مستدركات أعيان الشيعة - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - 'برغانی قزوینی حایری، محمدصالح' به 'برغانی قزوینی حایری، محمدصالح بن محمد'

2026-01-31T11:44:39Z

جایگزینی متن - 'برغانی قزوینی حایری، محمدصالح' به 'برغانی قزوینی حایری، محمدصالح بن محمد'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۱۴
خط ۵۴:		خط ۵۴:
	مؤلف ده صفحه پايانى كتاب را به «ملحق بالمستدركات» اختصاص داده و در ابتداى آن نوشته است: «اين بخش، شامل مقالاتى است كه در قالب موضوع اصلى «[[أعيان الشيعة (12 جلدی)\|أعيان الشيعة]]» و مستدركات آن؛ يعنى شرح حال و سرگذشت بزرگان شيعه نمى‌گنجد، اما ارتباطى تنگاتنگ با اين موضوع دارد كه به همين دليل اين مطلب را در بخشى جداگانه آورديم»<ref>همان، ص48-49</ref>		مؤلف ده صفحه پايانى كتاب را به «ملحق بالمستدركات» اختصاص داده و در ابتداى آن نوشته است: «اين بخش، شامل مقالاتى است كه در قالب موضوع اصلى «[[أعيان الشيعة (12 جلدی)\|أعيان الشيعة]]» و مستدركات آن؛ يعنى شرح حال و سرگذشت بزرگان شيعه نمى‌گنجد، اما ارتباطى تنگاتنگ با اين موضوع دارد كه به همين دليل اين مطلب را در بخشى جداگانه آورديم»<ref>همان، ص48-49</ref>

	در دومين جلد، گاهى مطالبى به‌طور استطرادى آمده است كه مى‌تواند براى محققان مفيد واقع شود. براى نمونه درباره شيخ [[برغانی قزوینی حایری، محمدصالح\|محمدصالح برغانى]] كه در «[[أعيان الشيعة (12 جلدی)\|أعيان الشيعة]]» شرح‌حال او آمده است، مطالب جديدى به قلم يكى از نوادگان او نگاشته شده است و در پى آن به بهانه ذكر نام [[برغانی قزوینی حایری، محمدصالح\|شيخ محمدصالح]]، بحثى درباره آل برغانى صورت مى‌گيرد كه توضيحات مفصل درباره آن، پنج صفحه از اين جلد را به خود اختصاص داده است. نمونه ديگر [[کشاجم، محمود بن حسین\|محمود بن حسين]] معروف به «[[کشاجم، محمود بن حسین\|كشاجم]]» است كه مطالب جالبى درباره شهرت او (كشاجم) به نقل از يك پايان‌نامه دانشگاهى آمده كه به‌طور مفصل در مورد آن بحث مى‌كند. در ضمن اين بحث، به برخى لغزش‌هاى مؤلف «أعيان» در شرح حال اين فرد اشاره شده است<ref>همان، ص49</ref>		در دومين جلد، گاهى مطالبى به‌طور استطرادى آمده است كه مى‌تواند براى محققان مفيد واقع شود. براى نمونه درباره شيخ [[برغانی قزوینی حایری، محمدصالح بن محمد\|محمدصالح برغانى]] كه در «[[أعيان الشيعة (12 جلدی)\|أعيان الشيعة]]» شرح‌حال او آمده است، مطالب جديدى به قلم يكى از نوادگان او نگاشته شده است و در پى آن به بهانه ذكر نام [[برغانی قزوینی حایری، محمدصالح بن محمد\|شيخ محمدصالح]]، بحثى درباره آل برغانى صورت مى‌گيرد كه توضيحات مفصل درباره آن، پنج صفحه از اين جلد را به خود اختصاص داده است. نمونه ديگر [[کشاجم، محمود بن حسین\|محمود بن حسين]] معروف به «[[کشاجم، محمود بن حسین\|كشاجم]]» است كه مطالب جالبى درباره شهرت او (كشاجم) به نقل از يك پايان‌نامه دانشگاهى آمده كه به‌طور مفصل در مورد آن بحث مى‌كند. در ضمن اين بحث، به برخى لغزش‌هاى مؤلف «أعيان» در شرح حال اين فرد اشاره شده است<ref>همان، ص49</ref>

	صفحات 356 تا آخر اين جلد، مختص ملحقات است كه بيشتر مربوط به مناقشات مؤلف با نويسندگان بعضى از كتب و مقالات است<ref>همان</ref>		صفحات 356 تا آخر اين جلد، مختص ملحقات است كه بيشتر مربوط به مناقشات مؤلف با نويسندگان بعضى از كتب و مقالات است<ref>همان</ref>

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - 'علم‌الهدی، علی بن حسین' به 'سید مرتضی، علی بن حسین'

2025-02-05T06:17:31Z

جایگزینی متن - 'علم‌الهدی، علی بن حسین' به 'سید مرتضی، علی بن حسین'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۴۷
خط ۷۸:		خط ۷۸:
	صفحات 370 تا 379 جلد هفتم، ادامه خاطرات حسن امين را در خود جاى داده است كه مى‌توان آن را به معناى اتمام كار و پايان يافتن اين مجموعه دانست، خاصه آنكه در اين خاطرات، مؤلف از چگونگى تأليف مستدركات و انگيزه خود از اين كار سخن مى‌گويد<ref>همان</ref>		صفحات 370 تا 379 جلد هفتم، ادامه خاطرات حسن امين را در خود جاى داده است كه مى‌توان آن را به معناى اتمام كار و پايان يافتن اين مجموعه دانست، خاصه آنكه در اين خاطرات، مؤلف از چگونگى تأليف مستدركات و انگيزه خود از اين كار سخن مى‌گويد<ref>همان</ref>

	در ذيل برخى شرح حال‌ها، مطالبى به‌طور مستقيم و بدون هيچ كم و كاست، از يك كتاب نقل شده است؛ مانند توضيحاتى در مورد [[~~علم‌الهدی،~~ علی بن حسین\|سيد مرتضى]] در جلد پنجم، صفحات 276 تا 313. به‌منظور پرهيز از تكرار و اطاله كلام شايد بهتر مى‌بود كه مطلب به‌صورت خلاصه و گزيده آورده شود يا حتى در برخى موارد، مؤلف به ذكر منبع و ارجاع به آن بسنده نمايد<ref>همان، ص50</ref>		در ذيل برخى شرح حال‌ها، مطالبى به‌طور مستقيم و بدون هيچ كم و كاست، از يك كتاب نقل شده است؛ مانند توضيحاتى در مورد [[سید مرتضی، علی بن حسین\|سيد مرتضى]] در جلد پنجم، صفحات 276 تا 313. به‌منظور پرهيز از تكرار و اطاله كلام شايد بهتر مى‌بود كه مطلب به‌صورت خلاصه و گزيده آورده شود يا حتى در برخى موارد، مؤلف به ذكر منبع و ارجاع به آن بسنده نمايد<ref>همان، ص50</ref>

	== وضعيت كتاب ==		== وضعيت كتاب ==

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - 'مستدركات (ابهام زدایی)' به 'مستدركات (ابهام‌زدایی)'

2024-09-09T18:17:21Z

جایگزینی متن - 'مستدركات (ابهام زدایی)' به 'مستدركات (ابهام‌زدایی)'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۲۱:۴۷
خط ۳۰:		خط ۳۰:
	\| پیش از =		\| پیش از =
	}}		}}
	{{کاربردهای دیگر\|مستدركات (~~ابهام زدایی~~)}}		{{کاربردهای دیگر\|مستدركات (ابهام‌زدایی)}}

	'''مستدركات أعيان الشيعة'''، اثر [[امین، سید حسن\|سيد حسن امين]]، كتابى است در تكميل مطالب و مباحث مطرح‌شده در «[[أعيان الشيعة (12 جلدی)\|أعيان الشيعة]]» [[امین، سید محسن\|سيد محسن امين]] كه به زبان عربى نوشته شده است.		'''مستدركات أعيان الشيعة'''، اثر [[امین، سید حسن\|سيد حسن امين]]، كتابى است در تكميل مطالب و مباحث مطرح‌شده در «[[أعيان الشيعة (12 جلدی)\|أعيان الشيعة]]» [[امین، سید محسن\|سيد محسن امين]] كه به زبان عربى نوشته شده است.

Wikinoor.ir: جایگزینی متن - '↵↵↵\{\{کاربردهای\sدیگر\|(.*)\s$ابهام\sزدایی$\}\}↵↵↵' به ' {{کاربردهای دیگر|$1 (ابهام زدایی)}} '

2022-12-02T12:33:45Z

جایگزینی متن - '↵↵↵\{\{کاربردهای\sدیگر\|(.*)\s$ابهام\sزدایی$\}\}↵↵↵' به ' {{کاربردهای دیگر|$1 (ابهام زدایی)}} '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۶:۰۳
خط ۳۰:		خط ۳۰:
	\| پیش از =		\| پیش از =
	}}		}}


	{{کاربردهای دیگر\|مستدركات (ابهام زدایی)}}		{{کاربردهای دیگر\|مستدركات (ابهام زدایی)}}



	'''مستدركات أعيان الشيعة'''، اثر [[امین، سید حسن\|سيد حسن امين]]، كتابى است در تكميل مطالب و مباحث مطرح‌شده در «[[أعيان الشيعة (12 جلدی)\|أعيان الشيعة]]» [[امین، سید محسن\|سيد محسن امين]] كه به زبان عربى نوشته شده است.		'''مستدركات أعيان الشيعة'''، اثر [[امین، سید حسن\|سيد حسن امين]]، كتابى است در تكميل مطالب و مباحث مطرح‌شده در «[[أعيان الشيعة (12 جلدی)\|أعيان الشيعة]]» [[امین، سید محسن\|سيد محسن امين]] كه به زبان عربى نوشته شده است.

Hbaghizadeh@noornet.net در ‏۱۶ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۲۵

2022-01-16T18:25:00Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۱:۵۵
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	\| چاپ =1		\| چاپ =1
	\| تعداد جلد =7		\| تعداد جلد =7
	\| کتابخانۀ دیجیتال نور =		\| کتابخانۀ دیجیتال نور =03266
	\| کتابخوان همراه نور =03266		\| کتابخوان همراه نور =03266
	\| کد پدیدآور =		\| کد پدیدآور =
خط ۳۰:		خط ۳۰:
	\| پیش از =		\| پیش از =
	}}		}}


			{{کاربردهای دیگر\|مستدركات (ابهام زدایی)}}



	'''مستدركات أعيان الشيعة'''، اثر [[امین، سید حسن\|سيد حسن امين]]، كتابى است در تكميل مطالب و مباحث مطرح‌شده در «[[أعيان الشيعة (12 جلدی)\|أعيان الشيعة]]» [[امین، سید محسن\|سيد محسن امين]] كه به زبان عربى نوشته شده است.		'''مستدركات أعيان الشيعة'''، اثر [[امین، سید حسن\|سيد حسن امين]]، كتابى است در تكميل مطالب و مباحث مطرح‌شده در «[[أعيان الشيعة (12 جلدی)\|أعيان الشيعة]]» [[امین، سید محسن\|سيد محسن امين]] كه به زبان عربى نوشته شده است.

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'رده:مرداد (99)' به ''

2021-09-22T08:50:37Z

جایگزینی متن - 'رده:مرداد (99)' به ''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۲:۲۰
خط ۱۰۲:		خط ۱۰۲:
	[[رده:سرگذشت‌‌نامه‌های فردی]]		[[رده:سرگذشت‌‌نامه‌های فردی]]
	[[رده:علما و ائمه]]		[[رده:علما و ائمه]]
	~~[[رده:مرداد (99)]]~~

Hbaghizadeh@noornet.net: /* وابسته‌ها */

2021-08-24T14:42:08Z

وابسته‌ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۱، ساعت ۱۸:۱۲
خط ۹۳:		خط ۹۳:

	==وابسته‌ها==		==وابسته‌ها==
			{{وابسته‌ها}}

	[[أعيان الشيعة (12 جلدی)]]		[[أعيان الشيعة (12 جلدی)]]

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'امین، محسن' به 'امین، سید محسن'

2021-04-20T10:24:42Z

جایگزینی متن - 'امین، محسن' به 'امین، سید محسن'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ آوریل ۲۰۲۱، ساعت ۱۳:۵۴
خط ۳۱:		خط ۳۱:
	}}		}}

	'''مستدركات أعيان الشيعة'''، اثر [[امین، سید حسن\|سيد حسن امين]]، كتابى است در تكميل مطالب و مباحث مطرح‌شده در «[[أعيان الشيعة (12 جلدی)\|أعيان الشيعة]]» [[امین، محسن\|سيد محسن امين]] كه به زبان عربى نوشته شده است.		'''مستدركات أعيان الشيعة'''، اثر [[امین، سید حسن\|سيد حسن امين]]، كتابى است در تكميل مطالب و مباحث مطرح‌شده در «[[أعيان الشيعة (12 جلدی)\|أعيان الشيعة]]» [[امین، سید محسن\|سيد محسن امين]] كه به زبان عربى نوشته شده است.

	به‌طور خلاصه مى‌توان گفت اثر حاضر، دربردارنده سه زمينه است: شرح حال كسانى كه بعد از وفات مؤلف «[[أعيان الشيعة (12 جلدی)\|أعيان الشيعة]]» از دنيا رفته‌اند، شرح حال گذشتگانى كه مؤلف «أعيان» آنان را از قلم انداخته است و افزودن مطالب جديد به شرح حال افرادى كه سرگذشت آنان در «[[أعيان الشيعة (12 جلدی)\|أعيان الشيعة]]» آمده است<ref>عباسى، مهرداد، 1381، ص48</ref>		به‌طور خلاصه مى‌توان گفت اثر حاضر، دربردارنده سه زمينه است: شرح حال كسانى كه بعد از وفات مؤلف «[[أعيان الشيعة (12 جلدی)\|أعيان الشيعة]]» از دنيا رفته‌اند، شرح حال گذشتگانى كه مؤلف «أعيان» آنان را از قلم انداخته است و افزودن مطالب جديد به شرح حال افرادى كه سرگذشت آنان در «[[أعيان الشيعة (12 جلدی)\|أعيان الشيعة]]» آمده است<ref>عباسى، مهرداد، 1381، ص48</ref>

Hbaghizadeh@noornet.net: /* منابع مقاله */

2020-07-27T18:26:34Z

منابع مقاله

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۲۱:۵۶
خط ۹۱:		خط ۹۱:
	#مقدمه و متن كتاب.		#مقدمه و متن كتاب.
	#[[:noormags:33892\|عباسى، مهرداد، «كوشش‌هاى حسن الامين در به ثمر رساندن أعيان الشيعة و تأليف مستدركات آن»، پايگاه مجلات تخصصى نور، مجله: كتاب ماه دين، شماره 65، اسفند 1381، (6 صفحه، از 46 تا 51)]].		#[[:noormags:33892\|عباسى، مهرداد، «كوشش‌هاى حسن الامين در به ثمر رساندن أعيان الشيعة و تأليف مستدركات آن»، پايگاه مجلات تخصصى نور، مجله: كتاب ماه دين، شماره 65، اسفند 1381، (6 صفحه، از 46 تا 51)]].

			==وابسته‌ها==
			[[أعيان الشيعة (12 جلدی)]]

	[[رده:کتاب‌شناسی]]		[[رده:کتاب‌شناسی]]

Hbaghizadeh@noornet.net در ‏۲۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۸:۲۵

2020-07-27T18:25:40Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۲۱:۵۵
خط ۳۱:		خط ۳۱:
	}}		}}

	'''مستدركات أعيان الشيعة'''، اثر سيد حسن ~~امين،~~ كتابى است در تكميل مطالب و مباحث مطرح‌شده در ~~«أعيان الشيعة»~~ [[امین، محسن\|سيد محسن امين]] كه به زبان عربى نوشته شده است.		'''مستدركات أعيان الشيعة'''، اثر [[امین، سید حسن\|سيد حسن امين]]، كتابى است در تكميل مطالب و مباحث مطرح‌شده در «[[أعيان الشيعة (12 جلدی)\|أعيان الشيعة]]» [[امین، محسن\|سيد محسن امين]] كه به زبان عربى نوشته شده است.

	به‌طور خلاصه مى‌توان گفت اثر حاضر، دربردارنده سه زمينه است: شرح حال كسانى كه بعد از وفات مؤلف ~~«أعيان الشيعة»~~ از دنيا رفته‌اند، شرح حال گذشتگانى كه مؤلف «أعيان» آنان را از قلم انداخته است و افزودن مطالب جديد به شرح حال افرادى كه سرگذشت آنان در ~~«أعيان الشيعة»~~ آمده است<ref>عباسى، مهرداد، 1381، ص48</ref>		به‌طور خلاصه مى‌توان گفت اثر حاضر، دربردارنده سه زمينه است: شرح حال كسانى كه بعد از وفات مؤلف «[[أعيان الشيعة (12 جلدی)\|أعيان الشيعة]]» از دنيا رفته‌اند، شرح حال گذشتگانى كه مؤلف «أعيان» آنان را از قلم انداخته است و افزودن مطالب جديد به شرح حال افرادى كه سرگذشت آنان در «[[أعيان الشيعة (12 جلدی)\|أعيان الشيعة]]» آمده است<ref>عباسى، مهرداد، 1381، ص48</ref>

	از جمله مواردى كه باعث اهميت اثر حاضر مى‌شود، آن است كه نویسنده براى فراهم آوردن اين اطلاعات، زحمات فراوانى را متحمل گرديده و مجبور شده است به بسيارى از كشورهاى عربى و اسلامى سفر كند<ref>ر.ک: همان</ref>		از جمله مواردى كه باعث اهميت اثر حاضر مى‌شود، آن است كه نویسنده براى فراهم آوردن اين اطلاعات، زحمات فراوانى را متحمل گرديده و مجبور شده است به بسيارى از كشورهاى عربى و اسلامى سفر كند<ref>ر.ک: همان</ref>


	==ساختار==		==ساختار==
	كتاب با مقدمه نویسنده آغاز و مطالب در هفت جلد، سامان يافته است.		كتاب با مقدمه نویسنده آغاز و مطالب در هفت جلد، سامان يافته است.

	مؤلف نحوه شكل‌گيرى اين كتاب را چنين بيان نموده است: «از آنجا كه روش پدرم آن بود كه شرح حال زندگان را نياورد، من نام افرادى را كه پس از او درگذشته بودند، فراهم آورده، سرگذشت آنان را در ~~«أعيان الشيعة»~~ نگاشتم و در پاورقى‌ها اشاره كردم كه اين شرح‌حال‌ها از جمله مستدركات اينجانب است. اما نتوانستم نام همه افرادى را كه بايد شرح حالشان ذكر مى‌شد، گرد آورم. مدتى بعد همه را جمع‌آورى نمودم و علاوه بر آن به اطلاعاتى جديد در مورد افرادى كه قبلا ياد شده بودند، دست يافتم و نيز متوجه شدم كه بعضى اسامى از نظر مؤلف «أعيان» پوشيده مانده است. اينها همه بر روى هم، مطالب فراوانى را تشكيل مى‌داد كه لازم بود به اصل كتاب «أعيان الشيعة» افزوده شود؛ لذا آن مطالب را در جلدى مستقل با نام «مستدركات أعيان الشيعة» تدوين نمودم»<ref>ر.ک: همان</ref>		مؤلف نحوه شكل‌گيرى اين كتاب را چنين بيان نموده است: «از آنجا كه روش پدرم آن بود كه شرح حال زندگان را نياورد، من نام افرادى را كه پس از او درگذشته بودند، فراهم آورده، سرگذشت آنان را در «[[أعيان الشيعة (12 جلدی)\|أعيان الشيعة]]» نگاشتم و در پاورقى‌ها اشاره كردم كه اين شرح‌حال‌ها از جمله مستدركات اينجانب است. اما نتوانستم نام همه افرادى را كه بايد شرح حالشان ذكر مى‌شد، گرد آورم. مدتى بعد همه را جمع‌آورى نمودم و علاوه بر آن به اطلاعاتى جديد در مورد افرادى كه قبلا ياد شده بودند، دست يافتم و نيز متوجه شدم كه بعضى اسامى از نظر مؤلف «أعيان» پوشيده مانده است. اينها همه بر روى هم، مطالب فراوانى را تشكيل مى‌داد كه لازم بود به اصل كتاب «أعيان الشيعة» افزوده شود؛ لذا آن مطالب را در جلدى مستقل با نام «مستدركات أعيان الشيعة» تدوين نمودم»<ref>ر.ک: همان</ref>

	== گزارش محتوا ==		== گزارش محتوا ==
خط ۴۸:		خط ۴۷:
	جلد نخست، نسبت به مجلدات بعدى، داراى تعداد صفحات كمترى است. نویسنده در اين‌باره مى‌آورد: «حجم جلد اول از ساير جلدها كمتر است؛ زيرا بيش از اين برایم مقدور نبود، اما از آن پس تصميم گرفتم كه بر يك نظم و ترتيب پيش رفته، حجم باقى جلدها را در يك حد و اندازه نگاه دارم»<ref>ر.ک: عباسى، مهرداد، 1381، ص48</ref>		جلد نخست، نسبت به مجلدات بعدى، داراى تعداد صفحات كمترى است. نویسنده در اين‌باره مى‌آورد: «حجم جلد اول از ساير جلدها كمتر است؛ زيرا بيش از اين برایم مقدور نبود، اما از آن پس تصميم گرفتم كه بر يك نظم و ترتيب پيش رفته، حجم باقى جلدها را در يك حد و اندازه نگاه دارم»<ref>ر.ک: عباسى، مهرداد، 1381، ص48</ref>

	در اين جلد، شرح حال برخى از رجال سياسى انقلاب اسلامى ايران نظير عبدالحسين دستغيب، محمد بهشتى، محمدجواد باهنر، محمود طالقانى، [[مطهری، مرتضی\|مرتضى مطهرى]] و نواب صفوى و همچنين بزرگان فرهنگ و ادب كشورمان نظير [[نفیسی، سعید\|سعيد نفيسى]]، [[اقبال آشتیانی، عباس\|عباس اقبال آشتيانى]]، على‌اكبر دهخدا و محمدتقى بهار به چشم مى‌خورد كه مسلما سفر او به ايران قبل از تأليف اين جلد، در ذكر شرح حال اين افراد، بى‌تأثير نبوده است<ref>ر.ک: همان</ref>		در اين جلد، شرح حال برخى از رجال سياسى انقلاب اسلامى ايران نظير عبدالحسين دستغيب، محمد بهشتى، محمدجواد باهنر، محمود طالقانى، [[مطهری، مرتضی\|مرتضى مطهرى]] و نواب صفوى و همچنين بزرگان فرهنگ و ادب كشورمان نظير [[نفیسی، سعید\|سعيد نفيسى]]، [[اقبال آشتیانی، عباس\|عباس اقبال آشتيانى]]، [[دهخدا، علی‌اکبر\|على‌اكبر دهخدا]] و [[بهار، محمدتقی\|محمدتقى بهار]] به چشم مى‌خورد كه مسلما سفر او به ايران قبل از تأليف اين جلد، در ذكر شرح حال اين افراد، بى‌تأثير نبوده است<ref>ر.ک: همان</ref>

	نكته ديگر در جلد نخست، آن است كه گاهى به مدخل‌هاى مانند «الخاطون في العهد الصفوي» برمى‌خوريم كه نه نام يك شخص كه نام يك گروه از اشخاص است؛ براى مثال در ذيل اين عنوان، خطاطان مشهور عصر صفوى معرفى شده‌اند<ref>همان</ref>		نكته ديگر در جلد نخست، آن است كه گاهى به مدخل‌هاى مانند «الخاطون في العهد الصفوي» برمى‌خوريم كه نه نام يك شخص كه نام يك گروه از اشخاص است؛ براى مثال در ذيل اين عنوان، خطاطان مشهور عصر صفوى معرفى شده‌اند<ref>همان</ref>

	مؤلف ده صفحه پايانى كتاب را به «ملحق بالمستدركات» اختصاص داده و در ابتداى آن نوشته است: «اين بخش، شامل مقالاتى است كه در قالب موضوع اصلى ~~«أعيان الشيعة»~~ و مستدركات آن؛ يعنى شرح حال و سرگذشت بزرگان شيعه نمى‌گنجد، اما ارتباطى تنگاتنگ با اين موضوع دارد كه به همين دليل اين مطلب را در بخشى جداگانه آورديم»<ref>همان، ص48-49</ref>		مؤلف ده صفحه پايانى كتاب را به «ملحق بالمستدركات» اختصاص داده و در ابتداى آن نوشته است: «اين بخش، شامل مقالاتى است كه در قالب موضوع اصلى «[[أعيان الشيعة (12 جلدی)\|أعيان الشيعة]]» و مستدركات آن؛ يعنى شرح حال و سرگذشت بزرگان شيعه نمى‌گنجد، اما ارتباطى تنگاتنگ با اين موضوع دارد كه به همين دليل اين مطلب را در بخشى جداگانه آورديم»<ref>همان، ص48-49</ref>

	در دومين جلد، گاهى مطالبى به‌طور استطرادى آمده است كه مى‌تواند براى محققان مفيد واقع شود. براى نمونه درباره شيخ محمدصالح برغانى كه در ~~«أعيان الشيعة»~~ شرح‌حال او آمده است، مطالب جديدى به قلم يكى از نوادگان او نگاشته شده است و در پى آن به بهانه ذكر نام شيخ ~~محمدصالح،~~ بحثى درباره آل برغانى صورت مى‌گيرد كه توضيحات مفصل درباره آن، پنج صفحه از اين جلد را به خود اختصاص داده است. نمونه ديگر محمود بن حسين معروف به ~~«كشاجم»~~ است كه مطالب جالبى درباره شهرت او (كشاجم) به نقل از يك پايان‌نامه دانشگاهى آمده كه به‌طور مفصل در مورد آن بحث مى‌كند. در ضمن اين بحث، به برخى لغزش‌هاى مؤلف «أعيان» در شرح حال اين فرد اشاره شده است<ref>همان، ص49</ref>		در دومين جلد، گاهى مطالبى به‌طور استطرادى آمده است كه مى‌تواند براى محققان مفيد واقع شود. براى نمونه درباره شيخ [[برغانی قزوینی حایری، محمدصالح\|محمدصالح برغانى]] كه در «[[أعيان الشيعة (12 جلدی)\|أعيان الشيعة]]» شرح‌حال او آمده است، مطالب جديدى به قلم يكى از نوادگان او نگاشته شده است و در پى آن به بهانه ذكر نام [[برغانی قزوینی حایری، محمدصالح\|شيخ محمدصالح]]، بحثى درباره آل برغانى صورت مى‌گيرد كه توضيحات مفصل درباره آن، پنج صفحه از اين جلد را به خود اختصاص داده است. نمونه ديگر [[کشاجم، محمود بن حسین\|محمود بن حسين]] معروف به «[[کشاجم، محمود بن حسین\|كشاجم]]» است كه مطالب جالبى درباره شهرت او (كشاجم) به نقل از يك پايان‌نامه دانشگاهى آمده كه به‌طور مفصل در مورد آن بحث مى‌كند. در ضمن اين بحث، به برخى لغزش‌هاى مؤلف «أعيان» در شرح حال اين فرد اشاره شده است<ref>همان، ص49</ref>

	صفحات 356 تا آخر اين جلد، مختص ملحقات است كه بيشتر مربوط به مناقشات مؤلف با نويسندگان بعضى از كتب و مقالات است<ref>همان</ref>		صفحات 356 تا آخر اين جلد، مختص ملحقات است كه بيشتر مربوط به مناقشات مؤلف با نويسندگان بعضى از كتب و مقالات است<ref>همان</ref>

	همان گونه كه مؤلف در مقدمه جلد سوم اشاره مى‌كند، تعداد قابل توجهى از مقالات اين جلد، توسط ديگران تأليف شده است. مهم‌ترين اين افراد (به ترتيب تعداد مقاله تأليف‌شده) عبدالحسين صالحى، شيخ محمد سمامى و [[سید علوی، ابراهيم\|سيد ابراهيم سيد علوى]]‌اند. البته در برخى مواضع، به‌جاى آنكه مقاله‌اى از اين افراد چاپ شود، عينا مطالبى از كتاب‌هاى آنان نظير ~~«رياحين الشيعة»~~ و ~~«بزرگان رامسر»~~ نقل شده است<ref>همان</ref>		همان گونه كه مؤلف در مقدمه جلد سوم اشاره مى‌كند، تعداد قابل توجهى از مقالات اين جلد، توسط ديگران تأليف شده است. مهم‌ترين اين افراد (به ترتيب تعداد مقاله تأليف‌شده) عبدالحسين صالحى، شيخ محمد سمامى و [[سید علوی، ابراهيم\|سيد ابراهيم سيد علوى]]‌اند. البته در برخى مواضع، به‌جاى آنكه مقاله‌اى از اين افراد چاپ شود، عينا مطالبى از كتاب‌هاى آنان نظير «[[رياحين الشريعة در ترجمه دانشمندان بانوان شیعه\|رياحين الشيعة]]» و «[[بزرگان رامسر]]» نقل شده است<ref>همان</ref>

	چهارمين جلد از اين مجموعه، به شرح حال مفصل برخى از افراد پرداخته است كه حاوى مطالب سودمند است. مختار ثقفى و نادرشاه افشار از جمله اين افرادند كه در ضمن بيان سرگذشت دومى، درباره تاريخ ايران در زمان افشاريان، مطالب مفيدى عرضه شده است. از موارد ديگر، مقاله‌اى درباره هشام بن حكم و آرا و مناظرات او به قلم محمدرضا جلالى است كه در صفحات 213-240 آمده است<ref>همان</ref>		چهارمين جلد از اين مجموعه، به شرح حال مفصل برخى از افراد پرداخته است كه حاوى مطالب سودمند است. مختار ثقفى و نادرشاه افشار از جمله اين افرادند كه در ضمن بيان سرگذشت دومى، درباره تاريخ ايران در زمان افشاريان، مطالب مفيدى عرضه شده است. از موارد ديگر، مقاله‌اى درباره هشام بن حكم و آرا و مناظرات او به قلم محمدرضا جلالى است كه در صفحات 213-240 آمده است<ref>همان</ref>
خط ۸۶:		خط ۸۵:

	==پانويس ==		==پانويس ==
	<references/>		<references />

	== منابع مقاله ==		== منابع مقاله ==
خط ۹۲:		خط ۹۱:
	#مقدمه و متن كتاب.		#مقدمه و متن كتاب.
	#[[:noormags:33892\|عباسى، مهرداد، «كوشش‌هاى حسن الامين در به ثمر رساندن أعيان الشيعة و تأليف مستدركات آن»، پايگاه مجلات تخصصى نور، مجله: كتاب ماه دين، شماره 65، اسفند 1381، (6 صفحه، از 46 تا 51)]].		#[[:noormags:33892\|عباسى، مهرداد، «كوشش‌هاى حسن الامين در به ثمر رساندن أعيان الشيعة و تأليف مستدركات آن»، پايگاه مجلات تخصصى نور، مجله: كتاب ماه دين، شماره 65، اسفند 1381، (6 صفحه، از 46 تا 51)]].





	[[رده:کتاب‌شناسی]]		[[رده:کتاب‌شناسی]]