https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%B9%D9%84%D9%88%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D8%A7%D8%AA_%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 2026-06-30T20:21:38Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.39.0 https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%B9%D9%84%D9%88%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D8%A7%D8%AA_%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=809780&oldid=prev 2025-12-09T09:51:01Z

<p>جایگزینی متن - &#039; .&#039; به &#039;.&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۹ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۲۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l32">خط ۳۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در فهرست تک‌نگاری‌ها نخست باید به کتاب «اخبار فخ» نوشتۀ احمد بن سهل رازی در قرن چهارم هجری اشاره کرد که خود از زیدیان بود و کتاب او دربارۀ پناه‌بردن یحیی بن عبدالله بن حسن به طبرستان و استقبال جستان از او، از قدیمی‌ترین منابع زیدی است. سپس باید به «[[عمدة الطالب في أنساب آل أبي‌طالب|عمدة الطالب]]» نوشتۀ [[ابن عنبه، سید احمد بن علی|جمال‌الدین احمد بن علمی]] معروف به [[ابن عنبه، سید احمد بن علی|ابن‌ عنبۀ اصغر]] اشاره کرد که به احتمال زیاد زیدی‌مذهب بود و این اثر او دربارۀ احوال و سوانح ایام بعضی از امامان زیدی در عراق و شمال ایران منبعی معتبر است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در فهرست تک‌نگاری‌ها نخست باید به کتاب «اخبار فخ» نوشتۀ احمد بن سهل رازی در قرن چهارم هجری اشاره کرد که خود از زیدیان بود و کتاب او دربارۀ پناه‌بردن یحیی بن عبدالله بن حسن به طبرستان و استقبال جستان از او، از قدیمی‌ترین منابع زیدی است. سپس باید به «[[عمدة الطالب في أنساب آل أبي‌طالب|عمدة الطالب]]» نوشتۀ [[ابن عنبه، سید احمد بن علی|جمال‌الدین احمد بن علمی]] معروف به [[ابن عنبه، سید احمد بن علی|ابن‌ عنبۀ اصغر]] اشاره کرد که به احتمال زیاد زیدی‌مذهب بود و این اثر او دربارۀ احوال و سوانح ایام بعضی از امامان زیدی در عراق و شمال ایران منبعی معتبر است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در فهرست تواریخ محلی و دودمان «تاریخ جرجان» حمزة بن یوسف السهمی الجرجانی کتابی مهم دربارۀ رجال نامدار آن سرزمین است که دربارۀ زیدیان هم چند نکتۀ قابل توجه است. یکی ازبرجسته‌ترین تواریخ محلی که مشتمل بر اطلاعات دست‌اول دربارۀ خاندان‌های حاکم بر شمال ایران است، «تاریخ طبرستان» به قلم محمد بن حسن بن اسفندیار است که متأسفانه همۀ این کتاب باقی نمانده است. فصلی ممتع از این کتاب به تاریخ زیدیان ایران از ماجرای ورود حسن زید به آمل و تأسیس حکومت تا امامت پسران ناصر کبیر اختصاص دارد. «[[تاریخ رویان]]» اثر ملا [[اولیاء‌الله، محمد بن حسن|اولیاءالله آملی]]، «[[تاریخ سیستان]]»، «[[التدوین فی اخبار قزوین]]» نوشتۀ [[رافعی قزوینی، عبدالکریم بن محمد|عبدالکریم بن محمد رافعی قزوینی]]، «[[تاریخ طبرستان و رویان و مازندران]]» و «[[تاریخ گیلان و دیلمستان]]» هر دو از [[مرعشی، سید ظهیرالدین|ظهیرالدین مرعشی]]، «[[تاریخ گیلان]]» ملا [[فومنی، عبدالفتاح|عبدالفتاح فومنی گیلانی]] و .... از دیگر منابع مهم تحقیق دربارۀ زیدیان شمال ایران است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در فهرست تواریخ محلی و دودمان «تاریخ جرجان» حمزة بن یوسف السهمی الجرجانی کتابی مهم دربارۀ رجال نامدار آن سرزمین است که دربارۀ زیدیان هم چند نکتۀ قابل توجه است. یکی ازبرجسته‌ترین تواریخ محلی که مشتمل بر اطلاعات دست‌اول دربارۀ خاندان‌های حاکم بر شمال ایران است، «تاریخ طبرستان» به قلم محمد بن حسن بن اسفندیار است که متأسفانه همۀ این کتاب باقی نمانده است. فصلی ممتع از این کتاب به تاریخ زیدیان ایران از ماجرای ورود حسن زید به آمل و تأسیس حکومت تا امامت پسران ناصر کبیر اختصاص دارد. «[[تاریخ رویان]]» اثر ملا [[اولیاء‌الله، محمد بن حسن|اولیاءالله آملی]]، «[[تاریخ سیستان]]»، «[[التدوین فی اخبار قزوین]]» نوشتۀ [[رافعی قزوینی، عبدالکریم بن محمد|عبدالکریم بن محمد رافعی قزوینی]]، «[[تاریخ طبرستان و رویان و مازندران]]» و «[[تاریخ گیلان و دیلمستان]]» هر دو از [[مرعشی، سید ظهیرالدین|ظهیرالدین مرعشی]]، «[[تاریخ گیلان]]» ملا [[فومنی، عبدالفتاح|عبدالفتاح فومنی گیلانی]] و.... از دیگر منابع مهم تحقیق دربارۀ زیدیان شمال ایران است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حکومت‌های علوی یا سادات بیش از هفت قرن به تفاریق بر پهنه‌ای بزرگ از سرزمین‌های شمالی ایران فرمان راندند و در سیاست، مذهب، روابط اجتماعی و فرهنگ عامه تأثیرات عمیقی از خود بر جای نهادند. این کتاب مشتمل است بر تبیین اسباب استیلای علویان بر صفحات شمالی ایران و موقعیت خاندان‌های محلی در برابر آنها و بررسی تحولات سیاسی و اجتماعی آن قسمت از ایران و البته نقش‌های فرهنگی علویان زیدی که سپس به شیعیان اثنی‌عشری تبدیل شدند و تا عصر شاه عباس اول صفوی دوام یافتند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حکومت‌های علوی یا سادات بیش از هفت قرن به تفاریق بر پهنه‌ای بزرگ از سرزمین‌های شمالی ایران فرمان راندند و در سیاست، مذهب، روابط اجتماعی و فرهنگ عامه تأثیرات عمیقی از خود بر جای نهادند. این کتاب مشتمل است بر تبیین اسباب استیلای علویان بر صفحات شمالی ایران و موقعیت خاندان‌های محلی در برابر آنها و بررسی تحولات سیاسی و اجتماعی آن قسمت از ایران و البته نقش‌های فرهنگی علویان زیدی که سپس به شیعیان اثنی‌عشری تبدیل شدند و تا عصر شاه عباس اول صفوی دوام یافتند.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l38">خط ۳۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هدف از این تحقیق اولاً این است که علویان اعم از زیدی و امامی، برخلاف آنچه عموماً تصور می‌شود، در نقاطی از قلمرو اسلام (مثلاً بر شمال آفریقا و یمن)، مخصوصاً بر قسمتی از ایران فرمان رانده‌اند و ثانیاً روشن گردانیدن بسیاری از فراز‌و‌نشیب‌ها و گوشه‌های تاریک این فرمانروایی‌ها برای اهل تحقیق بوده است؛ به آن سبب که آنچه در این موضوع در منابع قدیم و جدید آمده است، غالباً پراکنده و نامنسجم و متناقض است و تصویری روشن از انساب و شاخه‌ها و شخصیت سیاسی و اجتماعی فرمانروایان علوی ایجاد نمی‌کند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هدف از این تحقیق اولاً این است که علویان اعم از زیدی و امامی، برخلاف آنچه عموماً تصور می‌شود، در نقاطی از قلمرو اسلام (مثلاً بر شمال آفریقا و یمن)، مخصوصاً بر قسمتی از ایران فرمان رانده‌اند و ثانیاً روشن گردانیدن بسیاری از فراز‌و‌نشیب‌ها و گوشه‌های تاریک این فرمانروایی‌ها برای اهل تحقیق بوده است؛ به آن سبب که آنچه در این موضوع در منابع قدیم و جدید آمده است، غالباً پراکنده و نامنسجم و متناقض است و تصویری روشن از انساب و شاخه‌ها و شخصیت سیاسی و اجتماعی فرمانروایان علوی ایجاد نمی‌کند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نخستین دوره فرمانروایی علویان یعنی تأسیس حکومت به دست حسن زید و استقرار آن توسط جانشینانش هرگز به‌آسانی شکل نگرفت. در این کتاب نشان داده شده است که چگونه کارگزاران خلافت عباسی، به‌ویژه طاهریانِ متأخر از راه خراسان به گرگان و قسمتی از طبرستان راه یافتند و مردم بومی آن نقاط که در قرن سوم و چهارم، به‌ویژه در کوهستان البرز هنور بر دین زردشتی بودند، در جامعه سلسله‌های محلی و به تقریب نیرومند چون باوندیان و پادوسپانیان و .... با آنها در می‌آویختند. به عبارت دیگر صفحات شمال ایران که محصور در «ثغور» یعنی مرزهای اسلام و کفر بود، کارگزاران خلافت را نمی‌پذیرفت و این وضع، محیط سیاسی و اجتماعی آن ولایات را برای دعوت و استیلای علویان زیدی که خود از مخالفان سرسخت خلفای عباسی بودند، هموار می‌کرد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نخستین دوره فرمانروایی علویان یعنی تأسیس حکومت به دست حسن زید و استقرار آن توسط جانشینانش هرگز به‌آسانی شکل نگرفت. در این کتاب نشان داده شده است که چگونه کارگزاران خلافت عباسی، به‌ویژه طاهریانِ متأخر از راه خراسان به گرگان و قسمتی از طبرستان راه یافتند و مردم بومی آن نقاط که در قرن سوم و چهارم، به‌ویژه در کوهستان البرز هنور بر دین زردشتی بودند، در جامعه سلسله‌های محلی و به تقریب نیرومند چون باوندیان و پادوسپانیان و.... با آنها در می‌آویختند. به عبارت دیگر صفحات شمال ایران که محصور در «ثغور» یعنی مرزهای اسلام و کفر بود، کارگزاران خلافت را نمی‌پذیرفت و این وضع، محیط سیاسی و اجتماعی آن ولایات را برای دعوت و استیلای علویان زیدی که خود از مخالفان سرسخت خلفای عباسی بودند، هموار می‌کرد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اهمیت حکومت علویان مرعشیِ مازندران و علویان کارکیاییِ گیلان تداوم حیات سیاسی آنها در دوره تیموریان و ترکمانان بود، با وجود آنکه فرمانروایانی چون امیرتیمور و شاهرخ و حسن بیک و جهانشاه ترکمان حکومت‌های پر نفوذ در داخل قلمرو خود را به سختی تحمل می‌کردند. غیر از این باید توجه داشت که این هر دو سلسله تا میانه دولت صفویان دوام یافتند. آخرین فرمانروای علوی گیلان، خان احمد‌خان گیلانی، خود دعوی پادشاهی بر ایران داشت.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اهمیت حکومت علویان مرعشیِ مازندران و علویان کارکیاییِ گیلان تداوم حیات سیاسی آنها در دوره تیموریان و ترکمانان بود، با وجود آنکه فرمانروایانی چون امیرتیمور و شاهرخ و حسن بیک و جهانشاه ترکمان حکومت‌های پر نفوذ در داخل قلمرو خود را به سختی تحمل می‌کردند. غیر از این باید توجه داشت که این هر دو سلسله تا میانه دولت صفویان دوام یافتند. آخرین فرمانروای علوی گیلان، خان احمد‌خان گیلانی، خود دعوی پادشاهی بر ایران داشت.</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-778542:rev-809780 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%B9%D9%84%D9%88%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D8%A7%D8%AA_%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=778542&oldid=prev 2025-04-06T15:08:27Z

<p>جایگزینی متن - &#039; :&#039; به &#039;:&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۶ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۳۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l9">خط ۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره =‏DSR ۶۳۳/س۳ف۴</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره =‏DSR ۶۳۳/س۳ف۴</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =علویا‌ن‌ -- ایران‌ -- تا‌ریخ‌,lidsB -- Iran -- History,زیدیه‌ -- تا‌ریخ‌,aydiyahB -- History,ایران‌ -- تا‌ریخ‌ -- علویا‌ن‌، ۲۵۰ - ۳۱۶ ق‌,ranB -- History -- 829 - 468 ,Alavids,گیلان‌ -- تا‌ریخ‌,rovinceB :Iran) Gilan) -- History,ما‌زندران‌ -- تا‌ریخ‌,rovinceB :Iran) Mazandaran) -- History</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =علویا‌ن‌ -- ایران‌ -- تا‌ریخ‌,lidsB -- Iran -- History,زیدیه‌ -- تا‌ریخ‌,aydiyahB -- History,ایران‌ -- تا‌ریخ‌ -- علویا‌ن‌، ۲۵۰ - ۳۱۶ ق‌,ranB -- History -- 829 - 468 ,Alavids,گیلان‌ -- تا‌ریخ‌,rovinceB:Iran) Gilan) -- History,ما‌زندران‌ -- تا‌ریخ‌,rovinceB:Iran) Mazandaran) -- History</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر =بنیاد موقوفات دکتر افشار با همکاری نشر سخن  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر =بنیاد موقوفات دکتر افشار با همکاری نشر سخن  </div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-745389:rev-778542 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%B9%D9%84%D9%88%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D8%A7%D8%AA_%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=745389&oldid=prev 2024-08-03T10:26:59Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۵۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l42">خط ۴۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اهمیت حکومت علویان مرعشیِ مازندران و علویان کارکیاییِ گیلان تداوم حیات سیاسی آنها در دوره تیموریان و ترکمانان بود، با وجود آنکه فرمانروایانی چون امیرتیمور و شاهرخ و حسن بیک و جهانشاه ترکمان حکومت‌های پر نفوذ در داخل قلمرو خود را به سختی تحمل می‌کردند. غیر از این باید توجه داشت که این هر دو سلسله تا میانه دولت صفویان دوام یافتند. آخرین فرمانروای علوی گیلان، خان احمد‌خان گیلانی، خود دعوی پادشاهی بر ایران داشت.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اهمیت حکومت علویان مرعشیِ مازندران و علویان کارکیاییِ گیلان تداوم حیات سیاسی آنها در دوره تیموریان و ترکمانان بود، با وجود آنکه فرمانروایانی چون امیرتیمور و شاهرخ و حسن بیک و جهانشاه ترکمان حکومت‌های پر نفوذ در داخل قلمرو خود را به سختی تحمل می‌کردند. غیر از این باید توجه داشت که این هر دو سلسله تا میانه دولت صفویان دوام یافتند. آخرین فرمانروای علوی گیلان، خان احمد‌خان گیلانی، خود دعوی پادشاهی بر ایران داشت.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در فصل نخست کتاب نخستین دورۀ فرمانروایی علویان ذیل دو بخش زیدیان در طبرستان و گرگان و علویان دیلمستان و شرق گیلان بررسی شده است. فصل دوم کتاب اختصاص به بررسی زیدیان در مازندران و گیلان دارد که ذیل دو بخش مرعشیان و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کارکیاییان </del>انجام شده است. در بخش ضمایم کتاب چهار گزارش کهن دربارۀ سادات شمال ایران آورده شده است.&lt;ref&gt; [https://literaturelib.com/books/6208 ر.ک: پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در فصل نخست کتاب نخستین دورۀ فرمانروایی علویان ذیل دو بخش زیدیان در طبرستان و گرگان و علویان دیلمستان و شرق گیلان بررسی شده است. فصل دوم کتاب اختصاص به بررسی زیدیان در مازندران و گیلان دارد که ذیل دو بخش مرعشیان و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کیاییان </ins>انجام شده است. در بخش ضمایم کتاب چهار گزارش کهن دربارۀ سادات شمال ایران آورده شده است.&lt;ref&gt; [https://literaturelib.com/books/6208 ر.ک: پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-745388:rev-745389 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%B9%D9%84%D9%88%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D8%A7%D8%AA_%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=745388&oldid=prev 2024-08-03T10:26:21Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۵۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">خط ۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره =<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">‏</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره =<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">‏DSR ۶۳۳/س۳ف۴</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علویا‌ن‌ -- ایران‌ -- تا‌ریخ‌,lidsB -- Iran -- History,زیدیه‌ -- تا‌ریخ‌,aydiyahB -- History,ایران‌ -- تا‌ریخ‌ -- علویا‌ن‌، ۲۵۰ - ۳۱۶ ق‌,ranB -- History -- 829 - 468 ,Alavids,گیلان‌ -- تا‌ریخ‌,rovinceB :Iran) Gilan) -- History,ما‌زندران‌ -- تا‌ریخ‌,rovinceB :Iran) Mazandaran) -- History</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر =بنیاد موقوفات دکتر افشار با همکاری نشر سخن  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر =بنیاد موقوفات دکتر افشار با همکاری نشر سخن  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l53">خط ۵۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وابسته‌ها==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وابسته‌ها==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{وابسته‌ها}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{وابسته‌ها}}</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌شناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌شناسی]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده: تاریخ]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده: تاریخ ایران]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:سلسله‌ها، تقسیم‌بندی دوره‌ای]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:سلسله‌های پس از اسلام]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(مرداد) باقی زاده]]  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(مرداد) باقی زاده]]  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 مرداد 1403</ins>]]</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-745387:rev-745388 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%B9%D9%84%D9%88%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D8%A7%D8%AA_%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=745387&oldid=prev 2024-08-03T10:23:24Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۵۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l25">خط ۲۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''فرمانروایان علوی در صفحات شمال ایران''' تألیف سید صادق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سجادی، </del>این کتاب مشتمل است بر تبیین اسباب استیلای علویان بر صفحات شمالی ایران و موقعیت خاندان‌های محلی در برابر آنها و بررسی تحولات سیاسی و اجتماعی آن قسمت از ایران و البته نقش‌های فرهنگی علویان زیدی که سپس به شیعیان اثنی‌عشری تبدیل شدند و تا عصر شاه عباس اول صفوی دوام یافتند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''فرمانروایان علوی در صفحات شمال ایران''' تألیف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سجادی، سید محمدصادق|</ins>سید صادق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سجادی]]، </ins>این کتاب مشتمل است بر تبیین اسباب استیلای علویان بر صفحات شمالی ایران و موقعیت خاندان‌های محلی در برابر آنها و بررسی تحولات سیاسی و اجتماعی آن قسمت از ایران و البته نقش‌های فرهنگی علویان زیدی که سپس به شیعیان اثنی‌عشری تبدیل شدند و تا عصر شاه عباس اول صفوی دوام یافتند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منابع تاریخی صرف دربارۀ حکومت‌های علوی ایران را باید به سه دستۀ اصلی تواریخ محلی، تواریخ دودمانی و تواریخ عمومی و نیز تک‌نگاری‌هایی دربارۀ برخی حوادث یا احوال علویان تقسیم کرد که ارتباطی غیرمستقیم با ظهور و تأسیس حکومت علویان در ایران دارند. هر یک از مصادیق این دسته‌ها در دوره‌های زمانی خود با توجه به حکومت طولانی علویان از اهمیت و اعتبار برخوردارند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منابع تاریخی صرف دربارۀ حکومت‌های علوی ایران را باید به سه دستۀ اصلی تواریخ محلی، تواریخ دودمانی و تواریخ عمومی و نیز تک‌نگاری‌هایی دربارۀ برخی حوادث یا احوال علویان تقسیم کرد که ارتباطی غیرمستقیم با ظهور و تأسیس حکومت علویان در ایران دارند. هر یک از مصادیق این دسته‌ها در دوره‌های زمانی خود با توجه به حکومت طولانی علویان از اهمیت و اعتبار برخوردارند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در فهرست تک‌نگاری‌ها نخست باید به کتاب «اخبار فخ» نوشتۀ احمد بن سهل رازی در قرن چهارم هجری اشاره کرد که خود از زیدیان بود و کتاب او دربارۀ پناه‌بردن یحیی بن عبدالله بن حسن به طبرستان و استقبال جستان از او، از قدیمی‌ترین منابع زیدی است. سپس باید به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«عمدة الطالب» </del>نوشتۀ جمال‌الدین احمد بن علمی معروف به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن‌عنبۀ </del>اصغر اشاره کرد که به احتمال زیاد زیدی‌مذهب بود و این اثر او دربارۀ احوال و سوانح ایام بعضی از امامان زیدی در عراق و شمال ایران منبعی معتبر است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در فهرست تک‌نگاری‌ها نخست باید به کتاب «اخبار فخ» نوشتۀ احمد بن سهل رازی در قرن چهارم هجری اشاره کرد که خود از زیدیان بود و کتاب او دربارۀ پناه‌بردن یحیی بن عبدالله بن حسن به طبرستان و استقبال جستان از او، از قدیمی‌ترین منابع زیدی است. سپس باید به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[عمدة الطالب في أنساب آل أبي‌طالب|عمدة الطالب]]» </ins>نوشتۀ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن عنبه، سید احمد بن علی|</ins>جمال‌الدین احمد بن علمی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>معروف به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن عنبه، سید احمد بن علی|ابن‌ عنبۀ </ins>اصغر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>اشاره کرد که به احتمال زیاد زیدی‌مذهب بود و این اثر او دربارۀ احوال و سوانح ایام بعضی از امامان زیدی در عراق و شمال ایران منبعی معتبر است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در فهرست تواریخ محلی و دودمان «تاریخ جرجان» حمزة بن یوسف السهمی الجرجانی کتابی مهم دربارۀ رجال نامدار آن سرزمین است که دربارۀ زیدیان هم چند نکتۀ قابل توجه است. یکی ازبرجسته‌ترین تواریخ محلی که مشتمل بر اطلاعات دست‌اول دربارۀ خاندان‌های حاکم بر شمال ایران است، «تاریخ طبرستان» به قلم محمد بن حسن بن اسفندیار است که متأسفانه همۀ این کتاب باقی نمانده است. فصلی ممتع از این کتاب به تاریخ زیدیان ایران از ماجرای ورود حسن زید به آمل و تأسیس حکومت تا امامت پسران ناصر کبیر اختصاص دارد. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«تاریخ رویان» </del>اثر ملا اولیاءالله <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آملی، «تاریخ سیستان»، «التدوین </del>فی اخبار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قزوین» </del>نوشتۀ عبدالکریم بن محمد رافعی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قزوینی، «تاریخ </del>طبرستان و رویان و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مازندران» </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«تاریخ </del>گیلان و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیلمستان» </del>هر دو از ظهیرالدین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرعشی، «تاریخ گیلان» </del>ملا عبدالفتاح فومنی گیلانی و .... از دیگر منابع مهم تحقیق دربارۀ زیدیان شمال ایران است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در فهرست تواریخ محلی و دودمان «تاریخ جرجان» حمزة بن یوسف السهمی الجرجانی کتابی مهم دربارۀ رجال نامدار آن سرزمین است که دربارۀ زیدیان هم چند نکتۀ قابل توجه است. یکی ازبرجسته‌ترین تواریخ محلی که مشتمل بر اطلاعات دست‌اول دربارۀ خاندان‌های حاکم بر شمال ایران است، «تاریخ طبرستان» به قلم محمد بن حسن بن اسفندیار است که متأسفانه همۀ این کتاب باقی نمانده است. فصلی ممتع از این کتاب به تاریخ زیدیان ایران از ماجرای ورود حسن زید به آمل و تأسیس حکومت تا امامت پسران ناصر کبیر اختصاص دارد. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[تاریخ رویان]]» </ins>اثر ملا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اولیاء‌الله، محمد بن حسن|</ins>اولیاءالله <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آملی]]، «[[تاریخ سیستان]]»، «[[التدوین </ins>فی اخبار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قزوین]]» </ins>نوشتۀ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رافعی قزوینی، عبدالکریم بن محمد|</ins>عبدالکریم بن محمد رافعی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قزوینی]]، «[[تاریخ </ins>طبرستان و رویان و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مازندران]]» </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[تاریخ </ins>گیلان و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیلمستان]]» </ins>هر دو از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مرعشی، سید </ins>ظهیرالدین<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|ظهیرالدین مرعشی]]، «[[تاریخ گیلان]]» </ins>ملا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[فومنی، عبدالفتاح|</ins>عبدالفتاح فومنی گیلانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و .... از دیگر منابع مهم تحقیق دربارۀ زیدیان شمال ایران است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حکومت‌های علوی یا سادات بیش از هفت قرن به تفاریق بر پهنه‌ای بزرگ از سرزمین‌های شمالی ایران فرمان راندند و در سیاست، مذهب، روابط اجتماعی و فرهنگ عامه تأثیرات عمیقی از خود بر جای نهادند. این کتاب مشتمل است بر تبیین اسباب استیلای علویان بر صفحات شمالی ایران و موقعیت خاندان‌های محلی در برابر آنها و بررسی تحولات سیاسی و اجتماعی آن قسمت از ایران و البته نقش‌های فرهنگی علویان زیدی که سپس به شیعیان اثنی‌عشری تبدیل شدند و تا عصر شاه عباس اول صفوی دوام یافتند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حکومت‌های علوی یا سادات بیش از هفت قرن به تفاریق بر پهنه‌ای بزرگ از سرزمین‌های شمالی ایران فرمان راندند و در سیاست، مذهب، روابط اجتماعی و فرهنگ عامه تأثیرات عمیقی از خود بر جای نهادند. این کتاب مشتمل است بر تبیین اسباب استیلای علویان بر صفحات شمالی ایران و موقعیت خاندان‌های محلی در برابر آنها و بررسی تحولات سیاسی و اجتماعی آن قسمت از ایران و البته نقش‌های فرهنگی علویان زیدی که سپس به شیعیان اثنی‌عشری تبدیل شدند و تا عصر شاه عباس اول صفوی دوام یافتند.</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-745378:rev-745387 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%B9%D9%84%D9%88%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D8%A7%D8%AA_%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=745378&oldid=prev 2024-08-03T10:01:26Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۳۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l5">خط ۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|پدیدآورندگان  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|پدیدآورندگان  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآوران =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآوران =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[سجادی، سید <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صادق</del>]] (نویسنده)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[سجادی، سید <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمدصادق</ins>]] (نویسنده)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان =</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-743146:rev-745378 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%B9%D9%84%D9%88%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D8%A7%D8%AA_%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=743146&oldid=prev 2024-07-28T06:45:19Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NURفرمانروایان علوی در صفحات شمال ایرانJ1.jpg | عنوان =فرمانروایان علوی در صفحات شمال ایران | عنوان‌های دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/w/index.php?title=%D8%B3%D8%AC%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%8C_%D8%B3%DB%8C%D8%AF_%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D9%82&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="سجادی، سید صادق (صفحه وجود ندارد)">سجادی، سید صادق</a> (نویسنده) |زبان | زبان = | کد کنگره =‏ | موضوع = |ناشر | ناشر =بنیاد...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NURفرمانروایان علوی در صفحات شمال ایرانJ1.jpg<br /> | عنوان =فرمانروایان علوی در صفحات شمال ایران<br /> | عنوان‌های دیگر =<br /> |پدیدآورندگان <br /> | پدیدآوران = <br /> [[سجادی، سید صادق]] (نویسنده)<br /> |زبان <br /> | زبان =<br /> | کد کنگره =‏<br /> | موضوع =<br /> |ناشر <br /> | ناشر =بنیاد موقوفات دکتر افشار با همکاری نشر سخن <br /> | مکان نشر =تهران<br /> | سال نشر =1401 <br /> <br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE.....AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ =<br /> | شابک =0ـ55ـ7706ـ622ـ978<br /> | تعداد جلد =<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور =<br /> | کتابخوان همراه نور =<br /> | کد پدیدآور =<br /> | پس از =<br /> | پیش از =<br /> }}<br /> '''فرمانروایان علوی در صفحات شمال ایران''' تألیف سید صادق سجادی، این کتاب مشتمل است بر تبیین اسباب استیلای علویان بر صفحات شمالی ایران و موقعیت خاندان‌های محلی در برابر آنها و بررسی تحولات سیاسی و اجتماعی آن قسمت از ایران و البته نقش‌های فرهنگی علویان زیدی که سپس به شیعیان اثنی‌عشری تبدیل شدند و تا عصر شاه عباس اول صفوی دوام یافتند.<br /> <br /> ==گزارش کتاب==<br /> منابع تاریخی صرف دربارۀ حکومت‌های علوی ایران را باید به سه دستۀ اصلی تواریخ محلی، تواریخ دودمانی و تواریخ عمومی و نیز تک‌نگاری‌هایی دربارۀ برخی حوادث یا احوال علویان تقسیم کرد که ارتباطی غیرمستقیم با ظهور و تأسیس حکومت علویان در ایران دارند. هر یک از مصادیق این دسته‌ها در دوره‌های زمانی خود با توجه به حکومت طولانی علویان از اهمیت و اعتبار برخوردارند.<br /> <br /> در فهرست تک‌نگاری‌ها نخست باید به کتاب «اخبار فخ» نوشتۀ احمد بن سهل رازی در قرن چهارم هجری اشاره کرد که خود از زیدیان بود و کتاب او دربارۀ پناه‌بردن یحیی بن عبدالله بن حسن به طبرستان و استقبال جستان از او، از قدیمی‌ترین منابع زیدی است. سپس باید به «عمدة الطالب» نوشتۀ جمال‌الدین احمد بن علمی معروف به ابن‌عنبۀ اصغر اشاره کرد که به احتمال زیاد زیدی‌مذهب بود و این اثر او دربارۀ احوال و سوانح ایام بعضی از امامان زیدی در عراق و شمال ایران منبعی معتبر است.<br /> <br /> در فهرست تواریخ محلی و دودمان «تاریخ جرجان» حمزة بن یوسف السهمی الجرجانی کتابی مهم دربارۀ رجال نامدار آن سرزمین است که دربارۀ زیدیان هم چند نکتۀ قابل توجه است. یکی ازبرجسته‌ترین تواریخ محلی که مشتمل بر اطلاعات دست‌اول دربارۀ خاندان‌های حاکم بر شمال ایران است، «تاریخ طبرستان» به قلم محمد بن حسن بن اسفندیار است که متأسفانه همۀ این کتاب باقی نمانده است. فصلی ممتع از این کتاب به تاریخ زیدیان ایران از ماجرای ورود حسن زید به آمل و تأسیس حکومت تا امامت پسران ناصر کبیر اختصاص دارد. «تاریخ رویان» اثر ملا اولیاءالله آملی، «تاریخ سیستان»، «التدوین فی اخبار قزوین» نوشتۀ عبدالکریم بن محمد رافعی قزوینی، «تاریخ طبرستان و رویان و مازندران» و «تاریخ گیلان و دیلمستان» هر دو از ظهیرالدین مرعشی، «تاریخ گیلان» ملا عبدالفتاح فومنی گیلانی و .... از دیگر منابع مهم تحقیق دربارۀ زیدیان شمال ایران است.<br /> <br /> حکومت‌های علوی یا سادات بیش از هفت قرن به تفاریق بر پهنه‌ای بزرگ از سرزمین‌های شمالی ایران فرمان راندند و در سیاست، مذهب، روابط اجتماعی و فرهنگ عامه تأثیرات عمیقی از خود بر جای نهادند. این کتاب مشتمل است بر تبیین اسباب استیلای علویان بر صفحات شمالی ایران و موقعیت خاندان‌های محلی در برابر آنها و بررسی تحولات سیاسی و اجتماعی آن قسمت از ایران و البته نقش‌های فرهنگی علویان زیدی که سپس به شیعیان اثنی‌عشری تبدیل شدند و تا عصر شاه عباس اول صفوی دوام یافتند.<br /> <br /> هدف از این تحقیق اولاً این است که علویان اعم از زیدی و امامی، برخلاف آنچه عموماً تصور می‌شود، در نقاطی از قلمرو اسلام (مثلاً بر شمال آفریقا و یمن)، مخصوصاً بر قسمتی از ایران فرمان رانده‌اند و ثانیاً روشن گردانیدن بسیاری از فراز‌و‌نشیب‌ها و گوشه‌های تاریک این فرمانروایی‌ها برای اهل تحقیق بوده است؛ به آن سبب که آنچه در این موضوع در منابع قدیم و جدید آمده است، غالباً پراکنده و نامنسجم و متناقض است و تصویری روشن از انساب و شاخه‌ها و شخصیت سیاسی و اجتماعی فرمانروایان علوی ایجاد نمی‌کند.<br /> <br /> نخستین دوره فرمانروایی علویان یعنی تأسیس حکومت به دست حسن زید و استقرار آن توسط جانشینانش هرگز به‌آسانی شکل نگرفت. در این کتاب نشان داده شده است که چگونه کارگزاران خلافت عباسی، به‌ویژه طاهریانِ متأخر از راه خراسان به گرگان و قسمتی از طبرستان راه یافتند و مردم بومی آن نقاط که در قرن سوم و چهارم، به‌ویژه در کوهستان البرز هنور بر دین زردشتی بودند، در جامعه سلسله‌های محلی و به تقریب نیرومند چون باوندیان و پادوسپانیان و .... با آنها در می‌آویختند. به عبارت دیگر صفحات شمال ایران که محصور در «ثغور» یعنی مرزهای اسلام و کفر بود، کارگزاران خلافت را نمی‌پذیرفت و این وضع، محیط سیاسی و اجتماعی آن ولایات را برای دعوت و استیلای علویان زیدی که خود از مخالفان سرسخت خلفای عباسی بودند، هموار می‌کرد.<br /> <br /> اهمیت حکومت علویان مرعشیِ مازندران و علویان کارکیاییِ گیلان تداوم حیات سیاسی آنها در دوره تیموریان و ترکمانان بود، با وجود آنکه فرمانروایانی چون امیرتیمور و شاهرخ و حسن بیک و جهانشاه ترکمان حکومت‌های پر نفوذ در داخل قلمرو خود را به سختی تحمل می‌کردند. غیر از این باید توجه داشت که این هر دو سلسله تا میانه دولت صفویان دوام یافتند. آخرین فرمانروای علوی گیلان، خان احمد‌خان گیلانی، خود دعوی پادشاهی بر ایران داشت.<br /> <br /> در فصل نخست کتاب نخستین دورۀ فرمانروایی علویان ذیل دو بخش زیدیان در طبرستان و گرگان و علویان دیلمستان و شرق گیلان بررسی شده است. فصل دوم کتاب اختصاص به بررسی زیدیان در مازندران و گیلان دارد که ذیل دو بخش مرعشیان و کارکیاییان انجام شده است. در بخش ضمایم کتاب چهار گزارش کهن دربارۀ سادات شمال ایران آورده شده است.&lt;ref&gt; [https://literaturelib.com/books/6208 ر.ک: پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> <br /> ==پانويس ==<br /> &lt;references /&gt;<br /> <br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات<br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> [[رده:مقالات(مرداد) باقی زاده]] <br /> [[رده:مقالات بازبینی نشده2]]</div>

Hbaghizadeh