Hbaghizadeh: /* وابسته‌ها */

2026-05-24T22:27:45Z

وابسته‌ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۱:۵۷
خط ۹۵:		خط ۹۵:
	== وابسته‌ها ==		== وابسته‌ها ==
	{{وابسته‌ها}}		{{وابسته‌ها}}
			* [[بلوچستان و تاریخ مکران ایران 1600 ـ 1905 از کتاب خلیج فارس]]
	* [[دليل الخليج: القسم التاریخی]]		* [[دليل الخليج: القسم التاریخی]]
	* [[دليل الخليج: القسم الجغرافی]]		* [[دليل الخليج: القسم الجغرافی]]
	* [[وقایع نگاری خلیج فارس: بخش تاریخ ایران]]		* [[وقایع نگاری خلیج فارس: بخش تاریخ ایران]]
	* [[بلوچستان و تاریخ مکران ایران: ۱۶۰۰ - ۱۹۰۵]]
	* [[السجل التاریخي للخلیج و عمان و أواسط الجزیرة العربیة]]		* [[السجل التاریخي للخلیج و عمان و أواسط الجزیرة العربیة]]

Hbaghizadeh در ‏۲۴ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۰۰

2026-05-24T18:00:32Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۳۰
خط ۴۲:		خط ۴۲:
	}}		}}

	'''جان گوردون لوریمر''' (John Gordon Lorimer) (۱۸۷۰ – ~~م۱۹۱۴~~) دیپلمات، تاریخ‌نگار و کارگزار استعماری بریتانیایی بود. او بیشتر به دلیل تألیف دانشنامه پنج هزار صفحه‌ای «راهنمای خلیج فارس، عمان و عربستان مرکزی» (Gazetteer of the Persian Gulf, Oman and Central Arabia) شناخته می‌شود. لوریمر در خدمت امپراتوری بریتانیا در پنجاب و منطقه مرزی شمال غربی هند فعالیت کرد و سپس به عنوان مقیم سیاسی بریتانیا در منطقه خلیج فارس خدمت نمود.		'''جان گوردون لوریمر''' (John Gordon Lorimer) (۱۸۷۰ – ۱۹۱۴ م) دیپلمات، تاریخ‌نگار و کارگزار استعماری بریتانیایی بود. او بیشتر به دلیل تألیف دانشنامه پنج هزار صفحه‌ای «راهنمای خلیج فارس، عمان و عربستان مرکزی» (Gazetteer of the Persian Gulf, Oman and Central Arabia) شناخته می‌شود. لوریمر در خدمت امپراتوری بریتانیا در پنجاب و منطقه مرزی شمال غربی هند فعالیت کرد و سپس به عنوان مقیم سیاسی بریتانیا در منطقه خلیج فارس خدمت نمود.

	== ولادت ==		== ولادت ==
خط ۷۶:		خط ۷۶:
	== آثار ==		== آثار ==
	- Customary Law of the Main Tribes in the Peshawar District (۱۸۹۹)		- Customary Law of the Main Tribes in the Peshawar District (۱۸۹۹)

	- Grammar and Vocabulary of Waziri Pashto (۱۹۰۲)		- Grammar and Vocabulary of Waziri Pashto (۱۹۰۲)

	- Gazetteer of the Persian Gulf, Oman and Central Arabia (بخش جغرافیایی: ۱۹۰۸، بخش تاریخی: ۱۹۱۵)		- Gazetteer of the Persian Gulf, Oman and Central Arabia (بخش جغرافیایی: ۱۹۰۸، بخش تاریخی: ۱۹۱۵)

Hbaghizadeh: صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه | عنوان = جان گوردون لوریمر | تصویر = NUR13302.jpg | اندازه تصویر = | توضیح تصویر = | نام کامل = جان گوردون لوریمر | نام‌های دیگر = John Gordon Lorimer, J. G. Lorimer | لقب = | تخلص = | نسب = | نام پدر = رابرت لوریمر | ولادت = ۱۴ ژوئن ۱۸۷۰ | محل تولد = گ...» ایجاد کرد

2026-05-24T17:57:09Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه | عنوان = جان گوردون لوریمر | تصویر = NUR13302.jpg | اندازه تصویر = | توضیح تصویر = | نام کامل = جان گوردون لوریمر | نام‌های دیگر = John Gordon Lorimer, J. G. Lorimer | لقب = | تخلص = | نسب = | نام پدر = رابرت لوریمر | ولادت = ۱۴ ژوئن ۱۸۷۰ | محل تولد = گ...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه
| عنوان = جان گوردون لوریمر
| تصویر = NUR13302.jpg
| اندازه تصویر =
| توضیح تصویر =
| نام کامل = جان گوردون لوریمر
| نام‌های دیگر = John Gordon Lorimer, J. G. Lorimer
| لقب =
| تخلص =
| نسب =
| نام پدر = رابرت لوریمر
| ولادت = ۱۴ ژوئن ۱۸۷۰
| محل تولد = گلاسگو، اسکاتلند
| کشور تولد = بریتانیا
| محل زندگی = هند، خلیج فارس
| رحلت = ۸ فوریه ۱۹۱۴
| شهادت =
| مدفن = گورستان اداره تلگراف هند و اروپایی، بوشهر، ایران
| طول عمر = ۴۳ سال
| نام همسر = ماریان اگنس مکلین
| فرزندان = دو دختر
| خویشاوندان = دیوید لاکهارت رابرتسون لوریمر (برادر)، هیلدا لاکهارت لوریمر (خواهر)
| دین =
| مذهب =
| پیشه = دیپلمات، تاریخ‌نگار، کارگزار استعماری
| درجه علمی =
| دانشگاه = دانشگاه ادینبرو، کالج مسیح (آکسفورد)
| علایق پژوهشی = تاریخ و جغرافیای خلیج فارس
| منصب = مقیم سیاسی بریتانیا در خلیج فارس
| پس از =
| پیش از =
| اساتید =
| مشایخ =
| معاصرین =
| شاگردان =
| اجازه اجتهاد از =
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | Gazetteer of the Persian Gulf, Oman and Central Arabia | Grammar and Vocabulary of Waziri Pashto | Customary Law of the Main Tribes in the Peshawar District}}
| سبک نوشتاری =
| وبگاه =
| امضا =
| کد مؤلف = AUTHORCODE13302AUTHORCODE
}}

'''جان گوردون لوریمر''' (John Gordon Lorimer) (۱۸۷۰ – م۱۹۱۴) دیپلمات، تاریخ‌نگار و کارگزار استعماری بریتانیایی بود. او بیشتر به دلیل تألیف دانشنامه پنج هزار صفحه‌ای «راهنمای خلیج فارس، عمان و عربستان مرکزی» (Gazetteer of the Persian Gulf, Oman and Central Arabia) شناخته می‌شود. لوریمر در خدمت امپراتوری بریتانیا در پنجاب و منطقه مرزی شمال غربی هند فعالیت کرد و سپس به عنوان مقیم سیاسی بریتانیا در منطقه خلیج فارس خدمت نمود.

== ولادت ==
جان گوردون لوریمر در ۱۴ ژوئن ۱۸۷۰ در شهر گلاسگو، اسکاتلند متولد شد.<ref name="who">[https://whowaswho-indology.info/3879/lorimer-john-gordon/?print=print Who's Who in Indology: John Gordon Lorimer]</ref> او پسر کشیش رابرت لوریمر (۱۹۲۶-۱۸۴۰) و ایزابلا رابرتسون بود.<ref name="qdl">[https://www.qdl.qa/en/%E2%80%98persian-gulf-tragedy%E2%80%99-death-and-legacy-john-gordon-lorimer کتابخانه دیجیتال قطر: «فاجعه خلیج فارس»؛ مرگ و میراث جان گوردون لوریمر]</ref>

== تحصیلات ==
لوریمر در مدرسه عالی داندی و دانشگاه ادینبرو تحصیل کرد و سپس در کالج مسیح دانشگاه آکسفورد برای خدمت در خدمات کشوری هند آموزش دید.<ref name="qdl" /><ref name="findagrave">[https://www.findagrave.com/memorial/206267738/john-gordon-lorimor Find a Grave: John Gordon Lorimor]</ref>

== خانواده ==
خانواده لوریمر ارتباط نزدیکی با خدمات استعماری داشت. دایی مادری او (که به عنوان قاضی خدمت می‌کرد) در جریان شورش هند در سال ۱۸۵۷ کشته شد.<ref name="qdl" /> برادر کوچکتر او، دیوید لاکهارت رابرتسون لوریمر، به عنوان معاون کنسول بریتانیا در عربستان (خوزستان) خدمت کرد.<ref name="iranica">[https://www.iranicaonline.org/articles/lorimer-david-i-in-persia/ دانشنامه ایرانیکا: لوریمر، دیوید - در ایران]</ref> برادر دیگر او، رابرت، تا زمانی که به دلیل امتناع از شرکت در تنبیه بدنی اخراج شد، در خدمات کشوری هند مشغول بود.<ref name="qdl" /> برادر کوچکترش ویلیام لوریمر و خواهر کوچکترش هیلدا لاکهارت لوریمر از محققان برجسته بودند.<ref name="qdl" />

== فعالیت‌ها ==
=== خدمات در هند ===
لوریمر ابتدا در پنجاب و بعدها در منطقه مرزی شمال غربی (Northwest frontier province) مستقر شد.<ref name="qdl" /><ref name="iranica" /> او که به زبان‌ها علاقه‌مند بود، در سال ۱۹۰۲ کتابی درباره دستور زبان پشتوی وزیری تألیف کرد.<ref name="qdl" /> لوریمر به عنوان افسر سیاسی در وزیرستان شمالی (۱۸۹۸-۱۸۹۹) و در خیبر (۱۸۹۹) خدمت کرد و به عنوان دبیر معاون در وزارت خارجه دولت هند (۱۸۹۹-۱۹۰۰) مشغول بود.<ref name="who" /> او در سال ۱۹۰۲ به عنوان همراه نشان امپراتوری هند (CIE) منصوب شد.<ref name="who" />

=== راهنمای خلیج فارس ===
در سال ۱۹۰۳، لوریمر توسط دولت هند مأمور شد تا کتابچه راهنمایی برای دیپلمات‌ها و کارگزاران بریتانیایی در منطقه خلیج فارس تدوین کند.<ref name="qdl" /> در ابتدا تنها شش ماه به او فرصت داده شد، اما او بر دریافت زمان بیشتر برای تضمین جامع بودن کتابچه تأکید کرد.<ref name="qdl" /> نتیجه این تلاش، دانشنامه پنج هزار صفحه‌ای دو جلدی «راهنمای خلیج فارس، عمان و عربستان مرکزی» بود.<ref name="qdl" /> بخش جغرافیایی آن تنها در سال ۱۹۰۸ تکمیل شد و بخش تاریخی در سال ۱۹۱۵، یک سال پس از مرگ لوریمر، به پایان رسید و منتشر گردید.<ref name="qdl" /> به دلیل محرمانه بودن این سند، در آگهی‌های ترحیم او به آن اشاره نشد و دانش عمومی از این سند تنها زمانی آشکار شد که در سال ۱۹۵۵ از طبقه‌بندی خارج گردید.<ref name="qdl" />

این دانشنامه که امروزه اغلب به سادگی «لوریمر» نامیده می‌شود، منبع مرجع بدون رقیب برای همه پژوهشگران تاریخ خلیج فارس است.<ref name="qdl" /> این اثر در دو جلد (شامل بخش‌های متعدد) تنظیم شده است:<ref name="groki">[https://grokipedia.com/page/gazetteer_of_the_persian_gulf_oman_and_central_arabia Grokipedia: Gazetteer of the Persian Gulf, Oman and Central Arabia]</ref>
- جلد اول: بخش‌های تاریخی (شامل تاریخ سیاسی، تبارنامه‌ها و نقشه‌ها)
- جلد دوم: بخش‌های جغرافیایی و آماری

=== ترجمه‌های فارسی ===
بخش‌هایی از کتاب لوریمر به فارسی ترجمه و منتشر شده است. از جمله کتاب «سواحل خلیج فارس» ترجمه عبدالرسول خیراندیش که توسط انتشارات آبادبوم منتشر شده و به مناطق استان بوشهر (بوشهر، دشتستان، تنگستان، دشتی، لیراوی، حیات داود، رود حله، خارگ، انگالی، شیبکوه و...) می‌پردازد.<ref name="cgie">[https://www.cgie.org.ir/fa/news/83670 مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی: ترجمه کتاب «سواحل خلیج فارس» منتشر شد]</ref>

== وفات ==
در صبح روز یکشنبه ۸ فوریه ۱۹۱۴، در حالی که لوریمر به عنوان مقیم سیاسی بریتانیا در بوشهر خدمت می‌کرد، او را در حالی یافتند که بر اثر شلیک گلوله از ناحیه شکم درگذشته بود.<ref name="qdl" /> بر اساس گزارش معاصر، او در حال بررسی تپانچه خود بود که ظاهراً گلوله دیگری را در خشاب نادیده گرفته بود.<ref name="qdl" /> این گلوله به رگ‌های خونی اصلی آسیب رساند و باعث از دست دادن هوشیاری و مرگ سریع او شد.<ref name="qdl" /> مراسم تشییع جنازه او روز بعد در گورستان اداره تلگراف هند و اروپایی در بوشهر برگزار شد.<ref name="ibna">[https://www.ibna.ir/news/536840 خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا): بوشهر؛ محل دفن خالق بریتانیایی دانشنامه خلیج فارس]</ref>

مرگ او در منطقه خلیج فارس، به ویژه در بحرین، مورد سوگواری قرار گرفت. در بحرین، آژانس بریتانیا به نشانه احترام در روز بعد تعطیل شد.<ref name="qdl" /> حاکم بحرین، شیخ عیسی بن علی آل خلیفه، دستور داد پرچم‌های اقامتگاه خود و اداره گمرک را به حالت نیمه افراشته درآورند.<ref name="qdl" />

لوریمر در گورستان اداره تلگراف هند و اروپایی در بوشهر به خاک سپرده شد. یادبودهایی از او بر روی مزار همسرش در گورستان دین و نیز در گورستان واریستون در ادینبرو، اسکاتلند نصب شده است.<ref name="findagrave" /><ref name="qdl" />

== آثار ==
- Customary Law of the Main Tribes in the Peshawar District (۱۸۹۹)
- Grammar and Vocabulary of Waziri Pashto (۱۹۰۲)
- Gazetteer of the Persian Gulf, Oman and Central Arabia (بخش جغرافیایی: ۱۹۰۸، بخش تاریخی: ۱۹۱۵)

== پانویس ==
<references />

== منابع مقاله ==
* [https://www.qdl.qa/en/%E2%80%98persian-gulf-tragedy%E2%80%99-death-and-legacy-john-gordon-lorimer کتابخانه دیجیتال قطر: «فاجعه خلیج فارس»؛ مرگ و میراث جان گوردون لوریمر]
* [https://www.iranicaonline.org/articles/lorimer-david-i-in-persia/ دانشنامه ایرانیکا: لوریمر، دیوید - در ایران]
* [https://whowaswho-indology.info/3879/lorimer-john-gordon/?print=print Who's Who in Indology: John Gordon Lorimer]
* [https://www.findagrave.com/memorial/206267738/john-gordon-lorimor Find a Grave: John Gordon Lorimor]
* [https://grokipedia.com/page/gazetteer_of_the_persian_gulf_oman_and_central_arabia Grokipedia: Gazetteer of the Persian Gulf, Oman and Central Arabia]
* [https://www.cgie.org.ir/fa/news/83670 مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی: ترجمه کتاب «سواحل خلیج فارس» منتشر شد]
* [https://www.ibna.ir/news/536840 خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا): بوشهر؛ محل دفن خالق بریتانیایی دانشنامه خلیج فارس]

== وابسته‌ها ==
{{وابسته‌ها}}
* [[دليل الخليج: القسم التاریخی]]
* [[دليل الخليج: القسم الجغرافی]]
* [[وقایع نگاری خلیج فارس: بخش تاریخ ایران]]
* [[بلوچستان و تاریخ مکران ایران: ۱۶۰۰ - ۱۹۰۵]]
* [[السجل التاریخي للخلیج و عمان و أواسط الجزیرة العربیة]]

[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]
[[رده:مؤلفین-خرداد]]

لاريمر، جان گوردون - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Hbaghizadeh: /* وابسته‌ها */

Hbaghizadeh در ‏۲۴ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۰۰