https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%84%D9%85%D8%AD%D8%A7%D8%AA_%D8%A5%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%D8%A9_%D9%85%D9%86_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AF%D9%8A%D8%AB 2026-06-29T19:29:58Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.39.0 https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%84%D9%85%D8%AD%D8%A7%D8%AA_%D8%A5%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%D8%A9_%D9%85%D9%86_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AF%D9%8A%D8%AB&diff=809225&oldid=prev 2025-12-06T19:30:34Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۶ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۳:۰۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l35">خط ۳۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* رویکرد جامعه‌شناختی: نویسنده به‌طور مداوم رویدادها را از منظر جامعه‌شناسی تحلیل می‌کند و به‌جای تمرکز صرف بر وقایع سیاسی، به ریشه‌های اجتماعی و تأثیرات پدیده‌های جمعی مانند «تنویم اجتماعی» می‌پردازد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* رویکرد جامعه‌شناختی: نویسنده به‌طور مداوم رویدادها را از منظر جامعه‌شناسی تحلیل می‌کند و به‌جای تمرکز صرف بر وقایع سیاسی، به ریشه‌های اجتماعی و تأثیرات پدیده‌های جمعی مانند «تنویم اجتماعی» می‌پردازد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* تحلیل عمیق و انتقادی: متن فراتر از یک روایت ساده است و نویسنده اغلب با نقد و بررسی دیدگاه‌های رایج به دنبال کشف لایه‌های پنهان و معانی عمیق‌تر حوادث تاریخی است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* تحلیل عمیق و انتقادی: متن فراتر از یک روایت ساده است و نویسنده اغلب با نقد و بررسی دیدگاه‌های رایج به دنبال کشف لایه‌های پنهان و معانی عمیق‌تر حوادث تاریخی است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* استفاده از منابع متنوع: برای پشتیبانی از تحلیل‌ها، الوردی از طیف وسیعی از منابع تاریخی، از جمله خاطرات، اسناد رسمی و آثار دیگر پژوهشگران، استفاده می‌کند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* استفاده از منابع متنوع: برای پشتیبانی از تحلیل‌ها، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[وردی، علی|</ins>الوردی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از طیف وسیعی از منابع تاریخی، از جمله خاطرات، اسناد رسمی و آثار دیگر پژوهشگران، استفاده می‌کند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* تمرکز بر روان‌شناسی اجتماعی: نویسنده به بررسی روان‌شناسی افراد و گروه‌ها در بستر اجتماع و تأثیر آن بر رفتارها و تحولات تاریخی می‌پردازد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* تمرکز بر روان‌شناسی اجتماعی: نویسنده به بررسی روان‌شناسی افراد و گروه‌ها در بستر اجتماع و تأثیر آن بر رفتارها و تحولات تاریخی می‌پردازد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* وضوح و انسجام: علی‌رغم پیچیدگی موضوعات، سبک نگارش واضح و منسجم است و تلاش شده تا مطالب به‌گونه‌ای ارائه شود که برای خواننده قابل فهم و پیگیری باشد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* وضوح و انسجام: علی‌رغم پیچیدگی موضوعات، سبک نگارش واضح و منسجم است و تلاش شده تا مطالب به‌گونه‌ای ارائه شود که برای خواننده قابل فهم و پیگیری باشد.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l47">خط ۴۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در فصل اول این جلد، دورانی طولانی از آغاز تشکیل دولت عثمانیان تا نیمه قرن نوزدهم، یعنی بیشترین زمانی که عثمانیان بر عراق حکومت رانده‌اند، مورد بررسی قرار گرفته است &lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، همان، ص33-55&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در فصل اول این جلد، دورانی طولانی از آغاز تشکیل دولت عثمانیان تا نیمه قرن نوزدهم، یعنی بیشترین زمانی که عثمانیان بر عراق حکومت رانده‌اند، مورد بررسی قرار گرفته است &lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، همان، ص33-55&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از دیگر مباحث این جلد، موضوع حکومت سلیمان کبیر و ظهور حرکت وهابیه است. سلطان سلیمان در سال ۱۷۸۰م، حکومت خود را در بغداد آغاز کرد و نزدیک به بیست سال بر این منطقه حکمرانی کرد. او به دلیل کفایت و ویژگی‌های برجسته‌اش، از جمله زیبایی، قدرت بدنی، مهارت‌های نظامی و ورزشی و صداقت در انجام وظایف دینی، به &quot;سلیمان کبیر&quot; شهرت یافت.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از دیگر مباحث این جلد، موضوع حکومت سلیمان کبیر و ظهور حرکت وهابیه است. سلطان سلیمان در سال ۱۷۸۰م، حکومت خود را در بغداد آغاز کرد و نزدیک به بیست سال بر این منطقه حکمرانی کرد. او به دلیل کفایت و ویژگی‌های برجسته‌اش، از جمله زیبایی، قدرت بدنی، مهارت‌های نظامی و ورزشی و صداقت در انجام وظایف دینی، به &quot;سلیمان کبیر&quot; شهرت یافت.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ظهور و گسترش وهابیت: در سال ۱۷۴۵م، محمد بن سعود با محمد بن عبدالوهاب ائتلاف کرد تا آئین جدیدی را با زور شمشیر منتشر کنند. هدف این ائتلاف مبارزه با شرک و ترویج جهاد بود. از سال ۱۷۹۰م، جنبش‌های وهابی در مرزها شدت گرفتند و مناطق عثمانی و عراق را تهدید کردند&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص170، 180 و 183&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ظهور و گسترش وهابیت: در سال ۱۷۴۵م، محمد بن سعود با محمد بن عبدالوهاب ائتلاف کرد تا آئین جدیدی را با زور شمشیر منتشر کنند. هدف این ائتلاف مبارزه با شرک و ترویج جهاد بود. از سال ۱۷۹۰م، جنبش‌های وهابی در مرزها شدت گرفتند و مناطق عثمانی و عراق را تهدید کردند&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص170، 180 و 183&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l58">خط ۵۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جلد پنجم: این جلد، به بحث و بررسی انقلاب عراق در سال ۱۹۲۰م، معروف به «ثورة العشرين»، می‌پردازد. مؤلف اشاره می‌کند که مطالعات و تألیفات بسیاری پیرامون این انقلاب انجام شده است و مشاهده کرده است که اغلب نویسندگان عرب در نوشته‌های خود، رویکردی مبتنی بر تمجید، ستایش و حماسه‌گرایی را در پیش گرفته‌اند. این نویسندگان بر جنبه‌های مثبت انقلاب تأکید کرده و جنبه‌های منفی را نادیده گرفته یا توجیه کرده‌اند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جلد پنجم: این جلد، به بحث و بررسی انقلاب عراق در سال ۱۹۲۰م، معروف به «ثورة العشرين»، می‌پردازد. مؤلف اشاره می‌کند که مطالعات و تألیفات بسیاری پیرامون این انقلاب انجام شده است و مشاهده کرده است که اغلب نویسندگان عرب در نوشته‌های خود، رویکردی مبتنی بر تمجید، ستایش و حماسه‌گرایی را در پیش گرفته‌اند. این نویسندگان بر جنبه‌های مثبت انقلاب تأکید کرده و جنبه‌های منفی را نادیده گرفته یا توجیه کرده‌اند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بااین‌حال، رویکرد دکتر الوردی در این جلد، همانند جلدهای پیشین و بعدی کتاب، بر ذکر رویدادها آن‌گونه که رخ داده‌اند، بدون در نظر گرفتن ماهیت یا تأثیرشان و با توجه به طبیعت جامعه در آن زمان است. او با اذعان به اینکه انقلاب ۱۹۲۰ شایسته ستایش است و باید به جنبه‌های نیکویش ارج نهاد، تأکید می‌کند که توقف کوتاهی برای استخراج درس‌های اجتماعی از آن، از منافع ملی است. به باور <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الوردی، </del>هر پدیده انسانی، از جمله انقلاب، هم جنبه‌های مثبت و هم جنبه‌های منفی دارد و او بر لزوم مطالعه‌ای علمی و بی‌طرفانه از این انقلاب، با بررسی تمامی ابعاد آن، تأکید می‌ورزد. وی برای توجیه این رویکرد، از تمثیل طبیبی استفاده می‌کند که باید با صداقت به بیمار خود از «بیماری صعب‌العلاج» او بگوید و معتقد است که اگر بیماری واقعی باشد، نادیده گرفتن آن به هلاکت می‌انجامد. او بر اهمیت «توازن بین انگیزه شور و انگیزه بی‌طرفی» در مطالعه تاریخ تأکید دارد&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ج5، ص3-6&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بااین‌حال، رویکرد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[وردی، علی|</ins>دکتر الوردی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در این جلد، همانند جلدهای پیشین و بعدی کتاب، بر ذکر رویدادها آن‌گونه که رخ داده‌اند، بدون در نظر گرفتن ماهیت یا تأثیرشان و با توجه به طبیعت جامعه در آن زمان است. او با اذعان به اینکه انقلاب ۱۹۲۰ شایسته ستایش است و باید به جنبه‌های نیکویش ارج نهاد، تأکید می‌کند که توقف کوتاهی برای استخراج درس‌های اجتماعی از آن، از منافع ملی است. به باور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[وردی، علی|الوردی]]، </ins>هر پدیده انسانی، از جمله انقلاب، هم جنبه‌های مثبت و هم جنبه‌های منفی دارد و او بر لزوم مطالعه‌ای علمی و بی‌طرفانه از این انقلاب، با بررسی تمامی ابعاد آن، تأکید می‌ورزد. وی برای توجیه این رویکرد، از تمثیل طبیبی استفاده می‌کند که باید با صداقت به بیمار خود از «بیماری صعب‌العلاج» او بگوید و معتقد است که اگر بیماری واقعی باشد، نادیده گرفتن آن به هلاکت می‌انجامد. او بر اهمیت «توازن بین انگیزه شور و انگیزه بی‌طرفی» در مطالعه تاریخ تأکید دارد&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ج5، ص3-6&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جلد ششم: این جلد، به‌عنوان بخشی الحاقی ارائه شده که تمرکز اصلی آن بر بررسی نزاع و درگیری میان حسین بن علی (شریف مکه) و عبدالعزیز بن سعود است که در منطقه حجاز و نجد به وقوع پیوسته بود. مؤلف این نزاع را یک نمونه مهم از کشمکش‌های انسانی توصیف می‌کند که بین دو طرف متخاصم رخ می‌دهد و معتقد است که مطالعه آن به درک بهتر واقعیت کمک می‌کند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جلد ششم: این جلد، به‌عنوان بخشی الحاقی ارائه شده که تمرکز اصلی آن بر بررسی نزاع و درگیری میان حسین بن علی (شریف مکه) و عبدالعزیز بن سعود است که در منطقه حجاز و نجد به وقوع پیوسته بود. مؤلف این نزاع را یک نمونه مهم از کشمکش‌های انسانی توصیف می‌کند که بین دو طرف متخاصم رخ می‌دهد و معتقد است که مطالعه آن به درک بهتر واقعیت کمک می‌کند.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده تأکید می‌کند که این مطالعه با رویکردی بی‌طرفانه و علمی انجام شده و هدف آن بررسی رویدادها آن‌گونه که رخ داده‌اند، است، بدون جانب‌داری از یکی از طرفین. او اشاره می‌کند که این نزاع میان حسین بن علی و ابن سعود، حدود بیست سال به طول انجامیده و دربرگیرنده درگیری میان دو شخصیت متضاد بوده است. نویسنده خاطرنشان می‌کند که در آن زمان، مردم عراق در مورد این نزاع به دو گروه تقسیم شده بودند (گروهی طرف‌دار این و گروهی طرف‌دار آن) و او هم در آغاز کار مثل دیگر مردم بود، ولی پس از تجارب زندگی و آگاهی بر اسرار تاریخ، فهمید که وی فقط یک روی حقیقت را می‌‌دیده؛ درحالی‌که می‌بایست آن را از هر دو رو دید&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ج6، ص3-4&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده تأکید می‌کند که این مطالعه با رویکردی بی‌طرفانه و علمی انجام شده و هدف آن بررسی رویدادها آن‌گونه که رخ داده‌اند، است، بدون جانب‌داری از یکی از طرفین. او اشاره می‌کند که این نزاع میان حسین بن علی و ابن سعود، حدود بیست سال به طول انجامیده و دربرگیرنده درگیری میان دو شخصیت متضاد بوده است. نویسنده خاطرنشان می‌کند که در آن زمان، مردم عراق در مورد این نزاع به دو گروه تقسیم شده بودند (گروهی طرف‌دار این و گروهی طرف‌دار آن) و او هم در آغاز کار مثل دیگر مردم بود، ولی پس از تجارب زندگی و آگاهی بر اسرار تاریخ، فهمید که وی فقط یک روی حقیقت را می‌‌دیده؛ درحالی‌که می‌بایست آن را از هر دو رو دید&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ج6، ص3-4&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-809224:rev-809225 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%84%D9%85%D8%AD%D8%A7%D8%AA_%D8%A5%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%D8%A9_%D9%85%D9%86_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AF%D9%8A%D8%AB&diff=809224&oldid=prev 2025-12-06T19:27:52Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۶ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۵۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l76">خط ۷۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌شناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌شناسی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ آسیا]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ar:لمحات إجتماعية من تاريخ العراق الحديث]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ar:لمحات إجتماعية من تاريخ العراق الحديث]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 آذر 1404</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ شهریور 1404 توسط سید محمد رضا موسوی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ شهریور 1404 توسط سید محمد رضا موسوی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ شهریور 1404 توسط محسن عزیزی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ شهریور 1404 توسط محسن عزیزی]]</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-806929:rev-809224 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%84%D9%85%D8%AD%D8%A7%D8%AA_%D8%A5%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%D8%A9_%D9%85%D9%86_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AF%D9%8A%D8%AB&diff=806929&oldid=prev 2025-11-12T08:52:04Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۲ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۲۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l64">خط ۶۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ترجمه اثر==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ترجمه اثر==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </del>کتاب در سالهای 1388 و 1389 در شرکت چاپ و نشر بین الملل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در سه جلد با ترجمه و تحقیق [[انصاری، هادی | هادی انصاری]] </del>به طبع رسیده است.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمه </ins>کتاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به قلم [[انصاری، هادی | هادی انصاری]] با عنوان «تاریخ عراق: دیدگاه‌های اجتماعی در تاریخ عراق معاصر» در سه جلد </ins>در سالهای 1388 و 1389 در شرکت چاپ و نشر بین الملل به طبع رسیده است.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-806928:rev-806929 --> </table>

Mrmoosavi https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%84%D9%85%D8%AD%D8%A7%D8%AA_%D8%A5%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%D8%A9_%D9%85%D9%86_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AF%D9%8A%D8%AB&diff=806928&oldid=prev 2025-11-12T08:27:06Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۲ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۵۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l62">خط ۶۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جلد ششم: این جلد، به‌عنوان بخشی الحاقی ارائه شده که تمرکز اصلی آن بر بررسی نزاع و درگیری میان حسین بن علی (شریف مکه) و عبدالعزیز بن سعود است که در منطقه حجاز و نجد به وقوع پیوسته بود. مؤلف این نزاع را یک نمونه مهم از کشمکش‌های انسانی توصیف می‌کند که بین دو طرف متخاصم رخ می‌دهد و معتقد است که مطالعه آن به درک بهتر واقعیت کمک می‌کند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جلد ششم: این جلد، به‌عنوان بخشی الحاقی ارائه شده که تمرکز اصلی آن بر بررسی نزاع و درگیری میان حسین بن علی (شریف مکه) و عبدالعزیز بن سعود است که در منطقه حجاز و نجد به وقوع پیوسته بود. مؤلف این نزاع را یک نمونه مهم از کشمکش‌های انسانی توصیف می‌کند که بین دو طرف متخاصم رخ می‌دهد و معتقد است که مطالعه آن به درک بهتر واقعیت کمک می‌کند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده تأکید می‌کند که این مطالعه با رویکردی بی‌طرفانه و علمی انجام شده و هدف آن بررسی رویدادها آن‌گونه که رخ داده‌اند، است، بدون جانب‌داری از یکی از طرفین. او اشاره می‌کند که این نزاع میان حسین بن علی و ابن سعود، حدود بیست سال به طول انجامیده و دربرگیرنده درگیری میان دو شخصیت متضاد بوده است. نویسنده خاطرنشان می‌کند که در آن زمان، مردم عراق در مورد این نزاع به دو گروه تقسیم شده بودند (گروهی طرف‌دار این و گروهی طرف‌دار آن) و او هم در آغاز کار مثل دیگر مردم بود، ولی پس از تجارب زندگی و آگاهی بر اسرار تاریخ، فهمید که وی فقط یک روی حقیقت را می‌‌دیده؛ درحالی‌که می‌بایست آن را از هر دو رو دید&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ج6، ص3-4&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده تأکید می‌کند که این مطالعه با رویکردی بی‌طرفانه و علمی انجام شده و هدف آن بررسی رویدادها آن‌گونه که رخ داده‌اند، است، بدون جانب‌داری از یکی از طرفین. او اشاره می‌کند که این نزاع میان حسین بن علی و ابن سعود، حدود بیست سال به طول انجامیده و دربرگیرنده درگیری میان دو شخصیت متضاد بوده است. نویسنده خاطرنشان می‌کند که در آن زمان، مردم عراق در مورد این نزاع به دو گروه تقسیم شده بودند (گروهی طرف‌دار این و گروهی طرف‌دار آن) و او هم در آغاز کار مثل دیگر مردم بود، ولی پس از تجارب زندگی و آگاهی بر اسرار تاریخ، فهمید که وی فقط یک روی حقیقت را می‌‌دیده؛ درحالی‌که می‌بایست آن را از هر دو رو دید&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ج6، ص3-4&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==ترجمه اثر==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این کتاب در سالهای 1388 و 1389 در شرکت چاپ و نشر بین الملل در سه جلد با ترجمه و تحقیق [[انصاری، هادی | هادی انصاری]] به طبع رسیده است. </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td></tr> </table>

Mrmoosavi https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%84%D9%85%D8%AD%D8%A7%D8%AA_%D8%A5%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%D8%A9_%D9%85%D9%86_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AF%D9%8A%D8%AB&diff=795859&oldid=prev 2025-08-30T09:51:44Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳۰ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۲۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l74">خط ۷۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌شناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌شناسی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ar:لمحات إجتماعية من تاريخ العراق الحديث]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ شهریور 1404 توسط سید محمد رضا موسوی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ شهریور 1404 توسط سید محمد رضا موسوی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ شهریور 1404 توسط محسن عزیزی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ شهریور 1404 توسط محسن عزیزی]]</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-795851:rev-795859 --> </table>

A-esmaili https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%84%D9%85%D8%AD%D8%A7%D8%AA_%D8%A5%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%D8%A9_%D9%85%D9%86_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AF%D9%8A%D8%AB&diff=795851&oldid=prev 2025-08-30T09:45:06Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR64849J1.jpg | عنوان = لمحات إجتماعیة من تاريخ العراق الحديث | عنوان‌های دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/wiki/%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D8%8C_%D8%B9%D9%84%DB%8C" title="وردی، علی">وردی، علی</a> (نويسنده) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = /و4ل8 77 DS | موضوع = |ناشر | ناشر = [بی نا] | مکان نشر = [بی جا] -...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR64849J1.jpg<br /> | عنوان = لمحات إجتماعیة من تاريخ العراق الحديث <br /> | عنوان‌های دیگر = <br /> | پدیدآورندگان<br /> | پدیدآوران = <br /> [[وردی، علی]] (نويسنده)<br /> |زبان<br /> | زبان = عربی<br /> | کد کنگره = /و4ل8 77 DS <br /> | موضوع =<br /> |ناشر <br /> | ناشر = [بی نا]<br /> | مکان نشر = [بی جا] - [بی جا]<br /> | سال نشر = 13سده<br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE64849AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ = 1<br /> | شابک = <br /> | تعداد جلد = 6<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور = 64849<br /> | کتابخوان همراه نور = 64849<br /> | کد پدیدآور = 9827<br /> | پس از = <br /> | پیش از = <br /> }}<br /> '''لمحات اجتماعية من تاريخ العراق الحديث'''، تألیف [[علی الوردی]] (1913-1955م) است که به تحلیل و بررسی جامعه‌شناختی تاریخ معاصر عراق می‌پردازد و رویدادهای تاریخی را با تمرکز بر تحولات اجتماعی و فکری، از دوره عثمانی تا مراحل اولیه تشکیل دولت نوین عراق، مورد واکاوی قرار می‌دهد.<br /> <br /> ==انگیزه نگارش==<br /> انگیزه اصلی نویسنده از تألیف این اثر، ارائه یک «تحلیل اجتماعی» از وقایع تاریخی عراق است که فراتر از روایت‌های خشک و صرفاً توصیفی تاریخی باشد که به «سرد تاریخی» (روایت رویدادها) محدود می‌شود و از راهنمایی‌های فکری و اجتماعی رخدادها غافل می‌ماند&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه، ج1، ص‌3-4&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> ==ساختار==<br /> کتاب، در شش جلد تدوین شده است که هر جلد به دوره مشخصی از تاریخ معاصر عراق می‌پردازد و ابعاد اجتماعی، سیاسی و فرهنگی آن را در فصول متعدد تحلیل می‌کند.<br /> <br /> ==سبک نگارش==<br /> * رویکرد جامعه‌شناختی: نویسنده به‌طور مداوم رویدادها را از منظر جامعه‌شناسی تحلیل می‌کند و به‌جای تمرکز صرف بر وقایع سیاسی، به ریشه‌های اجتماعی و تأثیرات پدیده‌های جمعی مانند «تنویم اجتماعی» می‌پردازد.<br /> * تحلیل عمیق و انتقادی: متن فراتر از یک روایت ساده است و نویسنده اغلب با نقد و بررسی دیدگاه‌های رایج به دنبال کشف لایه‌های پنهان و معانی عمیق‌تر حوادث تاریخی است.<br /> * استفاده از منابع متنوع: برای پشتیبانی از تحلیل‌ها، الوردی از طیف وسیعی از منابع تاریخی، از جمله خاطرات، اسناد رسمی و آثار دیگر پژوهشگران، استفاده می‌کند.<br /> * تمرکز بر روان‌شناسی اجتماعی: نویسنده به بررسی روان‌شناسی افراد و گروه‌ها در بستر اجتماع و تأثیر آن بر رفتارها و تحولات تاریخی می‌پردازد.<br /> * وضوح و انسجام: علی‌رغم پیچیدگی موضوعات، سبک نگارش واضح و منسجم است و تلاش شده تا مطالب به‌گونه‌ای ارائه شود که برای خواننده قابل فهم و پیگیری باشد.<br /> <br /> ==اهمیت کتاب==<br /> * پیش‌گامی در تاریخ‌نگاری اجتماعی عراق: این اثر یکی از اولین و برجسته‌ترین تلاش‌ها برای نگارش تاریخ عراق با رویکرد جامعه‌شناختی است، که به درک عمیق‌تر پویایی‌های اجتماعی و فرهنگی این سرزمین کمک شایانی می‌کند&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص‌4&lt;/ref&gt;.<br /> * غنای محتوایی و پژوهشی: با توجه به استفاده گسترده از منابع و تحلیل‌های عمیق، این کتاب به‌عنوان یک منبع مهم برای محققان تاریخ و جامعه‌شناسی عراق و منطقه شناخته می‌شود.<br /> <br /> ==گزارش محتوا==<br /> جلد اول: این جلد، با مقدمه‌ای مشتمل بر بیان هدف نویسنده، یعنی ارائه تحلیلی جامعه‌شناختی از تاریخ عراق، آغاز می‌شود و بر لزوم فراتر رفتن از روایت صرف وقایع تأکید دارد. این بخش، به پدیده «تنویم اجتماعی» و چگونگی تأثیر آن بر رفتار و افکار جوامع می‌پردازد&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص‌6&lt;/ref&gt;. سپس، به رابطه تاریخی و نزاع‌های مذهبی میان «دولت صفوی» در ایران و «دولت عثمانی» در عراق می‌پردازد و تأثیر تشیع ایرانی بر جامعه عراق را بررسی می‌کند&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص9-10&lt;/ref&gt;. همچنین به نقش قبایل بدوی (المد البدوی) و تأثیر اخلاقیات بدوی بر جامعه شهری عراق اشاره می‌کند و ناتوانی دولت عثمانی در کنترل کامل این قبایل را مورد بحث قرار می‌دهد&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص‌18-19&lt;/ref&gt;. معرفی اشقیا و عیاران بغداد و تفاوت ویژگی‌های اخلاقی آنها، از دیگر مباحثی است که در مقدمه به آن پرداخته شده است&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص23-27&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> در فصل اول این جلد، دورانی طولانی از آغاز تشکیل دولت عثمانیان تا نیمه قرن نوزدهم، یعنی بیشترین زمانی که عثمانیان بر عراق حکومت رانده‌اند، مورد بررسی قرار گرفته است &lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، همان، ص33-55&lt;/ref&gt;.<br /> از دیگر مباحث این جلد، موضوع حکومت سلیمان کبیر و ظهور حرکت وهابیه است. سلطان سلیمان در سال ۱۷۸۰م، حکومت خود را در بغداد آغاز کرد و نزدیک به بیست سال بر این منطقه حکمرانی کرد. او به دلیل کفایت و ویژگی‌های برجسته‌اش، از جمله زیبایی، قدرت بدنی، مهارت‌های نظامی و ورزشی و صداقت در انجام وظایف دینی، به &quot;سلیمان کبیر&quot; شهرت یافت.<br /> ظهور و گسترش وهابیت: در سال ۱۷۴۵م، محمد بن سعود با محمد بن عبدالوهاب ائتلاف کرد تا آئین جدیدی را با زور شمشیر منتشر کنند. هدف این ائتلاف مبارزه با شرک و ترویج جهاد بود. از سال ۱۷۹۰م، جنبش‌های وهابی در مرزها شدت گرفتند و مناطق عثمانی و عراق را تهدید کردند&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص170، 180 و 183&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> جلد دوم: این جلد، دوره زمانی بین سال‌های ۱۸۳۱ تا ۱۸۷۲م، را پوشش می‌دهد. آن‌گونه که در مقدمه آمده، برخلاف جلد اول که بر رویدادهای ایران (به‌خاطر پیوند تنگاتنگ آن با رویدادهای عراق) تمرکز داشت، تمرکز جلد دوم بیشتر بر رویدادهای مصر و شام است. یکی از مفاهیم کلیدی که در این جلد به‌تفصیل مورد بررسی قرار می‌گیرد، «کشمکش میان کهنه و نو» (الصراع بين القديم و الجديد) است که به‌عنوان یک پدیده اجتماعی عمیق در عراق توصیف شده و شامل تعصبات فرقه‌ای و قبیله‌ای نیز می‌شود&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه، ج2، ص3-4&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> جلد سوم: این جلد، دوره زمانی بین سال‌های ۱۸۷۶م، هم‌زمان با روی کار آمدن سلطان عبدالحمید در عثمانی، تا سال ۱۹۱۴م، آغاز جنگ جهانی اول، را پوشش می‌دهد. مقدمه این جلد بیان می‌کند که در سال‌های پیش از این دوره، ورود اختراعات و مظاهر تمدن جدید مانند کشتی‌های بخار، ایستگاه‌های تلگراف و مراکز پستی به عراق، به از بین بردن موانع اجتماعی و خروج جامعه عراق از انزوای فرهنگی و اجتماعی کمک شایانی کرده است. همچنین، افتتاح کانال سوئز در سال ۱۸۶۹م، تأثیر بسیار عظیمی بر ابعاد اقتصادی و فکری عراق گذاشت. این جلد بر تحولات اجتماعی و فکری عراق در این بازه زمانی تمرکز دارد&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ج3، ص3&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> جلد چهارم: این جلد، به بررسی رویدادهای عراق در طول جنگ جهانی اول، از سال ۱۹۱۴ تا ۱۹۱۸م، می‌پردازد. مؤلف بر تأثیر عمیق و پیامدهای آنی این جنگ بر جامعه عراق تأکید دارد و این دوره را آغاز یک انتقال اجتماعی بزرگ توصیف می‌کند که هنوز هم در جامعه عراق ادامه دارد.<br /> هدف اصلی این جلد، مطالعه دقیق حوادث جنگ و تأثیرات فوری آن بر جامعه عراق است. نویسنده همچنین دو فصل ابتدایی این کتاب را به بررسی رویدادهای مهمی در ترکیه، شام (سوریه) و حجاز اختصاص داده است. این رویدادها ارتباط مستقیم یا غیر مستقیم با وقایع عراق در این دوره داشته‌اند و شامل ورود دولت عثمانی به جنگ و جنبه‌های سیاسی آن نیز می‌شود. این رویکرد به خواننده کمک می‌کند تا تصویر کامل‌تری از تأثیرات منطقه‌ای جنگ بر عراق به دست آورد&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ج4، ص3&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> جلد پنجم: این جلد، به بحث و بررسی انقلاب عراق در سال ۱۹۲۰م، معروف به «ثورة العشرين»، می‌پردازد. مؤلف اشاره می‌کند که مطالعات و تألیفات بسیاری پیرامون این انقلاب انجام شده است و مشاهده کرده است که اغلب نویسندگان عرب در نوشته‌های خود، رویکردی مبتنی بر تمجید، ستایش و حماسه‌گرایی را در پیش گرفته‌اند. این نویسندگان بر جنبه‌های مثبت انقلاب تأکید کرده و جنبه‌های منفی را نادیده گرفته یا توجیه کرده‌اند.<br /> بااین‌حال، رویکرد دکتر الوردی در این جلد، همانند جلدهای پیشین و بعدی کتاب، بر ذکر رویدادها آن‌گونه که رخ داده‌اند، بدون در نظر گرفتن ماهیت یا تأثیرشان و با توجه به طبیعت جامعه در آن زمان است. او با اذعان به اینکه انقلاب ۱۹۲۰ شایسته ستایش است و باید به جنبه‌های نیکویش ارج نهاد، تأکید می‌کند که توقف کوتاهی برای استخراج درس‌های اجتماعی از آن، از منافع ملی است. به باور الوردی، هر پدیده انسانی، از جمله انقلاب، هم جنبه‌های مثبت و هم جنبه‌های منفی دارد و او بر لزوم مطالعه‌ای علمی و بی‌طرفانه از این انقلاب، با بررسی تمامی ابعاد آن، تأکید می‌ورزد. وی برای توجیه این رویکرد، از تمثیل طبیبی استفاده می‌کند که باید با صداقت به بیمار خود از «بیماری صعب‌العلاج» او بگوید و معتقد است که اگر بیماری واقعی باشد، نادیده گرفتن آن به هلاکت می‌انجامد. او بر اهمیت «توازن بین انگیزه شور و انگیزه بی‌طرفی» در مطالعه تاریخ تأکید دارد&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ج5، ص3-6&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> جلد ششم: این جلد، به‌عنوان بخشی الحاقی ارائه شده که تمرکز اصلی آن بر بررسی نزاع و درگیری میان حسین بن علی (شریف مکه) و عبدالعزیز بن سعود است که در منطقه حجاز و نجد به وقوع پیوسته بود. مؤلف این نزاع را یک نمونه مهم از کشمکش‌های انسانی توصیف می‌کند که بین دو طرف متخاصم رخ می‌دهد و معتقد است که مطالعه آن به درک بهتر واقعیت کمک می‌کند.<br /> نویسنده تأکید می‌کند که این مطالعه با رویکردی بی‌طرفانه و علمی انجام شده و هدف آن بررسی رویدادها آن‌گونه که رخ داده‌اند، است، بدون جانب‌داری از یکی از طرفین. او اشاره می‌کند که این نزاع میان حسین بن علی و ابن سعود، حدود بیست سال به طول انجامیده و دربرگیرنده درگیری میان دو شخصیت متضاد بوده است. نویسنده خاطرنشان می‌کند که در آن زمان، مردم عراق در مورد این نزاع به دو گروه تقسیم شده بودند (گروهی طرف‌دار این و گروهی طرف‌دار آن) و او هم در آغاز کار مثل دیگر مردم بود، ولی پس از تجارب زندگی و آگاهی بر اسرار تاریخ، فهمید که وی فقط یک روی حقیقت را می‌‌دیده؛ درحالی‌که می‌بایست آن را از هر دو رو دید&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ج6، ص3-4&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> ==پانویس==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> مقدمه و متن کتاب.<br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> <br /> [[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br /> [[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ شهریور 1404 توسط سید محمد رضا موسوی]]<br /> [[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ شهریور 1404 توسط محسن عزیزی]]</div>

A-esmaeili