https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%82%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B3_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86قاموس القرآن - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-19T21:55:09Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.39.0https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%82%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B3_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86&diff=682314&oldid=prevHbaghizadeh در ۲۸ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۰۲2023-08-28T10:02:52Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۸ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۳۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l49">خط ۴۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:قرآن و علوم قرآنی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:علوم قرآنی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:مباحث ادبی و بلاغی قرآن]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:مسائل لغوی و صرفی و نحوی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 شهریور 1402</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ مرداد 1402 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ مرداد 1402 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ مرداد 1402 توسط محسن عزیزی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ مرداد 1402 توسط محسن عزیزی]]</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-682313:rev-682314 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%82%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B3_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86&diff=682313&oldid=prevHbaghizadeh در ۲۸ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۰۱2023-08-28T10:01:45Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۸ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۳۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l25">خط ۲۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''قاموس القرآن أو إصلاح الوجوه و النظائر في القرآن الكريم'''، نوشته حسین بن محمد دامغانی (درگذشته 478ق)، فقیه حنفی و مؤلف علوم قرآنی قرن پنجم است. این اثر، به علم وجوه و نظایر قرآنی و بهطور کلی به معناشناسی تفکیکی قرآنی پرداخته است. دامغانی در تدوین این اثر بیشتر به کتاب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«الوجوه </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">النظائر» </del>مقاتل بن سلیمان نظر داشته است. اصطلاحات مهم قرآنی در این کتاب بهترتیب الفبایی آمده و وجوه معنایی آنها تبیین شده است. عبدالعزیز سید الاهل این قاموس را تحقیق کرده و با مرتبسازی، تکمیل و ویرایش آن عرضهاش نموده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''قاموس القرآن أو إصلاح الوجوه و النظائر في القرآن الكريم'''، نوشته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[دامغانی، حسین بن محمد|</ins>حسین بن محمد دامغانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(درگذشته 478ق)، فقیه حنفی و مؤلف علوم قرآنی قرن پنجم است. این اثر، به علم وجوه و نظایر قرآنی و بهطور کلی به معناشناسی تفکیکی قرآنی پرداخته است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[دامغانی، حسین بن محمد|</ins>دامغانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در تدوین این اثر بیشتر به کتاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[الوجوه و النظائر في القرآن العظيم|الوجوه </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">النظائر]]» [[</ins>مقاتل بن سلیمان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نظر داشته است. اصطلاحات مهم قرآنی در این کتاب بهترتیب الفبایی آمده و وجوه معنایی آنها تبیین شده است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سیدالاهل، عبدالعزیز|</ins>عبدالعزیز سید الاهل<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>این قاموس را تحقیق کرده و با مرتبسازی، تکمیل و ویرایش آن عرضهاش نموده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دامغانی در انگیزه نوشتن این اثر میگوید: در کتابهایی که از نویسندگانی مانند مقاتل بن سلیمان در موضوع «وجوه قرآن» نوشته شده است، نگاه میکرده و در کارشان نسبت به درج وجوه برخی از واژهها اهمال میدیده است؛ برای همین، او خواسته است این نقیصه را جبران نماید<ref>ر.ک: مقدمه نویسنده، ص11</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[دامغانی، حسین بن محمد|</ins>دامغانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در انگیزه نوشتن این اثر میگوید: در کتابهایی که از نویسندگانی مانند مقاتل بن سلیمان در موضوع «وجوه قرآن» نوشته شده است، نگاه میکرده و در کارشان نسبت به درج وجوه برخی از واژهها اهمال میدیده است؛ برای همین، او خواسته است این نقیصه را جبران نماید<ref>ر.ک: مقدمه نویسنده، ص11</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عبدالعزیز (محقق کتاب) افزودههایی را بر این اثر دارد؛ او چنین توضیح میدهد که: مقاتل، دانشمندی آگاه و چیرهدست در وانمایی متشابه قرآن بوده و در شمار کسانی است که برای فهم اسباب نزول آیات تلاش کردهاند و همین، او را در گشودن گره «مشکل» و «متشابه» قرآن توانا کرده است؛ ازاینرو، دامغانی از چشمه دانش او در این اثر بهره گرفته است؛ بنابراین، من در پاورقیهای کتاب بسیاری از کلیات مقاتل را به این کتاب افزودهام تا از شأن او تقدیر شده باشد و این اثر بهگونهای کاملتر عرضه شود<ref>ر.ک: همان، ص8</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عبدالعزیز (محقق کتاب) افزودههایی را بر این اثر دارد؛ او چنین توضیح میدهد که: مقاتل، دانشمندی آگاه و چیرهدست در وانمایی متشابه قرآن بوده و در شمار کسانی است که برای فهم اسباب نزول آیات تلاش کردهاند و همین، او را در گشودن گره «مشکل» و «متشابه» قرآن توانا کرده است؛ ازاینرو، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[دامغانی، حسین بن محمد|</ins>دامغانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از چشمه دانش او در این اثر بهره گرفته است؛ بنابراین، من در پاورقیهای کتاب بسیاری از کلیات مقاتل را به این کتاب افزودهام تا از شأن او تقدیر شده باشد و این اثر بهگونهای کاملتر عرضه شود<ref>ر.ک: همان، ص8</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دامغانی در روش خود، معناهای یک واژه در قرآن را که در آیات گوناگون دیده است، گردآوری کرده و در این کار، به آوردن آن واژه در میان یک جمله بسنده کرده است که گاه، جای آیه را در سوره نشان داده است و در بسیاری جاها نیز به سوره اشاره ننموده است. محقق کتاب، این کاستی را جبران کرده است و نام سورههایی را که در آنها شواهد کلمات آمده، آورده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[دامغانی، حسین بن محمد|</ins>دامغانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در روش خود، معناهای یک واژه در قرآن را که در آیات گوناگون دیده است، گردآوری کرده و در این کار، به آوردن آن واژه در میان یک جمله بسنده کرده است که گاه، جای آیه را در سوره نشان داده است و در بسیاری جاها نیز به سوره اشاره ننموده است. محقق کتاب، این کاستی را جبران کرده است و نام سورههایی را که در آنها شواهد کلمات آمده، آورده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شیوه دامغانی در مرتبسازی و فهرست نمودن واژهها اینگونه است که او (همچون سجستانی) هر واژهای را که مثلاً با «الف» (همزه) آغاز میشود، یکجا گِرد آورده است و در این کار، به ریشه حرفی آنها توجه نکرده است؛ برای او فرقی میان اینکه آن همزه، حرف اصلی واژه و یا زاید بر آن باشد، نداشته است؛ ازاینرو، واژه «أمر» نزد او مانند واژه «أعناق» (جمع عنق) و واژه «استکبر» که ثلاثی مزید است، یکسان دیده میشود. محقق کتاب، این شیوه دامغانی را اصلاح کرده و هر واژه را به اصل ثلاثیاش بازگردانده و فهرستنویسی کرده است. البته این کار (گذاردن هر واژه در باب صرفیاش)، باببندی دامغانی را به هم ریخته است، ولی کار را برای خواننده آسان نموده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شیوه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[دامغانی، حسین بن محمد|</ins>دامغانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در مرتبسازی و فهرست نمودن واژهها اینگونه است که او (همچون سجستانی) هر واژهای را که مثلاً با «الف» (همزه) آغاز میشود، یکجا گِرد آورده است و در این کار، به ریشه حرفی آنها توجه نکرده است؛ برای او فرقی میان اینکه آن همزه، حرف اصلی واژه و یا زاید بر آن باشد، نداشته است؛ ازاینرو، واژه «أمر» نزد او مانند واژه «أعناق» (جمع عنق) و واژه «استکبر» که ثلاثی مزید است، یکسان دیده میشود. محقق کتاب، این شیوه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[دامغانی، حسین بن محمد|</ins>دامغانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را اصلاح کرده و هر واژه را به اصل ثلاثیاش بازگردانده و فهرستنویسی کرده است. البته این کار (گذاردن هر واژه در باب صرفیاش)، باببندی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[دامغانی، حسین بن محمد|</ins>دامغانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را به هم ریخته است، ولی کار را برای خواننده آسان نموده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دامغانی در شناساندن وجوه و نظایر برخی واژهها، سخن تکراری دارد؛ گویا پس از پایان بردن کتابش، آن را تنقیح و ویرایش نکرده است. محقق هنگام باببندی دوباره کتاب، آن عبارتهای تکراری را (با حفظ شواهد آنها) حذف نموده است. البته محقق، گاه برخی واژهها مانند «روح» را که دامغانی از آنها در جاهای گوناگون بحث کرده است و یک بار آن را در باب «راء» با رای مفتوح فصلبندی نموده و بار دیگر برای آن با رای مضموم فصلی قرار داده است و بار دیگر برای اشتقاقی که واژه «ریحان» از آن دارد، فصل جداگانهای مهیا نموده است، همینگونه باقی گذارده و تغییر نداده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[دامغانی، حسین بن محمد|</ins>دامغانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در شناساندن وجوه و نظایر برخی واژهها، سخن تکراری دارد؛ گویا پس از پایان بردن کتابش، آن را تنقیح و ویرایش نکرده است. محقق هنگام باببندی دوباره کتاب، آن عبارتهای تکراری را (با حفظ شواهد آنها) حذف نموده است. البته محقق، گاه برخی واژهها مانند «روح» را که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[دامغانی، حسین بن محمد|</ins>دامغانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از آنها در جاهای گوناگون بحث کرده است و یک بار آن را در باب «راء» با رای مفتوح فصلبندی نموده و بار دیگر برای آن با رای مضموم فصلی قرار داده است و بار دیگر برای اشتقاقی که واژه «ریحان» از آن دارد، فصل جداگانهای مهیا نموده است، همینگونه باقی گذارده و تغییر نداده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محقق در پاورقیها تلاش نموده است تا وجوهی را که دامغانی واژههای قرآنی را به آنها تفسیر کرده است، با رجوع به آثار تفسیری، غرایب قرآنی و فرهنگنامههای دیگر و ارائه دیدگاههای آنها به مقایسه بگذارد<ref>ر.ک: همان، ص9-8</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محقق در پاورقیها تلاش نموده است تا وجوهی را که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[دامغانی، حسین بن محمد|</ins>دامغانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>واژههای قرآنی را به آنها تفسیر کرده است، با رجوع به آثار تفسیری، غرایب قرآنی و فرهنگنامههای دیگر و ارائه دیدگاههای آنها به مقایسه بگذارد<ref>ر.ک: همان، ص9-8</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس ==</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-679720:rev-682313 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%82%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B3_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86&diff=679720&oldid=prevA-esmaeili: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR86561J1.jpg | عنوان = قاموس القرآن | عنوانهای دیگر = إصلاح الوجوه و النظائر في القرآن الکریم | پدیدآورندگان | پدیدآوران = دامغانی، حسین بن محمد (نويسنده) سیدالاهل، عبدالعزیز (محقق) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = /...» ایجاد کرد2023-08-15T02:41:08Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR86561J1.jpg | عنوان = قاموس القرآن | عنوانهای دیگر = إصلاح الوجوه و النظائر في القرآن الکریم | پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/wiki/%D8%AF%D8%A7%D9%85%D8%BA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%8C_%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF" title="دامغانی، حسین بن محمد">دامغانی، حسین بن محمد</a> (نويسنده) <a href="/w/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%87%D9%84%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B2%DB%8C%D8%B2&action=edit&redlink=1" class="new" title="سیدالاهل، عبدالعزیز (صفحه وجود ندارد)">سیدالاهل، عبدالعزیز</a> (محقق) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = /...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br />
| تصویر =NUR86561J1.jpg<br />
| عنوان = قاموس القرآن<br />
| عنوانهای دیگر = إصلاح الوجوه و النظائر في القرآن الکریم<br />
| پدیدآورندگان<br />
| پدیدآوران = <br />
[[دامغانی، حسین بن محمد]] (نويسنده)<br />
[[سیدالاهل، عبدالعزیز]] (محقق)<br />
|زبان<br />
| زبان = عربی<br />
| کد کنگره = /د2ق2 82/6 BP <br />
| موضوع =<br />
|ناشر <br />
| ناشر = دار العلم للملايين<br />
| مکان نشر = لبنان - بیروت<br />
| سال نشر = 1980م<br />
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE86561AUTOMATIONCODE<br />
| چاپ = 3<br />
| شابک = <br />
| تعداد جلد = 1<br />
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 86561<br />
| کتابخوان همراه نور = 86561<br />
| کد پدیدآور = 3563<br />
| پس از = <br />
| پیش از = <br />
}}<br />
'''قاموس القرآن أو إصلاح الوجوه و النظائر في القرآن الكريم'''، نوشته حسین بن محمد دامغانی (درگذشته 478ق)، فقیه حنفی و مؤلف علوم قرآنی قرن پنجم است. این اثر، به علم وجوه و نظایر قرآنی و بهطور کلی به معناشناسی تفکیکی قرآنی پرداخته است. دامغانی در تدوین این اثر بیشتر به کتاب «الوجوه و النظائر» مقاتل بن سلیمان نظر داشته است. اصطلاحات مهم قرآنی در این کتاب بهترتیب الفبایی آمده و وجوه معنایی آنها تبیین شده است. عبدالعزیز سید الاهل این قاموس را تحقیق کرده و با مرتبسازی، تکمیل و ویرایش آن عرضهاش نموده است.<br />
<br />
دامغانی در انگیزه نوشتن این اثر میگوید: در کتابهایی که از نویسندگانی مانند مقاتل بن سلیمان در موضوع «وجوه قرآن» نوشته شده است، نگاه میکرده و در کارشان نسبت به درج وجوه برخی از واژهها اهمال میدیده است؛ برای همین، او خواسته است این نقیصه را جبران نماید<ref>ر.ک: مقدمه نویسنده، ص11</ref>.<br />
<br />
عبدالعزیز (محقق کتاب) افزودههایی را بر این اثر دارد؛ او چنین توضیح میدهد که: مقاتل، دانشمندی آگاه و چیرهدست در وانمایی متشابه قرآن بوده و در شمار کسانی است که برای فهم اسباب نزول آیات تلاش کردهاند و همین، او را در گشودن گره «مشکل» و «متشابه» قرآن توانا کرده است؛ ازاینرو، دامغانی از چشمه دانش او در این اثر بهره گرفته است؛ بنابراین، من در پاورقیهای کتاب بسیاری از کلیات مقاتل را به این کتاب افزودهام تا از شأن او تقدیر شده باشد و این اثر بهگونهای کاملتر عرضه شود<ref>ر.ک: همان، ص8</ref>.<br />
<br />
دامغانی در روش خود، معناهای یک واژه در قرآن را که در آیات گوناگون دیده است، گردآوری کرده و در این کار، به آوردن آن واژه در میان یک جمله بسنده کرده است که گاه، جای آیه را در سوره نشان داده است و در بسیاری جاها نیز به سوره اشاره ننموده است. محقق کتاب، این کاستی را جبران کرده است و نام سورههایی را که در آنها شواهد کلمات آمده، آورده است.<br />
<br />
شیوه دامغانی در مرتبسازی و فهرست نمودن واژهها اینگونه است که او (همچون سجستانی) هر واژهای را که مثلاً با «الف» (همزه) آغاز میشود، یکجا گِرد آورده است و در این کار، به ریشه حرفی آنها توجه نکرده است؛ برای او فرقی میان اینکه آن همزه، حرف اصلی واژه و یا زاید بر آن باشد، نداشته است؛ ازاینرو، واژه «أمر» نزد او مانند واژه «أعناق» (جمع عنق) و واژه «استکبر» که ثلاثی مزید است، یکسان دیده میشود. محقق کتاب، این شیوه دامغانی را اصلاح کرده و هر واژه را به اصل ثلاثیاش بازگردانده و فهرستنویسی کرده است. البته این کار (گذاردن هر واژه در باب صرفیاش)، باببندی دامغانی را به هم ریخته است، ولی کار را برای خواننده آسان نموده است.<br />
<br />
دامغانی در شناساندن وجوه و نظایر برخی واژهها، سخن تکراری دارد؛ گویا پس از پایان بردن کتابش، آن را تنقیح و ویرایش نکرده است. محقق هنگام باببندی دوباره کتاب، آن عبارتهای تکراری را (با حفظ شواهد آنها) حذف نموده است. البته محقق، گاه برخی واژهها مانند «روح» را که دامغانی از آنها در جاهای گوناگون بحث کرده است و یک بار آن را در باب «راء» با رای مفتوح فصلبندی نموده و بار دیگر برای آن با رای مضموم فصلی قرار داده است و بار دیگر برای اشتقاقی که واژه «ریحان» از آن دارد، فصل جداگانهای مهیا نموده است، همینگونه باقی گذارده و تغییر نداده است.<br />
<br />
محقق در پاورقیها تلاش نموده است تا وجوهی را که دامغانی واژههای قرآنی را به آنها تفسیر کرده است، با رجوع به آثار تفسیری، غرایب قرآنی و فرهنگنامههای دیگر و ارائه دیدگاههای آنها به مقایسه بگذارد<ref>ر.ک: همان، ص9-8</ref>.<br />
<br />
==پانویس ==<br />
<references/><br />
<br />
==منابع مقاله==<br />
مقدمههای نویسنده و محقق.<br />
<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
<br />
[[رده:کتابشناسی]]<br />
<br />
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br />
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ مرداد 1402 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]]<br />
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ مرداد 1402 توسط محسن عزیزی]]</div>A-esmaeili