https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%82%D8%B7%D9%88%D9%81_%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%B9_%D9%81%D9%8A_%D8%B5%D9%86%D9%88%D9%81_%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%AF%D9%8A%D8%B9قطوف الربيع في صنوف البديع - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-25T06:00:51Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.39.0https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%82%D8%B7%D9%88%D9%81_%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%B9_%D9%81%D9%8A_%D8%B5%D9%86%D9%88%D9%81_%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%AF%D9%8A%D8%B9&diff=818133&oldid=prevHbaghizadeh در ۱۳ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۳۵2026-02-13T08:35:37Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۳ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۰۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l29">خط ۲۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''قطوف الربیع فی صنوف البدیع''' تألیف محمدحسین قریب گرکانی (شمس العلماء)، متخلص به ربانی، به کوشش مرتضی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قاسمی، </del>با مقدمه و یادداشتی از اصغر دادبه و بدرالزمان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قریب؛ </del>کتابی است در علم بدیع که خلاصهای از مهمترین مقولههای این فن را به صورتی منظم و با شواهد کافی برای هر صنعت دربردارد و در دورۀ خود به عنوان کتاب درسی استفاده میشده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''قطوف الربیع فی صنوف البدیع''' تألیف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[شمسالعلماء گرکانی، محمدحسین|</ins>محمدحسین قریب گرکانی (شمس العلماء)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>، متخلص به ربانی، به کوشش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قاسمی، مرتضی|</ins>مرتضی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قاسمی]]، </ins>با مقدمه و یادداشتی از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[دادبه، اصغر|</ins>اصغر دادبه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قریب، بدرالزمان|</ins>بدرالزمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قریب]]؛ </ins>کتابی است در علم بدیع که خلاصهای از مهمترین مقولههای این فن را به صورتی منظم و با شواهد کافی برای هر صنعت دربردارد و در دورۀ خود به عنوان کتاب درسی استفاده میشده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l35">خط ۳۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب «قطوف الربیع فی صنوف البدیع» اثر محمدحسین قریب گرکانی (شمس العلماء)، از دانشمندان و ادیبان برجستۀ دورۀ قاجار است که آگاهی و تبحر فراوانی در ادبیات فارسی و عربی داشته و خود نیز به زبان عربی شعر میسروده است. این کتاب از دو جنبه دارای ارزش و اهمیت است: ارزش عمومی و ارزش اختصاصی.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب «قطوف الربیع فی صنوف البدیع» اثر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[شمسالعلماء گرکانی، محمدحسین|</ins>محمدحسین قریب گرکانی (شمس العلماء)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>، از دانشمندان و ادیبان برجستۀ دورۀ قاجار است که آگاهی و تبحر فراوانی در ادبیات فارسی و عربی داشته و خود نیز به زبان عربی شعر میسروده است. این کتاب از دو جنبه دارای ارزش و اهمیت است: ارزش عمومی و ارزش اختصاصی.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از نظر ارزش عمومی، این کتاب همانند دیگر کتب بدیعی به معرفی مجموعهای از صنایع ادبی میپردازد و آنها را همراه با شواهد و امثلۀ عربی و فارسی به صورت نظم و نثر در اختیار خواننده میگذارد و میتواند به عنوان منبعی ارزشمند در کنار سایر منابع این علم مورد استفاده قرار گیرد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از نظر ارزش عمومی، این کتاب همانند دیگر کتب بدیعی به معرفی مجموعهای از صنایع ادبی میپردازد و آنها را همراه با شواهد و امثلۀ عربی و فارسی به صورت نظم و نثر در اختیار خواننده میگذارد و میتواند به عنوان منبعی ارزشمند در کنار سایر منابع این علم مورد استفاده قرار گیرد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از نظر ارزش اختصاصی، نخست آنکه شماری از صنایع که در این کتاب از آنها یاد شده، در کتاب دیگر شمس العلماء یعنی «ابداع البدایع» به عنوان مستدرکات ذکر شده است؛ بنابراین «قطوف الربیع» از نظر احتوا بر مطالب جدید و دستاول حائز اهمیت است. گذشته از این، این کتاب تنها رسالۀ دربارۀ بدیع است که در آن به مباحثی پرداخته شده که در کتب قدما در زمینۀ بلاغت یافت نمیشود، مانند بحث «تخییل». دوم آنکه این کتاب خلاصهای است منظم از مهمترین مقولههای بدیع با شواهد کافی برای هر صنعت که در دورۀ خود به عنوان کتاب درسی استفاده میشده است. سوم آنکه شواهد ذکر شده در این کتاب از بهترین نمونهها انتخاب شده و مؤلف سعی کرده از شاعران معاصر و گمنام عصر خویش نیز شواهدی ذکر کند. از تعدادی از این شعرا، اشعار زیادی در دسترس نیست و شمسالعلماء با آوردن نام و شعر آنها در این کتاب، نامشان را به یادگار گذاشته و خود منبعی برای تحقیق دربارۀ این شاعران شده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از نظر ارزش اختصاصی، نخست آنکه شماری از صنایع که در این کتاب از آنها یاد شده، در کتاب دیگر شمس العلماء یعنی «ابداع البدایع» به عنوان مستدرکات ذکر شده است؛ بنابراین «قطوف الربیع» از نظر احتوا بر مطالب جدید و دستاول حائز اهمیت است. گذشته از این، این کتاب تنها رسالۀ دربارۀ بدیع است که در آن به مباحثی پرداخته شده که در کتب قدما در زمینۀ بلاغت یافت نمیشود، مانند بحث «تخییل». دوم آنکه این کتاب خلاصهای است منظم از مهمترین مقولههای بدیع با شواهد کافی برای هر صنعت که در دورۀ خود به عنوان کتاب درسی استفاده میشده است. سوم آنکه شواهد ذکر شده در این کتاب از بهترین نمونهها انتخاب شده و مؤلف سعی کرده از شاعران معاصر و گمنام عصر خویش نیز شواهدی ذکر کند. از تعدادی از این شعرا، اشعار زیادی در دسترس نیست و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شمسالعلماء <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گرکانی، محمدحسین|شمسالعلماء]] </ins>با آوردن نام و شعر آنها در این کتاب، نامشان را به یادگار گذاشته و خود منبعی برای تحقیق دربارۀ این شاعران شده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در متن اصلی کتاب، هشتاد صنعت بدیعی با شواهد و امثلۀ فارسی و عربی به صورت نظم و نثر شرح داده شده است. مؤلف در ذکر شواهد ترتیب خاصی را رعایت کرده است: در ابتدا اگر امکان داشته، شاهدی از قرآن آورده و سپس شواهدی از حدیث، نثر عربی، نثر فارسی، نظم عربی و نظم فارسی. وی در نقل شواهد نظم عربی و فارسی به برخی از شاعران توجه بیشتری نشان داده است؛ از میان شاعران پارسیگوی به سعدی، حافظ و انوری و از میان شاعران عربزبان به متنبی، ابوالفتح بُستی و حریری بیشتر نظر داشته است. شمسالعلماء هر جا که شعری از خود نقل کرده، آن را با عباراتی نظیر «از مؤلف»، «من گفتهام» یا «دیگری گوید» مشخص نموده است.<ref>[https://literaturelib.com/books/751 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در متن اصلی کتاب، هشتاد صنعت بدیعی با شواهد و امثلۀ فارسی و عربی به صورت نظم و نثر شرح داده شده است. مؤلف در ذکر شواهد ترتیب خاصی را رعایت کرده است: در ابتدا اگر امکان داشته، شاهدی از قرآن آورده و سپس شواهدی از حدیث، نثر عربی، نثر فارسی، نظم عربی و نظم فارسی. وی در نقل شواهد نظم عربی و فارسی به برخی از شاعران توجه بیشتری نشان داده است؛ از میان شاعران پارسیگوی به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>سعدی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مصلح بن عبدالله|سعدی]]، [[حافظ، شمسالدین محمد|</ins>حافظ<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[انوری، محمد بن محمد|</ins>انوری<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و از میان شاعران عربزبان به متنبی، ابوالفتح بُستی و حریری بیشتر نظر داشته است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شمسالعلماء <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گرکانی، محمدحسین|شمسالعلماء]] </ins>هر جا که شعری از خود نقل کرده، آن را با عباراتی نظیر «از مؤلف»، «من گفتهام» یا «دیگری گوید» مشخص نموده است.<ref>[https://literaturelib.com/books/751 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانويس ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانويس ==</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-818132:rev-818133 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%82%D8%B7%D9%88%D9%81_%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%B9_%D9%81%D9%8A_%D8%B5%D9%86%D9%88%D9%81_%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%AF%D9%8A%D8%B9&diff=818132&oldid=prevHbaghizadeh در ۱۳ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۳۱2026-02-13T08:31:38Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۳ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۰۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l5">خط ۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|پدیدآورندگان </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|پدیدآورندگان </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآوران = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآوران = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شمس العلماء </del>گرکانی، محمدحسین]] (نویسنده)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شمسالعلماء </ins>گرکانی، محمدحسین]] (نویسنده)</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[قاسمی، مرتضی]] (گردآورنده)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[قاسمی، مرتضی]] (گردآورنده)</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[دادبه، اصغر]] (مقدمهنویس)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[دادبه، اصغر]] (مقدمهنویس)</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-818130:rev-818132 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%82%D8%B7%D9%88%D9%81_%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%B9_%D9%81%D9%8A_%D8%B5%D9%86%D9%88%D9%81_%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%AF%D9%8A%D8%B9&diff=818130&oldid=prevHbaghizadeh: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR167411J1.jpg | عنوان =قطوف الربیع فی صنوف البدیع | عنوانهای دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = شمس العلماء گرکانی، محمدحسین (نویسنده) قاسمی، مرتضی (گردآورنده) دادبه، اصغر (مقدمهنویس) قریب، بدرالزمان (مقدمهنو...» ایجاد کرد2026-02-13T08:27:18Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR167411J1.jpg | عنوان =قطوف الربیع فی صنوف البدیع | عنوانهای دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/w/index.php?title=%D8%B4%D9%85%D8%B3_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%A1_%DA%AF%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86&action=edit&redlink=1" class="new" title="شمس العلماء گرکانی، محمدحسین (صفحه وجود ندارد)">شمس العلماء گرکانی، محمدحسین</a> (نویسنده) <a href="/w/index.php?title=%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%B1%D8%AA%D8%B6%DB%8C&action=edit&redlink=1" class="new" title="قاسمی، مرتضی (صفحه وجود ندارد)">قاسمی، مرتضی</a> (گردآورنده) <a href="/wiki/%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D8%A8%D9%87%D8%8C_%D8%A7%D8%B5%D8%BA%D8%B1" title="دادبه، اصغر">دادبه، اصغر</a> (مقدمهنویس) <a href="/wiki/%D9%82%D8%B1%DB%8C%D8%A8%D8%8C_%D8%A8%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86" title="قریب، بدرالزمان">قریب، بدرالزمان</a> (مقدمهنو...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br />
| تصویر =NUR167411J1.jpg<br />
| عنوان =قطوف الربیع فی صنوف البدیع<br />
| عنوانهای دیگر =<br />
|پدیدآورندگان <br />
| پدیدآوران = <br />
[[شمس العلماء گرکانی، محمدحسین]] (نویسنده)<br />
[[قاسمی، مرتضی]] (گردآورنده)<br />
[[دادبه، اصغر]] (مقدمهنویس)<br />
[[قریب، بدرالزمان]] (مقدمهنویس)<br />
|زبان <br />
| زبان =فارسی<br />
| کد کنگره =1389 6ق8ش / 3361 PIR<br />
| موضوع =بدیع؛ معانی و بیان<br />
|ناشر <br />
| ناشر = فرهنگستان زبان و ادب فارسی<br />
| مکان نشر =تهران<br />
| سال نشر = 1389 ش.<br />
<br />
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE167411AUTOMATIONCODE<br />
| چاپ =چاپ اول<br />
| شابک =978-964-7531-99-3<br />
| تعداد جلد =1<br />
| کتابخانۀ دیجیتال نور =<br />
| کتابخوان همراه نور =<br />
| کد پدیدآور =<br />
| پس از =<br />
| پیش از =<br />
}}<br />
<br />
'''قطوف الربیع فی صنوف البدیع''' تألیف محمدحسین قریب گرکانی (شمس العلماء)، متخلص به ربانی، به کوشش مرتضی قاسمی، با مقدمه و یادداشتی از اصغر دادبه و بدرالزمان قریب؛ کتابی است در علم بدیع که خلاصهای از مهمترین مقولههای این فن را به صورتی منظم و با شواهد کافی برای هر صنعت دربردارد و در دورۀ خود به عنوان کتاب درسی استفاده میشده است.<br />
<br />
==ساختار==<br />
این کتاب دارای پیشمقدمه، مقدمه، متن اصلی و خاتمه است. در پیشمقدمه، حمد و ستایش الهی و انگیزۀ نگارش و روش تألیف آمده است. در مقدمه، اصطلاحات ضروری علم بدیع تعریف شده است. متن اصلی به شرح هشتاد صنعت بدیعی با شواهد فارسی و عربی اختصاص دارد و خاتمه به تعریف و توضیح برخی اصطلاحات ادبی دیگر از جمله شعر، عروض، قافیه و اغراض شعر میپردازد.<br />
<br />
==گزارش کتاب==<br />
کتاب «قطوف الربیع فی صنوف البدیع» اثر محمدحسین قریب گرکانی (شمس العلماء)، از دانشمندان و ادیبان برجستۀ دورۀ قاجار است که آگاهی و تبحر فراوانی در ادبیات فارسی و عربی داشته و خود نیز به زبان عربی شعر میسروده است. این کتاب از دو جنبه دارای ارزش و اهمیت است: ارزش عمومی و ارزش اختصاصی.<br />
<br />
از نظر ارزش عمومی، این کتاب همانند دیگر کتب بدیعی به معرفی مجموعهای از صنایع ادبی میپردازد و آنها را همراه با شواهد و امثلۀ عربی و فارسی به صورت نظم و نثر در اختیار خواننده میگذارد و میتواند به عنوان منبعی ارزشمند در کنار سایر منابع این علم مورد استفاده قرار گیرد.<br />
<br />
از نظر ارزش اختصاصی، نخست آنکه شماری از صنایع که در این کتاب از آنها یاد شده، در کتاب دیگر شمس العلماء یعنی «ابداع البدایع» به عنوان مستدرکات ذکر شده است؛ بنابراین «قطوف الربیع» از نظر احتوا بر مطالب جدید و دستاول حائز اهمیت است. گذشته از این، این کتاب تنها رسالۀ دربارۀ بدیع است که در آن به مباحثی پرداخته شده که در کتب قدما در زمینۀ بلاغت یافت نمیشود، مانند بحث «تخییل». دوم آنکه این کتاب خلاصهای است منظم از مهمترین مقولههای بدیع با شواهد کافی برای هر صنعت که در دورۀ خود به عنوان کتاب درسی استفاده میشده است. سوم آنکه شواهد ذکر شده در این کتاب از بهترین نمونهها انتخاب شده و مؤلف سعی کرده از شاعران معاصر و گمنام عصر خویش نیز شواهدی ذکر کند. از تعدادی از این شعرا، اشعار زیادی در دسترس نیست و شمسالعلماء با آوردن نام و شعر آنها در این کتاب، نامشان را به یادگار گذاشته و خود منبعی برای تحقیق دربارۀ این شاعران شده است.<br />
<br />
در متن اصلی کتاب، هشتاد صنعت بدیعی با شواهد و امثلۀ فارسی و عربی به صورت نظم و نثر شرح داده شده است. مؤلف در ذکر شواهد ترتیب خاصی را رعایت کرده است: در ابتدا اگر امکان داشته، شاهدی از قرآن آورده و سپس شواهدی از حدیث، نثر عربی، نثر فارسی، نظم عربی و نظم فارسی. وی در نقل شواهد نظم عربی و فارسی به برخی از شاعران توجه بیشتری نشان داده است؛ از میان شاعران پارسیگوی به سعدی، حافظ و انوری و از میان شاعران عربزبان به متنبی، ابوالفتح بُستی و حریری بیشتر نظر داشته است. شمسالعلماء هر جا که شعری از خود نقل کرده، آن را با عباراتی نظیر «از مؤلف»، «من گفتهام» یا «دیگری گوید» مشخص نموده است.<ref>[https://literaturelib.com/books/751 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref><br />
<br />
==پانويس ==<br />
<references /><br />
<br />
==منابع مقاله==<br />
پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات<br />
<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
<br />
[[رده:کتابشناسی]]<br />
<br />
[[رده:زبانشناسی، علم زبان]]<br />
<br />
[[رده:زبان و ادبیات شرقی (آسیایی)]]<br />
<br />
[[رده:زبان و ادبیات فارسی]]<br />
<br />
[[رده:زبانها و ادبیات ایرانی]]<br />
[[رده:مقالات(بهمن 1404) باقی زاده]]<br />
[[رده:مقالات بازبینی شده2 بهمن 1404]]</div>Hbaghizadeh