مرویات الإمام أحمد بن حنبل فی التفسیر - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Hbaghizadeh: /* وابسته‌ها */

2025-12-31T12:32:42Z

وابسته‌ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۰۲
خط ۶۱:		خط ۶۱:
	[[رده:متون تفاسیر]]		[[رده:متون تفاسیر]]
	[[رده:قرن 1- 4 متون تفاسیر]]		[[رده:قرن 1- 4 متون تفاسیر]]
			[[رده:مقالات بازبینی شده2 دی 1404]]
	[[رده:مقالات بازبینی ~~نشده2~~]]
	[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ مهر 1404 توسط محمد خردمند]]		[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ مهر 1404 توسط محمد خردمند]]

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - 'صلى الله عليه وسلم' به 'صلى‌الله‌عليه‌وسلم'

2025-12-31T12:30:21Z

جایگزینی متن - 'صلى الله عليه وسلم' به 'صلى‌الله‌عليه‌وسلم'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۰۰
خط ۴۶:		خط ۴۶:
	* جلد چهارم: روایات تفسیری سوره صافات تا سوره فلق.		* جلد چهارم: روایات تفسیری سوره صافات تا سوره فلق.
	==نمونه مباحث==		==نمونه مباحث==
	*۵ - ثنا عبد الرزاق، أنا معمر، عن عاصم، عن أبي تميمة الهجيمي عمن كان رديف النبي ~~صلى الله عليه وسلم~~ قال: «كنت رديفه على حمار فعثر الحمار، فقلت تعس الشيطان. فقال لي النبي ~~صلى الله عليه وسلم~~: لا تقل تعس الشيطان فإنك إذا قلت تعس الشيطان تعاظم الشيطان في نفسه وقال صرعته بقوتي. فإذا قلت بسم الله، تصاغرت إليه نفسه حتى يكون أصغر من ذباب. <ref> متن کتاب، ج1، ص30. </ref>		*۵ - ثنا عبد الرزاق، أنا معمر، عن عاصم، عن أبي تميمة الهجيمي عمن كان رديف النبي صلى‌الله‌عليه‌وسلم قال: «كنت رديفه على حمار فعثر الحمار، فقلت تعس الشيطان. فقال لي النبي صلى‌الله‌عليه‌وسلم: لا تقل تعس الشيطان فإنك إذا قلت تعس الشيطان تعاظم الشيطان في نفسه وقال صرعته بقوتي. فإذا قلت بسم الله، تصاغرت إليه نفسه حتى يكون أصغر من ذباب. <ref> متن کتاب، ج1، ص30. </ref>
	ترجمه: روایت پنجم - عبدالرزاق برای ما روایت کرد، معمر به ما خبر داد، از عاصم، از ابی تمیمه هجیمی، از کسی که همراه (ردیف) پیامبر(ص) بود، گفت: «من بر روی الاغی همراه ایشان بودم که الاغ لغزید. پس من گفتم: "نابود باد شیطان." پیامبر(ص) به من فرمود: نگو "نابود باد شیطان"، زیرا وقتی چنین می‌گویی، شیطان در درون خود بزرگ می‌شود و می‌گوید: "او را با قدرت خودم به زمین زدم." اما وقتی می‌گویی "بسم الله" (به نام خدا)، نفس او در نظرش آن‌چنان کوچک و حقیر می‌شود که حتی از یک پشه هم کوچکتر می‌گردد.		ترجمه: روایت پنجم - عبدالرزاق برای ما روایت کرد، معمر به ما خبر داد، از عاصم، از ابی تمیمه هجیمی، از کسی که همراه (ردیف) پیامبر(ص) بود، گفت: «من بر روی الاغی همراه ایشان بودم که الاغ لغزید. پس من گفتم: "نابود باد شیطان." پیامبر(ص) به من فرمود: نگو "نابود باد شیطان"، زیرا وقتی چنین می‌گویی، شیطان در درون خود بزرگ می‌شود و می‌گوید: "او را با قدرت خودم به زمین زدم." اما وقتی می‌گویی "بسم الله" (به نام خدا)، نفس او در نظرش آن‌چنان کوچک و حقیر می‌شود که حتی از یک پشه هم کوچکتر می‌گردد.
	==پانویس==		==پانویس==

Hbaghizadeh در ‏۳۱ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۲۹

2025-12-31T12:29:41Z

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - ' '''،' به ''''،'

2025-12-31T06:00:59Z

جایگزینی متن - ' '''،' به ''''،'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۳۰
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	\| پیش از =		\| پیش از =
	}}		}}
	''' مرویات الإمام أحمد بن حنبل في التفسیر '''، از آثار پژوهشگر و مصحح معاصر و استاد دانشکده قرآن کریم (دانشگاه اسلامی مدینه منوره)، [[بشیر یاسین، حکمت\| حکمت بشیر یاسین]] اثری پژوهشی و حدیثی است که به گردآوری، تدوین و تصحیح همه آثار پراکنده محدّث و پیشوای حنبلیان، [[احمد بن حنبل]] (164- 241ق) در زمینه تفسیر قرآن می‌پردازد. این اثر تفسیری ترتیبی است و در قالب «مواردپژوهی روایات تفسیری» می‌کوشد آثار [[احمد بن حنبل]] را برای نسل حاضر زنده سازد.		''' مرویات الإمام أحمد بن حنبل في التفسیر'''، از آثار پژوهشگر و مصحح معاصر و استاد دانشکده قرآن کریم (دانشگاه اسلامی مدینه منوره)، [[بشیر یاسین، حکمت\| حکمت بشیر یاسین]] اثری پژوهشی و حدیثی است که به گردآوری، تدوین و تصحیح همه آثار پراکنده محدّث و پیشوای حنبلیان، [[احمد بن حنبل]] (164- 241ق) در زمینه تفسیر قرآن می‌پردازد. این اثر تفسیری ترتیبی است و در قالب «مواردپژوهی روایات تفسیری» می‌کوشد آثار [[احمد بن حنبل]] را برای نسل حاضر زنده سازد.
	==هدف و روش==		==هدف و روش==
	* [[دکتر طه جابر علوانی]]، تأکید دارد که «المعهد العالی العالمی للفکر الإسلامی» که این اثر را منتشر می‌کند، نمی‌خواهد بگوید که این تنها فهم درست است و سایر فهم‌های تفسیری درست نیست؛ بلکه می‌خواهد نمونه‌ای از روش تفسیری سلف صالح و الگویی از فهم صحیح را ارائه کند تا پژوهشگران استفاده کنند. <ref> تمهید رئیس «المعهد العالی العالمی للفکر الإسلامی»، ج1، ص ه‍- و. </ref>		* [[دکتر طه جابر علوانی]]، تأکید دارد که «المعهد العالی العالمی للفکر الإسلامی» که این اثر را منتشر می‌کند، نمی‌خواهد بگوید که این تنها فهم درست است و سایر فهم‌های تفسیری درست نیست؛ بلکه می‌خواهد نمونه‌ای از روش تفسیری سلف صالح و الگویی از فهم صحیح را ارائه کند تا پژوهشگران استفاده کنند. <ref> تمهید رئیس «المعهد العالی العالمی للفکر الإسلامی»، ج1، ص ه‍- و. </ref>

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - ' :' به ':'

2025-11-08T12:32:10Z

جایگزینی متن - ' :' به ':'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۰۲
خط ۴۶:		خط ۴۶:
	* جلد چهارم: روایات تفسیری سوره صافات تا سوره فلق.		* جلد چهارم: روایات تفسیری سوره صافات تا سوره فلق.
	==نمونه مباحث==		==نمونه مباحث==
	*۵ - ثنا عبد الرزاق، أنا معمر، عن عاصم، عن أبي تميمة الهجيمي عمن كان رديف النبي صلى الله عليه وسلم قال : «كنت رديفه على حمار فعثر الحمار، فقلت تعس الشيطان. فقال لي النبي صلى الله عليه وسلم : لا تقل تعس الشيطان فإنك إذا قلت تعس الشيطان تعاظم الشيطان في نفسه وقال صرعته بقوتي. فإذا قلت بسم الله، تصاغرت إليه نفسه حتى يكون أصغر من ذباب. <ref> متن کتاب، ج1، ص30. </ref>		*۵ - ثنا عبد الرزاق، أنا معمر، عن عاصم، عن أبي تميمة الهجيمي عمن كان رديف النبي صلى الله عليه وسلم قال: «كنت رديفه على حمار فعثر الحمار، فقلت تعس الشيطان. فقال لي النبي صلى الله عليه وسلم: لا تقل تعس الشيطان فإنك إذا قلت تعس الشيطان تعاظم الشيطان في نفسه وقال صرعته بقوتي. فإذا قلت بسم الله، تصاغرت إليه نفسه حتى يكون أصغر من ذباب. <ref> متن کتاب، ج1، ص30. </ref>
	ترجمه: روایت پنجم - عبدالرزاق برای ما روایت کرد، معمر به ما خبر داد، از عاصم، از ابی تمیمه هجیمی، از کسی که همراه (ردیف) پیامبر(ص) بود، گفت: «من بر روی الاغی همراه ایشان بودم که الاغ لغزید. پس من گفتم: "نابود باد شیطان." پیامبر(ص) به من فرمود: نگو "نابود باد شیطان"، زیرا وقتی چنین می‌گویی، شیطان در درون خود بزرگ می‌شود و می‌گوید: "او را با قدرت خودم به زمین زدم." اما وقتی می‌گویی "بسم الله" (به نام خدا)، نفس او در نظرش آن‌چنان کوچک و حقیر می‌شود که حتی از یک پشه هم کوچکتر می‌گردد.		ترجمه: روایت پنجم - عبدالرزاق برای ما روایت کرد، معمر به ما خبر داد، از عاصم، از ابی تمیمه هجیمی، از کسی که همراه (ردیف) پیامبر(ص) بود، گفت: «من بر روی الاغی همراه ایشان بودم که الاغ لغزید. پس من گفتم: "نابود باد شیطان." پیامبر(ص) به من فرمود: نگو "نابود باد شیطان"، زیرا وقتی چنین می‌گویی، شیطان در درون خود بزرگ می‌شود و می‌گوید: "او را با قدرت خودم به زمین زدم." اما وقتی می‌گویی "بسم الله" (به نام خدا)، نفس او در نظرش آن‌چنان کوچک و حقیر می‌شود که حتی از یک پشه هم کوچکتر می‌گردد.
	==پانویس==		==پانویس==

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - ' ،' به '،'

2025-10-13T13:21:22Z

جایگزینی متن - ' ،' به '،'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۵۱
خط ۴۶:		خط ۴۶:
	* جلد چهارم: روایات تفسیری سوره صافات تا سوره فلق.		* جلد چهارم: روایات تفسیری سوره صافات تا سوره فلق.
	==نمونه مباحث==		==نمونه مباحث==
	*۵ - ثنا عبد ~~الرزاق ،~~ أنا ~~معمر ،~~ عن ~~عاصم ،~~ عن أبي تميمة الهجيمي عمن كان رديف النبي صلى الله عليه وسلم قال : «كنت رديفه على حمار فعثر الحمار، فقلت تعس الشيطان. فقال لي النبي صلى الله عليه وسلم : لا تقل تعس الشيطان فإنك إذا قلت تعس الشيطان تعاظم الشيطان في نفسه وقال صرعته بقوتي. فإذا قلت بسم ~~الله ،~~ تصاغرت إليه نفسه حتى يكون أصغر من ذباب. <ref> متن کتاب، ج1، ص30. </ref>		*۵ - ثنا عبد الرزاق، أنا معمر، عن عاصم، عن أبي تميمة الهجيمي عمن كان رديف النبي صلى الله عليه وسلم قال : «كنت رديفه على حمار فعثر الحمار، فقلت تعس الشيطان. فقال لي النبي صلى الله عليه وسلم : لا تقل تعس الشيطان فإنك إذا قلت تعس الشيطان تعاظم الشيطان في نفسه وقال صرعته بقوتي. فإذا قلت بسم الله، تصاغرت إليه نفسه حتى يكون أصغر من ذباب. <ref> متن کتاب، ج1، ص30. </ref>
	ترجمه: روایت پنجم - عبدالرزاق برای ما روایت کرد، معمر به ما خبر داد، از عاصم، از ابی تمیمه هجیمی، از کسی که همراه (ردیف) پیامبر(ص) بود، گفت: «من بر روی الاغی همراه ایشان بودم که الاغ لغزید. پس من گفتم: "نابود باد شیطان." پیامبر(ص) به من فرمود: نگو "نابود باد شیطان"، زیرا وقتی چنین می‌گویی، شیطان در درون خود بزرگ می‌شود و می‌گوید: "او را با قدرت خودم به زمین زدم." اما وقتی می‌گویی "بسم الله" (به نام خدا)، نفس او در نظرش آن‌چنان کوچک و حقیر می‌شود که حتی از یک پشه هم کوچکتر می‌گردد.		ترجمه: روایت پنجم - عبدالرزاق برای ما روایت کرد، معمر به ما خبر داد، از عاصم، از ابی تمیمه هجیمی، از کسی که همراه (ردیف) پیامبر(ص) بود، گفت: «من بر روی الاغی همراه ایشان بودم که الاغ لغزید. پس من گفتم: "نابود باد شیطان." پیامبر(ص) به من فرمود: نگو "نابود باد شیطان"، زیرا وقتی چنین می‌گویی، شیطان در درون خود بزرگ می‌شود و می‌گوید: "او را با قدرت خودم به زمین زدم." اما وقتی می‌گویی "بسم الله" (به نام خدا)، نفس او در نظرش آن‌چنان کوچک و حقیر می‌شود که حتی از یک پشه هم کوچکتر می‌گردد.
	==پانویس==		==پانویس==

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - '« ' به '«'

2025-10-13T13:20:23Z

جایگزینی متن - '« ' به '«'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۵۰
خط ۴۶:		خط ۴۶:
	* جلد چهارم: روایات تفسیری سوره صافات تا سوره فلق.		* جلد چهارم: روایات تفسیری سوره صافات تا سوره فلق.
	==نمونه مباحث==		==نمونه مباحث==
	*۵ - ثنا عبد الرزاق ، أنا معمر ، عن عاصم ، عن أبي تميمة الهجيمي عمن كان رديف النبي صلى الله عليه وسلم قال : ~~« كنت~~ رديفه على حمار فعثر الحمار، فقلت تعس الشيطان. فقال لي النبي صلى الله عليه وسلم : لا تقل تعس الشيطان فإنك إذا قلت تعس الشيطان تعاظم الشيطان في نفسه وقال صرعته بقوتي. فإذا قلت بسم الله ، تصاغرت إليه نفسه حتى يكون أصغر من ذباب. <ref> متن کتاب، ج1، ص30. </ref>		*۵ - ثنا عبد الرزاق ، أنا معمر ، عن عاصم ، عن أبي تميمة الهجيمي عمن كان رديف النبي صلى الله عليه وسلم قال : «كنت رديفه على حمار فعثر الحمار، فقلت تعس الشيطان. فقال لي النبي صلى الله عليه وسلم : لا تقل تعس الشيطان فإنك إذا قلت تعس الشيطان تعاظم الشيطان في نفسه وقال صرعته بقوتي. فإذا قلت بسم الله ، تصاغرت إليه نفسه حتى يكون أصغر من ذباب. <ref> متن کتاب، ج1، ص30. </ref>
	ترجمه: روایت پنجم - عبدالرزاق برای ما روایت کرد، معمر به ما خبر داد، از عاصم، از ابی تمیمه هجیمی، از کسی که همراه (ردیف) پیامبر(ص) بود، گفت: «من بر روی الاغی همراه ایشان بودم که الاغ لغزید. پس من گفتم: "نابود باد شیطان." پیامبر(ص) به من فرمود: نگو "نابود باد شیطان"، زیرا وقتی چنین می‌گویی، شیطان در درون خود بزرگ می‌شود و می‌گوید: "او را با قدرت خودم به زمین زدم." اما وقتی می‌گویی "بسم الله" (به نام خدا)، نفس او در نظرش آن‌چنان کوچک و حقیر می‌شود که حتی از یک پشه هم کوچکتر می‌گردد.		ترجمه: روایت پنجم - عبدالرزاق برای ما روایت کرد، معمر به ما خبر داد، از عاصم، از ابی تمیمه هجیمی، از کسی که همراه (ردیف) پیامبر(ص) بود، گفت: «من بر روی الاغی همراه ایشان بودم که الاغ لغزید. پس من گفتم: "نابود باد شیطان." پیامبر(ص) به من فرمود: نگو "نابود باد شیطان"، زیرا وقتی چنین می‌گویی، شیطان در درون خود بزرگ می‌شود و می‌گوید: "او را با قدرت خودم به زمین زدم." اما وقتی می‌گویی "بسم الله" (به نام خدا)، نفس او در نظرش آن‌چنان کوچک و حقیر می‌شود که حتی از یک پشه هم کوچکتر می‌گردد.
	==پانویس==		==پانویس==

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - '( ' به '('

2025-10-13T13:18:22Z

جایگزینی متن - '( ' به '('

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۴۸
خط ۷:		خط ۷:
	[[یاسین، حکمت بشیر]] (نويسنده)		[[یاسین، حکمت بشیر]] (نويسنده)
	[[ابن‌طرهونی، محمد بن رزق]] (گردآورنده)		[[ابن‌طرهونی، محمد بن رزق]] (گردآورنده)
	[[بلوشی، عبد الغفور عبد الحق حسین]] ( گردآورنده)		[[بلوشی، عبد الغفور عبد الحق حسین]] (گردآورنده)
	[[بزره، احمد احمد]] ( گردآورنده)		[[بزره، احمد احمد]] (گردآورنده)
	\|زبان		\|زبان
	\| زبان = عربی		\| زبان = عربی
خط ۳۵:		خط ۳۵:
	# این روایات در کتب مختلف حدیثی، تاریخی و رجالی پراکنده بودند و همین پراکندگی و فقدان یک مجموعه منسجم، انگیزه اصلی برای آغاز این تلاش علمی بزرگ شد. <ref> ر.ک: مقدمه نویسنده، ج1، ص8- 16. </ref>		# این روایات در کتب مختلف حدیثی، تاریخی و رجالی پراکنده بودند و همین پراکندگی و فقدان یک مجموعه منسجم، انگیزه اصلی برای آغاز این تلاش علمی بزرگ شد. <ref> ر.ک: مقدمه نویسنده، ج1، ص8- 16. </ref>
	* [[بشیر یاسین، حکمت\| حکمت بشیر یاسین]] مراحل روش دقیق و علمی خود را برای جمع‌آوری و تدوین این روایات تشریح کرده که مهمترین آن عبارت است از:		* [[بشیر یاسین، حکمت\| حکمت بشیر یاسین]] مراحل روش دقیق و علمی خود را برای جمع‌آوری و تدوین این روایات تشریح کرده که مهمترین آن عبارت است از:
	# جمع‌آوری روایات روایات تفسیری امام احمد از منابع گوناگون ( آثار خود امام احمد مانند کتاب «المسند»، «فضائل الصحابة»، «الزهد» و «الورع، کتاب‌های شاگردان مستقیم امام احمد: مانند «مسائل» عبدالله بن احمد و کتاب‌های علمایی که با واسطه از امام احمد نقل کرده‌اند: مانند آثار ابن ابی حاتم و دیگران)		# جمع‌آوری روایات روایات تفسیری امام احمد از منابع گوناگون (آثار خود امام احمد مانند کتاب «المسند»، «فضائل الصحابة»، «الزهد» و «الورع، کتاب‌های شاگردان مستقیم امام احمد: مانند «مسائل» عبدالله بن احمد و کتاب‌های علمایی که با واسطه از امام احمد نقل کرده‌اند: مانند آثار ابن ابی حاتم و دیگران)
	# دسته‌بندی و تنظیم تمام روایات بر اساس ترتیب سوره‌ها و آیات قرآن کریم.		# دسته‌بندی و تنظیم تمام روایات بر اساس ترتیب سوره‌ها و آیات قرآن کریم.
	# تخریج احادیث و آثار		# تخریج احادیث و آثار

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - ' ]]' به ']]'

2025-10-11T07:31:33Z

جایگزینی متن - ' ]]' به ']]'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۰۱
خط ۶:		خط ۶:
	\| پدیدآوران =		\| پدیدآوران =
	[[یاسین، حکمت بشیر]] (نويسنده)		[[یاسین، حکمت بشیر]] (نويسنده)
	[[ابن‌طرهونی، محمد بن رزق ]] (گردآورنده)		[[ابن‌طرهونی، محمد بن رزق]] (گردآورنده)
	[[بلوشی، عبد الغفور عبد الحق حسین ]] ( گردآورنده)		[[بلوشی، عبد الغفور عبد الحق حسین]] ( گردآورنده)
	[[بزره، احمد احمد]] ( گردآورنده)		[[بزره، احمد احمد]] ( گردآورنده)
	\|زبان		\|زبان

A-esmaeili: صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR73422J1.jpg | عنوان = مرویات الإمام أحمد بن حنبل فی التفسیر | عنوان‌های دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = یاسین، حکمت بشیر (نويسنده) ابن‌طرهونی، محمد بن رزق (گردآورنده) بلوشی، عبد الغفور عبد الحق حسین ( گردآو...» ایجاد کرد

2025-10-05T03:32:58Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR73422J1.jpg | عنوان = مرویات الإمام أحمد بن حنبل فی التفسیر | عنوان‌های دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = یاسین، حکمت بشیر (نويسنده) ابن‌طرهونی، محمد بن رزق (گردآورنده) بلوشی، عبد الغفور عبد الحق حسین ( گردآو...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{جعبه اطلاعات کتاب
| تصویر =NUR73422J1.jpg
| عنوان = مرویات الإمام أحمد بن حنبل فی التفسیر
| عنوان‌های دیگر =
| پدیدآورندگان
| پدیدآوران =
[[یاسین، حکمت بشیر]] (نويسنده)
[[ابن‌طرهونی، محمد بن رزق ]] (گردآورنده)
[[بلوشی، عبد الغفور عبد الحق حسین ]] ( گردآورنده)
[[بزره، احمد احمد]] ( گردآورنده)
|زبان
| زبان = عربی
| کد کنگره = /الف2م4 93 BP
| موضوع =تفاسیر اهل سنت - قرن 3ق.
|ناشر
| ناشر = مکتبة المؤید
| مکان نشر = عربستان - ریاض
| سال نشر = 1414ق - 1994م
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE73422AUTOMATIONCODE
| چاپ = 1
| شابک = 9960-733-00-0
| تعداد جلد = 4
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 73422
| کتابخوان همراه نور = 73422
| کد پدیدآور = 53092
| پس از =
| پیش از =
}}
''' مرویات الإمام أحمد بن حنبل في التفسیر '''، از آثار پژوهشگر و مصحح معاصر و استاد دانشکده قرآن کریم (دانشگاه اسلامی مدینه منوره)، [[بشیر یاسین، حکمت| حکمت بشیر یاسین]] اثری پژوهشی و حدیثی است که به گردآوری، تدوین و تصحیح همه آثار پراکنده محدّث و پیشوای حنبلیان، [[احمد بن حنبل]] (164- 241ق) در زمینه تفسیر قرآن می‌پردازد. این اثر تفسیری ترتیبی است و در قالب «مواردپژوهی روایات تفسیری» می‌کوشد آثار [[احمد بن حنبل]] را برای نسل حاضر زنده سازد.
==هدف و روش==
* [[دکتر طه جابر علوانی]]، تأکید دارد که «المعهد العالی العالمی للفکر الإسلامی» که این اثر را منتشر می‌کند، نمی‌خواهد بگوید که این تنها فهم درست است و سایر فهم‌های تفسیری درست نیست؛ بلکه می‌خواهد نمونه‌ای از روش تفسیری سلف صالح و الگویی از فهم صحیح را ارائه کند تا پژوهشگران استفاده کنند. <ref> تمهید رئیس «المعهد العالی العالمی للفکر الإسلامی»، ج1، ص ه‍- و. </ref>
* [[بشیر یاسین، حکمت| حکمت بشیر یاسین]] در مقدمه‌ خود با تأکید بر آنکه علم تفسیر، شریف‌ترین علوم اسلامی است و «تفسیر مأثور» (تفسیر روایی) از همان قرون اولیه مورد توجه عالمان بوده، افزوده است:
# با این حال، با وجود جایگاه رفیع [[احمد بن حنبل]] در علوم مختلف از جمله حدیث، فقه و لغت، هیچ تفسیر مستقلی از ایشان به صورت مدوّن باقی نمانده است.
# نقل قول‌هایی از علمای بزرگ مانند [[ابن جوزی]] نشان می‌دهد که میراث تفسیری [[احمد بن حنبل]] بسیار گسترده بوده و به بیش از صدوبیست هزار روایت می‌رسیده است.
# این روایات در کتب مختلف حدیثی، تاریخی و رجالی پراکنده بودند و همین پراکندگی و فقدان یک مجموعه منسجم، انگیزه اصلی برای آغاز این تلاش علمی بزرگ شد. <ref> ر.ک: مقدمه نویسنده، ج1، ص8- 16. </ref>
* [[بشیر یاسین، حکمت| حکمت بشیر یاسین]] مراحل روش دقیق و علمی خود را برای جمع‌آوری و تدوین این روایات تشریح کرده که مهمترین آن عبارت است از:
# جمع‌آوری روایات روایات تفسیری امام احمد از منابع گوناگون ( آثار خود امام احمد مانند کتاب «المسند»، «فضائل الصحابة»، «الزهد» و «الورع، کتاب‌های شاگردان مستقیم امام احمد: مانند «مسائل» عبدالله بن احمد و کتاب‌های علمایی که با واسطه از امام احمد نقل کرده‌اند: مانند آثار ابن ابی حاتم و دیگران)
# دسته‌بندی و تنظیم تمام روایات بر اساس ترتیب سوره‌ها و آیات قرآن کریم.
# تخریج احادیث و آثار
# بررسی و قضاوت در مورد اسناد: اگر حدیث در صحیحین (بخاری و مسلم) بود، به صحت آن اکتفا شده است. در غیر این صورت، با استناد به اقوال نقادان بزرگ حدیث، درباره اعتبار آن قضاوت شده است. <ref> ر.ک: همان، ج1، ص16- 22. </ref>
==ساختار و محتوا==
*این اثر از 4 جلد به ترتیب ذیل تشکیل شده است:
* جلد اول: روایات تفسیری سوره فاتحه تا سوره نساء
* جلد دوم: روایات تفسیری سوره مائده تا سوره ابراهیم
* جلد سوم: روایات تفسیری سوره کهف تا سوره یس
* جلد چهارم: روایات تفسیری سوره صافات تا سوره فلق.
==نمونه مباحث==
*۵ - ثنا عبد الرزاق ، أنا معمر ، عن عاصم ، عن أبي تميمة الهجيمي عمن كان رديف النبي صلى الله عليه وسلم قال : « كنت رديفه على حمار فعثر الحمار، فقلت تعس الشيطان. فقال لي النبي صلى الله عليه وسلم : لا تقل تعس الشيطان فإنك إذا قلت تعس الشيطان تعاظم الشيطان في نفسه وقال صرعته بقوتي. فإذا قلت بسم الله ، تصاغرت إليه نفسه حتى يكون أصغر من ذباب. <ref> متن کتاب، ج1، ص30. </ref>
ترجمه: روایت پنجم - عبدالرزاق برای ما روایت کرد، معمر به ما خبر داد، از عاصم، از ابی تمیمه هجیمی، از کسی که همراه (ردیف) پیامبر(ص) بود، گفت: «من بر روی الاغی همراه ایشان بودم که الاغ لغزید. پس من گفتم: "نابود باد شیطان." پیامبر(ص) به من فرمود: نگو "نابود باد شیطان"، زیرا وقتی چنین می‌گویی، شیطان در درون خود بزرگ می‌شود و می‌گوید: "او را با قدرت خودم به زمین زدم." اما وقتی می‌گویی "بسم الله" (به نام خدا)، نفس او در نظرش آن‌چنان کوچک و حقیر می‌شود که حتی از یک پشه هم کوچکتر می‌گردد.
==پانویس==
<references/>
==منابع مقاله==
*مقدمه و متن کتاب.

==وابسته‌ها==
{{وابسته‌ها}}

[[رده:کتاب‌شناسی]]
[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]
[[رده:تفسیر]]
[[رده:متون تفاسیر]]
[[رده:قرن 1- 4 متون تفاسیر]]

[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ مهر 1404 توسط محمد خردمند]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۵۹
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	\| پیش از =		\| پیش از =
	}}		}}
	''' مرویات الإمام أحمد بن حنبل في التفسیر'''، از آثار پژوهشگر و مصحح معاصر و استاد دانشکده قرآن کریم (دانشگاه اسلامی مدینه منوره)، [[~~بشیر~~ یاسین، حکمت\| حکمت بشیر یاسین]] اثری پژوهشی و حدیثی است که به گردآوری، تدوین و تصحیح همه آثار پراکنده محدّث و پیشوای حنبلیان، [[احمد بن حنبل]] (164- 241ق) در زمینه تفسیر قرآن می‌پردازد. این اثر تفسیری ترتیبی است و در قالب «مواردپژوهی روایات تفسیری» می‌کوشد آثار [[احمد بن حنبل]] را برای نسل حاضر زنده سازد.		''' مرویات الإمام أحمد بن حنبل في التفسیر'''، از آثار پژوهشگر و مصحح معاصر و استاد دانشکده قرآن کریم (دانشگاه اسلامی مدینه منوره)، [[یاسین، حکمت بشیر\|حکمت بشیر یاسین]] اثری پژوهشی و حدیثی است که به گردآوری، تدوین و تصحیح همه آثار پراکنده محدّث و پیشوای حنبلیان، [[ابن حنبل، احمد بن محمد\|احمد بن حنبل]] (164- 241ق) در زمینه تفسیر قرآن می‌پردازد. این اثر تفسیری ترتیبی است و در قالب «مواردپژوهی روایات تفسیری» می‌کوشد آثار [[ابن حنبل، احمد بن محمد\|احمد بن حنبل]] را برای نسل حاضر زنده سازد.
	==هدف و روش==		==هدف و روش==
	* [[دکتر طه جابر علوانی]]، تأکید دارد که «المعهد العالی العالمی للفکر الإسلامی» که این اثر را منتشر می‌کند، نمی‌خواهد بگوید که این تنها فهم درست است و سایر فهم‌های تفسیری درست نیست؛ بلکه می‌خواهد نمونه‌ای از روش تفسیری سلف صالح و الگویی از فهم صحیح را ارائه کند تا پژوهشگران استفاده کنند. <ref> تمهید رئیس «المعهد العالی العالمی للفکر الإسلامی»، ج1، ص ه‍- و. </ref>		* [[دکتر طه جابر علوانی]]، تأکید دارد که «المعهد العالی العالمی للفکر الإسلامی» که این اثر را منتشر می‌کند، نمی‌خواهد بگوید که این تنها فهم درست است و سایر فهم‌های تفسیری درست نیست؛ بلکه می‌خواهد نمونه‌ای از روش تفسیری سلف صالح و الگویی از فهم صحیح را ارائه کند تا پژوهشگران استفاده کنند. <ref> تمهید رئیس «المعهد العالی العالمی للفکر الإسلامی»، ج1، ص ه‍- و. </ref>
	* [[~~بشیر~~ یاسین، حکمت\| حکمت بشیر یاسین]] در مقدمه‌ خود با تأکید بر آنکه علم تفسیر، شریف‌ترین علوم اسلامی است و «تفسیر مأثور» (تفسیر روایی) از همان قرون اولیه مورد توجه عالمان بوده، افزوده است:		* [[یاسین، حکمت بشیر\|حکمت بشیر یاسین]] در مقدمه‌ خود با تأکید بر آنکه علم تفسیر، شریف‌ترین علوم اسلامی است و «تفسیر مأثور» (تفسیر روایی) از همان قرون اولیه مورد توجه عالمان بوده، افزوده است:
	# با این حال، با وجود جایگاه رفیع [[احمد بن حنبل]] در علوم مختلف از جمله حدیث، فقه و لغت، هیچ تفسیر مستقلی از ایشان به صورت مدوّن باقی نمانده است.		# با این حال، با وجود جایگاه رفیع [[ابن حنبل، احمد بن محمد\|احمد بن حنبل]] در علوم مختلف از جمله حدیث، فقه و لغت، هیچ تفسیر مستقلی از ایشان به صورت مدوّن باقی نمانده است.
	# نقل قول‌هایی از علمای بزرگ مانند [[ابن جوزی]] نشان می‌دهد که میراث تفسیری [[احمد بن حنبل]] بسیار گسترده بوده و به بیش از صدوبیست هزار روایت می‌رسیده است.		# نقل قول‌هایی از علمای بزرگ مانند [[ابن جوزی، عبدالرحمن بن علی\|ابن جوزی]] نشان می‌دهد که میراث تفسیری [[ابن حنبل، احمد بن محمد\|احمد بن حنبل]] بسیار گسترده بوده و به بیش از صدوبیست هزار روایت می‌رسیده است.
	# این روایات در کتب مختلف حدیثی، تاریخی و رجالی پراکنده بودند و همین پراکندگی و فقدان یک مجموعه منسجم، انگیزه اصلی برای آغاز این تلاش علمی بزرگ شد. <ref> ر.ک: مقدمه نویسنده، ج1، ص8- 16. </ref>		# این روایات در کتب مختلف حدیثی، تاریخی و رجالی پراکنده بودند و همین پراکندگی و فقدان یک مجموعه منسجم، انگیزه اصلی برای آغاز این تلاش علمی بزرگ شد. <ref> ر.ک: مقدمه نویسنده، ج1، ص8- 16. </ref>
	* [[~~بشیر~~ یاسین، حکمت\| حکمت بشیر یاسین]] مراحل روش دقیق و علمی خود را برای جمع‌آوری و تدوین این روایات تشریح کرده که مهمترین آن عبارت است از:		* [[یاسین، حکمت بشیر\|حکمت بشیر یاسین]] مراحل روش دقیق و علمی خود را برای جمع‌آوری و تدوین این روایات تشریح کرده که مهمترین آن عبارت است از:
	# جمع‌آوری روایات روایات تفسیری امام احمد از منابع گوناگون (آثار خود امام احمد مانند کتاب «المسند»، «فضائل الصحابة»، «الزهد» و «الورع، کتاب‌های شاگردان مستقیم امام احمد: مانند «مسائل» عبدالله بن احمد و کتاب‌های علمایی که با واسطه از امام احمد نقل کرده‌اند: مانند آثار ابن ابی حاتم و دیگران)		# جمع‌آوری روایات روایات تفسیری [[ابن حنبل، احمد بن محمد\|امام احمد]] از منابع گوناگون (آثار خود [[ابن حنبل، احمد بن محمد\|امام احمد]] مانند کتاب «المسند»، «فضائل الصحابة»، «الزهد» و «الورع، کتاب‌های شاگردان مستقیم امام احمد: مانند «مسائل» عبدالله بن احمد و کتاب‌های علمایی که با واسطه از امام احمد نقل کرده‌اند: مانند آثار ابن ابی حاتم و دیگران)
	# دسته‌بندی و تنظیم تمام روایات بر اساس ترتیب سوره‌ها و آیات قرآن کریم.		# دسته‌بندی و تنظیم تمام روایات بر اساس ترتیب سوره‌ها و آیات قرآن کریم.
	# تخریج احادیث و آثار		# تخریج احادیث و آثار
	# بررسی و قضاوت در مورد اسناد: اگر حدیث در صحیحین (بخاری و مسلم) بود، به صحت آن اکتفا شده است. در غیر این صورت، با استناد به اقوال نقادان بزرگ حدیث، درباره اعتبار آن قضاوت شده است. <ref> ر.ک: همان، ج1، ص16- 22. </ref>		# بررسی و قضاوت در مورد اسناد: اگر حدیث در صحیحین ([[صحيح البخاري\|بخاری]] و [[صحيح مسلم\|مسلم]]) بود، به صحت آن اکتفا شده است. در غیر این صورت، با استناد به اقوال نقادان بزرگ حدیث، درباره اعتبار آن قضاوت شده است. <ref> ر.ک: همان، ج1، ص16- 22. </ref>
	==ساختار و محتوا==		==ساختار و محتوا==
	*این اثر از 4 جلد به ترتیب ذیل تشکیل شده است:		*این اثر از 4 جلد به ترتیب ذیل تشکیل شده است: