادبى سوره‌هاى قرآن كريم از اول تا آخر) تشكيل شده است. زبان و ادبيات مقدمه مصحح و نيز متن اصلى اين اثر، عربى فصيح و به‌دور از اغلاق است. مصحح از منابع قابل توجهى (حدود صد كتاب عربى چاپ‌شده و خطى) از آثار مهمّ انديشمندان قديم و جديد براى توليد اثر حاضر بهره برده است. شيوه نويسنده در اين اثر، آموزشى است و در آن كوشيده است اختصار را مراعات كند و از مباحث حاشيه‌اى بپرهيزد.		اثر حاضر از مقدمه مصحح و نويسنده و متن اصلى كتاب (شامل بيان و حلّ مشكلات ادبى سوره‌هاى قرآن كريم از اول تا آخر) تشكيل شده است. زبان و ادبيات مقدمه مصحح و نيز متن اصلى اين اثر، عربى فصيح و به‌دور از اغلاق است. مصحح از منابع قابل توجهى (حدود صد كتاب عربى چاپ‌شده و خطى) از آثار مهمّ انديشمندان قديم و جديد براى توليد اثر حاضر بهره برده است. شيوه نويسنده در اين اثر، آموزشى است و در آن كوشيده است اختصار را مراعات كند و از مباحث حاشيه‌اى بپرهيزد.