https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D8%AE%D8%AA%D8%B5%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AC%D8%A9_%D8%B9%D9%84%D9%89_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%83_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AD%D8%AC%D8%A9مختصر الحجة على تارك المحجة - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-23T06:11:09Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.39.0https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D8%AE%D8%AA%D8%B5%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AC%D8%A9_%D8%B9%D9%84%D9%89_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%83_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AD%D8%AC%D8%A9&diff=777369&oldid=prevHbaghizadeh در ۱۹ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۵۸2025-03-19T18:58:54Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۹ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۲۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l61">خط ۶۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:کلام و عقاید]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:آثار کلی (مناظرات کلامی، مذاهب کلامی)]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 فروردین 1404</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ اسفند 1403 توسط فاضل گرنه زاده]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ اسفند 1403 توسط فاضل گرنه زاده]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ اسفند 1403 توسط محسن عزیزی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ اسفند 1403 توسط محسن عزیزی]]</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-777368:rev-777369 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D8%AE%D8%AA%D8%B5%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AC%D8%A9_%D8%B9%D9%84%D9%89_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%83_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AD%D8%AC%D8%A9&diff=777368&oldid=prevHbaghizadeh در ۱۹ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۵۸2025-03-19T18:58:05Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۹ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۲۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l25">خط ۲۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''مختصر الحجة علی تارك المحجة'''، اثری از ابوالفتح نصر بن ابراهیم مقدسی (407-490ق)، از عالمان بزرگ شافعی است. این اثر در خصوص کلام و عقاید اهل سنت است و توسط محمد ابراهیم محمد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هارون، </del>تحقیق شده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''مختصر الحجة علی تارك المحجة'''، اثری از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مقدسی، نصر بن ابراهیم|</ins>ابوالفتح نصر بن ابراهیم مقدسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(407-490ق)، از عالمان بزرگ شافعی است. این اثر در خصوص کلام و عقاید اهل سنت است و توسط <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[هارون، محمد|</ins>محمد ابراهیم محمد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هارون]]، </ins>تحقیق شده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نوشتار حاضر، در واقع خلاصهشده کتاب مقدسی (با نام الحجة علی تارك المحجة) است که متأسفانه نام اختصارکننده مشخص نیست.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نوشتار حاضر، در واقع خلاصهشده کتاب مقدسی (با نام الحجة علی تارك المحجة) است که متأسفانه نام اختصارکننده مشخص نیست.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب، به موضوع التزام به قرآن و سنت و ضرورت پیروی از آنها پرداخته<ref>ر.ک: مقدمه تحقیق، ج1، ص179</ref> و مشتمل بر ذکر اصول دین بر اساس رویکرد اهل حدیث و سنت است<ref>ر.ک: همان، ص170</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب، به موضوع التزام به قرآن و سنت و ضرورت پیروی از آنها پرداخته<ref>ر.ک: مقدمه تحقیق، ج1، ص179</ref> و مشتمل بر ذکر اصول دین بر اساس رویکرد اهل حدیث و سنت است<ref>ر.ک: همان، ص170</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l36">خط ۳۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۷:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده، سبب نگارش کتاب «الحجة علی تارك المحجة» را رواج بدعتها و اعمال مذموم در میان عامه مردم و گرایش به فلسفه و کلام دانسته است. وی از این رهگذر درصدد بوده تا ضرورت تبعیت مسلمانان از کتاب خدا و سنت رسول خدا(ص)، اجماع صحابه و تابعین و ائمه از علمای متقدم و کسانی که به تقوا و دین شهرت دارند را بیان نماید و بر لزوم اجتناب از بدعتها و ترک جدل و منازعات در دین و همچنین کلام و غیره تأکید نماید<ref>ر.ک: مقدمه تحقیق، ج1، ص160</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده، سبب نگارش کتاب «الحجة علی تارك المحجة» را رواج بدعتها و اعمال مذموم در میان عامه مردم و گرایش به فلسفه و کلام دانسته است. وی از این رهگذر درصدد بوده تا ضرورت تبعیت مسلمانان از کتاب خدا و سنت رسول خدا(ص)، اجماع صحابه و تابعین و ائمه از علمای متقدم و کسانی که به تقوا و دین شهرت دارند را بیان نماید و بر لزوم اجتناب از بدعتها و ترک جدل و منازعات در دین و همچنین کلام و غیره تأکید نماید<ref>ر.ک: مقدمه تحقیق، ج1، ص160</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هرچند نویسنده، به استفاده از آثار متقدمان تصریح نکرده، لکن بررسی مطالب آن گویای استفاده وی از منابعی همچون موطأ مالک بن انس (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">م </del>179ق)، «الرسالة» نوشته ابن ادریس شافعی (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">م </del>204ق)، «فضائل القرآن»، بهاضافه «غريب الحديث» قاسم بن سلام بغدادی (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">م </del>224ق)، سنن دارمی (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">م </del>255ق) و آثاری دیگر از متقدمان است<ref>ر.ک: همان، ص197-207</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هرچند نویسنده، به استفاده از آثار متقدمان تصریح نکرده، لکن بررسی مطالب آن گویای استفاده وی از منابعی همچون موطأ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مالک بن انس<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متوفای </ins>179ق)، «الرسالة» نوشته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[شافعی، محمد بن ادریس|</ins>ابن ادریس شافعی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متوفای </ins>204ق)، «فضائل القرآن»، بهاضافه «غريب الحديث» <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابوعبید، قاسم بن سلام|</ins>قاسم بن سلام بغدادی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متوفای </ins>224ق)، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مسند الدارمي المعروف ب: (سنن الدارمي)|</ins>سنن دارمی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متوفای </ins>255ق) و آثاری دیگر از متقدمان است<ref>ر.ک: همان، ص197-207</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از ویژگیهای کتاب، جمعآوری تعداد زیادی از احادیث در موضوع مورد بحث، تکیه بر مصادر اصلی، تنوع معلومات، به تصویر کشیدن وضعیت اجتماعی عصر نویسنده، کثرت مراجعه نویسندگان و اقتباس از مطالب آن است<ref>ر.ک: همان، ص179-181</ref>؛ بااینوجود نقدهایی هم بر آن وارد شده است؛ ذکر برخی از احادیث و روایات موضوعه و اسرائلیات<ref>ر.ک: همان، ص171</ref>، عدم ارزشگذاری احادیث، اکتفا به ذکر احادیث ضعیف در برخی ابواب، عدم دقت در باببندی مطالب، ذکر برخی از مطالب غیر مناسب در برخی ابواب، از جمله آن نقدها است<ref>ر.ک: همان، ص190-196</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از ویژگیهای کتاب، جمعآوری تعداد زیادی از احادیث در موضوع مورد بحث، تکیه بر مصادر اصلی، تنوع معلومات، به تصویر کشیدن وضعیت اجتماعی عصر نویسنده، کثرت مراجعه نویسندگان و اقتباس از مطالب آن است<ref>ر.ک: همان، ص179-181</ref>؛ بااینوجود نقدهایی هم بر آن وارد شده است؛ ذکر برخی از احادیث و روایات موضوعه و اسرائلیات<ref>ر.ک: همان، ص171</ref>، عدم ارزشگذاری احادیث، اکتفا به ذکر احادیث ضعیف در برخی ابواب، عدم دقت در باببندی مطالب، ذکر برخی از مطالب غیر مناسب در برخی ابواب، از جمله آن نقدها است<ref>ر.ک: همان، ص190-196</ref>.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l42">خط ۴۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۳:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب در یک مقدمه و صدوشانزده باب تنظیم شده است. در حقیقت مطالب کتاب، از جهت علمی در دو بخش اساسی سامان یافته است. بخش اول، شامل احادیث و روایاتی است در حجیت کتاب و سنت، احتجاج بر تارک آنها و تشویق به التزام به آن دو منبع و همچنین نکوهش علم کلام و برحذر داشتن از بدعتها و مجادلات و مناقشات در دین. این بخش از مطالب، دوسوم کتاب (یک ثلث از ابتدا و یک ثلث از آخر) را در بر گرفته است و مشتمل بر هفتصد حدیث و روایت غیر تکراری است<ref>ر.ک: همان، ص160-162</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب در یک مقدمه و صدوشانزده باب تنظیم شده است. در حقیقت مطالب کتاب، از جهت علمی در دو بخش اساسی سامان یافته است. بخش اول، شامل احادیث و روایاتی است در حجیت کتاب و سنت، احتجاج بر تارک آنها و تشویق به التزام به آن دو منبع و همچنین نکوهش علم کلام و برحذر داشتن از بدعتها و مجادلات و مناقشات در دین. این بخش از مطالب، دوسوم کتاب (یک ثلث از ابتدا و یک ثلث از آخر) را در بر گرفته است و مشتمل بر هفتصد حدیث و روایت غیر تکراری است<ref>ر.ک: همان، ص160-162</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش دوم، به مسائل اعتقادی اختصاص یافته است. این بخش از مطالب، در مقایسه با بخش اول، مباحث مختصری دارد؛ بااینوجود، مطالب آن جامع است. نویسنده به ضرورت اعتقاد به عقاید صحیح که پیشینیان صالح ما داشتهاند، تأکید کرده است. وی در این راستا از صفات خداوند، کلام بودن قرآن، دیدن خداوند در قیامت، معراج، ایمان، اسلام و امور غیبی مانند عذاب قبر، منکر و نکیر، فرشته مرگ، خلقت بهشت و جهنم، حوض، صراط، میزان و سایر امور اعتقادی، سخن گفته است. علاوه بر این، مؤلف باورهای برخی از علما از جمله عبدالله بن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مبارک، </del>احمد بن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حنبل، ابوزرعه، </del>ابوحاتم، بشر حافی و محمد بن یحیی ذهلی را بهتفصیل ارائه کرده است. این بخش از مطالب، یکسوم کتاب را به خود اختصاص داده است<ref>ر.ک: همان، ص168-169</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش دوم، به مسائل اعتقادی اختصاص یافته است. این بخش از مطالب، در مقایسه با بخش اول، مباحث مختصری دارد؛ بااینوجود، مطالب آن جامع است. نویسنده به ضرورت اعتقاد به عقاید صحیح که پیشینیان صالح ما داشتهاند، تأکید کرده است. وی در این راستا از صفات خداوند، کلام بودن قرآن، دیدن خداوند در قیامت، معراج، ایمان، اسلام و امور غیبی مانند عذاب قبر، منکر و نکیر، فرشته مرگ، خلقت بهشت و جهنم، حوض، صراط، میزان و سایر امور اعتقادی، سخن گفته است. علاوه بر این، مؤلف باورهای برخی از علما از جمله <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن مبارک، عبدالله بن مبارک|</ins>عبدالله بن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مبارک]]، [[ابن حنبل، احمد بن محمد|احمد بن حنبل]]، [[ابن عراقی، </ins>احمد بن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عبدالرحیم|ابوزرعه]]، </ins>ابوحاتم، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>بشر حافی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>محمد بن یحیی ذهلی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را بهتفصیل ارائه کرده است. این بخش از مطالب، یکسوم کتاب را به خود اختصاص داده است<ref>ر.ک: همان، ص168-169</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مؤلف در ذیل هر باب، احادیث و روایات مربوطه را آورده و در برخی ابواب، نخست به ذکر آیات، سپس احایث منسوب به پیامبر(ص) و روایات پرداخته است. بااینوجود نویسنده به این روش در تمام ابواب پایبند نبوده و برخی از ابواب، فاقد احادیث یادشده است<ref>ر.ک: همان، ص161</ref>. وی در استناد به متون با سلسله سند از رویکرد محدثان پیروی کرده است. وی احادیثی را در ذیل فصلهایی جمعآوری کرده است که جنبههای مختلف موضوع کتاب را پوشش میدهد. وی بهندرت احادیث را در دو جای مختلف با یک عبارت و یک طریق آورده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مؤلف در ذیل هر باب، احادیث و روایات مربوطه را آورده و در برخی ابواب، نخست به ذکر آیات، سپس احایث منسوب به پیامبر(ص) و روایات پرداخته است. بااینوجود نویسنده به این روش در تمام ابواب پایبند نبوده و برخی از ابواب، فاقد احادیث یادشده است<ref>ر.ک: همان، ص161</ref>. وی در استناد به متون با سلسله سند از رویکرد محدثان پیروی کرده است. وی احادیثی را در ذیل فصلهایی جمعآوری کرده است که جنبههای مختلف موضوع کتاب را پوشش میدهد. وی بهندرت احادیث را در دو جای مختلف با یک عبارت و یک طریق آورده است.</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-776359:rev-777368 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D8%AE%D8%AA%D8%B5%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AC%D8%A9_%D8%B9%D9%84%D9%89_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%83_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AD%D8%AC%D8%A9&diff=776359&oldid=prevA-esmaeili: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR90389J1.jpg | عنوان = مختصر الحجة على تارك المحجة | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = مقدسی، نصر بن ابراهیم (نويسنده) هارون، محمد (محقق) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = /م7م3 204 BP | موضوع = |ناشر |...» ایجاد کرد2025-03-08T05:09:16Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR90389J1.jpg | عنوان = مختصر الحجة على تارك المحجة | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/w/index.php?title=%D9%85%D9%82%D8%AF%D8%B3%DB%8C%E2%80%8C%D8%8C_%D9%86%D8%B5%D8%B1_%D8%A8%D9%86%E2%80%8C_%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85%E2%80%8C&action=edit&redlink=1" class="new" title="مقدسی، نصر بن ابراهیم (صفحه وجود ندارد)">مقدسی، نصر بن ابراهیم</a> (نويسنده) <a href="/w/index.php?title=%D9%87%D8%A7%E2%80%8C%D8%B1%D9%88%D9%86%E2%80%8C%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF&action=edit&redlink=1" class="new" title="هارون، محمد (صفحه وجود ندارد)">هارون، محمد</a> (محقق) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = /م7م3 204 BP | موضوع = |ناشر |...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br />
| تصویر =NUR90389J1.jpg<br />
| عنوان = مختصر الحجة على تارك المحجة<br />
| عنوانهای دیگر = <br />
| پدیدآورندگان<br />
| پدیدآوران = <br />
[[مقدسی، نصر بن ابراهیم]] (نويسنده)<br />
[[هارون، محمد]] (محقق)<br />
|زبان<br />
| زبان = عربی<br />
| کد کنگره = /م7م3 204 BP <br />
| موضوع =<br />
|ناشر <br />
| ناشر = أضواء السلف<br />
| مکان نشر = عربستان - ریاض<br />
| سال نشر = 13سده - 1425ق - 2005م<br />
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE90389AUTOMATIONCODE<br />
| چاپ = 1<br />
| شابک = <br />
| تعداد جلد = 2<br />
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 90389<br />
| کتابخوان همراه نور = 90389<br />
| کد پدیدآور = 61508<br />
| پس از = <br />
| پیش از = <br />
}}<br />
'''مختصر الحجة علی تارك المحجة'''، اثری از ابوالفتح نصر بن ابراهیم مقدسی (407-490ق)، از عالمان بزرگ شافعی است. این اثر در خصوص کلام و عقاید اهل سنت است و توسط محمد ابراهیم محمد هارون، تحقیق شده است.<br />
<br />
نوشتار حاضر، در واقع خلاصهشده کتاب مقدسی (با نام الحجة علی تارك المحجة) است که متأسفانه نام اختصارکننده مشخص نیست.<br />
کتاب، به موضوع التزام به قرآن و سنت و ضرورت پیروی از آنها پرداخته<ref>ر.ک: مقدمه تحقیق، ج1، ص179</ref> و مشتمل بر ذکر اصول دین بر اساس رویکرد اهل حدیث و سنت است<ref>ر.ک: همان، ص170</ref>.<br />
<br />
با توجه به اینکه درباره اصل کتاب، مقالهای نوشته نشده، در این مقاله، علاوه بر چگونگی اختصار، به اصل کتاب نیز پرداخته میشود.<br />
<br />
در این مختصر، اسناد احادیث حذف شده و تنها نام اصحاب و تابعیان موجود در اسناد احادیث و روایات حفظ شده است. اسناد تکراری جز در مواردی که حاوی مطالبی اضافی بوده نیز حذف شده است<ref>ر.ک: مقدمه مصنف، ج2، ص3</ref>.<br />
<br />
نویسنده، سبب نگارش کتاب «الحجة علی تارك المحجة» را رواج بدعتها و اعمال مذموم در میان عامه مردم و گرایش به فلسفه و کلام دانسته است. وی از این رهگذر درصدد بوده تا ضرورت تبعیت مسلمانان از کتاب خدا و سنت رسول خدا(ص)، اجماع صحابه و تابعین و ائمه از علمای متقدم و کسانی که به تقوا و دین شهرت دارند را بیان نماید و بر لزوم اجتناب از بدعتها و ترک جدل و منازعات در دین و همچنین کلام و غیره تأکید نماید<ref>ر.ک: مقدمه تحقیق، ج1، ص160</ref>.<br />
<br />
هرچند نویسنده، به استفاده از آثار متقدمان تصریح نکرده، لکن بررسی مطالب آن گویای استفاده وی از منابعی همچون موطأ مالک بن انس (م 179ق)، «الرسالة» نوشته ابن ادریس شافعی (م 204ق)، «فضائل القرآن»، بهاضافه «غريب الحديث» قاسم بن سلام بغدادی (م 224ق)، سنن دارمی (م 255ق) و آثاری دیگر از متقدمان است<ref>ر.ک: همان، ص197-207</ref>.<br />
<br />
از ویژگیهای کتاب، جمعآوری تعداد زیادی از احادیث در موضوع مورد بحث، تکیه بر مصادر اصلی، تنوع معلومات، به تصویر کشیدن وضعیت اجتماعی عصر نویسنده، کثرت مراجعه نویسندگان و اقتباس از مطالب آن است<ref>ر.ک: همان، ص179-181</ref>؛ بااینوجود نقدهایی هم بر آن وارد شده است؛ ذکر برخی از احادیث و روایات موضوعه و اسرائلیات<ref>ر.ک: همان، ص171</ref>، عدم ارزشگذاری احادیث، اکتفا به ذکر احادیث ضعیف در برخی ابواب، عدم دقت در باببندی مطالب، ذکر برخی از مطالب غیر مناسب در برخی ابواب، از جمله آن نقدها است<ref>ر.ک: همان، ص190-196</ref>.<br />
<br />
کتاب در یک مقدمه و صدوشانزده باب تنظیم شده است. در حقیقت مطالب کتاب، از جهت علمی در دو بخش اساسی سامان یافته است. بخش اول، شامل احادیث و روایاتی است در حجیت کتاب و سنت، احتجاج بر تارک آنها و تشویق به التزام به آن دو منبع و همچنین نکوهش علم کلام و برحذر داشتن از بدعتها و مجادلات و مناقشات در دین. این بخش از مطالب، دوسوم کتاب (یک ثلث از ابتدا و یک ثلث از آخر) را در بر گرفته است و مشتمل بر هفتصد حدیث و روایت غیر تکراری است<ref>ر.ک: همان، ص160-162</ref>.<br />
<br />
بخش دوم، به مسائل اعتقادی اختصاص یافته است. این بخش از مطالب، در مقایسه با بخش اول، مباحث مختصری دارد؛ بااینوجود، مطالب آن جامع است. نویسنده به ضرورت اعتقاد به عقاید صحیح که پیشینیان صالح ما داشتهاند، تأکید کرده است. وی در این راستا از صفات خداوند، کلام بودن قرآن، دیدن خداوند در قیامت، معراج، ایمان، اسلام و امور غیبی مانند عذاب قبر، منکر و نکیر، فرشته مرگ، خلقت بهشت و جهنم، حوض، صراط، میزان و سایر امور اعتقادی، سخن گفته است. علاوه بر این، مؤلف باورهای برخی از علما از جمله عبدالله بن مبارک، احمد بن حنبل، ابوزرعه، ابوحاتم، بشر حافی و محمد بن یحیی ذهلی را بهتفصیل ارائه کرده است. این بخش از مطالب، یکسوم کتاب را به خود اختصاص داده است<ref>ر.ک: همان، ص168-169</ref>.<br />
<br />
مؤلف در ذیل هر باب، احادیث و روایات مربوطه را آورده و در برخی ابواب، نخست به ذکر آیات، سپس احایث منسوب به پیامبر(ص) و روایات پرداخته است. بااینوجود نویسنده به این روش در تمام ابواب پایبند نبوده و برخی از ابواب، فاقد احادیث یادشده است<ref>ر.ک: همان، ص161</ref>. وی در استناد به متون با سلسله سند از رویکرد محدثان پیروی کرده است. وی احادیثی را در ذیل فصلهایی جمعآوری کرده است که جنبههای مختلف موضوع کتاب را پوشش میدهد. وی بهندرت احادیث را در دو جای مختلف با یک عبارت و یک طریق آورده است.<br />
<br />
جمعآوری احادیث و روایات بدون بررسی و اظهار نظر، تکرار احادیث و روایات در برخی ابواب به جهت مناسبت فرازی از آن با بحث، ذکر توضیحاتی در آغاز ابواب در راستای فهم بهتر متن، در مواردی توضیح برخی عبارات، حل ابهامات یا روشن کردن معنی، استشهاد به رؤیا و خواب در برخی مباحث، ذکر اصول عقاید بدون ورود به جزئیات و...، از جمله موارد قابل ملاحظه در روش نویسنده است<ref>ر.ک: همان، ص177-178</ref>.<br />
<br />
محقق، علاوه بر تحقیق و تصحیح متن کتاب، با مراجعه به مصادر اصلی، اعم از حدیث، رجال، عقاید و... ضمن اشاره به اختلاف عبارات در پاورقی، عبارت افزوده به متن را میان پرانتز قرار داده و به منبع آن عبارت در پاورقی توجه داده است. نگارش متن بر اساس قواعد نگارش جدید، قرار دادن صفحات نسخه خطی میان علامت //، آدرسدهی آیات، استخراج و مستندسازی احادیث و روایات، معرفی بیشتر اعلام، شخصیتها و راویان، شرح و توضیح کلمات دشوار و نامأنوس، تعلیق بر برخی مطالب در پاورقی کتاب، بهاضافه تنظیم فهرستهای علمی متعدد در آخر کتاب، از کارهای محقق اثر است<ref>ر.ک: همان، ص205-208</ref>.<br />
<br />
==پانویس ==<br />
<references/><br />
<br />
==منابع مقاله==<br />
مقدمه تحقیق و مقدمه مصنف.<br />
<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
<br />
[[رده:کتابشناسی]]<br />
<br />
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br />
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ اسفند 1403 توسط فاضل گرنه زاده]]<br />
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ اسفند 1403 توسط محسن عزیزی]]</div>A-esmaeili