مدخل حماسه ملی ایران - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - ' می ک' به ' می‌ک'

2025-12-09T09:49:54Z

جایگزینی متن - ' می ک' به ' می‌ک'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۱۹
خط ۳۵:		خط ۳۵:
	در هر فصل کتاب، از آوردن بیش از حد اسامی افراد و آثار پرهیز شده و جز در مواقع لزوم، از زمان نوشته شدن آثار، سرگذشت پدیدآورندگان آنها و خلاصۀ داستان‌ها چیزی نیامده است. اطلاعاتی از این دست ـ که در جای خود بسیار سودمند و لازم هستند ـ استفاده از کتاب‌های مقدماتی را دشوار می‌کند و جز افزودن بر حجم کتاب حاصلی ندارد. طیف مخاطبان کتاب همۀ علاقه‌مندان به حماسه را دربر می‌گیرد. در بیان مباحث حد میانه‌ای رعایت شده تا نه موجب ملالت خوانندۀ آگاه‌تر باشد و نه خوانندۀ کمتر آشنا از دنبال کردن مطلب باز ماند.		در هر فصل کتاب، از آوردن بیش از حد اسامی افراد و آثار پرهیز شده و جز در مواقع لزوم، از زمان نوشته شدن آثار، سرگذشت پدیدآورندگان آنها و خلاصۀ داستان‌ها چیزی نیامده است. اطلاعاتی از این دست ـ که در جای خود بسیار سودمند و لازم هستند ـ استفاده از کتاب‌های مقدماتی را دشوار می‌کند و جز افزودن بر حجم کتاب حاصلی ندارد. طیف مخاطبان کتاب همۀ علاقه‌مندان به حماسه را دربر می‌گیرد. در بیان مباحث حد میانه‌ای رعایت شده تا نه موجب ملالت خوانندۀ آگاه‌تر باشد و نه خوانندۀ کمتر آشنا از دنبال کردن مطلب باز ماند.

	آشنایی ما ایرانیان با مفهوم حماسه نتیجۀ مواجهۀ ما با غرب و آشنایی با تحقیقات اروپاییان بود. نخستین بار تحقیقات آنها ما را با سرچشمه‌ها و بنیاد داستان‌های [[شاهنامه فردوسی (نشر قطره)\|شاهنامه]] آشنا کرد و مسائل بعدی بر سر تاریخی با اسطوره‌ای بودن آن را پدید آورد. بخش مهمی از شناخت ما از تاریخ ایران پیش از اسلام نیز در نتیجۀ پژوهش‌های جدید غربی است و باز بر اثر مطالعۀ آثار آنها بود که با اسطوره‌شناسی آشنا شدیم. ادیبان ایرانی از دیرباز به متن اصلی و مرکزی در عرصۀ مطالعات حماسی ایران یعنی شاهنامه توجه بسیار داشته‌اند و به همان شیوه‌ای که سایر متون ادبی فارسی را مطالعه و بررسی ~~می کرده‌اند،~~ به شاهنامه هم پرداخته‌اند و مسائل مربوط به تصحیح متن و صنایع ادبی متن را مورد توجه قرار می‌داده‌اند. از زمان صفا تا امروز نوعی تضاد و دوگانگی در عرصۀ مطالعات حماسی وجود دارد که هر از چند گاهی به گونه‌ای رخ می‌نماید.		آشنایی ما ایرانیان با مفهوم حماسه نتیجۀ مواجهۀ ما با غرب و آشنایی با تحقیقات اروپاییان بود. نخستین بار تحقیقات آنها ما را با سرچشمه‌ها و بنیاد داستان‌های [[شاهنامه فردوسی (نشر قطره)\|شاهنامه]] آشنا کرد و مسائل بعدی بر سر تاریخی با اسطوره‌ای بودن آن را پدید آورد. بخش مهمی از شناخت ما از تاریخ ایران پیش از اسلام نیز در نتیجۀ پژوهش‌های جدید غربی است و باز بر اثر مطالعۀ آثار آنها بود که با اسطوره‌شناسی آشنا شدیم. ادیبان ایرانی از دیرباز به متن اصلی و مرکزی در عرصۀ مطالعات حماسی ایران یعنی شاهنامه توجه بسیار داشته‌اند و به همان شیوه‌ای که سایر متون ادبی فارسی را مطالعه و بررسی می‌کرده‌اند، به شاهنامه هم پرداخته‌اند و مسائل مربوط به تصحیح متن و صنایع ادبی متن را مورد توجه قرار می‌داده‌اند. از زمان صفا تا امروز نوعی تضاد و دوگانگی در عرصۀ مطالعات حماسی وجود دارد که هر از چند گاهی به گونه‌ای رخ می‌نماید.

	در حال حاضر بحث بر سر مکتوب یا شفاهی بودن منابع شاهنامه و نسبت شاهنامه و سایر منظومه‌های حماسی با شعر شفاهی و بدیهه‌سرایی هم تحت تأثیر همان اختلاف نگاه غربی و ایرانی به حماسۀ ایرانی است. پژوهشگران غربی که تسلطی بر زبان فارسی نو ندارند، از زبان‌های ایرانی پیش از اسلام مثال می‌آورند و [[شاهنامه فردوسی (نشر قطره)\|شاهنامه]] را با آثار حماسی اقوام و ملل دیگر مقایسه می‌کنند. از سوی دیگر، محققان ایرانی ـ که با شفاهی بودن منبع شاهنامه مخالف‌اند ـ اشتباهات غالباً فاحش غربی‌ها در فهم متون فارسی کهن را نشان می‌دهند؛ بر فارسی‌ندانی آنها، به درستی ایراد می‌گیرند و از شعر شاعران هم‌عصر فردوسی و زمانۀ او شاهد می‌آورند تا بی‌اعتباری سخن غربیان را نشان دهند گاه تا آنجا پیش می‌روند که فراموش می‌کنند، در هر حال داستان‌های حماسۀ ملی و منابع آن در دوران پیش از اسلام ریشه دارد. به همان نسبت، غربی‌ها نیز اوضاع خراسان مسلمان سدۀ چهارم ه.ق و زمانۀ سرایش شاهنامه را از یاد می‌برند.		در حال حاضر بحث بر سر مکتوب یا شفاهی بودن منابع شاهنامه و نسبت شاهنامه و سایر منظومه‌های حماسی با شعر شفاهی و بدیهه‌سرایی هم تحت تأثیر همان اختلاف نگاه غربی و ایرانی به حماسۀ ایرانی است. پژوهشگران غربی که تسلطی بر زبان فارسی نو ندارند، از زبان‌های ایرانی پیش از اسلام مثال می‌آورند و [[شاهنامه فردوسی (نشر قطره)\|شاهنامه]] را با آثار حماسی اقوام و ملل دیگر مقایسه می‌کنند. از سوی دیگر، محققان ایرانی ـ که با شفاهی بودن منبع شاهنامه مخالف‌اند ـ اشتباهات غالباً فاحش غربی‌ها در فهم متون فارسی کهن را نشان می‌دهند؛ بر فارسی‌ندانی آنها، به درستی ایراد می‌گیرند و از شعر شاعران هم‌عصر فردوسی و زمانۀ او شاهد می‌آورند تا بی‌اعتباری سخن غربیان را نشان دهند گاه تا آنجا پیش می‌روند که فراموش می‌کنند، در هر حال داستان‌های حماسۀ ملی و منابع آن در دوران پیش از اسلام ریشه دارد. به همان نسبت، غربی‌ها نیز اوضاع خراسان مسلمان سدۀ چهارم ه.ق و زمانۀ سرایش شاهنامه را از یاد می‌برند.

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - 'هـ' به 'ه'

2025-10-29T17:06:28Z

جایگزینی متن - 'هـ' به 'ه'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۳۶
خط ۳۷:		خط ۳۷:
	آشنایی ما ایرانیان با مفهوم حماسه نتیجۀ مواجهۀ ما با غرب و آشنایی با تحقیقات اروپاییان بود. نخستین بار تحقیقات آنها ما را با سرچشمه‌ها و بنیاد داستان‌های [[شاهنامه فردوسی (نشر قطره)\|شاهنامه]] آشنا کرد و مسائل بعدی بر سر تاریخی با اسطوره‌ای بودن آن را پدید آورد. بخش مهمی از شناخت ما از تاریخ ایران پیش از اسلام نیز در نتیجۀ پژوهش‌های جدید غربی است و باز بر اثر مطالعۀ آثار آنها بود که با اسطوره‌شناسی آشنا شدیم. ادیبان ایرانی از دیرباز به متن اصلی و مرکزی در عرصۀ مطالعات حماسی ایران یعنی شاهنامه توجه بسیار داشته‌اند و به همان شیوه‌ای که سایر متون ادبی فارسی را مطالعه و بررسی می کرده‌اند، به شاهنامه هم پرداخته‌اند و مسائل مربوط به تصحیح متن و صنایع ادبی متن را مورد توجه قرار می‌داده‌اند. از زمان صفا تا امروز نوعی تضاد و دوگانگی در عرصۀ مطالعات حماسی وجود دارد که هر از چند گاهی به گونه‌ای رخ می‌نماید.		آشنایی ما ایرانیان با مفهوم حماسه نتیجۀ مواجهۀ ما با غرب و آشنایی با تحقیقات اروپاییان بود. نخستین بار تحقیقات آنها ما را با سرچشمه‌ها و بنیاد داستان‌های [[شاهنامه فردوسی (نشر قطره)\|شاهنامه]] آشنا کرد و مسائل بعدی بر سر تاریخی با اسطوره‌ای بودن آن را پدید آورد. بخش مهمی از شناخت ما از تاریخ ایران پیش از اسلام نیز در نتیجۀ پژوهش‌های جدید غربی است و باز بر اثر مطالعۀ آثار آنها بود که با اسطوره‌شناسی آشنا شدیم. ادیبان ایرانی از دیرباز به متن اصلی و مرکزی در عرصۀ مطالعات حماسی ایران یعنی شاهنامه توجه بسیار داشته‌اند و به همان شیوه‌ای که سایر متون ادبی فارسی را مطالعه و بررسی می کرده‌اند، به شاهنامه هم پرداخته‌اند و مسائل مربوط به تصحیح متن و صنایع ادبی متن را مورد توجه قرار می‌داده‌اند. از زمان صفا تا امروز نوعی تضاد و دوگانگی در عرصۀ مطالعات حماسی وجود دارد که هر از چند گاهی به گونه‌ای رخ می‌نماید.

	در حال حاضر بحث بر سر مکتوب یا شفاهی بودن منابع شاهنامه و نسبت شاهنامه و سایر منظومه‌های حماسی با شعر شفاهی و بدیهه‌سرایی هم تحت تأثیر همان اختلاف نگاه غربی و ایرانی به حماسۀ ایرانی است. پژوهشگران غربی که تسلطی بر زبان فارسی نو ندارند، از زبان‌های ایرانی پیش از اسلام مثال می‌آورند و [[شاهنامه فردوسی (نشر قطره)\|شاهنامه]] را با آثار حماسی اقوام و ملل دیگر مقایسه می‌کنند. از سوی دیگر، محققان ایرانی ـ که با شفاهی بودن منبع شاهنامه مخالف‌اند ـ اشتباهات غالباً فاحش غربی‌ها در فهم متون فارسی کهن را نشان می‌دهند؛ بر فارسی‌ندانی آنها، به درستی ایراد می‌گیرند و از شعر شاعران هم‌عصر فردوسی و زمانۀ او شاهد می‌آورند تا بی‌اعتباری سخن غربیان را نشان دهند گاه تا آنجا پیش می‌روند که فراموش می‌کنند، در هر حال داستان‌های حماسۀ ملی و منابع آن در دوران پیش از اسلام ریشه دارد. به همان نسبت، غربی‌ها نیز اوضاع خراسان مسلمان سدۀ چهارم هـ.ق و زمانۀ سرایش شاهنامه را از یاد می‌برند.		در حال حاضر بحث بر سر مکتوب یا شفاهی بودن منابع شاهنامه و نسبت شاهنامه و سایر منظومه‌های حماسی با شعر شفاهی و بدیهه‌سرایی هم تحت تأثیر همان اختلاف نگاه غربی و ایرانی به حماسۀ ایرانی است. پژوهشگران غربی که تسلطی بر زبان فارسی نو ندارند، از زبان‌های ایرانی پیش از اسلام مثال می‌آورند و [[شاهنامه فردوسی (نشر قطره)\|شاهنامه]] را با آثار حماسی اقوام و ملل دیگر مقایسه می‌کنند. از سوی دیگر، محققان ایرانی ـ که با شفاهی بودن منبع شاهنامه مخالف‌اند ـ اشتباهات غالباً فاحش غربی‌ها در فهم متون فارسی کهن را نشان می‌دهند؛ بر فارسی‌ندانی آنها، به درستی ایراد می‌گیرند و از شعر شاعران هم‌عصر فردوسی و زمانۀ او شاهد می‌آورند تا بی‌اعتباری سخن غربیان را نشان دهند گاه تا آنجا پیش می‌روند که فراموش می‌کنند، در هر حال داستان‌های حماسۀ ملی و منابع آن در دوران پیش از اسلام ریشه دارد. به همان نسبت، غربی‌ها نیز اوضاع خراسان مسلمان سدۀ چهارم ه.ق و زمانۀ سرایش شاهنامه را از یاد می‌برند.

	همچنین از نظر غربی‌ها اینکه شاهنامه و گرشاسپ‌نامه و سایر داستان‌های منظوم این‌چنینی با روایات منثور و عامیانۀ نقالان در یک طبقه قرار گیرد، مسئلۀ مهمی نیست، اما برای ایرانیان کهن‌گراتر که شعر را همیشه برتر از نثر، حتی نثرهای فاخرتر، می‌دانستند چنین چیزی قابل‌پذیرش نبود.		همچنین از نظر غربی‌ها اینکه شاهنامه و گرشاسپ‌نامه و سایر داستان‌های منظوم این‌چنینی با روایات منثور و عامیانۀ نقالان در یک طبقه قرار گیرد، مسئلۀ مهمی نیست، اما برای ایرانیان کهن‌گراتر که شعر را همیشه برتر از نثر، حتی نثرهای فاخرتر، می‌دانستند چنین چیزی قابل‌پذیرش نبود.

Hbaghizadeh در ‏۶ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۵۹

2025-04-06T14:59:25Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۲۹
خط ۵۹:		خط ۵۹:
	[[رده:زبان و ادبیات فارسی]]		[[رده:زبان و ادبیات فارسی]]
	[[رده:مقالات(فروردین 1404) باقی زاده]]		[[رده:مقالات(فروردین 1404) باقی زاده]]
	[[رده:مقالات بازبینی ~~نشده2~~]]		[[رده:مقالات بازبینی شده2 فروردین 1404]]
			[[رده:فاقد اتوماسیون]]

Hbaghizadeh در ‏۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۵۰

2025-04-04T08:50:38Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۲۰
خط ۲۵:		خط ۲۵:
	\| پیش از =		\| پیش از =
	}}		}}
	'''مدخل حماسه ملی ایران''' تألیف لیلی ~~ورهرام،~~ هدف این کتاب به‌دست‌دادن تصویری کلی از مباحث اصلی حماسه‌پژوهی با تمرکز بر حماسۀ ملی ایران است که متأسفانه تاکنون در عرصۀ این مطالعات مغفول مانده است.		'''مدخل حماسه ملی ایران''' تألیف [[ورهرام، لیلی\|لیلی ورهرام]]، هدف این کتاب به‌دست‌دادن تصویری کلی از مباحث اصلی حماسه‌پژوهی با تمرکز بر حماسۀ ملی ایران است که متأسفانه تاکنون در عرصۀ این مطالعات مغفول مانده است.

	==ساختار==		==ساختار==
خط ۳۱:		خط ۳۱:

	==گزارش کتاب==		==گزارش کتاب==
	در حال حاضر، بیش از هفتاد سال از انتشار کتاب تأثیرگذار «حماسه‌سرایی در ایران» اثر ذبیح‌الله صفا می‌گذرد. تقریبا هیچ‌یک از کسانی که پس از صفا به مطالعۀ حماسه‌های ایرانی پرداختند، از تأثیر نوشتۀ او بر کنار نمانده‌اند و حتی می‌توان ادعا کرد که برداشت‌های صفا از حماسه و طبقه‌بندی انواع متون حماسی فارسی توسط وی، قسمت عمده‌ای از مسیر پژوهش‌های حماسه در ایران را مشخص کرده است. اکنون گذشت زمان دوباره پرداختن به مباحث مطرح شده در حماسه‌سرایی در ایران را ضروری ساخته است. همچنین ساختار آن کتاب ـ که بحث‌های نظری دربارۀ ژانر حماسه و انواع حماسه‌ها، چگونگی تدوین حماسل ملی ایران، معرفی مختصر متون حماسی و طبقه‌بندی آنها و بنیادها و سرچشمه‌های حماسۀ ملی ایران را در کنار یکدیگر آورده است ـ نگارش کتاب‌هایی مقدماتی و متمرکز بر یکی دو مورد از این موضوعات را لازم ساخته است. این لزوم نه فقط در عرصۀ پژوهش‌های حماسی، بلکه در سایر زمینه‌های مطالعات ادبی دانشگاهی و غیردانشگاهی نیز احساس می‌شود. بر همین اساس، هدف این کتاب به‌دست‌دادن تصویری کلی از مباحث اصلی حماسه‌پژوهی با تمرکز بر حماسۀ ملی ایران است که متأسفانه تاکنون در عرصۀ این مطالعات مغفول مانده است. به اقتضای چنین هدفی تلاش شده در حد لزوم به تاریخچۀ طرح هر یک از مباحث و رویکردهای اصلی به حماسۀ ملی ایران پرداخته شود و تا حد ممکن از نقد رویکردهای متفاوت و گاه متضاد پرهیز شود.		در حال حاضر، بیش از هفتاد سال از انتشار کتاب تأثیرگذار «حماسه‌سرایی در ایران» اثر [[صفا، ذبیح‌الله\|ذبیح‌الله صفا]] می‌گذرد. تقریبا هیچ‌یک از کسانی که پس از صفا به مطالعۀ حماسه‌های ایرانی پرداختند، از تأثیر نوشتۀ او بر کنار نمانده‌اند و حتی می‌توان ادعا کرد که برداشت‌های صفا از حماسه و طبقه‌بندی انواع متون حماسی فارسی توسط وی، قسمت عمده‌ای از مسیر پژوهش‌های حماسه در ایران را مشخص کرده است. اکنون گذشت زمان دوباره پرداختن به مباحث مطرح شده در حماسه‌سرایی در ایران را ضروری ساخته است. همچنین ساختار آن کتاب ـ که بحث‌های نظری دربارۀ ژانر حماسه و انواع حماسه‌ها، چگونگی تدوین حماسل ملی ایران، معرفی مختصر متون حماسی و طبقه‌بندی آنها و بنیادها و سرچشمه‌های حماسۀ ملی ایران را در کنار یکدیگر آورده است ـ نگارش کتاب‌هایی مقدماتی و متمرکز بر یکی دو مورد از این موضوعات را لازم ساخته است. این لزوم نه فقط در عرصۀ پژوهش‌های حماسی، بلکه در سایر زمینه‌های مطالعات ادبی دانشگاهی و غیردانشگاهی نیز احساس می‌شود. بر همین اساس، هدف این کتاب به‌دست‌دادن تصویری کلی از مباحث اصلی حماسه‌پژوهی با تمرکز بر حماسۀ ملی ایران است که متأسفانه تاکنون در عرصۀ این مطالعات مغفول مانده است. به اقتضای چنین هدفی تلاش شده در حد لزوم به تاریخچۀ طرح هر یک از مباحث و رویکردهای اصلی به حماسۀ ملی ایران پرداخته شود و تا حد ممکن از نقد رویکردهای متفاوت و گاه متضاد پرهیز شود.

	در هر فصل کتاب، از آوردن بیش از حد اسامی افراد و آثار پرهیز شده و جز در مواقع لزوم، از زمان نوشته شدن آثار، سرگذشت پدیدآورندگان آنها و خلاصۀ داستان‌ها چیزی نیامده است. اطلاعاتی از این دست ـ که در جای خود بسیار سودمند و لازم هستند ـ استفاده از کتاب‌های مقدماتی را دشوار می‌کند و جز افزودن بر حجم کتاب حاصلی ندارد. طیف مخاطبان کتاب همۀ علاقه‌مندان به حماسه را دربر می‌گیرد. در بیان مباحث حد میانه‌ای رعایت شده تا نه موجب ملالت خوانندۀ آگاه‌تر باشد و نه خوانندۀ کمتر آشنا از دنبال کردن مطلب باز ماند.		در هر فصل کتاب، از آوردن بیش از حد اسامی افراد و آثار پرهیز شده و جز در مواقع لزوم، از زمان نوشته شدن آثار، سرگذشت پدیدآورندگان آنها و خلاصۀ داستان‌ها چیزی نیامده است. اطلاعاتی از این دست ـ که در جای خود بسیار سودمند و لازم هستند ـ استفاده از کتاب‌های مقدماتی را دشوار می‌کند و جز افزودن بر حجم کتاب حاصلی ندارد. طیف مخاطبان کتاب همۀ علاقه‌مندان به حماسه را دربر می‌گیرد. در بیان مباحث حد میانه‌ای رعایت شده تا نه موجب ملالت خوانندۀ آگاه‌تر باشد و نه خوانندۀ کمتر آشنا از دنبال کردن مطلب باز ماند.

	آشنایی ما ایرانیان با مفهوم حماسه نتیجۀ مواجهۀ ما با غرب و آشنایی با تحقیقات اروپاییان بود. نخستین بار تحقیقات آنها ما را با سرچشمه‌ها و بنیاد داستان‌های شاهنامه آشنا کرد و مسائل بعدی بر سر تاریخی با اسطوره‌ای بودن آن را پدید آورد. بخش مهمی از شناخت ما از تاریخ ایران پیش از اسلام نیز در نتیجۀ پژوهش‌های جدید غربی است و باز بر اثر مطالعۀ آثار آنها بود که با اسطوره‌شناسی آشنا شدیم. ادیبان ایرانی از دیرباز به متن اصلی و مرکزی در عرصۀ مطالعات حماسی ایران یعنی شاهنامه توجه بسیار داشته‌اند و به همان شیوه‌ای که سایر متون ادبی فارسی را مطالعه و بررسی می کرده‌اند، به شاهنامه هم پرداخته‌اند و مسائل مربوط به تصحیح متن و صنایع ادبی متن را مورد توجه قرار می‌داده‌اند. از زمان صفا تا امروز نوعی تضاد و دوگانگی در عرصۀ مطالعات حماسی وجود دارد که هر از چند گاهی به گونه‌ای رخ می‌نماید.		آشنایی ما ایرانیان با مفهوم حماسه نتیجۀ مواجهۀ ما با غرب و آشنایی با تحقیقات اروپاییان بود. نخستین بار تحقیقات آنها ما را با سرچشمه‌ها و بنیاد داستان‌های [[شاهنامه فردوسی (نشر قطره)\|شاهنامه]] آشنا کرد و مسائل بعدی بر سر تاریخی با اسطوره‌ای بودن آن را پدید آورد. بخش مهمی از شناخت ما از تاریخ ایران پیش از اسلام نیز در نتیجۀ پژوهش‌های جدید غربی است و باز بر اثر مطالعۀ آثار آنها بود که با اسطوره‌شناسی آشنا شدیم. ادیبان ایرانی از دیرباز به متن اصلی و مرکزی در عرصۀ مطالعات حماسی ایران یعنی شاهنامه توجه بسیار داشته‌اند و به همان شیوه‌ای که سایر متون ادبی فارسی را مطالعه و بررسی می کرده‌اند، به شاهنامه هم پرداخته‌اند و مسائل مربوط به تصحیح متن و صنایع ادبی متن را مورد توجه قرار می‌داده‌اند. از زمان صفا تا امروز نوعی تضاد و دوگانگی در عرصۀ مطالعات حماسی وجود دارد که هر از چند گاهی به گونه‌ای رخ می‌نماید.

	در حال حاضر بحث بر سر مکتوب یا شفاهی بودن منابع شاهنامه و نسبت شاهنامه و سایر منظومه‌های حماسی با شعر شفاهی و بدیهه‌سرایی هم تحت تأثیر همان اختلاف نگاه غربی و ایرانی به حماسۀ ایرانی است. پژوهشگران غربی که تسلطی بر زبان فارسی نو ندارند، از زبان‌های ایرانی پیش از اسلام مثال می‌آورند و شاهنامه را با آثار حماسی اقوام و ملل دیگر مقایسه می‌کنند. از سوی دیگر، محققان ایرانی ـ که با شفاهی بودن منبع شاهنامه مخالف‌اند ـ اشتباهات غالباً فاحش غربی‌ها در فهم متون فارسی کهن را نشان می‌دهند؛ بر فارسی‌ندانی آنها، به درستی ایراد می‌گیرند و از شعر شاعران هم‌عصر فردوسی و زمانۀ او شاهد می‌آورند تا بی‌اعتباری سخن غربیان را نشان دهند گاه تا آنجا پیش می‌روند که فراموش می‌کنند، در هر حال داستان‌های حماسۀ ملی و منابع آن در دوران پیش از اسلام ریشه دارد. به همان نسبت، غربی‌ها نیز اوضاع خراسان مسلمان سدۀ چهارم هـ.ق و زمانۀ سرایش شاهنامه را از یاد می‌برند.		در حال حاضر بحث بر سر مکتوب یا شفاهی بودن منابع شاهنامه و نسبت شاهنامه و سایر منظومه‌های حماسی با شعر شفاهی و بدیهه‌سرایی هم تحت تأثیر همان اختلاف نگاه غربی و ایرانی به حماسۀ ایرانی است. پژوهشگران غربی که تسلطی بر زبان فارسی نو ندارند، از زبان‌های ایرانی پیش از اسلام مثال می‌آورند و [[شاهنامه فردوسی (نشر قطره)\|شاهنامه]] را با آثار حماسی اقوام و ملل دیگر مقایسه می‌کنند. از سوی دیگر، محققان ایرانی ـ که با شفاهی بودن منبع شاهنامه مخالف‌اند ـ اشتباهات غالباً فاحش غربی‌ها در فهم متون فارسی کهن را نشان می‌دهند؛ بر فارسی‌ندانی آنها، به درستی ایراد می‌گیرند و از شعر شاعران هم‌عصر فردوسی و زمانۀ او شاهد می‌آورند تا بی‌اعتباری سخن غربیان را نشان دهند گاه تا آنجا پیش می‌روند که فراموش می‌کنند، در هر حال داستان‌های حماسۀ ملی و منابع آن در دوران پیش از اسلام ریشه دارد. به همان نسبت، غربی‌ها نیز اوضاع خراسان مسلمان سدۀ چهارم هـ.ق و زمانۀ سرایش شاهنامه را از یاد می‌برند.

	همچنین از نظر غربی‌ها اینکه شاهنامه و گرشاسپ‌نامه و سایر داستان‌های منظوم این‌چنینی با روایات منثور و عامیانۀ نقالان در یک طبقه قرار گیرد، مسئلۀ مهمی نیست، اما برای ایرانیان کهن‌گراتر که شعر را همیشه برتر از نثر، حتی نثرهای فاخرتر، می‌دانستند چنین چیزی قابل‌پذیرش نبود.		همچنین از نظر غربی‌ها اینکه شاهنامه و گرشاسپ‌نامه و سایر داستان‌های منظوم این‌چنینی با روایات منثور و عامیانۀ نقالان در یک طبقه قرار گیرد، مسئلۀ مهمی نیست، اما برای ایرانیان کهن‌گراتر که شعر را همیشه برتر از نثر، حتی نثرهای فاخرتر، می‌دانستند چنین چیزی قابل‌پذیرش نبود.

	در این کتاب به عمد به موضوع شفاهی یا کتبی بودن شاهنامه ـ که زیر مجموعۀ مبحث مهم‌تر شکل‌گیری وتدوین حماسۀ ملی ایران است ـ پرداخته نشده است. در مقابل، به دوگانگی نظرگاه غربی‌ها و ایرانی‌ها و تأثیری که آنها بر هم گذاشته‌اند در سایر مباحث توجه شده و یکی از اهداف تألیف این کتاب، نشان دادن همین دوگانگی است. موضوع دیگری که به عمد کنار گذاشته شده، شیوۀ شاعری فردوسی و تأثیرپذیری وی از شیوۀ شاعری در ایران پیش از اسلام است. تاکنون پژوهش‌های چندانی دربارۀ این موضوع ـ و شیوه‌های شاعرای ایران باستان ـ انجام نگرفته است. گاه برخی محققان ایرانی در رد ارتباط شاهنامه با شعر شفاهی تا آنجا پیش می‌روند که فردوسی را نیز، مانند منوچهری و بسیاری قصیده‌سرایان دیگر، تحت تأثیر شعر عربی می‌دانند و فراموش می‌کنند فردوسی ـ برخلاف قصیده‌سرایان ـ الگوی قصاید عربی را پیش چشم نداشته است و چه بسا بتوان شباهت‌های میان شاهنامه و قصاید معاصرش را به گونه‌ای دیگر تعبیر کرد.		در این کتاب به عمد به موضوع شفاهی یا کتبی بودن شاهنامه ـ که زیر مجموعۀ مبحث مهم‌تر شکل‌گیری وتدوین حماسۀ ملی ایران است ـ پرداخته نشده است. در مقابل، به دوگانگی نظرگاه غربی‌ها و ایرانی‌ها و تأثیری که آنها بر هم گذاشته‌اند در سایر مباحث توجه شده و یکی از اهداف تألیف این کتاب، نشان دادن همین دوگانگی است. موضوع دیگری که به عمد کنار گذاشته شده، شیوۀ شاعری فردوسی و تأثیرپذیری وی از شیوۀ شاعری در ایران پیش از اسلام است. تاکنون پژوهش‌های چندانی دربارۀ این موضوع ـ و شیوه‌های شاعرای ایران باستان ـ انجام نگرفته است. گاه برخی محققان ایرانی در رد ارتباط [[شاهنامه فردوسی (نشر قطره)\|شاهنامه]] با شعر شفاهی تا آنجا پیش می‌روند که [[فردوسی، ابوالقاسم\|فردوسی]] را نیز، مانند [[منوچهری، احمد بن قوص\|منوچهری]] و بسیاری قصیده‌سرایان دیگر، تحت تأثیر شعر عربی می‌دانند و فراموش می‌کنند [[فردوسی، ابوالقاسم\|فردوسی]] ـ برخلاف قصیده‌سرایان ـ الگوی قصاید عربی را پیش چشم نداشته است و چه بسا بتوان شباهت‌های میان شاهنامه و قصاید معاصرش را به گونه‌ای دیگر تعبیر کرد.

	تأکید اصلی این کتاب بر رویکردهای مختلف نسبت به مسائل اصلی حماسۀ ملی ایران است، لذا به نام بسیاری اشخاص اشاره نشده است؛ البته این امر به معنی نادیده گرفتن کوشش‌ها و پژوهش‌های آنها در زمینۀ مطالعات حماسی نیست. در این کتاب از حاصل تحقیقات بسیاری افراد ـ حتی اگر نویسنده با روش و نتیجۀ پژوهش آنها کاملاً مخالف بوده ـ استفاده شده است که امکان ذکر نام ایشان در کتابنامه نبوده است.<ref>[https://literaturelib.com/books/3488 پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref>		تأکید اصلی این کتاب بر رویکردهای مختلف نسبت به مسائل اصلی حماسۀ ملی ایران است، لذا به نام بسیاری اشخاص اشاره نشده است؛ البته این امر به معنی نادیده گرفتن کوشش‌ها و پژوهش‌های آنها در زمینۀ مطالعات حماسی نیست. در این کتاب از حاصل تحقیقات بسیاری افراد ـ حتی اگر نویسنده با روش و نتیجۀ پژوهش آنها کاملاً مخالف بوده ـ استفاده شده است که امکان ذکر نام ایشان در کتابنامه نبوده است.<ref>[https://literaturelib.com/books/3488 پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref>


	==پانويس ==		==پانويس ==
	<references />		<references />

Hbaghizadeh در ‏۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۴۸

2025-04-04T08:48:58Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۱۸
خط ۸:		خط ۸:
	\|زبان		\|زبان
	\| زبان =		\| زبان =
	\| کد کنگره =‏		\| کد کنگره =‏PIR ۳۵۹۵/و۴م۴ ۱۳۹۷
	\| موضوع =		\| موضوع = حماسه و حماسه‌سرایی ,Epic and epic writing,ادبیات حماسی ایرانی ,Epic literature, Iranian, -- ایران, -- Iran,a01,a02
	\|ناشر		\|ناشر
	\| ناشر =فاطمی		\| ناشر =فاطمی
خط ۵۷:		خط ۵۷:

	[[رده:کتاب‌شناسی]]		[[رده:کتاب‌شناسی]]
			[[رده:زبان‌شناسی، زبان و ادبیات]]
			[[رده:زبان و ادبیات شرقی (آسیایی)]]
			[[رده:زبان و ادبیات فارسی]]
	[[رده:مقالات(فروردین 1404) باقی زاده]]		[[رده:مقالات(فروردین 1404) باقی زاده]]
	[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]		[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]

Hbaghizadeh: صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NURمدخل حماسه ملی ایرانJ1.jpg | عنوان =مدخل حماسه ملی ایران | عنوان‌های دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = ورهرام، لیلی (نویسنده) |زبان | زبان = | کد کنگره =‏ | موضوع = |ناشر | ناشر =فاطمی | مکان نشر =تهران | سال نشر =1397 | کد ات...» ایجاد کرد

2025-04-04T08:47:04Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NURمدخل حماسه ملی ایرانJ1.jpg | عنوان =مدخل حماسه ملی ایران | عنوان‌های دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = ورهرام، لیلی (نویسنده) |زبان | زبان = | کد کنگره =‏ | موضوع = |ناشر | ناشر =فاطمی | مکان نشر =تهران | سال نشر =1397 | کد ات...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{جعبه اطلاعات کتاب
| تصویر =NURمدخل حماسه ملی ایرانJ1.jpg
| عنوان =مدخل حماسه ملی ایران
| عنوان‌های دیگر =
|پدیدآورندگان
| پدیدآوران =
[[ورهرام، لیلی]] (نویسنده)
|زبان
| زبان =
| کد کنگره =‏
| موضوع =
|ناشر
| ناشر =فاطمی
| مکان نشر =تهران
| سال نشر =1397

| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE.....AUTOMATIONCODE
| چاپ =
| شابک =8ـ119ـ601ـ622ـ978
| تعداد جلد =
| کتابخانۀ دیجیتال نور =
| کتابخوان همراه نور =
| کد پدیدآور =
| پس از =
| پیش از =
}}
'''مدخل حماسه ملی ایران''' تألیف لیلی ورهرام، هدف این کتاب به‌دست‌دادن تصویری کلی از مباحث اصلی حماسه‌پژوهی با تمرکز بر حماسۀ ملی ایران است که متأسفانه تاکنون در عرصۀ این مطالعات مغفول مانده است.

==ساختار==
کتاب در پنج فصل تدوین شده است.

==گزارش کتاب==
در حال حاضر، بیش از هفتاد سال از انتشار کتاب تأثیرگذار «حماسه‌سرایی در ایران» اثر ذبیح‌الله صفا می‌گذرد. تقریبا هیچ‌یک از کسانی که پس از صفا به مطالعۀ حماسه‌های ایرانی پرداختند، از تأثیر نوشتۀ او بر کنار نمانده‌اند و حتی می‌توان ادعا کرد که برداشت‌های صفا از حماسه و طبقه‌بندی انواع متون حماسی فارسی توسط وی، قسمت عمده‌ای از مسیر پژوهش‌های حماسه در ایران را مشخص کرده است. اکنون گذشت زمان دوباره پرداختن به مباحث مطرح شده در حماسه‌سرایی در ایران را ضروری ساخته است. همچنین ساختار آن کتاب ـ که بحث‌های نظری دربارۀ ژانر حماسه و انواع حماسه‌ها، چگونگی تدوین حماسل ملی ایران، معرفی مختصر متون حماسی و طبقه‌بندی آنها و بنیادها و سرچشمه‌های حماسۀ ملی ایران را در کنار یکدیگر آورده است ـ نگارش کتاب‌هایی مقدماتی و متمرکز بر یکی دو مورد از این موضوعات را لازم ساخته است. این لزوم نه فقط در عرصۀ پژوهش‌های حماسی، بلکه در سایر زمینه‌های مطالعات ادبی دانشگاهی و غیردانشگاهی نیز احساس می‌شود. بر همین اساس، هدف این کتاب به‌دست‌دادن تصویری کلی از مباحث اصلی حماسه‌پژوهی با تمرکز بر حماسۀ ملی ایران است که متأسفانه تاکنون در عرصۀ این مطالعات مغفول مانده است. به اقتضای چنین هدفی تلاش شده در حد لزوم به تاریخچۀ طرح هر یک از مباحث و رویکردهای اصلی به حماسۀ ملی ایران پرداخته شود و تا حد ممکن از نقد رویکردهای متفاوت و گاه متضاد پرهیز شود.

در هر فصل کتاب، از آوردن بیش از حد اسامی افراد و آثار پرهیز شده و جز در مواقع لزوم، از زمان نوشته شدن آثار، سرگذشت پدیدآورندگان آنها و خلاصۀ داستان‌ها چیزی نیامده است. اطلاعاتی از این دست ـ که در جای خود بسیار سودمند و لازم هستند ـ استفاده از کتاب‌های مقدماتی را دشوار می‌کند و جز افزودن بر حجم کتاب حاصلی ندارد. طیف مخاطبان کتاب همۀ علاقه‌مندان به حماسه را دربر می‌گیرد. در بیان مباحث حد میانه‌ای رعایت شده تا نه موجب ملالت خوانندۀ آگاه‌تر باشد و نه خوانندۀ کمتر آشنا از دنبال کردن مطلب باز ماند.

آشنایی ما ایرانیان با مفهوم حماسه نتیجۀ مواجهۀ ما با غرب و آشنایی با تحقیقات اروپاییان بود. نخستین بار تحقیقات آنها ما را با سرچشمه‌ها و بنیاد داستان‌های شاهنامه آشنا کرد و مسائل بعدی بر سر تاریخی با اسطوره‌ای بودن آن را پدید آورد. بخش مهمی از شناخت ما از تاریخ ایران پیش از اسلام نیز در نتیجۀ پژوهش‌های جدید غربی است و باز بر اثر مطالعۀ آثار آنها بود که با اسطوره‌شناسی آشنا شدیم. ادیبان ایرانی از دیرباز به متن اصلی و مرکزی در عرصۀ مطالعات حماسی ایران یعنی شاهنامه توجه بسیار داشته‌اند و به همان شیوه‌ای که سایر متون ادبی فارسی را مطالعه و بررسی می کرده‌اند، به شاهنامه هم پرداخته‌اند و مسائل مربوط به تصحیح متن و صنایع ادبی متن را مورد توجه قرار می‌داده‌اند. از زمان صفا تا امروز نوعی تضاد و دوگانگی در عرصۀ مطالعات حماسی وجود دارد که هر از چند گاهی به گونه‌ای رخ می‌نماید.

در حال حاضر بحث بر سر مکتوب یا شفاهی بودن منابع شاهنامه و نسبت شاهنامه و سایر منظومه‌های حماسی با شعر شفاهی و بدیهه‌سرایی هم تحت تأثیر همان اختلاف نگاه غربی و ایرانی به حماسۀ ایرانی است. پژوهشگران غربی که تسلطی بر زبان فارسی نو ندارند، از زبان‌های ایرانی پیش از اسلام مثال می‌آورند و شاهنامه را با آثار حماسی اقوام و ملل دیگر مقایسه می‌کنند. از سوی دیگر، محققان ایرانی ـ که با شفاهی بودن منبع شاهنامه مخالف‌اند ـ اشتباهات غالباً فاحش غربی‌ها در فهم متون فارسی کهن را نشان می‌دهند؛ بر فارسی‌ندانی آنها، به درستی ایراد می‌گیرند و از شعر شاعران هم‌عصر فردوسی و زمانۀ او شاهد می‌آورند تا بی‌اعتباری سخن غربیان را نشان دهند گاه تا آنجا پیش می‌روند که فراموش می‌کنند، در هر حال داستان‌های حماسۀ ملی و منابع آن در دوران پیش از اسلام ریشه دارد. به همان نسبت، غربی‌ها نیز اوضاع خراسان مسلمان سدۀ چهارم هـ.ق و زمانۀ سرایش شاهنامه را از یاد می‌برند.

همچنین از نظر غربی‌ها اینکه شاهنامه و گرشاسپ‌نامه و سایر داستان‌های منظوم این‌چنینی با روایات منثور و عامیانۀ نقالان در یک طبقه قرار گیرد، مسئلۀ مهمی نیست، اما برای ایرانیان کهن‌گراتر که شعر را همیشه برتر از نثر، حتی نثرهای فاخرتر، می‌دانستند چنین چیزی قابل‌پذیرش نبود.

در این کتاب به عمد به موضوع شفاهی یا کتبی بودن شاهنامه ـ که زیر مجموعۀ مبحث مهم‌تر شکل‌گیری وتدوین حماسۀ ملی ایران است ـ پرداخته نشده است. در مقابل، به دوگانگی نظرگاه غربی‌ها و ایرانی‌ها و تأثیری که آنها بر هم گذاشته‌اند در سایر مباحث توجه شده و یکی از اهداف تألیف این کتاب، نشان دادن همین دوگانگی است. موضوع دیگری که به عمد کنار گذاشته شده، شیوۀ شاعری فردوسی و تأثیرپذیری وی از شیوۀ شاعری در ایران پیش از اسلام است. تاکنون پژوهش‌های چندانی دربارۀ این موضوع ـ و شیوه‌های شاعرای ایران باستان ـ انجام نگرفته است. گاه برخی محققان ایرانی در رد ارتباط شاهنامه با شعر شفاهی تا آنجا پیش می‌روند که فردوسی را نیز، مانند منوچهری و بسیاری قصیده‌سرایان دیگر، تحت تأثیر شعر عربی می‌دانند و فراموش می‌کنند فردوسی ـ برخلاف قصیده‌سرایان ـ الگوی قصاید عربی را پیش چشم نداشته است و چه بسا بتوان شباهت‌های میان شاهنامه و قصاید معاصرش را به گونه‌ای دیگر تعبیر کرد.

تأکید اصلی این کتاب بر رویکردهای مختلف نسبت به مسائل اصلی حماسۀ ملی ایران است، لذا به نام بسیاری اشخاص اشاره نشده است؛ البته این امر به معنی نادیده گرفتن کوشش‌ها و پژوهش‌های آنها در زمینۀ مطالعات حماسی نیست. در این کتاب از حاصل تحقیقات بسیاری افراد ـ حتی اگر نویسنده با روش و نتیجۀ پژوهش آنها کاملاً مخالف بوده ـ استفاده شده است که امکان ذکر نام ایشان در کتابنامه نبوده است.<ref>[https://literaturelib.com/books/3488 پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref>

==پانويس ==
<references />

==منابع مقاله==
پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات
==وابسته‌ها==
{{وابسته‌ها}}

[[رده:کتاب‌شناسی]]
[[رده:مقالات(فروردین 1404) باقی زاده]]
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]