<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="fa">
	<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D9%85%D8%A7_%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D9%83%D9%85_%D8%A8%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%AE%D9%84%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A5%D9%84%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B6%D8%A7%D8%A9</id>
	<title>ما احتكم به الخلفاء إلی القضاة - تاریخچهٔ نسخه‌ها</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D9%85%D8%A7_%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D9%83%D9%85_%D8%A8%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%AE%D9%84%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A5%D9%84%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B6%D8%A7%D8%A9"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D8%A7_%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D9%83%D9%85_%D8%A8%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%AE%D9%84%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A5%D9%84%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B6%D8%A7%D8%A9&amp;action=history"/>
	<updated>2026-06-30T07:59:55Z</updated>
	<subtitle>تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.39.0</generator>
	<entry>
		<id>https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D8%A7_%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D9%83%D9%85_%D8%A8%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%AE%D9%84%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A5%D9%84%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B6%D8%A7%D8%A9&amp;diff=828537&amp;oldid=prev</id>
		<title>A-esmaeili: صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب  | تصویر =NUR169079J1.jpg  | عنوان = ما احتكم به الخلفاء إلی القضاة  | عنوان‌های دیگر =   | پدیدآورندگان  | پدیدآوران =   عسکری، حسن بن عبد الله (نويسنده)  تیلیه، ماتیو (مصحح و مترجم)  |زبان  | زبان = عربی - فرانسوی  | کد کنگره =       | موضوع =  |...» ایجاد کرد</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%85%D8%A7_%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D9%83%D9%85_%D8%A8%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%AE%D9%84%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A5%D9%84%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B6%D8%A7%D8%A9&amp;diff=828537&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-06-28T09:29:22Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب  | تصویر =NUR169079J1.jpg  | عنوان = ما احتكم به الخلفاء إلی القضاة  | عنوان‌های دیگر =   | پدیدآورندگان  | پدیدآوران =   &lt;a href=&quot;/w/index.php?title=%D8%B9%D8%B3%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D8%8C_%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1&quot; class=&quot;new&quot; title=&quot;عسکری، حسن بن عبد الله (صفحه وجود ندارد)&quot;&gt;عسکری، حسن بن عبد الله&lt;/a&gt; (نويسنده)  &lt;a href=&quot;/w/index.php?title=%D8%AA%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%87%D8%8C_%D9%85%D8%A7%D8%AA%DB%8C%D9%88&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1&quot; class=&quot;new&quot; title=&quot;تیلیه، ماتیو (صفحه وجود ندارد)&quot;&gt;تیلیه، ماتیو&lt;/a&gt; (مصحح و مترجم)  |زبان  | زبان = عربی - فرانسوی  | کد کنگره =       | موضوع =  |...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;صفحهٔ تازه&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات کتاب&lt;br /&gt;
| تصویر =NUR169079J1.jpg&lt;br /&gt;
| عنوان = ما احتكم به الخلفاء إلی القضاة&lt;br /&gt;
| عنوان‌های دیگر = &lt;br /&gt;
| پدیدآورندگان&lt;br /&gt;
| پدیدآوران = &lt;br /&gt;
[[عسکری، حسن بن عبد الله]] (نويسنده)&lt;br /&gt;
[[تیلیه، ماتیو]] (مصحح و مترجم)&lt;br /&gt;
|زبان&lt;br /&gt;
| زبان = عربی - فرانسوی&lt;br /&gt;
| کد کنگره =     &lt;br /&gt;
| موضوع =&lt;br /&gt;
|ناشر &lt;br /&gt;
| ناشر = &lt;br /&gt;
| مکان نشر = &lt;br /&gt;
| سال نشر = 1390ش - 2011م&lt;br /&gt;
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE169079AUTOMATIONCODE&lt;br /&gt;
| چاپ = 1&lt;br /&gt;
| شابک = &lt;br /&gt;
| تعداد جلد = 1&lt;br /&gt;
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 169079&lt;br /&gt;
| کتابخوان همراه نور = 169079&lt;br /&gt;
| کد پدیدآور = 282&lt;br /&gt;
| پس از = &lt;br /&gt;
| پیش از = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
'''كتاب ما احتكم به الخلفاء إلی القضاة'''، از آثار ادیب، شاعر و واژه‌شناس قرن چهارم هجری قمری، [[عسکری، حسن بن عبدالله| حسن بن عبدالله بن سهل]] (متوفای 395ق)، معروف به [[عسکری، حسن بن عبدالله| ابوهلال عسکرى]]، اثری ادبی است که افزون بر بعضی از آیات و روایات، سخنان و مواضع خلفای مختلف (راشدین، اموی و عباسی) را در باب قضاوت و حضور آنان در مجالس قاضیان، بیان می‌کند. پژوهشگر، ادیب و تاریخ‌نگار فرانسوی معاصر، [[تیلیه، ماتیو| ماتیو تیلیر]] (Mathieu Tillier)، این کتاب را تصحیح و تحقیق کرده و مقدمه‌ای به زبان فرانسه و تعلیقاتی به زبان عربی را بر آن افزوده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==هدف و روش==&lt;br /&gt;
* نویسنده با نگارش این اثر، درصدد مبارزه با ظلم و ترویج دادگری و عدالت‌خواهی است&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: مقدمه نویسنده، ص15&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
* این کتاب، کامل نیست و برخی از مطالب در نسخه خطی از بین رفته است؛ به‌عنوان مثال برخی از صفحات، سفید است؛ یعنی هیچ نوشته‌ای در آن نیست&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: متن کتاب، ص29&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ساختار و محتوا==&lt;br /&gt;
* کتاب حاضر، بدون تقسیم به بخش و فصل و مانند آن، خاطرات و اخباری را در باب قضاوت و دیدگاه‌های قاضیان و خلیفه‌ها مطرح می‌کند.&lt;br /&gt;
* [[عسکری، حسن بن عبدالله|ابوهلال عسکرى]]، هرچند شاعر و ادیب است، ولیکن مورخ نیست و عنایتش به جنبه ادبی است و در این اثر، توجهی به نظم زمانی وقایع نکرده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==نمونه مباحث==&lt;br /&gt;
* پیامبر(ص) گفت: «الظلمُ ظلماتٌ يومَ القيامة»&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: همان، ص16&amp;lt;/ref&amp;gt;؛ یعنی: ستمگری در دنیا، باعث تاریکی‌ها و سختی‌ها در روز قیامت است.&lt;br /&gt;
* در مجلس ابن عباس، بحثی درباره ظلم مطرح شد، پس کعب گفت آیا در کتاب خدا آمده است که ظلم، جامعه را ویران می‌کند؟ ابن عباس گفت: بله خدای متعال گفته است: «فَتِلْك بُيوتُهُمْ خَاوِيةً بِمَا ظَلَمُوا...» (نمل: 52)&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: همان، ص18&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
* [[عسکری، حسن بن عبدالله|ابوهلال عسکرى]]، واقعه گم شدن سپر [[امام علی(ع)]] و یافتن آن در نزد یک یهودی و منازعه با او و رفتن به دادگاه و قضاوت قاضی به ضرر [[امام علی(ع)]] را گزارش کرده و بعد افزوده است: یهودی گفت: پیشوای مؤمنان با من به نزد قاضی خودش می‌رود و قاضی به ضرر او حکم می‌کند و او می‌پذیرد! من اقرار می‌کنم که این زره متعلق به توست و حق با توست و اکنون من شهادت می‌دهم که خدایی جز الله نیست و محمد(ص) رسول خداست....&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: همان، ص24-25&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==منابع مقاله==&lt;br /&gt;
مقدمه و متن کتاب.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==وابسته‌ها==&lt;br /&gt;
{{وابسته‌ها}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:کتاب‌شناسی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ تیر 1405 توسط محمد خردمند]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ تیر 1405 توسط محسن عزیزی]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A-esmaeili</name></author>
	</entry>
</feed>