https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%82%E2%80%8D%D8%B1%D8%A7%DA%AF%E2%80%8D%D9%88%D8%B2%D9%84%E2%80%8D%D9%88%D8%8C_%D8%A7%D8%A8%E2%80%8D%D9%88%D8%A7%D9%84%E2%80%8D%D9%82%E2%80%8D%D8%A7%D8%B3%E2%80%8D%D9%85%E2%80%8C 2026-06-26T11:33:58Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.39.0 https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%82%E2%80%8D%D8%B1%D8%A7%DA%AF%E2%80%8D%D9%88%D8%B2%D9%84%E2%80%8D%D9%88%D8%8C_%D8%A7%D8%A8%E2%80%8D%D9%88%D8%A7%D9%84%E2%80%8D%D9%82%E2%80%8D%D8%A7%D8%B3%E2%80%8D%D9%85%E2%80%8C&diff=825994&oldid=prev 2026-05-14T05:52:06Z

<p>{{کاربردهای دیگر| قراگزلو (ابهام‌زدایی)}}</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۴ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۲۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l41">خط ۴۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد مؤلف = AUTHORCODE76345AUTHORCODE</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد مؤلف = AUTHORCODE76345AUTHORCODE</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{کاربردهای دیگر| قراگزلو (ابهام‌زدایی)}}</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابوالقاسم خان ناصرالملک قراگزلو همدانی''' (۱۲۴۵ – ۱۳۰۶ ش) از رجال برجسته دوره قاجار، نخستین دانشجوی ایرانی در دانشگاه آکسفورد، نخستین وزیر مالیه (دارایی) ایران، نخست‌وزیر محمدعلی شاه و سپس نایب‌السلطنه احمدشاه بود. او همچنین از پیشگامان ترجمه آثار شکسپیر به زبان فارسی است و دو نمایشنامه «تاجر ونیزی» و «اتللو» را با نثری شیوا به فارسی برگردانده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابوالقاسم خان ناصرالملک قراگزلو همدانی''' (۱۲۴۵ – ۱۳۰۶ ش) از رجال برجسته دوره قاجار، نخستین دانشجوی ایرانی در دانشگاه آکسفورد، نخستین وزیر مالیه (دارایی) ایران، نخست‌وزیر محمدعلی شاه و سپس نایب‌السلطنه احمدشاه بود. او همچنین از پیشگامان ترجمه آثار شکسپیر به زبان فارسی است و دو نمایشنامه «تاجر ونیزی» و «اتللو» را با نثری شیوا به فارسی برگردانده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-825582:rev-825994 --> </table>

Mkheradmand110 https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%82%E2%80%8D%D8%B1%D8%A7%DA%AF%E2%80%8D%D9%88%D8%B2%D9%84%E2%80%8D%D9%88%D8%8C_%D8%A7%D8%A8%E2%80%8D%D9%88%D8%A7%D9%84%E2%80%8D%D9%82%E2%80%8D%D8%A7%D8%B3%E2%80%8D%D9%85%E2%80%8C&diff=825582&oldid=prev 2026-05-08T21:11:17Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">وابسته‌ها</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۹ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۰:۴۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l99">خط ۹۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[تاریخ نادر شاه افشار]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[تاریخ نادر شاه افشار]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زندگی‌نامه]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زندگی‌نامه]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 اردیبهشت 1405</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مؤلفین-اردیبهشت]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مؤلفین-اردیبهشت]]</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-825554:rev-825582 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%82%E2%80%8D%D8%B1%D8%A7%DA%AF%E2%80%8D%D9%88%D8%B2%D9%84%E2%80%8D%D9%88%D8%8C_%D8%A7%D8%A8%E2%80%8D%D9%88%D8%A7%D9%84%E2%80%8D%D9%82%E2%80%8D%D8%A7%D8%B3%E2%80%8D%D9%85%E2%80%8C&diff=825554&oldid=prev 2026-05-08T11:12:11Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">منابع مقاله</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۸ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۴۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l84">خط ۸۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://noorlib.ir/book/view/53064?volumeNumber=14&amp;pageNumber=22174 دهخدا، علی‌اکبر، لغت نامه، ج14، تهران: دانشگاه تهران، ۱۳۷۷ش]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://noorlib.ir/book/view/53064?volumeNumber=14&amp;pageNumber=22174 دهخدا، علی‌اکبر، لغت نامه، ج14، تهران: دانشگاه تهران، ۱۳۷۷ش]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://noorlib.ir/book/view/88368?volumeNumber=2&amp;pageNumber=457 محمدی ری‌شهری، محمد، دانشنامه ری، ج2، قم: مؤسسه علمی فرهنگی دارالحدیث، ۱۳۹۸ش]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://noorlib.ir/book/view/88368?volumeNumber=2&amp;pageNumber=457 محمدی ری‌شهری، محمد، دانشنامه ری، ج2، قم: مؤسسه علمی فرهنگی دارالحدیث، ۱۳۹۸ش]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://noorlib.ir/book/view/10592?sectionNumber=3&amp;pageNumber=422 سنندجی، شکرالله بن عبدالله، تحفه ناصری در تاریخ و جغرافیای کردستان، تهران: امیرکبیر، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۳۷۵ش، جلد ۱</del>]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://noorlib.ir/book/view/10592?sectionNumber=3&amp;pageNumber=422 سنندجی، شکرالله بن عبدالله، تحفه ناصری در تاریخ و جغرافیای کردستان، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ج1، </ins>تهران: امیرکبیر، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۳۷۵ش</ins>]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://noorlib.ir/book/view/3299?sectionNumber=2&amp;pageNumber=278 مشار، خان بابا، مؤلفین کتب چاپی فارسی و عربی از آغاز چاپ تاکنون، تهران: چاپخانه رنگین، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۳۴۰ش، جلد ۱</del>]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://noorlib.ir/book/view/3299?sectionNumber=2&amp;pageNumber=278 مشار، خان بابا، مؤلفین کتب چاپی فارسی و عربی از آغاز چاپ تاکنون، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ج1، </ins>تهران: چاپخانه رنگین، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۳۴۰ش</ins>]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://www.asriran.com/fa/news/1093176 ناصرالملک نایب‌السلطنه مشروطه؛ اولین دانشجوی ایرانی در دانشگاه آکسفورد - عصر ایران]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://www.asriran.com/fa/news/1093176 ناصرالملک نایب‌السلطنه مشروطه؛ اولین دانشجوی ایرانی در دانشگاه آکسفورد - عصر ایران]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://www.donya-e-eqtesad.com/بخش-اقتصاد-36/850008-درگذشت-اولین-تدوین-کننده-بودجه درگذشت اولین تدوین کننده بودجه - روزنامه دنیای اقتصاد]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://www.donya-e-eqtesad.com/بخش-اقتصاد-36/850008-درگذشت-اولین-تدوین-کننده-بودجه درگذشت اولین تدوین کننده بودجه - روزنامه دنیای اقتصاد]</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-825553:rev-825554 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%82%E2%80%8D%D8%B1%D8%A7%DA%AF%E2%80%8D%D9%88%D8%B2%D9%84%E2%80%8D%D9%88%D8%8C_%D8%A7%D8%A8%E2%80%8D%D9%88%D8%A7%D9%84%E2%80%8D%D9%82%E2%80%8D%D8%A7%D8%B3%E2%80%8D%D9%85%E2%80%8C&diff=825553&oldid=prev 2026-05-08T11:11:14Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">منابع مقاله</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۸ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۴۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l82">خط ۸۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع مقاله==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع مقاله==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://noorlib.ir/book/view/53064?volumeNumber=14&amp;pageNumber=22174 دهخدا، علی‌اکبر، لغت نامه، تهران: دانشگاه تهران، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۳۷۷ش، جلد ۱۴</del>]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://noorlib.ir/book/view/53064?volumeNumber=14&amp;pageNumber=22174 دهخدا، علی‌اکبر، لغت نامه، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ج14، </ins>تهران: دانشگاه تهران، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۳۷۷ش</ins>]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://noorlib.ir/book/view/88368?volumeNumber=2&amp;pageNumber=457 محمدی ری‌شهری، محمد، دانشنامه ری، قم: مؤسسه علمی فرهنگی دارالحدیث، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۳۹۸ش، جلد ۲</del>]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://noorlib.ir/book/view/88368?volumeNumber=2&amp;pageNumber=457 محمدی ری‌شهری، محمد، دانشنامه ری، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ج2، </ins>قم: مؤسسه علمی فرهنگی دارالحدیث، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۳۹۸ش</ins>]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://noorlib.ir/book/view/10592?sectionNumber=3&amp;pageNumber=422 سنندجی، شکرالله بن عبدالله، تحفه ناصری در تاریخ و جغرافیای کردستان، تهران: امیرکبیر، ۱۳۷۵ش، جلد ۱]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://noorlib.ir/book/view/10592?sectionNumber=3&amp;pageNumber=422 سنندجی، شکرالله بن عبدالله، تحفه ناصری در تاریخ و جغرافیای کردستان، تهران: امیرکبیر، ۱۳۷۵ش، جلد ۱]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://noorlib.ir/book/view/3299?sectionNumber=2&amp;pageNumber=278 مشار، خان بابا، مؤلفین کتب چاپی فارسی و عربی از آغاز چاپ تاکنون، تهران: چاپخانه رنگین، ۱۳۴۰ش، جلد ۱]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://noorlib.ir/book/view/3299?sectionNumber=2&amp;pageNumber=278 مشار، خان بابا، مؤلفین کتب چاپی فارسی و عربی از آغاز چاپ تاکنون، تهران: چاپخانه رنگین، ۱۳۴۰ش، جلد ۱]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [https://noorlib.ir/book/view/88368?volumeNumber=2&amp;pageNumber=458 محمدی ری‌شهری، همان، ج۲، ص۴۵۸-۴۵۹]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://www.asriran.com/fa/news/1093176 ناصرالملک نایب‌السلطنه مشروطه؛ اولین دانشجوی ایرانی در دانشگاه آکسفورد - عصر ایران]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://www.asriran.com/fa/news/1093176 ناصرالملک نایب‌السلطنه مشروطه؛ اولین دانشجوی ایرانی در دانشگاه آکسفورد - عصر ایران]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://www.donya-e-eqtesad.com/بخش-اقتصاد-36/850008-درگذشت-اولین-تدوین-کننده-بودجه درگذشت اولین تدوین کننده بودجه - روزنامه دنیای اقتصاد]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://www.donya-e-eqtesad.com/بخش-اقتصاد-36/850008-درگذشت-اولین-تدوین-کننده-بودجه درگذشت اولین تدوین کننده بودجه - روزنامه دنیای اقتصاد]</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-825541:rev-825553 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%82%E2%80%8D%D8%B1%D8%A7%DA%AF%E2%80%8D%D9%88%D8%B2%D9%84%E2%80%8D%D9%88%D8%8C_%D8%A7%D8%A8%E2%80%8D%D9%88%D8%A7%D9%84%E2%80%8D%D9%82%E2%80%8D%D8%A7%D8%B3%E2%80%8D%D9%85%E2%80%8C&diff=825541&oldid=prev 2026-05-08T10:49:44Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۸ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۱۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l42">خط ۴۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابوالقاسم خان ناصرالملک قراگزلو همدانی''' (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۱ فروردین </del>۱۲۴۵ – <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۴ دی </del>۱۳۰۶ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هجری شمسی</del>) از رجال برجسته دوره قاجار، نخستین دانشجوی ایرانی در دانشگاه آکسفورد، نخستین وزیر مالیه (دارایی) ایران، نخست‌وزیر محمدعلی شاه و سپس نایب‌السلطنه احمدشاه بود. او همچنین از پیشگامان ترجمه آثار شکسپیر به زبان فارسی است و دو نمایشنامه «تاجر ونیزی» و «اتللو» را با نثری شیوا به فارسی برگردانده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابوالقاسم خان ناصرالملک قراگزلو همدانی''' (۱۲۴۵ – ۱۳۰۶ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ش</ins>) از رجال برجسته دوره قاجار، نخستین دانشجوی ایرانی در دانشگاه آکسفورد، نخستین وزیر مالیه (دارایی) ایران، نخست‌وزیر محمدعلی شاه و سپس نایب‌السلطنه احمدشاه بود. او همچنین از پیشگامان ترجمه آثار شکسپیر به زبان فارسی است و دو نمایشنامه «تاجر ونیزی» و «اتللو» را با نثری شیوا به فارسی برگردانده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ولادت==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ولادت==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l57">خط ۵۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===حکومت کردستان===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===حکومت کردستان===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ناصرالملک پس از کناره‌گیری از وزارت، به حکومت کردستان منصوب شد. شکرالله سنندجی در کتاب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«تحفه ناصری» </del>درباره او می‌نویسد: «این <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوالقاسمخان </del>ناصرالملک... شخص نیک‌فطرت و با شهامت و نجیب‌بالذات و بسیار عادل و رعیت‌نواز است... در انتظام و امنیت طرق و شوارع مساعی جمیله مبذول می‌داشت.»&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/10592?sectionNumber=3&amp;pageNumber=422 تحفه ناصری، ج1، ص422-424] &lt;/ref&gt; همچنین آورده است: «و با نهایت بی‌طمعی و عدالت قطع و فصل کار و امورات را می‌فرمود.»&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/10592?sectionNumber=3&amp;pageNumber=423 همان، ج1، ص423] &lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ناصرالملک پس از کناره‌گیری از وزارت، به حکومت کردستان منصوب شد. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سنندجی، شکرالله|</ins>شکرالله سنندجی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در کتاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[تحفه ناصری در تاریخ جغرافیای کردستان|تحفه ناصری]]» </ins>درباره او می‌نویسد: «این <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوالقاسم‌خان </ins>ناصرالملک... شخص نیک‌فطرت و با شهامت و نجیب‌بالذات و بسیار عادل و رعیت‌نواز است... در انتظام و امنیت طرق و شوارع مساعی جمیله مبذول می‌داشت.»&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/10592?sectionNumber=3&amp;pageNumber=422 تحفه ناصری، ج1، ص422-424] &lt;/ref&gt; همچنین آورده است: «و با نهایت بی‌طمعی و عدالت قطع و فصل کار و امورات را می‌فرمود.»&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/10592?sectionNumber=3&amp;pageNumber=423 همان، ج1، ص423] &lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===نخست‌وزیری===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===نخست‌وزیری===</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-825539:rev-825541 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%82%E2%80%8D%D8%B1%D8%A7%DA%AF%E2%80%8D%D9%88%D8%B2%D9%84%E2%80%8D%D9%88%D8%8C_%D8%A7%D8%A8%E2%80%8D%D9%88%D8%A7%D9%84%E2%80%8D%D9%82%E2%80%8D%D8%A7%D8%B3%E2%80%8D%D9%85%E2%80%8C&diff=825539&oldid=prev 2026-05-08T10:47:08Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه | عنوان = &#039;&#039;&#039;ابوالقاسم خان ناصرالملک قراگزلو&#039;&#039;&#039; | تصویر =NUR76345.jpg | اندازه تصویر = | توضیح تصویر = | نام کامل = ابوالقاسم خان قراگزلو همدانی | نام‌های دیگر = ناصرالملک | لقب = مشیر حضور | تخلص = | نسب = | نام پدر = احمدخان | ولادت =...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه<br /> | عنوان = '''ابوالقاسم خان ناصرالملک قراگزلو'''<br /> | تصویر =NUR76345.jpg <br /> | اندازه تصویر = <br /> | توضیح تصویر = <br /> | نام کامل = ابوالقاسم خان قراگزلو همدانی<br /> | نام‌های دیگر = ناصرالملک<br /> | لقب = مشیر حضور<br /> | تخلص = <br /> | نسب = <br /> | نام پدر = احمدخان<br /> | ولادت = ۱۱ فروردین ۱۲۴۵ هجری شمسی (۱۴ ذیقعده ۱۲۸۲ هجری قمری)<br /> | محل تولد = شورین، سنگستان، همدان<br /> | کشور تولد = ایران<br /> | محل زندگی = تهران، لندن<br /> | رحلت = ۴ دی ۱۳۰۶ هجری شمسی (۱۳۴۶ هجری قمری)<br /> | شهادت = <br /> | مدفن = حرم شاه عبدالعظیم حسنی، شهر ری<br /> | طول عمر = <br /> | نام همسر = <br /> | فرزندان = محسن قراگزلو، حسینعلی قراگزلو، فاطمه سلطان خانم<br /> | خویشاوندان = حسین علاء (داماد)، محمودخان ناصرالملک (پدربزرگ)<br /> | دین = اسلام<br /> | مذهب = <br /> | پیشه = سیاستمدار، مترجم، دیپلمات<br /> | درجه علمی = <br /> | دانشگاه = دانشگاه آکسفورد (کالج بالیول)<br /> | علایق پژوهشی = <br /> | منصب = نخستین وزیر مالیه ایران، نخست‌وزیر، نایب‌السلطنه احمدشاه، والی کردستان<br /> | پس از = <br /> | پیش از = <br /> | اساتید = <br /> | مشایخ = <br /> | معاصرین = <br /> | شاگردان = <br /> | اجازه اجتهاد از = <br /> | آثار = [[تاریخ نادر شاه افشار]] (ترجمه)، [[داستان غم‌انگیز اتللو مغربی دروندیک]] (ترجمه)، [[نطق رستگاری‌بخش در مجلس شورای ملی]] (تألیف)<br /> | سبک نوشتاری = <br /> | وبگاه = <br /> | امضا = <br /> | کد مؤلف = AUTHORCODE76345AUTHORCODE<br /> }}<br /> <br /> '''ابوالقاسم خان ناصرالملک قراگزلو همدانی''' (۱۱ فروردین ۱۲۴۵ – ۴ دی ۱۳۰۶ هجری شمسی) از رجال برجسته دوره قاجار، نخستین دانشجوی ایرانی در دانشگاه آکسفورد، نخستین وزیر مالیه (دارایی) ایران، نخست‌وزیر محمدعلی شاه و سپس نایب‌السلطنه احمدشاه بود. او همچنین از پیشگامان ترجمه آثار شکسپیر به زبان فارسی است و دو نمایشنامه «تاجر ونیزی» و «اتللو» را با نثری شیوا به فارسی برگردانده است.<br /> <br /> ==ولادت==<br /> ابوالقاسم خان قراگزلو همدانی (ملقب به ناصرالملک) در ۱۴ ذیقعده ۱۲۸۲ هجری قمری (مطابق ۱۱ فروردین ۱۲۴۵ شمسی) در روستای شورین از توابع سنگستان همدان به دنیا آمد.&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/53064?volumeNumber=14&amp;pageNumber=22174 دهخدا، علی‌اکبر، لغت نامه، ج14، ص22174] &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; [https://www.asriran.com/fa/news/1093176 ناصرالملک نایب‌السلطنه مشروطه - عصر ایران] &lt;/ref&gt; او فرزند احمدخان و نوه محمودخان ناصرالملک فرمانفرما بود.&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/88368?volumeNumber=2&amp;pageNumber=457 محمدی ری‌شهری، محمد، دانشنامه ری، ج2، ص457] &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; [http://www.iichs.org/new_namayeshgah/naserrolmolkk.html ابوالقاسم ناصرالملك - مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران] &lt;/ref&gt; خاندان او از طایفه سرابندی قراگزلوهای کبودراهنگ همدان بودند.&lt;ref&gt; [https://www.donya-e-eqtesad.com/بخش-اقتصاد-36/850008-درگذشت-اولین-تدوین-کننده-بودجه درگذشت اولین تدوین کننده بودجه - روزنامه دنیای اقتصاد] &lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==تحصیلات==<br /> ناصرالملک تحصیلات مقدماتی را در ایران گذراند. در سفر دوم ناصرالدین شاه به اروپا (سال ۱۲۹۵ قمری)، پدربزرگش محمودخان او را برای تحصیل به لندن برد.&lt;ref&gt; [http://www.iichs.org/new_namayeshgah/naserrolmolkk.html همان منبع] &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; [https://22bahman.ir/show.php?page=post&amp;id=14388 نخستین ایرانی در آکسفورد - مرکز مطالعات و تحقیقات فرهنگ و ادب پایداری] &lt;/ref&gt; وی در کالج بالیول دانشگاه آکسفورد انگلستان به تحصیل پرداخت و نخستین دانشجوی ایرانی (و از نخستین مسلمانانی) بود که به طور رسمی در این دانشگاه پذیرفته شد.&lt;ref&gt; [https://www.asriran.com/fa/news/1093176 ناصرالملک نایب‌السلطنه مشروطه - عصر ایران] &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; [https://22bahman.ir/show.php?page=post&amp;id=14388 همان منبع] &lt;/ref&gt; او در آکسفورد همکلاس سر ادوارد گری (وزیر خارجه بعدی انگلستان) بود.&lt;ref&gt; [https://www.asriran.com/fa/news/1093176 همان منبع] &lt;/ref&gt; ناصرالملک به زبان‌های انگلیسی، فرانسوی، آلمانی، روسی و عثمانی تسلط کامل داشت.&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/53064?volumeNumber=14&amp;pageNumber=22174 دهخدا، ج14، ص22174] &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; [http://www.iichs.ir/fa/news/5237 وصیتنامه ناصرالملک - پژوهشکده تاریخ معاصر] &lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==فعالیت‌ها==<br /> پس از بازگشت به ایران در سال ۱۳۰۱ هجری قمری، به خدمت دربار ناصرالدین شاه درآمد و به درخواست پدربزرگش، لقب «مشیر حضور» یافت.&lt;ref&gt; [http://www.iichs.org/new_namayeshgah/naserrolmolkk.html مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران] &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; [https://www.donya-e-eqtesad.com/بخش-اقتصاد-36/3304686-کابینه-ناصرالملک-تشکیل-شد کابینه ناصرالملک تشکیل شد - دنیای اقتصاد] &lt;/ref&gt; او در شورای تنظیم قوانین به دستور عباس میرزا ملک‌آرا عضویت داشت و به ترجمه قوانین و آیین‌نامه‌های خارجی می‌پرداخت. همچنین در غیاب اعتمادالسلطنه، روزنامه‌های خارجی را برای شاه می‌خواند و خطابه‌های سفرا را ترجمه می‌کرد.&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/88368?volumeNumber=2&amp;pageNumber=457 دانشنامه ری، ج2، ص457] &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; [https://www.donya-e-eqtesad.com/بخش-اقتصاد-36/850008-درگذشت-اولین-تدوین-کننده-بودجه دنیای اقتصاد] &lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===وزارت مالیه===<br /> در سال ۱۳۱۴ هجری قمری (۱۲۷۵ شمسی) با انتخاب میرزا علی‌خان امین‌الدوله به صدراعظمی، ناصرالملک به عنوان نخستین وزیر مالیه ایران منصوب شد.&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/10592?sectionNumber=3&amp;pageNumber=422 سنندجی، شکرالله بن عبدالله، تحفه ناصری، ج1، ص422] &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; [https://www.asriran.com/fa/news/1093176 عصر ایران] &lt;/ref&gt; او اصلاحاتی از جمله شفاف‌سازی بودجه، کاهش حقوق اشراف و جایگزینی میز و صندلی به جای بساط سنتی در وزارتخانه انجام داد. در دوره وزارت او بود که برای نخستین بار بودجه کل کشور توسط مجلس تدوین شد.&lt;ref&gt; [https://www.donya-e-eqtesad.com/بخش-اقتصاد-36/3304686-کابینه-ناصرالملک-تشکیل-شد دنیای اقتصاد] &lt;/ref&gt; پس از عزل امین‌الدوله در سال ۱۳۱۶ قمری، او نیز از وزارت کناره گرفت.&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/10592?sectionNumber=3&amp;pageNumber=422 تحفه ناصری، ج1، ص423] &lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===حکومت کردستان===<br /> ناصرالملک پس از کناره‌گیری از وزارت، به حکومت کردستان منصوب شد. شکرالله سنندجی در کتاب «تحفه ناصری» درباره او می‌نویسد: «این ابوالقاسمخان ناصرالملک... شخص نیک‌فطرت و با شهامت و نجیب‌بالذات و بسیار عادل و رعیت‌نواز است... در انتظام و امنیت طرق و شوارع مساعی جمیله مبذول می‌داشت.»&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/10592?sectionNumber=3&amp;pageNumber=422 تحفه ناصری، ج1، ص422-424] &lt;/ref&gt; همچنین آورده است: «و با نهایت بی‌طمعی و عدالت قطع و فصل کار و امورات را می‌فرمود.»&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/10592?sectionNumber=3&amp;pageNumber=423 همان، ج1، ص423] &lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===نخست‌وزیری===<br /> پس از پیروزی انقلاب مشروطه، در کابینه‌های مشیرالدوله، وزیر افخم و امین‌السلطان به عنوان وزیر مالیه حضور داشت.&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/88368?volumeNumber=2&amp;pageNumber=458 دانشنامه ری، ج2، ص458] &lt;/ref&gt; در سوم آبان ۱۲۸۶ شمسی با رأی مجلس شورای ملی به نخست‌وزیری منصوب شد.&lt;ref&gt; [https://www.donya-e-eqtesad.com/بخش-اقتصاد-36/3304686-کابینه-ناصرالملک-تشکیل-شد دنیای اقتصاد] &lt;/ref&gt; کابینه او به دلیل روابط فامیلی وزیران، به «کابینه خانوادگی» مشهور شد. او برای ایجاد تفاهم بین شاه و مجلس، ترتیب سوگند محمدعلی شاه به قانون اساسی را داد. پس از واقعه توپخانه و به توپ بستن مجلس، ناصرالملک توسط شاه دستگیر و زندانی شد، اما با مداخله سفارت انگلیس آزاد و به اروپا تبعید شد.&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/10592?sectionNumber=3&amp;pageNumber=425 تحفه ناصری، ج1، ص425] &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; [https://www.donya-e-eqtesad.com/بخش-اقتصاد-36/850008-درگذشت-اولین-تدوین-کننده-بودجه دنیای اقتصاد] &lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===نیابت سلطنت===<br /> پس از خلع محمدعلی شاه و مرگ عضدالملک، مجلس شورای ملی در ۳۱ شهریور ۱۲۸۹ (۱۷ رمضان ۱۳۲۸) ناصرالملک را با ۴۰ رأی به عنوان نایب‌السلطنه احمدشاه ۱۲ ساله انتخاب کرد.&lt;ref&gt; [https://www.donya-e-eqtesad.com/بخش-اقتصاد-36/850008-درگذشت-اولین-تدوین-کننده-بودجه دنیای اقتصاد] &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; [https://www.cgie.org.ir/popup/fa/system/contentprint/213445 مرکز پژوهش‌های ایرانی و اسلامی] &lt;/ref&gt; او چهار سال (تا ۱۲۹۳ شمسی) در این سمت بود. در دوران نیابت سلطنت، با اولتیماتوم روسیه مواجه شد و در نهایت مجلس دوم را منحل کرد.&lt;ref&gt; [http://www.iichs.ir/fa/news/5237 وصیتنامه ناصرالملک - پژوهشکده تاریخ معاصر] &lt;/ref&gt; پس از رسیدن احمدشاه به سن ۱۸ سالگی، سلطنت را به او واگذار کرد و به انگلستان رفت.&lt;ref&gt; [https://www.asriran.com/fa/news/1093176 عصر ایران] &lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===ترجمه آثار شکسپیر===<br /> ناصرالملک از پیشگامان ترجمه مستقیم آثار شکسپیر از انگلیسی به فارسی است. او نمایشنامه «اتللو» را با عنوان «داستان غم‌انگیز اتللو مغربی در وندک» و «تاجر ونیزی» را با عنوان «داستان شورانگیز بازرگان وندیکی» ترجمه کرد.&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/3299?sectionNumber=2&amp;pageNumber=278 مشار، خان بابا، مؤلفین کتب چاپی فارسی و عربی، ج1، ص278] &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; [https://22bahman.ir/show.php?page=post&amp;id=14388 مرکز مطالعات و تحقیقات فرهنگ و ادب پایداری] &lt;/ref&gt; هدف او از این ترجمه‌ها، اثبات امکان برگردان دقیق معانی و عبارات شکسپیر به زبان فارسی بود.&lt;ref&gt; [https://www.asriran.com/fa/news/1093176 عصر ایران] &lt;/ref&gt; فریدون علاء (نوه او) در پیشگفتار این کتاب‌ها آورده است که ناصرالملک ابتدا از روی تفنن چند سطر از اتللو را ترجمه کرد و سپس به اصرار دوستان، تمام نمایشنامه را به فارسی درآورد.&lt;ref&gt; [https://22bahman.ir/show.php?page=post&amp;id=14388 همان منبع] &lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==وفات==<br /> ابوالقاسم خان ناصرالملک در ۴ دی ماه ۱۳۰۶ هجری شمسی (مطابق ۱۳۴۶ قمری) در تهران درگذشت.&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/88368?volumeNumber=2&amp;pageNumber=459 دانشنامه ری، ج2، ص459] &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; [https://www.donya-e-eqtesad.com/بخش-اقتصاد-36/850008-درگذشت-اولین-تدوین-کننده-بودجه دنیای اقتصاد] &lt;/ref&gt; پیکر او در جوار حرم شاه عبدالعظیم حسنی در شهر ری به خاک سپرده شد.&lt;ref&gt; [https://www.asriran.com/fa/news/1093176 عصر ایران] &lt;/ref&gt; در مراسم تشییع او، اعضای هیئت دولت، وزیر دربار، سفیران خارجی، نمایندگان مجلس و سران لشکر و رجال حضور داشتند.&lt;ref&gt; [https://www.donya-e-eqtesad.com/بخش-اقتصاد-36/850008-درگذشت-اولین-تدوین-کننده-بودجه همان منبع] &lt;/ref&gt; احمدخان ملک‌ساسانی به نقل از محمدعلی شاه نوشته است که ناصرالملک پس از پایان نیابت سلطنت، یکسال حقوق مطالبه کرد و با وساطت لرد کرزن، ۱۵۹ هزار تومان از دولت ایران گرفت.&lt;ref&gt; [https://fa.wikisource.org/wiki/%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D8%AD%D8%A7%D9%84_%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D9%84_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85%E2%80%8C%D8%AE%D8%A7%D9%86_%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%DA%A9 بامداد، مهدی، شرح حال رجال ایران، ج1، ص66-68] &lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==آثار==<br /> آثار ابوالقاسم خان ناصرالملک عبارتند از&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/3299?sectionNumber=2&amp;pageNumber=278 مشار، خان بابا، مؤلفین کتب چاپی فارسی و عربی، ج1، ص278] &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; [https://noorlib.ir/book/view/53064?volumeNumber=14&amp;pageNumber=22174 دهخدا، ج14، ص22174] &lt;/ref&gt;:<br /> <br /> * تاریخ نادر شاه افشار و مختصری از تاریخ سلاطین مغول در هند (ترجمه از جیمز بیلی فریزر) – چاپ‌های متعدد: تهران ۱۳۲۱ قمری، کرمانشاه ۱۳۲۷ شمسی، تهران ۱۳۶۳ شمسی<br /> * داستان غم‌انگیز اتللو مغربی دروندیک (ترجمه اتللو شکسپیر) – چاپ پاریس ۱۹۶۱، انتشارات زمان ۱۳۴۷ شمسی، انتشارات نگاه ۱۳۶۹ شمسی<br /> * نطق رستگاری‌بخش در مجلس شورای ملی (تألیف سیاسی) – ۱۳۲۹ قمری، ۲۱ صفحه جیبی<br /> <br /> ==پانويس ==<br /> &lt;references /&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> * [https://noorlib.ir/book/view/53064?volumeNumber=14&amp;pageNumber=22174 دهخدا، علی‌اکبر، لغت نامه، تهران: دانشگاه تهران، ۱۳۷۷ش، جلد ۱۴]<br /> * [https://noorlib.ir/book/view/88368?volumeNumber=2&amp;pageNumber=457 محمدی ری‌شهری، محمد، دانشنامه ری، قم: مؤسسه علمی فرهنگی دارالحدیث، ۱۳۹۸ش، جلد ۲]<br /> * [https://noorlib.ir/book/view/10592?sectionNumber=3&amp;pageNumber=422 سنندجی، شکرالله بن عبدالله، تحفه ناصری در تاریخ و جغرافیای کردستان، تهران: امیرکبیر، ۱۳۷۵ش، جلد ۱]<br /> * [https://noorlib.ir/book/view/3299?sectionNumber=2&amp;pageNumber=278 مشار، خان بابا، مؤلفین کتب چاپی فارسی و عربی از آغاز چاپ تاکنون، تهران: چاپخانه رنگین، ۱۳۴۰ش، جلد ۱]<br /> * [https://noorlib.ir/book/view/88368?volumeNumber=2&amp;pageNumber=458 محمدی ری‌شهری، همان، ج۲، ص۴۵۸-۴۵۹]<br /> * [https://www.asriran.com/fa/news/1093176 ناصرالملک نایب‌السلطنه مشروطه؛ اولین دانشجوی ایرانی در دانشگاه آکسفورد - عصر ایران]<br /> * [https://www.donya-e-eqtesad.com/بخش-اقتصاد-36/850008-درگذشت-اولین-تدوین-کننده-بودجه درگذشت اولین تدوین کننده بودجه - روزنامه دنیای اقتصاد]<br /> * [https://www.donya-e-eqtesad.com/بخش-اقتصاد-36/3304686-کابینه-ناصرالملک-تشکیل-شد کابینه ناصرالملک تشکیل شد - روزنامه دنیای اقتصاد]<br /> * [http://www.iichs.org/new_namayeshgah/naserrolmolkk.html ابوالقاسم ناصرالملك - مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران]<br /> * [http://www.iichs.ir/fa/news/5237 وصیتنامه ناصرالملک - پژوهشکده تاریخ معاصر]<br /> * [https://www.cgie.org.ir/popup/fa/system/contentprint/213445 مرگ احمدشاه قاجار - مرکز پژوهش‌های ایرانی و اسلامی، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]<br /> * [https://22bahman.ir/show.php?page=post&amp;id=14388 نخستین ایرانی در آکسفورد - مرکز مطالعات و تحقیقات فرهنگ و ادب پایداری]<br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> * [[تاریخ نادرشاه افشار و مختصری از تاریخ سلاطین مغول که در هندوستان سلطنت کرده‌اند]]<br /> * [[تاریخ نادر شاه افشار]]<br /> [[رده:زندگی‌نامه]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br /> [[رده:مؤلفین-اردیبهشت]]</div>

Hbaghizadeh