https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D9%82%D9%88%D8%A7%D8%B3 2026-05-27T07:03:02Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.39.0 https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D9%82%D9%88%D8%A7%D8%B3&diff=795437&oldid=prev 2025-08-30T07:52:10Z

<p>جایگزینی متن - &#039; &#039; به &#039;&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳۰ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۲۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l11">خط ۱۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = فارسی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = فارسی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره = <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">    </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر  </div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-754141:rev-795437 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D9%82%D9%88%D8%A7%D8%B3&diff=754141&oldid=prev 2024-09-07T21:18:34Z

<p>جایگزینی متن - &#039;فرهنگ (ابهام زدایی)&#039; به &#039;فرهنگ (ابهام‌زدایی)&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۸ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۰:۴۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l27">خط ۲۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{کاربردهای دیگر|فرهنگ (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابهام زدایی</del>)}}</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{کاربردهای دیگر|فرهنگ (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابهام‌زدایی</ins>)}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''فرهنگ قواس'''، نوشته [[ق‍واس‌، ف‍خ‍رال‍دی‍ن‌ م‍ب‍ارک‍ش‍اه‌|فخرالدین مبارک‌شاه قواس غزنوی]] (زنده در 743ق)، شاعر پارسی‌گوی است&lt;ref&gt;ر.ک: انوشه، حسن، ج‏3، ص‌805&lt;/ref&gt;. این اثر که به «فرهنگ پنج‌بخشی» نیز شناخته شده&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه مصحح، ص‌4&lt;/ref&gt;، در موضوع ادبیات (لغت) است و توسط [[نذیر احمد]] تصحیح شده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''فرهنگ قواس'''، نوشته [[ق‍واس‌، ف‍خ‍رال‍دی‍ن‌ م‍ب‍ارک‍ش‍اه‌|فخرالدین مبارک‌شاه قواس غزنوی]] (زنده در 743ق)، شاعر پارسی‌گوی است&lt;ref&gt;ر.ک: انوشه، حسن، ج‏3، ص‌805&lt;/ref&gt;. این اثر که به «فرهنگ پنج‌بخشی» نیز شناخته شده&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه مصحح، ص‌4&lt;/ref&gt;، در موضوع ادبیات (لغت) است و توسط [[نذیر احمد]] تصحیح شده است.</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-648484:rev-754141 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D9%82%D9%88%D8%A7%D8%B3&diff=648484&oldid=prev 2023-03-11T20:56:11Z

<p>جایگزینی متن - &#039;مى‏&#039; به &#039;مى‌‏&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۲ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۰۰:۲۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l31">خط ۳۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''فرهنگ قواس'''، نوشته [[ق‍واس‌، ف‍خ‍رال‍دی‍ن‌ م‍ب‍ارک‍ش‍اه‌|فخرالدین مبارک‌شاه قواس غزنوی]] (زنده در 743ق)، شاعر پارسی‌گوی است&lt;ref&gt;ر.ک: انوشه، حسن، ج‏3، ص‌805&lt;/ref&gt;. این اثر که به «فرهنگ پنج‌بخشی» نیز شناخته شده&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه مصحح، ص‌4&lt;/ref&gt;، در موضوع ادبیات (لغت) است و توسط [[نذیر احمد]] تصحیح شده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''فرهنگ قواس'''، نوشته [[ق‍واس‌، ف‍خ‍رال‍دی‍ن‌ م‍ب‍ارک‍ش‍اه‌|فخرالدین مبارک‌شاه قواس غزنوی]] (زنده در 743ق)، شاعر پارسی‌گوی است&lt;ref&gt;ر.ک: انوشه، حسن، ج‏3، ص‌805&lt;/ref&gt;. این اثر که به «فرهنگ پنج‌بخشی» نیز شناخته شده&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه مصحح، ص‌4&lt;/ref&gt;، در موضوع ادبیات (لغت) است و توسط [[نذیر احمد]] تصحیح شده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این فرهنگ که در اواخر سده هفتم و اوایل سده هشتم به‌منظور رفع دشوارى از متون فارسى، به‌ویژه [[شاهنامه فردوسی (نشر قطره)|شاهنامه فردوسى]]، نوشته شده است، کهن‌ترین فرهنگ فارسى به فارسی پس از لغت‌نامه اسدی و نخستین فرهنگ فارسی نوشته‌شده در شبه‏ قاره هند است. ازاین‌‏رو نویسنده آن را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مى‏توان </del>پایه‏ گذار فرهنگ‏نویسى فارسى در شبه ‏قاره برشمرد&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص1؛ انوشه، حسن، ج‏3، ص‌806&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این فرهنگ که در اواخر سده هفتم و اوایل سده هشتم به‌منظور رفع دشوارى از متون فارسى، به‌ویژه [[شاهنامه فردوسی (نشر قطره)|شاهنامه فردوسى]]، نوشته شده است، کهن‌ترین فرهنگ فارسى به فارسی پس از لغت‌نامه اسدی و نخستین فرهنگ فارسی نوشته‌شده در شبه‏ قاره هند است. ازاین‌‏رو نویسنده آن را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مى‌‏توان </ins>پایه‏ گذار فرهنگ‏نویسى فارسى در شبه ‏قاره برشمرد&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص1؛ انوشه، حسن، ج‏3، ص‌806&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فرهنگ‌های دیگری که در هند به نگارش درآمدند از این فرهنگ پیروی کرده و استفاده نموده‌اند. واژه «فرهنگ» یا «فرهنگ‏نامه»، ظاهرا نخستین ‏بار در این اثر معادل «واژه‏نامه» یا «لغت‏نامه» به‏کار رفته است&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص12؛ همان&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فرهنگ‌های دیگری که در هند به نگارش درآمدند از این فرهنگ پیروی کرده و استفاده نموده‌اند. واژه «فرهنگ» یا «فرهنگ‏نامه»، ظاهرا نخستین ‏بار در این اثر معادل «واژه‏نامه» یا «لغت‏نامه» به‏کار رفته است&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص12؛ همان&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-637839:rev-648484 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D9%82%D9%88%D8%A7%D8%B3&diff=637839&oldid=prev 2023-01-24T19:45:55Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۴ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۲۳:۱۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">خط ۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[نذیر احمد]] (سایر)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[نذیر احمد]] (سایر)</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = فارسی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = فارسی</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-637838:rev-637839 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D9%82%D9%88%D8%A7%D8%B3&diff=637838&oldid=prev 2023-01-24T19:45:41Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۴ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۲۳:۱۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l6">خط ۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآوران =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآوران =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ق‍واس‌، ف‍خ‍رال‍دی‍ن‌ م‍ب‍ارک‍ش‍اه‌]] (نويسنده)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ق‍واس‌، ف‍خ‍رال‍دی‍ن‌ م‍ب‍ارک‍ش‍اه‌]] (نويسنده)</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[نذیر احمد]] (سایر)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[نذیر احمد]] (سایر)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l27">خط ۲۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{کاربردهای دیگر|فرهنگ (ابهام زدایی)}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{کاربردهای دیگر|فرهنگ (ابهام زدایی)}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''فرهنگ قواس'''، نوشته [[ق‍واس‌، ف‍خ‍رال‍دی‍ن‌ م‍ب‍ارک‍ش‍اه‌|فخرالدین مبارک‌شاه قواس غزنوی]] (زنده در 743ق)، شاعر پارسی‌گوی است&lt;ref&gt;ر.ک: انوشه، حسن، ج‏3، ص‌805&lt;/ref&gt;. این اثر که به «فرهنگ پنج‌بخشی» نیز شناخته شده&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه مصحح، ص‌4&lt;/ref&gt;، در موضوع ادبیات (لغت) است و توسط نذیر احمد تصحیح شده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''فرهنگ قواس'''، نوشته [[ق‍واس‌، ف‍خ‍رال‍دی‍ن‌ م‍ب‍ارک‍ش‍اه‌|فخرالدین مبارک‌شاه قواس غزنوی]] (زنده در 743ق)، شاعر پارسی‌گوی است&lt;ref&gt;ر.ک: انوشه، حسن، ج‏3، ص‌805&lt;/ref&gt;. این اثر که به «فرهنگ پنج‌بخشی» نیز شناخته شده&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه مصحح، ص‌4&lt;/ref&gt;، در موضوع ادبیات (لغت) است و توسط <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>نذیر احمد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>تصحیح شده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این فرهنگ که در اواخر سده هفتم و اوایل سده هشتم به‌منظور رفع دشوارى از متون فارسى، به‌ویژه [[شاهنامه فردوسی (نشر قطره)|شاهنامه فردوسى]]، نوشته شده است، کهن‌ترین فرهنگ فارسى به فارسی پس از لغت‌نامه اسدی و نخستین فرهنگ فارسی نوشته‌شده در شبه‏ قاره هند است. ازاین‌‏رو نویسنده آن را مى‏توان پایه‏ گذار فرهنگ‏نویسى فارسى در شبه ‏قاره برشمرد&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص1؛ انوشه، حسن، ج‏3، ص‌806&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این فرهنگ که در اواخر سده هفتم و اوایل سده هشتم به‌منظور رفع دشوارى از متون فارسى، به‌ویژه [[شاهنامه فردوسی (نشر قطره)|شاهنامه فردوسى]]، نوشته شده است، کهن‌ترین فرهنگ فارسى به فارسی پس از لغت‌نامه اسدی و نخستین فرهنگ فارسی نوشته‌شده در شبه‏ قاره هند است. ازاین‌‏رو نویسنده آن را مى‏توان پایه‏ گذار فرهنگ‏نویسى فارسى در شبه ‏قاره برشمرد&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص1؛ انوشه، حسن، ج‏3، ص‌806&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-630615:rev-637838 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D9%82%D9%88%D8%A7%D8%B3&diff=630615&oldid=prev 2023-01-09T09:55:41Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۹ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۲۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l27">خط ۲۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{کاربردهای دیگر|فرهنگ (ابهام زدایی)}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{کاربردهای دیگر|فرهنگ (ابهام زدایی)}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''فرهنگ قواس'''، نوشته فخرالدین مبارک‌شاه قواس غزنوی (زنده در 743ق)، شاعر پارسی‌گوی است&lt;ref&gt;ر.ک: انوشه، حسن، ج‏3، ص‌805&lt;/ref&gt;. این اثر که به «فرهنگ پنج‌بخشی» نیز شناخته شده&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه مصحح، ص‌4&lt;/ref&gt;، در موضوع ادبیات (لغت) است و توسط نذیر احمد تصحیح شده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''فرهنگ قواس'''، نوشته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ق‍واس‌، ف‍خ‍رال‍دی‍ن‌ م‍ب‍ارک‍ش‍اه‌|</ins>فخرالدین مبارک‌شاه قواس غزنوی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(زنده در 743ق)، شاعر پارسی‌گوی است&lt;ref&gt;ر.ک: انوشه، حسن، ج‏3، ص‌805&lt;/ref&gt;. این اثر که به «فرهنگ پنج‌بخشی» نیز شناخته شده&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه مصحح، ص‌4&lt;/ref&gt;، در موضوع ادبیات (لغت) است و توسط نذیر احمد تصحیح شده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این فرهنگ که در اواخر سده هفتم و اوایل سده هشتم به‌منظور رفع دشوارى از متون فارسى، به‌ویژه شاهنامه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فردوسى، </del>نوشته شده است، کهن‌ترین فرهنگ فارسى به فارسی پس از لغت‌نامه اسدی و نخستین فرهنگ فارسی نوشته‌شده در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شبه‏قاره </del>هند است. ازاین‌‏رو نویسنده آن را مى‏توان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پایه‏گذار </del>فرهنگ‏نویسى فارسى در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شبه‏قاره </del>برشمرد&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص1؛ انوشه، حسن، ج‏3، ص‌806&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این فرهنگ که در اواخر سده هفتم و اوایل سده هشتم به‌منظور رفع دشوارى از متون فارسى، به‌ویژه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شاهنامه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فردوسی (نشر قطره)|شاهنامه فردوسى]]، </ins>نوشته شده است، کهن‌ترین فرهنگ فارسى به فارسی پس از لغت‌نامه اسدی و نخستین فرهنگ فارسی نوشته‌شده در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شبه‏ قاره </ins>هند است. ازاین‌‏رو نویسنده آن را مى‏توان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پایه‏ گذار </ins>فرهنگ‏نویسى فارسى در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شبه ‏قاره </ins>برشمرد&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص1؛ انوشه، حسن، ج‏3، ص‌806&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فرهنگ‌های دیگری که در هند به نگارش درآمدند از این فرهنگ پیروی کرده و استفاده نموده‌اند. واژه «فرهنگ» یا «فرهنگ‏نامه»، ظاهرا نخستین ‏بار در این اثر معادل «واژه‏نامه» یا «لغت‏نامه» به‏کار رفته است&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص12؛ همان&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فرهنگ‌های دیگری که در هند به نگارش درآمدند از این فرهنگ پیروی کرده و استفاده نموده‌اند. واژه «فرهنگ» یا «فرهنگ‏نامه»، ظاهرا نخستین ‏بار در این اثر معادل «واژه‏نامه» یا «لغت‏نامه» به‏کار رفته است&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص12؛ همان&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هرچند که نویسنده یادی از منابع اثر خود نکرده، اما او از فرهنگ اسدی استفاده کلی کرده و همچنین اکثر اشعار شاهنامه را از آن گرفته است. نویسنده علاوه بر فردوسی از اشعار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رودکی، سوزنی، عنصری، </del>خاقانی و نظامی و همچنین از برخی شاعران هند مانند تاج‌ریزه، عوفی و... استفاده کرده است. وی در تنظیم کتاب از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«مقدمة الأدب» </del>زمخشری پیروی کرده است&lt;ref&gt;رک: مقدمه مصحح، ص5، 7، 8 و ‌11&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هرچند که نویسنده یادی از منابع اثر خود نکرده، اما او از فرهنگ اسدی استفاده کلی کرده و همچنین اکثر اشعار شاهنامه را از آن گرفته است. نویسنده علاوه بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[فردوسی، ابوالقاسم|</ins>فردوسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از اشعار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رودکی]]، [[سوزنی]]، [[عنصری]]، [[</ins>خاقانی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شروانی|خاقانی]] </ins>و نظامی و همچنین از برخی شاعران هند مانند تاج‌ریزه، عوفی و... استفاده کرده است. وی در تنظیم کتاب از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[مقدمة الأدب]]» [[زمخشری، محمود بن عمر|</ins>زمخشری<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>پیروی کرده است&lt;ref&gt;رک: مقدمه مصحح، ص5، 7، 8 و ‌11&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ترتیب واژگان در این اثر الفبایى نیست و بر پایه مضامین است&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص‌10&lt;/ref&gt; و مطالب آن در پنج بخش تنظیم شده است. بخش نخست، در نام‌هایی که به عالم بالا مربوط است یا بهره‌ای از آن دارند، مانند نام خداوند تعالی، فرشتگان، پیامبران، کتاب‌ها، دین‌ها، آسمان و ستارگان و ماه‌ها و... در بخش دوم نام جمادات مانند زمین، کوه، سنگ و... آمده است. بخش سوم، به روییدنی‌ها همچون گیا‌هان، گل‌ها و... اختصاص یافته است. بخش چهارم، مربوط به نام جانوران (جانداران) اعم از پرنده، خزنده، جنبندگان و آدمیان است. بخش پنجم، در نام چیزهایی که از کار آدمى است و به کار او می‌آید؛ از قبیل نام جاى‏ها و خانه‌‏ها، آوندها، نام خوردنى‏ها، پوشیدنى‏ها، نام بیمارى‏ها، جنگاوران و سازهاى جنگی، کارگران و...&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص‌6-7؛ انوشه، حسن، ج‏3، ص‌806&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ترتیب واژگان در این اثر الفبایى نیست و بر پایه مضامین است&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص‌10&lt;/ref&gt; و مطالب آن در پنج بخش تنظیم شده است. بخش نخست، در نام‌هایی که به عالم بالا مربوط است یا بهره‌ای از آن دارند، مانند نام خداوند تعالی، فرشتگان، پیامبران، کتاب‌ها، دین‌ها، آسمان و ستارگان و ماه‌ها و... در بخش دوم نام جمادات مانند زمین، کوه، سنگ و... آمده است. بخش سوم، به روییدنی‌ها همچون گیا‌هان، گل‌ها و... اختصاص یافته است. بخش چهارم، مربوط به نام جانوران (جانداران) اعم از پرنده، خزنده، جنبندگان و آدمیان است. بخش پنجم، در نام چیزهایی که از کار آدمى است و به کار او می‌آید؛ از قبیل نام جاى‏ها و خانه‌‏ها، آوندها، نام خوردنى‏ها، پوشیدنى‏ها، نام بیمارى‏ها، جنگاوران و سازهاى جنگی، کارگران و...&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص‌6-7؛ انوشه، حسن، ج‏3، ص‌806&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از مزایاى کتاب، اشتمال آن بر شواهد شعرى متعدد است که براى هر واژه‏اى بیت یا ابیاتى از سرایندگان قدیم، به‌عنوان شاهد ذکر شده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از مزایاى کتاب، اشتمال آن بر شواهد شعرى متعدد است که براى هر واژه‏اى بیت یا ابیاتى از سرایندگان قدیم، به‌عنوان شاهد ذکر شده است.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بااین‌وجود اشتمال آن بر الفاظ مفرد و صرف نظر کردن از الفاظ مرکب، انحصار آن به واژه‌های اسم و اختصار در توضیح واژگان، از نقایص آن شمرده شده است&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه مصحح، ص‌16&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بااین‌وجود اشتمال آن بر الفاظ مفرد و صرف نظر کردن از الفاظ مرکب، انحصار آن به واژه‌های اسم و اختصار در توضیح واژگان، از نقایص آن شمرده شده است&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه مصحح، ص‌16&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-630608:rev-630615 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D9%82%D9%88%D8%A7%D8%B3&diff=630608&oldid=prev 2023-01-09T09:53:11Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۹ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۲۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l25">خط ۲۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{کاربردهای دیگر|فرهنگ (ابهام زدایی)}}</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''فرهنگ قواس'''، نوشته فخرالدین مبارک‌شاه قواس غزنوی (زنده در 743ق)، شاعر پارسی‌گوی است&lt;ref&gt;ر.ک: انوشه، حسن، ج‏3، ص‌805&lt;/ref&gt;. این اثر که به «فرهنگ پنج‌بخشی» نیز شناخته شده&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه مصحح، ص‌4&lt;/ref&gt;، در موضوع ادبیات (لغت) است و توسط نذیر احمد تصحیح شده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''فرهنگ قواس'''، نوشته فخرالدین مبارک‌شاه قواس غزنوی (زنده در 743ق)، شاعر پارسی‌گوی است&lt;ref&gt;ر.ک: انوشه، حسن، ج‏3، ص‌805&lt;/ref&gt;. این اثر که به «فرهنگ پنج‌بخشی» نیز شناخته شده&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه مصحح، ص‌4&lt;/ref&gt;، در موضوع ادبیات (لغت) است و توسط نذیر احمد تصحیح شده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l48">خط ۴۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{وابسته‌ها}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{وابسته‌ها}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌شناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌شناسی]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زبان‌شناسی، علم زبان]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زبان و ادبیات شرقی (آسیایی)]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زبان و ادبیات فارسی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زبانها و ادبیات ایرانی]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 دی 1401</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ آذر 1401 توسط فاضل گرنه زاده]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ آذر 1401 توسط فاضل گرنه زاده]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ آذر 1401 توسط محسن عزیزی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ آذر 1401 توسط محسن عزیزی]]</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-630310:rev-630608 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D9%82%D9%88%D8%A7%D8%B3&diff=630310&oldid=prev 2023-01-07T14:57:52Z

<p>جایگزینی متن - &#039;ه‏ها&#039; به &#039;ه‌‏ها&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۷ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۸:۲۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l33">خط ۳۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هرچند که نویسنده یادی از منابع اثر خود نکرده، اما او از فرهنگ اسدی استفاده کلی کرده و همچنین اکثر اشعار شاهنامه را از آن گرفته است. نویسنده علاوه بر فردوسی از اشعار رودکی، سوزنی، عنصری، خاقانی و نظامی و همچنین از برخی شاعران هند مانند تاج‌ریزه، عوفی و... استفاده کرده است. وی در تنظیم کتاب از «مقدمة الأدب» زمخشری پیروی کرده است&lt;ref&gt;رک: مقدمه مصحح، ص5، 7، 8 و ‌11&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هرچند که نویسنده یادی از منابع اثر خود نکرده، اما او از فرهنگ اسدی استفاده کلی کرده و همچنین اکثر اشعار شاهنامه را از آن گرفته است. نویسنده علاوه بر فردوسی از اشعار رودکی، سوزنی، عنصری، خاقانی و نظامی و همچنین از برخی شاعران هند مانند تاج‌ریزه، عوفی و... استفاده کرده است. وی در تنظیم کتاب از «مقدمة الأدب» زمخشری پیروی کرده است&lt;ref&gt;رک: مقدمه مصحح، ص5، 7، 8 و ‌11&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ترتیب واژگان در این اثر الفبایى نیست و بر پایه مضامین است&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص‌10&lt;/ref&gt; و مطالب آن در پنج بخش تنظیم شده است. بخش نخست، در نام‌هایی که به عالم بالا مربوط است یا بهره‌ای از آن دارند، مانند نام خداوند تعالی، فرشتگان، پیامبران، کتاب‌ها، دین‌ها، آسمان و ستارگان و ماه‌ها و... در بخش دوم نام جمادات مانند زمین، کوه، سنگ و... آمده است. بخش سوم، به روییدنی‌ها همچون گیا‌هان، گل‌ها و... اختصاص یافته است. بخش چهارم، مربوط به نام جانوران (جانداران) اعم از پرنده، خزنده، جنبندگان و آدمیان است. بخش پنجم، در نام چیزهایی که از کار آدمى است و به کار او می‌آید؛ از قبیل نام جاى‏ها و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خانه‏ها، </del>آوندها، نام خوردنى‏ها، پوشیدنى‏ها، نام بیمارى‏ها، جنگاوران و سازهاى جنگی، کارگران و...&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص‌6-7؛ انوشه، حسن، ج‏3، ص‌806&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ترتیب واژگان در این اثر الفبایى نیست و بر پایه مضامین است&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص‌10&lt;/ref&gt; و مطالب آن در پنج بخش تنظیم شده است. بخش نخست، در نام‌هایی که به عالم بالا مربوط است یا بهره‌ای از آن دارند، مانند نام خداوند تعالی، فرشتگان، پیامبران، کتاب‌ها، دین‌ها، آسمان و ستارگان و ماه‌ها و... در بخش دوم نام جمادات مانند زمین، کوه، سنگ و... آمده است. بخش سوم، به روییدنی‌ها همچون گیا‌هان، گل‌ها و... اختصاص یافته است. بخش چهارم، مربوط به نام جانوران (جانداران) اعم از پرنده، خزنده، جنبندگان و آدمیان است. بخش پنجم، در نام چیزهایی که از کار آدمى است و به کار او می‌آید؛ از قبیل نام جاى‏ها و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خانه‌‏ها، </ins>آوندها، نام خوردنى‏ها، پوشیدنى‏ها، نام بیمارى‏ها، جنگاوران و سازهاى جنگی، کارگران و...&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص‌6-7؛ انوشه، حسن، ج‏3، ص‌806&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از مزایاى کتاب، اشتمال آن بر شواهد شعرى متعدد است که براى هر واژه‏اى بیت یا ابیاتى از سرایندگان قدیم، به‌عنوان شاهد ذکر شده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از مزایاى کتاب، اشتمال آن بر شواهد شعرى متعدد است که براى هر واژه‏اى بیت یا ابیاتى از سرایندگان قدیم، به‌عنوان شاهد ذکر شده است.</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-629298:rev-630310 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D9%82%D9%88%D8%A7%D8%B3&diff=629298&oldid=prev 2023-01-03T08:27:59Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR113101J1.jpg | عنوان = فرهنگ قواس | عنوان‌های دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/w/index.php?title=%D9%82%E2%80%8D%D9%88%D8%A7%D8%B3%E2%80%8C%D8%8C_%D9%81%E2%80%8D%D8%AE%E2%80%8D%D8%B1%D8%A7%D9%84%E2%80%8D%D8%AF%DB%8C%E2%80%8D%D9%86%E2%80%8C_%D9%85%E2%80%8D%D8%A8%E2%80%8D%D8%A7%D8%B1%DA%A9%E2%80%8D%D8%B4%E2%80%8D%D8%A7%D9%87%E2%80%8C&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="ق‍واس‌، ف‍خ‍رال‍دی‍ن‌ م‍ب‍ارک‍ش‍اه‌ (صفحه وجود ندارد)">ق‍واس‌، ف‍خ‍رال‍دی‍ن‌ م‍ب‍ارک‍ش‍اه‌</a> (نويسنده) <a href="/wiki/%D9%86%D8%B0%DB%8C%D8%B1_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF" title="نذیر احمد">نذیر احمد</a> (سایر) |زبان | زبان = فارسی | کد کنگره = | موضوع = |ناشر | ناشر = بنگا...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR113101J1.jpg<br /> | عنوان = فرهنگ قواس<br /> | عنوان‌های دیگر = <br /> | پدیدآورندگان<br /> | پدیدآوران = <br /> [[ق‍واس‌، ف‍خ‍رال‍دی‍ن‌ م‍ب‍ارک‍ش‍اه‌]] (نويسنده)<br /> [[نذیر احمد]] (سایر)<br /> |زبان<br /> | زبان = فارسی<br /> | کد کنگره = <br /> | موضوع =<br /> |ناشر <br /> | ناشر = بنگاه ترجمه و نشر کتاب<br /> | مکان نشر = ایران - تهران<br /> | سال نشر = 1353ش<br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE113101AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ = 0<br /> | شابک = <br /> | تعداد جلد = 1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور = 113101<br /> | کتابخوان همراه نور = 113101<br /> | کد پدیدآور = 90278<br /> | پس از = <br /> | پیش از = <br /> }}<br /> '''فرهنگ قواس'''، نوشته فخرالدین مبارک‌شاه قواس غزنوی (زنده در 743ق)، شاعر پارسی‌گوی است&lt;ref&gt;ر.ک: انوشه، حسن، ج‏3، ص‌805&lt;/ref&gt;. این اثر که به «فرهنگ پنج‌بخشی» نیز شناخته شده&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه مصحح، ص‌4&lt;/ref&gt;، در موضوع ادبیات (لغت) است و توسط نذیر احمد تصحیح شده است.<br /> <br /> این فرهنگ که در اواخر سده هفتم و اوایل سده هشتم به‌منظور رفع دشوارى از متون فارسى، به‌ویژه شاهنامه فردوسى، نوشته شده است، کهن‌ترین فرهنگ فارسى به فارسی پس از لغت‌نامه اسدی و نخستین فرهنگ فارسی نوشته‌شده در شبه‏قاره هند است. ازاین‌‏رو نویسنده آن را مى‏توان پایه‏گذار فرهنگ‏نویسى فارسى در شبه‏قاره برشمرد&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص1؛ انوشه، حسن، ج‏3، ص‌806&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> فرهنگ‌های دیگری که در هند به نگارش درآمدند از این فرهنگ پیروی کرده و استفاده نموده‌اند. واژه «فرهنگ» یا «فرهنگ‏نامه»، ظاهرا نخستین ‏بار در این اثر معادل «واژه‏نامه» یا «لغت‏نامه» به‏کار رفته است&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص12؛ همان&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> هرچند که نویسنده یادی از منابع اثر خود نکرده، اما او از فرهنگ اسدی استفاده کلی کرده و همچنین اکثر اشعار شاهنامه را از آن گرفته است. نویسنده علاوه بر فردوسی از اشعار رودکی، سوزنی، عنصری، خاقانی و نظامی و همچنین از برخی شاعران هند مانند تاج‌ریزه، عوفی و... استفاده کرده است. وی در تنظیم کتاب از «مقدمة الأدب» زمخشری پیروی کرده است&lt;ref&gt;رک: مقدمه مصحح، ص5، 7، 8 و ‌11&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> ترتیب واژگان در این اثر الفبایى نیست و بر پایه مضامین است&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص‌10&lt;/ref&gt; و مطالب آن در پنج بخش تنظیم شده است. بخش نخست، در نام‌هایی که به عالم بالا مربوط است یا بهره‌ای از آن دارند، مانند نام خداوند تعالی، فرشتگان، پیامبران، کتاب‌ها، دین‌ها، آسمان و ستارگان و ماه‌ها و... در بخش دوم نام جمادات مانند زمین، کوه، سنگ و... آمده است. بخش سوم، به روییدنی‌ها همچون گیا‌هان، گل‌ها و... اختصاص یافته است. بخش چهارم، مربوط به نام جانوران (جانداران) اعم از پرنده، خزنده، جنبندگان و آدمیان است. بخش پنجم، در نام چیزهایی که از کار آدمى است و به کار او می‌آید؛ از قبیل نام جاى‏ها و خانه‏ها، آوندها، نام خوردنى‏ها، پوشیدنى‏ها، نام بیمارى‏ها، جنگاوران و سازهاى جنگی، کارگران و...&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص‌6-7؛ انوشه، حسن، ج‏3، ص‌806&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> از مزایاى کتاب، اشتمال آن بر شواهد شعرى متعدد است که براى هر واژه‏اى بیت یا ابیاتى از سرایندگان قدیم، به‌عنوان شاهد ذکر شده است.<br /> بااین‌وجود اشتمال آن بر الفاظ مفرد و صرف نظر کردن از الفاظ مرکب، انحصار آن به واژه‌های اسم و اختصار در توضیح واژگان، از نقایص آن شمرده شده است&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه مصحح، ص‌16&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> ==پانویس==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> # مقدمه مصحح.<br /> # انوشه، حسن، «دانشنامه ادب فارسی»، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی‏، 1380ش، چاپ اول.<br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> <br /> [[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br /> [[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ آذر 1401 توسط فاضل گرنه زاده]]<br /> [[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ آذر 1401 توسط محسن عزیزی]]</div>

Alphabetit