فضل العرب و التنبیه علی علومها - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - 'ابی ط' به 'ابی‌ط'

2025-03-04T20:27:04Z

جایگزینی متن - 'ابی ط' به 'ابی‌ط'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۲۳:۵۷
خط ۳۳:		خط ۳۳:
	در مقدمه، ضمن ارائه زندگی نامه مختصری از نویسنده، به بحث و بررسی نام کتاب پرداخته شده است<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/25611/1/17 مقدمه محقق، ص17-35]</ref>		در مقدمه، ضمن ارائه زندگی نامه مختصری از نویسنده، به بحث و بررسی نام کتاب پرداخته شده است<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/25611/1/17 مقدمه محقق، ص17-35]</ref>

	[[ابن قتیبه، عبدالله بن مسلم\|ابن قتیبه]] در کتاب «[[عيون الأخبار\|عیون الأخبار]]» به این کتابش اشاره کرده و گفته است: «برای شاعران کتابی و برای شعر، ~~بابی طولانی~~ در کتاب العرب اختصاص داده ام»<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/39907/26 ر.ک: احمدی، محمدقاسم، 1386، ص26]</ref>		[[ابن قتیبه، عبدالله بن مسلم\|ابن قتیبه]] در کتاب «[[عيون الأخبار\|عیون الأخبار]]» به این کتابش اشاره کرده و گفته است: «برای شاعران کتابی و برای شعر، بابی‌طولانی در کتاب العرب اختصاص داده ام»<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/39907/26 ر.ک: احمدی، محمدقاسم، 1386، ص26]</ref>

	البته بسیاری از منابع از آن با نام «التسویة بین العرب و العجم» یاد کرده‌اند. شایسته مقام و جایگاه عالمی مانند [[ابن قتیبه، عبدالله بن مسلم\|ابن قتیبه]] هم همین است که کتابش را با چنین عنوانی و با همین موضوع بنویسد، ولی آنچه [[ابن عبدربه، احمد بن محمد\|ابن عبدربه]] در کتاب «[[العقد الفريد]]» از آن نقل کرده، با عنوان «فضل العرب علی العجم» سازگارتر است. [[ابن عبدربه، احمد بن محمد\|ابن عبدربه]] چنین آورده است: [[ابن قتیبه، عبدالله بن مسلم\|ابن قتیبه]] در کتاب «تفضیل العرب» گفته است: «و اما اهل تسویه...؛ گروهی از آن‌ها برخی از ظواهر قرآن و حدیث را گرفته و با آن بر ضد مخالفانشان احتجاج کرده، ولی درست در معنای آن دقت نکرده‌اند. آنان به آیاتی مانند:» یا أیها الناس إنا خلقناکم من ذکر و أنثی و جعلناکم شعوبا و قبائل لتعارفوا، إنّ أکرمکم عند اللّه أتقاکم «و آیه «إنما المؤمنون إخوة» و نیز به قول پیامبر(ص) در خطبه حجةالوداع که فرموده است: «أیها الناس إنّ اللّه قد أذهب عنکم نخوة الجاهلیة و تفاخرها بالآباء، لیس لعربی علی عجمی فخر إلاّ بالتقوی، کلّکم لآدم و آدم من تراب» و همچنین به قول دیگرش که فرموده است: «المؤمنون تتکافأ دماؤهم و یسعی بذمتهم أدناهم و هم ید علی من سواهم»، تمسک جسته‌اند. معنایی که از این آیات و روایات برداشت می‌شود این است که همه مؤمنان در طریق احکام و منزلت نزد خدا و در روز قیامت برابرند ]نه در امور دنیا[.		البته بسیاری از منابع از آن با نام «التسویة بین العرب و العجم» یاد کرده‌اند. شایسته مقام و جایگاه عالمی مانند [[ابن قتیبه، عبدالله بن مسلم\|ابن قتیبه]] هم همین است که کتابش را با چنین عنوانی و با همین موضوع بنویسد، ولی آنچه [[ابن عبدربه، احمد بن محمد\|ابن عبدربه]] در کتاب «[[العقد الفريد]]» از آن نقل کرده، با عنوان «فضل العرب علی العجم» سازگارتر است. [[ابن عبدربه، احمد بن محمد\|ابن عبدربه]] چنین آورده است: [[ابن قتیبه، عبدالله بن مسلم\|ابن قتیبه]] در کتاب «تفضیل العرب» گفته است: «و اما اهل تسویه...؛ گروهی از آن‌ها برخی از ظواهر قرآن و حدیث را گرفته و با آن بر ضد مخالفانشان احتجاج کرده، ولی درست در معنای آن دقت نکرده‌اند. آنان به آیاتی مانند:» یا أیها الناس إنا خلقناکم من ذکر و أنثی و جعلناکم شعوبا و قبائل لتعارفوا، إنّ أکرمکم عند اللّه أتقاکم «و آیه «إنما المؤمنون إخوة» و نیز به قول پیامبر(ص) در خطبه حجةالوداع که فرموده است: «أیها الناس إنّ اللّه قد أذهب عنکم نخوة الجاهلیة و تفاخرها بالآباء، لیس لعربی علی عجمی فخر إلاّ بالتقوی، کلّکم لآدم و آدم من تراب» و همچنین به قول دیگرش که فرموده است: «المؤمنون تتکافأ دماؤهم و یسعی بذمتهم أدناهم و هم ید علی من سواهم»، تمسک جسته‌اند. معنایی که از این آیات و روایات برداشت می‌شود این است که همه مؤمنان در طریق احکام و منزلت نزد خدا و در روز قیامت برابرند ]نه در امور دنیا[.

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - 'ه ای ' به 'ه‌ای '

2024-03-12T09:19:10Z

جایگزینی متن - 'ه ای ' به 'ه‌ای '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۴۹
خط ۳۹:		خط ۳۹:
	اگر همه مردم در امور دنیا برابر بودند و هیچ کس بر دیگری برتری نداشت مگر در امور اخروی، دیگر در دنیا شریف و غیر شریف و فاضل و مفضول وجود نداشت؛ درحالی که پیامبر(ص) فرموده است: «هرگاه کریم قومی نزد شما آمد، او را اکرام کنید» و همچنین فرموده است: «از لغزش بزرگان صاحب جاه درگذرید» و درباره قیس بن عاصم فرموده است: «او سرور اهل وبر (چادرنشینان) است»<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/39907/27 ر.ک: همان، ص27]</ref>		اگر همه مردم در امور دنیا برابر بودند و هیچ کس بر دیگری برتری نداشت مگر در امور اخروی، دیگر در دنیا شریف و غیر شریف و فاضل و مفضول وجود نداشت؛ درحالی که پیامبر(ص) فرموده است: «هرگاه کریم قومی نزد شما آمد، او را اکرام کنید» و همچنین فرموده است: «از لغزش بزرگان صاحب جاه درگذرید» و درباره قیس بن عاصم فرموده است: «او سرور اهل وبر (چادرنشینان) است»<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/39907/27 ر.ک: همان، ص27]</ref>

	مردم عرب ضرب المثل‌ها و جمله‌های ~~حکیمانه ای~~ دارند؛ مثلاًمی‌گویند: «مردم همواره با خیر قرینند مادامی که مختلف باشند و هرگاه برابر شوند هلاک گردند». یا می‌گویند: «مردم قرین خیر خواهند بود مادامی که در بین آن‌ها اشراف و اخیار وجود داشته باشد؛ هرگاه همه آن‌ها با هم یک سان شوند هلاک خواهند شد». اقوام عرب هرگاه قومی را مذمت کنند، می‌گویند: «مانند دندان‌های الاغ با هم برابرند».		مردم عرب ضرب المثل‌ها و جمله‌های حکیمانه‌ای دارند؛ مثلاًمی‌گویند: «مردم همواره با خیر قرینند مادامی که مختلف باشند و هرگاه برابر شوند هلاک گردند». یا می‌گویند: «مردم قرین خیر خواهند بود مادامی که در بین آن‌ها اشراف و اخیار وجود داشته باشد؛ هرگاه همه آن‌ها با هم یک سان شوند هلاک خواهند شد». اقوام عرب هرگاه قومی را مذمت کنند، می‌گویند: «مانند دندان‌های الاغ با هم برابرند».

	چگونه تمام مردم در فضایل برابر خواهند بود، درحالی که یک نفر در اعضایش نابرابری وجود دارد و برخی از اعضا بر اعضای دیگر برتری دارد؛ مثلاًسر بر دیگر اعضای بدن فضیلت دارد؛ چون جایگاه عقل و حواس پنج گانه است و نیز می‌گویند که قلب، امیر بدن است و برخی اعضای بدن خادم اعضای دیگرند<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/39907/27 ر.ک: همان، ص27-28]</ref>		چگونه تمام مردم در فضایل برابر خواهند بود، درحالی که یک نفر در اعضایش نابرابری وجود دارد و برخی از اعضا بر اعضای دیگر برتری دارد؛ مثلاًسر بر دیگر اعضای بدن فضیلت دارد؛ چون جایگاه عقل و حواس پنج گانه است و نیز می‌گویند که قلب، امیر بدن است و برخی اعضای بدن خادم اعضای دیگرند<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/39907/27 ر.ک: همان، ص27-28]</ref>

	[[ابن قتیبه، عبدالله بن مسلم\|ابن قتیبه]] می‌گوید: مهم‌ترین چیزی که شعوبیه ادعا می‌کنند، تفاخر به آدم(ع) است و آن‌ها به قول پیامبر(ص) تمسک می‌کنند که فرموده: «مرا بر آدم(ع) برتری ندهید؛ زیرا من ~~حسنه ای~~ از حسنات او هستم». همچنین آن‌ها به دیگر انبیا تفاخر می‌کنند که همگی از عجم هستند غیر از چهار نفر: هود، صالح، اسماعیل و محمد(ص).		[[ابن قتیبه، عبدالله بن مسلم\|ابن قتیبه]] می‌گوید: مهم‌ترین چیزی که شعوبیه ادعا می‌کنند، تفاخر به آدم(ع) است و آن‌ها به قول پیامبر(ص) تمسک می‌کنند که فرموده: «مرا بر آدم(ع) برتری ندهید؛ زیرا من حسنه‌ای از حسنات او هستم». همچنین آن‌ها به دیگر انبیا تفاخر می‌کنند که همگی از عجم هستند غیر از چهار نفر: هود، صالح، اسماعیل و محمد(ص).

	به این آیه نیز احتجاج می‌کنند که می‌فرماید: «/إن الله اصطفی آدم و نوحا و آل إبراهیم و آل عمران علی العالمین.../». سپس به اسحاق و اسماعیل فرزندان ابراهیم(ع) بر عرب تفاخر می‌کنند که اسحاق از ساره و اسماعیل از کنیزی به نام ‌هاجر است... آن‌ها عجم را فرزندان زنی آزاد و عرب را فرزندان زنی کنیز می‌دانند؛ زیرا عرب از نسل ‌هاجر است و‌هاجر کنیز بوده است. اینها در این مورد اشتباه کرده‌اند؛ زیرا به هر کنیزی «لخناء» نمی‌گویند. لخناء به کنیزان شترچران و هیزم شکن می‌گویند. این واژه از لخن به معنای بدی بوی بدن گرفته شده است.‌هاجر کسی است که خداوند او را از هر پلیدی پاک کرده و لایق همسری ابراهیم خلیل(ع) و مادری اسماعیل(ع) گردانیده است. آیا برای یک ملحد جایز است که او را لخناء بنامد، تا چه رسد به یک مسلمان «<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/39907/28 ر.ک: همان، ص28]</ref>		به این آیه نیز احتجاج می‌کنند که می‌فرماید: «/إن الله اصطفی آدم و نوحا و آل إبراهیم و آل عمران علی العالمین.../». سپس به اسحاق و اسماعیل فرزندان ابراهیم(ع) بر عرب تفاخر می‌کنند که اسحاق از ساره و اسماعیل از کنیزی به نام ‌هاجر است... آن‌ها عجم را فرزندان زنی آزاد و عرب را فرزندان زنی کنیز می‌دانند؛ زیرا عرب از نسل ‌هاجر است و‌هاجر کنیز بوده است. اینها در این مورد اشتباه کرده‌اند؛ زیرا به هر کنیزی «لخناء» نمی‌گویند. لخناء به کنیزان شترچران و هیزم شکن می‌گویند. این واژه از لخن به معنای بدی بوی بدن گرفته شده است.‌هاجر کسی است که خداوند او را از هر پلیدی پاک کرده و لایق همسری ابراهیم خلیل(ع) و مادری اسماعیل(ع) گردانیده است. آیا برای یک ملحد جایز است که او را لخناء بنامد، تا چه رسد به یک مسلمان «<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/39907/28 ر.ک: همان، ص28]</ref>

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - 'مهم تر' به 'مهم‌تر'

2023-06-02T10:29:50Z

جایگزینی متن - 'مهم تر' به 'مهم‌تر'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۵۹
خط ۴۳:		خط ۴۳:
	چگونه تمام مردم در فضایل برابر خواهند بود، درحالی که یک نفر در اعضایش نابرابری وجود دارد و برخی از اعضا بر اعضای دیگر برتری دارد؛ مثلاًسر بر دیگر اعضای بدن فضیلت دارد؛ چون جایگاه عقل و حواس پنج گانه است و نیز می‌گویند که قلب، امیر بدن است و برخی اعضای بدن خادم اعضای دیگرند<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/39907/27 ر.ک: همان، ص27-28]</ref>		چگونه تمام مردم در فضایل برابر خواهند بود، درحالی که یک نفر در اعضایش نابرابری وجود دارد و برخی از اعضا بر اعضای دیگر برتری دارد؛ مثلاًسر بر دیگر اعضای بدن فضیلت دارد؛ چون جایگاه عقل و حواس پنج گانه است و نیز می‌گویند که قلب، امیر بدن است و برخی اعضای بدن خادم اعضای دیگرند<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/39907/27 ر.ک: همان، ص27-28]</ref>

	[[ابن قتیبه، عبدالله بن مسلم\|ابن قتیبه]] می‌گوید: ~~مهم ترین~~ چیزی که شعوبیه ادعا می‌کنند، تفاخر به آدم(ع) است و آن‌ها به قول پیامبر(ص) تمسک می‌کنند که فرموده: «مرا بر آدم(ع) برتری ندهید؛ زیرا من حسنه ای از حسنات او هستم». همچنین آن‌ها به دیگر انبیا تفاخر می‌کنند که همگی از عجم هستند غیر از چهار نفر: هود، صالح، اسماعیل و محمد(ص).		[[ابن قتیبه، عبدالله بن مسلم\|ابن قتیبه]] می‌گوید: مهم‌ترین چیزی که شعوبیه ادعا می‌کنند، تفاخر به آدم(ع) است و آن‌ها به قول پیامبر(ص) تمسک می‌کنند که فرموده: «مرا بر آدم(ع) برتری ندهید؛ زیرا من حسنه ای از حسنات او هستم». همچنین آن‌ها به دیگر انبیا تفاخر می‌کنند که همگی از عجم هستند غیر از چهار نفر: هود، صالح، اسماعیل و محمد(ص).

	به این آیه نیز احتجاج می‌کنند که می‌فرماید: «/إن الله اصطفی آدم و نوحا و آل إبراهیم و آل عمران علی العالمین.../». سپس به اسحاق و اسماعیل فرزندان ابراهیم(ع) بر عرب تفاخر می‌کنند که اسحاق از ساره و اسماعیل از کنیزی به نام ‌هاجر است... آن‌ها عجم را فرزندان زنی آزاد و عرب را فرزندان زنی کنیز می‌دانند؛ زیرا عرب از نسل ‌هاجر است و‌هاجر کنیز بوده است. اینها در این مورد اشتباه کرده‌اند؛ زیرا به هر کنیزی «لخناء» نمی‌گویند. لخناء به کنیزان شترچران و هیزم شکن می‌گویند. این واژه از لخن به معنای بدی بوی بدن گرفته شده است.‌هاجر کسی است که خداوند او را از هر پلیدی پاک کرده و لایق همسری ابراهیم خلیل(ع) و مادری اسماعیل(ع) گردانیده است. آیا برای یک ملحد جایز است که او را لخناء بنامد، تا چه رسد به یک مسلمان «<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/39907/28 ر.ک: همان، ص28]</ref>		به این آیه نیز احتجاج می‌کنند که می‌فرماید: «/إن الله اصطفی آدم و نوحا و آل إبراهیم و آل عمران علی العالمین.../». سپس به اسحاق و اسماعیل فرزندان ابراهیم(ع) بر عرب تفاخر می‌کنند که اسحاق از ساره و اسماعیل از کنیزی به نام ‌هاجر است... آن‌ها عجم را فرزندان زنی آزاد و عرب را فرزندان زنی کنیز می‌دانند؛ زیرا عرب از نسل ‌هاجر است و‌هاجر کنیز بوده است. اینها در این مورد اشتباه کرده‌اند؛ زیرا به هر کنیزی «لخناء» نمی‌گویند. لخناء به کنیزان شترچران و هیزم شکن می‌گویند. این واژه از لخن به معنای بدی بوی بدن گرفته شده است.‌هاجر کسی است که خداوند او را از هر پلیدی پاک کرده و لایق همسری ابراهیم خلیل(ع) و مادری اسماعیل(ع) گردانیده است. آیا برای یک ملحد جایز است که او را لخناء بنامد، تا چه رسد به یک مسلمان «<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/39907/28 ر.ک: همان، ص28]</ref>

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - '==وابسته‌ها== ' به '==وابسته‌ها== {{وابسته‌ها}} '

2020-12-08T22:14:02Z

جایگزینی متن - '==وابسته‌ها== ' به '==وابسته‌ها== {{وابسته‌ها}} '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ دسامبر ۲۰۲۰، ساعت ۰۱:۴۴
خط ۱۶:		خط ۱۶:
	\| شابک =978-9948-01-709-7		\| شابک =978-9948-01-709-7
	\| تعداد جلد =1		\| تعداد جلد =1
	\| کتابخانۀ دیجیتال نور =~~25611~~		\| کتابخانۀ دیجیتال نور =26300
	\| کتابخوان همراه نور =26300		\| کتابخوان همراه نور =26300
	\| کد پدیدآور =		\| کد پدیدآور =
خط ۶۱:		خط ۶۱:

	==وابسته‌ها==		==وابسته‌ها==
			{{وابسته‌ها}}


	[[رده:کتاب‌شناسی]]		[[رده:کتاب‌شناسی]]

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'رده:25 مهر الی 24 آبان' به ''

2020-06-14T14:02:49Z

جایگزینی متن - 'رده:25 مهر الی 24 آبان' به ''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ ژوئن ۲۰۲۰، ساعت ۱۷:۳۲
خط ۶۴:		خط ۶۴:

	[[رده:کتاب‌شناسی]]		[[رده:کتاب‌شناسی]]
	~~[[رده:25 مهر الی 24 آبان]]~~

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'رده: تیر(98)' به ''

2020-06-09T14:23:10Z

جایگزینی متن - 'رده: تیر(98)' به ''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ ژوئن ۲۰۲۰، ساعت ۱۷:۵۳
خط ۶۵:		خط ۶۵:
	[[رده:کتاب‌شناسی]]		[[رده:کتاب‌شناسی]]
	[[رده:25 مهر الی 24 آبان]]		[[رده:25 مهر الی 24 آبان]]
	~~[[رده: تیر(98)]]~~

Hbaghizadeh@noornet.net در ‏۲۶ ژوئن ۲۰۱۹، ساعت ۰۷:۱۶

2019-06-26T07:16:49Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ ژوئن ۲۰۱۹، ساعت ۱۰:۴۶
خط ۱۷:		خط ۱۷:
	\| تعداد جلد =1		\| تعداد جلد =1
	\| کتابخانۀ دیجیتال نور =25611		\| کتابخانۀ دیجیتال نور =25611
			\| کتابخوان همراه نور =26300
	\| کد پدیدآور =		\| کد پدیدآور =
	\| پس از =		\| پس از =
خط ۲۴:		خط ۲۵:
	'''فضل العرب و التنبیه علی علومها'''، اثر [[ابن قتیبه، عبدالله بن مسلم\|ابن قتیبه دینوری]] (672ق)، با تحقیق ولید محمود خالص، کتابی است در مقابله با شعوبیگری و مشتمل بر ذکر فضیلت عرب و دانش‌های وی که به زبان عربی و در قرن هفتم هجری نوشته شده است.		'''فضل العرب و التنبیه علی علومها'''، اثر [[ابن قتیبه، عبدالله بن مسلم\|ابن قتیبه دینوری]] (672ق)، با تحقیق ولید محمود خالص، کتابی است در مقابله با شعوبیگری و مشتمل بر ذکر فضیلت عرب و دانش‌های وی که به زبان عربی و در قرن هفتم هجری نوشته شده است.

	نام‌های مختلفی از قبیل «فضل العرب علی العجم»، «فضل العرب و التنبیه علی علومها» و «کتاب العرب و علومها» و همچنین «التسویة بین العرب و العجم» برای این کتاب ذکر شده است<ref>ر.ک: احمدی، محمدقاسم، 1386، ص26-27</ref>		نام‌های مختلفی از قبیل «فضل العرب علی العجم»، «فضل العرب و التنبیه علی علومها» و «کتاب العرب و علومها» و همچنین «التسویة بین العرب و العجم» برای این کتاب ذکر شده است<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/39907/26 ر.ک: احمدی، محمدقاسم، 1386، ص26-27]</ref>

	== ساختار ==		== ساختار ==
خط ۳۰:		خط ۳۱:

	== گزارش محتوا ==		== گزارش محتوا ==
	در مقدمه، ضمن ارائه زندگی نامه مختصری از نویسنده، به بحث و بررسی نام کتاب پرداخته شده است<ref>مقدمه محقق، ص17-35</ref>		در مقدمه، ضمن ارائه زندگی نامه مختصری از نویسنده، به بحث و بررسی نام کتاب پرداخته شده است<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/25611/1/17 مقدمه محقق، ص17-35]</ref>

	[[ابن قتیبه، عبدالله بن مسلم\|ابن قتیبه]] در کتاب «[[عيون الأخبار\|عیون الأخبار]]» به این کتابش اشاره کرده و گفته است: «برای شاعران کتابی و برای شعر، بابی طولانی در کتاب العرب اختصاص داده ام»<ref>ر.ک: احمدی، محمدقاسم، 1386، ص26</ref>		[[ابن قتیبه، عبدالله بن مسلم\|ابن قتیبه]] در کتاب «[[عيون الأخبار\|عیون الأخبار]]» به این کتابش اشاره کرده و گفته است: «برای شاعران کتابی و برای شعر، بابی طولانی در کتاب العرب اختصاص داده ام»<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/39907/26 ر.ک: احمدی، محمدقاسم، 1386، ص26]</ref>

	البته بسیاری از منابع از آن با نام «التسویة بین العرب و العجم» یاد کرده‌اند. شایسته مقام و جایگاه عالمی مانند [[ابن قتیبه، عبدالله بن مسلم\|ابن قتیبه]] هم همین است که کتابش را با چنین عنوانی و با همین موضوع بنویسد، ولی آنچه [[ابن عبدربه، احمد بن محمد\|ابن عبدربه]] در کتاب «[[العقد الفريد]]» از آن نقل کرده، با عنوان «فضل العرب علی العجم» سازگارتر است. [[ابن عبدربه، احمد بن محمد\|ابن عبدربه]] چنین آورده است: [[ابن قتیبه، عبدالله بن مسلم\|ابن قتیبه]] در کتاب «تفضیل العرب» گفته است: «و اما اهل تسویه...؛ گروهی از آن‌ها برخی از ظواهر قرآن و حدیث را گرفته و با آن بر ضد مخالفانشان احتجاج کرده، ولی درست در معنای آن دقت نکرده‌اند. آنان به آیاتی مانند:» یا أیها الناس إنا خلقناکم من ذکر و أنثی و جعلناکم شعوبا و قبائل لتعارفوا، إنّ أکرمکم عند اللّه أتقاکم «و آیه «إنما المؤمنون إخوة» و نیز به قول پیامبر(ص) در خطبه حجةالوداع که فرموده است: «أیها الناس إنّ اللّه قد أذهب عنکم نخوة الجاهلیة و تفاخرها بالآباء، لیس لعربی علی عجمی فخر إلاّ بالتقوی، کلّکم لآدم و آدم من تراب» و همچنین به قول دیگرش که فرموده است: «المؤمنون تتکافأ دماؤهم و یسعی بذمتهم أدناهم و هم ید علی من سواهم»، تمسک جسته‌اند. معنایی که از این آیات و روایات برداشت می‌شود این است که همه مؤمنان در طریق احکام و منزلت نزد خدا و در روز قیامت برابرند ]نه در امور دنیا[.		البته بسیاری از منابع از آن با نام «التسویة بین العرب و العجم» یاد کرده‌اند. شایسته مقام و جایگاه عالمی مانند [[ابن قتیبه، عبدالله بن مسلم\|ابن قتیبه]] هم همین است که کتابش را با چنین عنوانی و با همین موضوع بنویسد، ولی آنچه [[ابن عبدربه، احمد بن محمد\|ابن عبدربه]] در کتاب «[[العقد الفريد]]» از آن نقل کرده، با عنوان «فضل العرب علی العجم» سازگارتر است. [[ابن عبدربه، احمد بن محمد\|ابن عبدربه]] چنین آورده است: [[ابن قتیبه، عبدالله بن مسلم\|ابن قتیبه]] در کتاب «تفضیل العرب» گفته است: «و اما اهل تسویه...؛ گروهی از آن‌ها برخی از ظواهر قرآن و حدیث را گرفته و با آن بر ضد مخالفانشان احتجاج کرده، ولی درست در معنای آن دقت نکرده‌اند. آنان به آیاتی مانند:» یا أیها الناس إنا خلقناکم من ذکر و أنثی و جعلناکم شعوبا و قبائل لتعارفوا، إنّ أکرمکم عند اللّه أتقاکم «و آیه «إنما المؤمنون إخوة» و نیز به قول پیامبر(ص) در خطبه حجةالوداع که فرموده است: «أیها الناس إنّ اللّه قد أذهب عنکم نخوة الجاهلیة و تفاخرها بالآباء، لیس لعربی علی عجمی فخر إلاّ بالتقوی، کلّکم لآدم و آدم من تراب» و همچنین به قول دیگرش که فرموده است: «المؤمنون تتکافأ دماؤهم و یسعی بذمتهم أدناهم و هم ید علی من سواهم»، تمسک جسته‌اند. معنایی که از این آیات و روایات برداشت می‌شود این است که همه مؤمنان در طریق احکام و منزلت نزد خدا و در روز قیامت برابرند ]نه در امور دنیا[.

	اگر همه مردم در امور دنیا برابر بودند و هیچ کس بر دیگری برتری نداشت مگر در امور اخروی، دیگر در دنیا شریف و غیر شریف و فاضل و مفضول وجود نداشت؛ درحالی که پیامبر(ص) فرموده است: «هرگاه کریم قومی نزد شما آمد، او را اکرام کنید» و همچنین فرموده است: «از لغزش بزرگان صاحب جاه درگذرید» و درباره قیس بن عاصم فرموده است: «او سرور اهل وبر (چادرنشینان) است»<ref>ر.ک: همان، ص27</ref>		اگر همه مردم در امور دنیا برابر بودند و هیچ کس بر دیگری برتری نداشت مگر در امور اخروی، دیگر در دنیا شریف و غیر شریف و فاضل و مفضول وجود نداشت؛ درحالی که پیامبر(ص) فرموده است: «هرگاه کریم قومی نزد شما آمد، او را اکرام کنید» و همچنین فرموده است: «از لغزش بزرگان صاحب جاه درگذرید» و درباره قیس بن عاصم فرموده است: «او سرور اهل وبر (چادرنشینان) است»<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/39907/27 ر.ک: همان، ص27]</ref>

	مردم عرب ضرب المثل‌ها و جمله‌های حکیمانه ای دارند؛ مثلاًمی‌گویند: «مردم همواره با خیر قرینند مادامی که مختلف باشند و هرگاه برابر شوند هلاک گردند». یا می‌گویند: «مردم قرین خیر خواهند بود مادامی که در بین آن‌ها اشراف و اخیار وجود داشته باشد؛ هرگاه همه آن‌ها با هم یک سان شوند هلاک خواهند شد». اقوام عرب هرگاه قومی را مذمت کنند، می‌گویند: «مانند دندان‌های الاغ با هم برابرند».		مردم عرب ضرب المثل‌ها و جمله‌های حکیمانه ای دارند؛ مثلاًمی‌گویند: «مردم همواره با خیر قرینند مادامی که مختلف باشند و هرگاه برابر شوند هلاک گردند». یا می‌گویند: «مردم قرین خیر خواهند بود مادامی که در بین آن‌ها اشراف و اخیار وجود داشته باشد؛ هرگاه همه آن‌ها با هم یک سان شوند هلاک خواهند شد». اقوام عرب هرگاه قومی را مذمت کنند، می‌گویند: «مانند دندان‌های الاغ با هم برابرند».

	چگونه تمام مردم در فضایل برابر خواهند بود، درحالی که یک نفر در اعضایش نابرابری وجود دارد و برخی از اعضا بر اعضای دیگر برتری دارد؛ مثلاًسر بر دیگر اعضای بدن فضیلت دارد؛ چون جایگاه عقل و حواس پنج گانه است و نیز می‌گویند که قلب، امیر بدن است و برخی اعضای بدن خادم اعضای دیگرند<ref>ر.ک: همان، ص27-28</ref>		چگونه تمام مردم در فضایل برابر خواهند بود، درحالی که یک نفر در اعضایش نابرابری وجود دارد و برخی از اعضا بر اعضای دیگر برتری دارد؛ مثلاًسر بر دیگر اعضای بدن فضیلت دارد؛ چون جایگاه عقل و حواس پنج گانه است و نیز می‌گویند که قلب، امیر بدن است و برخی اعضای بدن خادم اعضای دیگرند<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/39907/27 ر.ک: همان، ص27-28]</ref>

	[[ابن قتیبه، عبدالله بن مسلم\|ابن قتیبه]] می‌گوید: مهم ترین چیزی که شعوبیه ادعا می‌کنند، تفاخر به آدم(ع) است و آن‌ها به قول پیامبر(ص) تمسک می‌کنند که فرموده: «مرا بر آدم(ع) برتری ندهید؛ زیرا من حسنه ای از حسنات او هستم». همچنین آن‌ها به دیگر انبیا تفاخر می‌کنند که همگی از عجم هستند غیر از چهار نفر: هود، صالح، اسماعیل و محمد(ص).		[[ابن قتیبه، عبدالله بن مسلم\|ابن قتیبه]] می‌گوید: مهم ترین چیزی که شعوبیه ادعا می‌کنند، تفاخر به آدم(ع) است و آن‌ها به قول پیامبر(ص) تمسک می‌کنند که فرموده: «مرا بر آدم(ع) برتری ندهید؛ زیرا من حسنه ای از حسنات او هستم». همچنین آن‌ها به دیگر انبیا تفاخر می‌کنند که همگی از عجم هستند غیر از چهار نفر: هود، صالح، اسماعیل و محمد(ص).

	به این آیه نیز احتجاج می‌کنند که می‌فرماید: «/إن الله اصطفی آدم و نوحا و آل إبراهیم و آل عمران علی العالمین.../». سپس به اسحاق و اسماعیل فرزندان ابراهیم(ع) بر عرب تفاخر می‌کنند که اسحاق از ساره و اسماعیل از کنیزی به نام ‌هاجر است... آن‌ها عجم را فرزندان زنی آزاد و عرب را فرزندان زنی کنیز می‌دانند؛ زیرا عرب از نسل ‌هاجر است و‌هاجر کنیز بوده است. اینها در این مورد اشتباه کرده‌اند؛ زیرا به هر کنیزی «لخناء» نمی‌گویند. لخناء به کنیزان شترچران و هیزم شکن می‌گویند. این واژه از لخن به معنای بدی بوی بدن گرفته شده است.‌هاجر کسی است که خداوند او را از هر پلیدی پاک کرده و لایق همسری ابراهیم خلیل(ع) و مادری اسماعیل(ع) گردانیده است. آیا برای یک ملحد جایز است که او را لخناء بنامد، تا چه رسد به یک مسلمان «<ref>ر.ک: همان، ص28</ref>		به این آیه نیز احتجاج می‌کنند که می‌فرماید: «/إن الله اصطفی آدم و نوحا و آل إبراهیم و آل عمران علی العالمین.../». سپس به اسحاق و اسماعیل فرزندان ابراهیم(ع) بر عرب تفاخر می‌کنند که اسحاق از ساره و اسماعیل از کنیزی به نام ‌هاجر است... آن‌ها عجم را فرزندان زنی آزاد و عرب را فرزندان زنی کنیز می‌دانند؛ زیرا عرب از نسل ‌هاجر است و‌هاجر کنیز بوده است. اینها در این مورد اشتباه کرده‌اند؛ زیرا به هر کنیزی «لخناء» نمی‌گویند. لخناء به کنیزان شترچران و هیزم شکن می‌گویند. این واژه از لخن به معنای بدی بوی بدن گرفته شده است.‌هاجر کسی است که خداوند او را از هر پلیدی پاک کرده و لایق همسری ابراهیم خلیل(ع) و مادری اسماعیل(ع) گردانیده است. آیا برای یک ملحد جایز است که او را لخناء بنامد، تا چه رسد به یک مسلمان «<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/39907/28 ر.ک: همان، ص28]</ref>

	اینها مطالبی بود که [[ابن عبدربه، احمد بن محمد\|ابن عبدربه]] از کتاب فضل العرب ابن قتیبه نقل کرده است. البته [[ابن عبدربه، احمد بن محمد\|ابن عبدربه]] سخن ابن قتیبه را نقد و با نظر او مخالفت کرده است. در این مسئله حق با [[ابن عبدربه، احمد بن محمد\|ابن عبدربه]] است؛ زیرا هیچ فضیلتی بر مبنای زبان و نژاد نیست. بهتر بود ابن قتیبه سعی کند که این ملاک‌های کاذب را نفی و ملاک واقعی برتری در اسلام را که همان تقوا و فضیلت‌های انسانی است، اثبات کند. شایان توجه است که نقل این مطالب به منظور روشن شدن هرچه بیشتر محتوای کتاب [[ابن قتیبه، عبدالله بن مسلم\|ابن قتیبه]] و نیز آشکار شدن چگونگی مقابله وی با شعوبیه بود<ref>ر.ک: همان</ref>		اینها مطالبی بود که [[ابن عبدربه، احمد بن محمد\|ابن عبدربه]] از کتاب فضل العرب ابن قتیبه نقل کرده است. البته [[ابن عبدربه، احمد بن محمد\|ابن عبدربه]] سخن ابن قتیبه را نقد و با نظر او مخالفت کرده است. در این مسئله حق با [[ابن عبدربه، احمد بن محمد\|ابن عبدربه]] است؛ زیرا هیچ فضیلتی بر مبنای زبان و نژاد نیست. بهتر بود ابن قتیبه سعی کند که این ملاک‌های کاذب را نفی و ملاک واقعی برتری در اسلام را که همان تقوا و فضیلت‌های انسانی است، اثبات کند. شایان توجه است که نقل این مطالب به منظور روشن شدن هرچه بیشتر محتوای کتاب [[ابن قتیبه، عبدالله بن مسلم\|ابن قتیبه]] و نیز آشکار شدن چگونگی مقابله وی با شعوبیه بود<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/39907/28 ر.ک: همان]</ref>

	== وضعیت کتاب ==		== وضعیت کتاب ==
	فهارس کتاب در انتهای آن آمده است که عبارتند از فهرست‌های: آیات؛ احادیث؛ شعر؛ انصاف ابیات؛ امثال؛ اعلام؛ طوایف، قبایل و امم و اماکن مذکور در متن، به همراه فهرست مطالب و منابع و مآخذ مورد استفاده محقق.		فهارس کتاب در انتهای آن آمده است که عبارتند از فهرست‌های: آیات؛ احادیث؛ شعر؛ انصاف ابیات؛ امثال؛ اعلام؛ طوایف، قبایل و امم و اماکن مذکور در متن، به همراه فهرست مطالب و منابع و مآخذ مورد استفاده محقق.
	در پاورقی‌ها علاوه بر ذکر منابع<ref>ر.ک: پاورقی، ص49</ref>، به توضیح و تشریح برخی از مطالب متن پرداخته شده است<ref>ر.ک: همان، ص50</ref>		در پاورقی‌ها علاوه بر ذکر منابع<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/25611/1/49 ر.ک: پاورقی، ص49]</ref>، به توضیح و تشریح برخی از مطالب متن پرداخته شده است<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/25611/1/50 ر.ک: همان، ص50]</ref>

	==پانویس==		==پانویس==
خط ۶۴:		خط ۶۵:
	[[رده:کتاب‌شناسی]]		[[رده:کتاب‌شناسی]]
	[[رده:25 مهر الی 24 آبان]]		[[رده:25 مهر الی 24 آبان]]
			[[رده: تیر(98)]]

Hbaghizadeh@noornet.net: /* منابع مقاله */

2019-06-26T07:12:58Z

منابع مقاله

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ ژوئن ۲۰۱۹، ساعت ۱۰:۴۲
خط ۵۷:		خط ۵۷:
	== منابع مقاله ==		== منابع مقاله ==
	#مقدمه و متن کتاب.		#مقدمه و متن کتاب.
	#[[:noormags:~~749547~~\|احمدی، محمدقاسم، «بررسی تطبیقی شخصیت و آثار ابن قتیبه و ابوحنیفه دینوری و نقش آن دو در تاریخ، فرهنگ و تمدن اسلامی»، پایگاه مجلات تخصصی نور، مجله: تاریخ اسلام در آینه پژوهش، شماره 14، تابستان 1386 (38 صفحه، از 5 تا 42)]].		#[[:noormags:745947\|احمدی، محمدقاسم، «بررسی تطبیقی شخصیت و آثار ابن قتیبه و ابوحنیفه دینوری و نقش آن دو در تاریخ، فرهنگ و تمدن اسلامی»، پایگاه مجلات تخصصی نور، مجله: تاریخ اسلام در آینه پژوهش، شماره 14، تابستان 1386 (38 صفحه، از 5 تا 42)]].

	==وابسته‌ها==		==وابسته‌ها==

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'نويسنده' به 'نویسنده'

2018-11-11T11:24:18Z

جایگزینی متن - 'نويسنده' به 'نویسنده'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ نوامبر ۲۰۱۸، ساعت ۱۴:۵۴
خط ۳:		خط ۳:
	\| عنوان =‏فضل العرب و التنبيه علي علومها		\| عنوان =‏فضل العرب و التنبيه علي علومها
	\| پدیدآوران =		\| پدیدآوران =
	[[ابن قتیبه، عبدالله بن مسلم]] (~~نويسنده~~)		[[ابن قتیبه، عبدالله بن مسلم]] (نویسنده)
	[[خالص، وليد محمود]] (محقق)		[[خالص، وليد محمود]] (محقق)
	\| زبان =عربی		\| زبان =عربی

Yqorbani@noornet.net: جایگزینی متن - '==پانویس == ' به '==پانویس== '

2018-09-27T08:12:11Z

جایگزینی متن - '==پانویس == <references />' به '==پانویس== <references/>'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ سپتامبر ۲۰۱۸، ساعت ۱۱:۴۲
خط ۵۲:		خط ۵۲:
	در پاورقی‌ها علاوه بر ذکر منابع<ref>ر.ک: پاورقی، ص49</ref>، به توضیح و تشریح برخی از مطالب متن پرداخته شده است<ref>ر.ک: همان، ص50</ref>		در پاورقی‌ها علاوه بر ذکر منابع<ref>ر.ک: پاورقی، ص49</ref>، به توضیح و تشریح برخی از مطالب متن پرداخته شده است<ref>ر.ک: همان، ص50</ref>

	==پانویس ==		==پانویس==
	<references />		<references/>

	== منابع مقاله ==		== منابع مقاله ==