https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D9%81%D9%82%D9%87%DB%8C_%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D9%88%D8%B3%DB%8C_%D9%88_%D8%B6%D8%AF%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D9%88%D8%B3%DB%8Cمبانی فقهی جاسوسی و ضدجاسوسی - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-21T04:18:11Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.39.0https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D9%81%D9%82%D9%87%DB%8C_%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D9%88%D8%B3%DB%8C_%D9%88_%D8%B6%D8%AF%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D9%88%D8%B3%DB%8C&diff=805208&oldid=prevFsobhani در ۲ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۴۱2025-11-02T05:41:18Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۱۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l34">خط ۳۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش محتوا==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش محتوا==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مقام اول: معنای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تجسس </del>این مقام با تبیین معنای لغوی و عرفی تجسس آغاز میشود؛ تجسس به معنای جستجو و تفحص در امور پنهان است. در این بخش، تلاش شده است تا تفاوت بین «تجسس» (با جیم) و «تحسس» (با حاء) روشن شود. نتیجهای که از بحث لغوی گرفته میشود این است که تجسس به معنای تحقیق و تفحص در امور پوشیده است، چه این کار بهقصد خیر باشد و چه بهقصد شر<ref>همان، ص17- 20</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مقام اول: معنای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تجسس؛ </ins>این مقام با تبیین معنای لغوی و عرفی تجسس آغاز میشود؛ تجسس به معنای جستجو و تفحص در امور پنهان است. در این بخش، تلاش شده است تا تفاوت بین «تجسس» (با جیم) و «تحسس» (با حاء) روشن شود. نتیجهای که از بحث لغوی گرفته میشود این است که تجسس به معنای تحقیق و تفحص در امور پوشیده است، چه این کار بهقصد خیر باشد و چه بهقصد شر<ref>همان، ص17- 20</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مقام دوم: اقسام تجسس و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جاسوسی </del>در این بخش، تجسس به سه دسته، تجسس با هدف عقلایی و صحیح (مانند حفظ نظام اسلامی) و تجسس با هدف فاسد (مانند هتک حرمت دیگران) و تجسس فقط بهمنظور آگاهی از احوال اشخاص (فضولی) تقسیم میگردد. همچنین، جاسوسی نیز به دو نوع جاسوسی به نفع دشمنان اسلام و جاسوسی به نفع دولت اسلامی دستهبندی میشود؛ جاسوس میتواند از لحاظ دینی مسلمان یا کافر ذمی یا کافر حربی باشد<ref>همان، ص23- 24</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مقام دوم: اقسام تجسس و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جاسوسی؛ </ins>در این بخش، تجسس به سه دسته، تجسس با هدف عقلایی و صحیح (مانند حفظ نظام اسلامی) و تجسس با هدف فاسد (مانند هتک حرمت دیگران) و تجسس فقط بهمنظور آگاهی از احوال اشخاص (فضولی) تقسیم میگردد. همچنین، جاسوسی نیز به دو نوع جاسوسی به نفع دشمنان اسلام و جاسوسی به نفع دولت اسلامی دستهبندی میشود؛ جاسوس میتواند از لحاظ دینی مسلمان یا کافر ذمی یا کافر حربی باشد<ref>همان، ص23- 24</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مقام سوم: حکم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تجسس </del>این مقام که یکی از مفصلترین بخشهای کتاب است، حکم فقهی جاسوسی را در دو فصل بررسی میکند. فصل اول بهحکم تجسس به سود و مصلحت کفر اختصاص دارد و در آن بهحکم جاسوس مسلمان پرداخته میشود. دراینخصوص، باتوجهبه فتاوای علمای شیعه، در شرایطی که عمل جاسوس باعث فساد و گسترش کفر نشود، تعزیر (مجازات کمتر از حد شرعی) برای او در نظر گرفته میشود. اما اگر اقدام جاسوس منجر به مفسده بزرگ یا تقویت دشمنان گردد، حکم اعدام و مجازات شدید مطرح است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مقام سوم: حکم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تجسس؛ </ins>این مقام که یکی از مفصلترین بخشهای کتاب است، حکم فقهی جاسوسی را در دو فصل بررسی میکند. فصل اول بهحکم تجسس به سود و مصلحت کفر اختصاص دارد و در آن بهحکم جاسوس مسلمان پرداخته میشود. دراینخصوص، باتوجهبه فتاوای علمای شیعه، در شرایطی که عمل جاسوس باعث فساد و گسترش کفر نشود، تعزیر (مجازات کمتر از حد شرعی) برای او در نظر گرفته میشود. اما اگر اقدام جاسوس منجر به مفسده بزرگ یا تقویت دشمنان گردد، حکم اعدام و مجازات شدید مطرح است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فصل دوم بهحکم تجسس به مصلحت اسلام و نظام اسلامی میپردازد و مشروعیت جاسوسی و جمعآوری اطلاعات برای حفظ مصالح مسلمین و نظام را ثابت میکند. همچنین، بحث مفصلی در مورد شکنجهکردن جاسوس و اعتبار اقرارهای او در این مقام مطرح شده است و روایات اهلبیت(ع) و عامه دراینخصوص بررسی میگردد؛ با این نتیجه که شکنجه برای آشکارکردن حقیقت حرام است، مگر در مواردی خاص که برای حفظ نظام یا دفع مفسده بزرگ ضروری باشد<ref>همان، ص27- 196</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فصل دوم بهحکم تجسس به مصلحت اسلام و نظام اسلامی میپردازد و مشروعیت جاسوسی و جمعآوری اطلاعات برای حفظ مصالح مسلمین و نظام را ثابت میکند. همچنین، بحث مفصلی در مورد شکنجهکردن جاسوس و اعتبار اقرارهای او در این مقام مطرح شده است و روایات اهلبیت(ع) و عامه دراینخصوص بررسی میگردد؛ با این نتیجه که شکنجه برای آشکارکردن حقیقت حرام است، مگر در مواردی خاص که برای حفظ نظام یا دفع مفسده بزرگ ضروری باشد<ref>همان، ص27- 196</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مقام چهارم: درباره عریف و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نقیب </del>این مقام به بررسی نقش تاریخی و فقهی عریف و نقیب میپردازد. این دو عنوان در روایات بهمثابه افرادی توصیف شدهاند که وظایف اطلاعاتی، نظارتی و امنیتی مهمی را در دولت اسلامی بر عهده داشتند. این بخش با هدف تقویت استدلال برای مشروعیت وجود نهادهای جمعآوری اطلاعات در نظام اسلامی (ضدجاسوسی) ارائه شده است<ref>همان، ص199- 211</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مقام چهارم: درباره عریف و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نقیب؛ </ins>این مقام به بررسی نقش تاریخی و فقهی عریف و نقیب میپردازد. این دو عنوان در روایات بهمثابه افرادی توصیف شدهاند که وظایف اطلاعاتی، نظارتی و امنیتی مهمی را در دولت اسلامی بر عهده داشتند. این بخش با هدف تقویت استدلال برای مشروعیت وجود نهادهای جمعآوری اطلاعات در نظام اسلامی (ضدجاسوسی) ارائه شده است<ref>همان، ص199- 211</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مقام پنجم: حکم تحریم هنگام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تجسس مقام پنجم </del>به بررسی ادله قرآنی حرمت تجسس اختصاص دارد. استدلال اصلی بر پایه آیاتی است که از ظن بد (بدگمانی) و تجسس نهی میکنند. این آیات عموماً ناظر به حرمت تجسس در امور شخصی و عیوب دیگران است که هتک آبروی مؤمنین را در پی دارد. همچنین، به آیاتی استناد شده است که از خیانت به خدا و رسول(ص) نهی میکنند، و این خیانت میتواند شامل افشای اسرار نظامی و سیاسی دولت اسلامی به دشمنان باشد<ref>همان، ص212- 216</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مقام پنجم: حکم تحریم هنگام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تجسس؛ که </ins>به بررسی ادله قرآنی حرمت تجسس اختصاص دارد. استدلال اصلی بر پایه آیاتی است که از ظن بد (بدگمانی) و تجسس نهی میکنند. این آیات عموماً ناظر به حرمت تجسس در امور شخصی و عیوب دیگران است که هتک آبروی مؤمنین را در پی دارد. همچنین، به آیاتی استناد شده است که از خیانت به خدا و رسول(ص) نهی میکنند، و این خیانت میتواند شامل افشای اسرار نظامی و سیاسی دولت اسلامی به دشمنان باشد<ref>همان، ص212- 216</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-805207:rev-805208 -->
</table>Fsobhanihttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D9%81%D9%82%D9%87%DB%8C_%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D9%88%D8%B3%DB%8C_%D9%88_%D8%B6%D8%AF%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D9%88%D8%B3%DB%8C&diff=805207&oldid=prevFsobhani در ۲ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۳۹2025-11-02T05:39:10Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۰۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l30">خط ۳۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==سبک نگارش==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==سبک نگارش==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این اثر تقریر بحث خارج فقه نویسنده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در </del>بررسی عمیق مسائل فقهی جاسوسی و تجسس میپردازد و در هر بخش با استناد به آیات و روایات به بحث و استدلال در خصوص احکام شرعی میپردازد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این اثر تقریر بحث خارج فقه نویسنده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است که به </ins>بررسی عمیق مسائل فقهی جاسوسی و تجسس میپردازد و در هر بخش با استناد به آیات و روایات به بحث و استدلال در خصوص احکام شرعی میپردازد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شیوه نگارش شامل نقل و تحلیل آرای فقهای شیعه و عامه در مورد موضوعات مختلف مرتبط با جاسوسی (مانند حکم جاسوس مسلمان یا غیرمسلمان) است<ref>ر.ک: متن کتاب، ص129- 6،143</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شیوه نگارش شامل نقل و تحلیل آرای فقهای شیعه و عامه در مورد موضوعات مختلف مرتبط با جاسوسی (مانند حکم جاسوس مسلمان یا غیرمسلمان) است<ref>ر.ک: متن کتاب، ص129- 6،143</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-805159:rev-805207 -->
</table>Fsobhanihttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D9%81%D9%82%D9%87%DB%8C_%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D9%88%D8%B3%DB%8C_%D9%88_%D8%B6%D8%AF%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D9%88%D8%B3%DB%8C&diff=805159&oldid=prevHbaghizadeh: جایگزینی متن - ' (ص)' به '(ص)'2025-11-01T12:11:58Z<p>جایگزینی متن - ' (ص)' به '(ص)'</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۴۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l43">خط ۴۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۳:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مقام چهارم: درباره عریف و نقیب این مقام به بررسی نقش تاریخی و فقهی عریف و نقیب میپردازد. این دو عنوان در روایات بهمثابه افرادی توصیف شدهاند که وظایف اطلاعاتی، نظارتی و امنیتی مهمی را در دولت اسلامی بر عهده داشتند. این بخش با هدف تقویت استدلال برای مشروعیت وجود نهادهای جمعآوری اطلاعات در نظام اسلامی (ضدجاسوسی) ارائه شده است<ref>همان، ص199- 211</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مقام چهارم: درباره عریف و نقیب این مقام به بررسی نقش تاریخی و فقهی عریف و نقیب میپردازد. این دو عنوان در روایات بهمثابه افرادی توصیف شدهاند که وظایف اطلاعاتی، نظارتی و امنیتی مهمی را در دولت اسلامی بر عهده داشتند. این بخش با هدف تقویت استدلال برای مشروعیت وجود نهادهای جمعآوری اطلاعات در نظام اسلامی (ضدجاسوسی) ارائه شده است<ref>همان، ص199- 211</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مقام پنجم: حکم تحریم هنگام تجسس مقام پنجم به بررسی ادله قرآنی حرمت تجسس اختصاص دارد. استدلال اصلی بر پایه آیاتی است که از ظن بد (بدگمانی) و تجسس نهی میکنند. این آیات عموماً ناظر به حرمت تجسس در امور شخصی و عیوب دیگران است که هتک آبروی مؤمنین را در پی دارد. همچنین، به آیاتی استناد شده است که از خیانت به خدا و رسول (ص) نهی میکنند، و این خیانت میتواند شامل افشای اسرار نظامی و سیاسی دولت اسلامی به دشمنان باشد<ref>همان، ص212- 216</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مقام پنجم: حکم تحریم هنگام تجسس مقام پنجم به بررسی ادله قرآنی حرمت تجسس اختصاص دارد. استدلال اصلی بر پایه آیاتی است که از ظن بد (بدگمانی) و تجسس نهی میکنند. این آیات عموماً ناظر به حرمت تجسس در امور شخصی و عیوب دیگران است که هتک آبروی مؤمنین را در پی دارد. همچنین، به آیاتی استناد شده است که از خیانت به خدا و رسول(ص) نهی میکنند، و این خیانت میتواند شامل افشای اسرار نظامی و سیاسی دولت اسلامی به دشمنان باشد<ref>همان، ص212- 216</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-805107:rev-805159 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D9%81%D9%82%D9%87%DB%8C_%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D9%88%D8%B3%DB%8C_%D9%88_%D8%B6%D8%AF%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D9%88%D8%B3%DB%8C&diff=805107&oldid=prevHbaghizadeh در ۱ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۵۰2025-11-01T11:50:19Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۲۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l24">خط ۲۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''مبانی فقهی جاسوسی و ضدجاسوسی'''، اثر [[شیخ نجمالدین طبسی]] (متولد ۱۳۳۴ش)، به تبیین و تحلیل مسائل فقهی ناظر بر پدیده جاسوسی و اقدامات ضدجاسوسی میپردازد. مباحث این اثر که پیش از این در کلاسهای مؤلف تدریس شده، با استناد به منابع معتبر اسلامی، چارچوب شرعی این موضوعات را روشن میسازد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''مبانی فقهی جاسوسی و ضدجاسوسی'''، اثر [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طبسی، نجمالدین|</ins>شیخ نجمالدین طبسی]] (متولد ۱۳۳۴ش)، به تبیین و تحلیل مسائل فقهی ناظر بر پدیده جاسوسی و اقدامات ضدجاسوسی میپردازد. مباحث این اثر که پیش از این در کلاسهای مؤلف تدریس شده، با استناد به منابع معتبر اسلامی، چارچوب شرعی این موضوعات را روشن میسازد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-805105:rev-805107 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D9%81%D9%82%D9%87%DB%8C_%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D9%88%D8%B3%DB%8C_%D9%88_%D8%B6%D8%AF%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D9%88%D8%B3%DB%8C&diff=805105&oldid=prevHbaghizadeh در ۱ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۴۹2025-11-01T11:49:16Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۱۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l5">خط ۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآورندگان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآورندگان</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآوران = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآوران = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[طبسی، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نجم الدین</del>]] (نويسنده)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[طبسی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نجمالدین</ins>]] (نويسنده)</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = فارسی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = فارسی</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l59">خط ۵۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اسلام و علوم و عقاید جدید، تجدید حیات فکری، جنبشهای اصلاحطلبانه]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اسلام و علوم و عقاید جدید، تجدید حیات فکری، جنبشهای اصلاحطلبانه]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اسلام و سیاست]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اسلام و سیاست]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 آبان 1404</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ آبان 1404 توسط عباس مکرمی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ آبان 1404 توسط عباس مکرمی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ آبان 1404 توسط فریدون سبحانی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ آبان 1404 توسط فریدون سبحانی]]</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-805073:rev-805105 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D9%81%D9%82%D9%87%DB%8C_%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D9%88%D8%B3%DB%8C_%D9%88_%D8%B6%D8%AF%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D9%88%D8%B3%DB%8C&diff=805073&oldid=prevA-esmaeili: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR59523J1.jpg | عنوان = مبانی فقهی جاسوسی و ضد جاسوسی | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = طبسی، نجم الدین (نويسنده) |زبان | زبان = فارسی | کد کنگره = /ط2م2 231 BP | موضوع =جاسوسی (اسلام) |ناشر | ناشر = [بی نا] | مکا...» ایجاد کرد2025-11-01T09:56:35Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR59523J1.jpg | عنوان = مبانی فقهی جاسوسی و ضد جاسوسی | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/wiki/%D8%B7%D8%A8%D8%B3%DB%8C%D8%8C_%D9%86%D8%AC%D9%85%E2%80%8C_%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86" class="mw-redirect" title="طبسی، نجم الدین">طبسی، نجم الدین</a> (نويسنده) |زبان | زبان = فارسی | کد کنگره = /ط2م2 231 BP | موضوع =جاسوسی (اسلام) |ناشر | ناشر = [بی نا] | مکا...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br />
| تصویر =NUR59523J1.jpg<br />
| عنوان = مبانی فقهی جاسوسی و ضد جاسوسی<br />
| عنوانهای دیگر = <br />
| پدیدآورندگان<br />
| پدیدآوران = <br />
[[طبسی، نجم الدین]] (نويسنده)<br />
|زبان<br />
| زبان = فارسی<br />
| کد کنگره = /ط2م2 231 BP <br />
| موضوع =جاسوسی (اسلام)<br />
|ناشر <br />
| ناشر = [بی نا]<br />
| مکان نشر = [بی جا] - [بی جا]<br />
| سال نشر = 13سده<br />
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE59523AUTOMATIONCODE<br />
| چاپ = 1<br />
| شابک = <br />
| تعداد جلد = 1<br />
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 59523<br />
| کتابخوان همراه نور = 59523<br />
| کد پدیدآور = 100<br />
| پس از = <br />
| پیش از = <br />
}}<br />
'''مبانی فقهی جاسوسی و ضدجاسوسی'''، اثر [[شیخ نجمالدین طبسی]] (متولد ۱۳۳۴ش)، به تبیین و تحلیل مسائل فقهی ناظر بر پدیده جاسوسی و اقدامات ضدجاسوسی میپردازد. مباحث این اثر که پیش از این در کلاسهای مؤلف تدریس شده، با استناد به منابع معتبر اسلامی، چارچوب شرعی این موضوعات را روشن میسازد.<br />
<br />
==ساختار==<br />
کتاب در قالب پنج مقام اصلی تدوین شده است که عبارتاند از: معنای تجسس، اقسام تجسس و جاسوسی، حکم تجسس، درباره عریف و نقیب و ارتکاب حرام هنگام تجسس.<br />
<br />
==سبک نگارش==<br />
این اثر تقریر بحث خارج فقه نویسنده در بررسی عمیق مسائل فقهی جاسوسی و تجسس میپردازد و در هر بخش با استناد به آیات و روایات به بحث و استدلال در خصوص احکام شرعی میپردازد.<br />
شیوه نگارش شامل نقل و تحلیل آرای فقهای شیعه و عامه در مورد موضوعات مختلف مرتبط با جاسوسی (مانند حکم جاسوس مسلمان یا غیرمسلمان) است<ref>ر.ک: متن کتاب، ص129- 6،143</ref>.<br />
<br />
==گزارش محتوا==<br />
مقام اول: معنای تجسس این مقام با تبیین معنای لغوی و عرفی تجسس آغاز میشود؛ تجسس به معنای جستجو و تفحص در امور پنهان است. در این بخش، تلاش شده است تا تفاوت بین «تجسس» (با جیم) و «تحسس» (با حاء) روشن شود. نتیجهای که از بحث لغوی گرفته میشود این است که تجسس به معنای تحقیق و تفحص در امور پوشیده است، چه این کار بهقصد خیر باشد و چه بهقصد شر<ref>همان، ص17- 20</ref>.<br />
<br />
مقام دوم: اقسام تجسس و جاسوسی در این بخش، تجسس به سه دسته، تجسس با هدف عقلایی و صحیح (مانند حفظ نظام اسلامی) و تجسس با هدف فاسد (مانند هتک حرمت دیگران) و تجسس فقط بهمنظور آگاهی از احوال اشخاص (فضولی) تقسیم میگردد. همچنین، جاسوسی نیز به دو نوع جاسوسی به نفع دشمنان اسلام و جاسوسی به نفع دولت اسلامی دستهبندی میشود؛ جاسوس میتواند از لحاظ دینی مسلمان یا کافر ذمی یا کافر حربی باشد<ref>همان، ص23- 24</ref>.<br />
<br />
مقام سوم: حکم تجسس این مقام که یکی از مفصلترین بخشهای کتاب است، حکم فقهی جاسوسی را در دو فصل بررسی میکند. فصل اول بهحکم تجسس به سود و مصلحت کفر اختصاص دارد و در آن بهحکم جاسوس مسلمان پرداخته میشود. دراینخصوص، باتوجهبه فتاوای علمای شیعه، در شرایطی که عمل جاسوس باعث فساد و گسترش کفر نشود، تعزیر (مجازات کمتر از حد شرعی) برای او در نظر گرفته میشود. اما اگر اقدام جاسوس منجر به مفسده بزرگ یا تقویت دشمنان گردد، حکم اعدام و مجازات شدید مطرح است.<br />
فصل دوم بهحکم تجسس به مصلحت اسلام و نظام اسلامی میپردازد و مشروعیت جاسوسی و جمعآوری اطلاعات برای حفظ مصالح مسلمین و نظام را ثابت میکند. همچنین، بحث مفصلی در مورد شکنجهکردن جاسوس و اعتبار اقرارهای او در این مقام مطرح شده است و روایات اهلبیت(ع) و عامه دراینخصوص بررسی میگردد؛ با این نتیجه که شکنجه برای آشکارکردن حقیقت حرام است، مگر در مواردی خاص که برای حفظ نظام یا دفع مفسده بزرگ ضروری باشد<ref>همان، ص27- 196</ref>.<br />
<br />
مقام چهارم: درباره عریف و نقیب این مقام به بررسی نقش تاریخی و فقهی عریف و نقیب میپردازد. این دو عنوان در روایات بهمثابه افرادی توصیف شدهاند که وظایف اطلاعاتی، نظارتی و امنیتی مهمی را در دولت اسلامی بر عهده داشتند. این بخش با هدف تقویت استدلال برای مشروعیت وجود نهادهای جمعآوری اطلاعات در نظام اسلامی (ضدجاسوسی) ارائه شده است<ref>همان، ص199- 211</ref>.<br />
<br />
مقام پنجم: حکم تحریم هنگام تجسس مقام پنجم به بررسی ادله قرآنی حرمت تجسس اختصاص دارد. استدلال اصلی بر پایه آیاتی است که از ظن بد (بدگمانی) و تجسس نهی میکنند. این آیات عموماً ناظر به حرمت تجسس در امور شخصی و عیوب دیگران است که هتک آبروی مؤمنین را در پی دارد. همچنین، به آیاتی استناد شده است که از خیانت به خدا و رسول (ص) نهی میکنند، و این خیانت میتواند شامل افشای اسرار نظامی و سیاسی دولت اسلامی به دشمنان باشد<ref>همان، ص212- 216</ref>.<br />
<br />
==پانویس==<br />
<references /><br />
<br />
==منابع مقاله==<br />
مقدمه و متن کتاب.<br />
<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
<br />
[[رده:کتابشناسی]]<br />
[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]<br />
[[رده:کلام و عقاید]]<br />
[[رده:اسلام و علوم و عقاید جدید، تجدید حیات فکری، جنبشهای اصلاحطلبانه]]<br />
[[رده:اسلام و سیاست]]<br />
<br />
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br />
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ آبان 1404 توسط عباس مکرمی]]<br />
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ آبان 1404 توسط فریدون سبحانی]]</div>A-esmaeili