فردوسی، ابوالقاسم - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Hbaghizadeh در ‏۱۳ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۵۳

2026-02-13T08:53:29Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۲۳
خط ۱:		خط ۱:

	{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه		{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه
	\| عنوان = ~~حکیم~~ ابوالقاسم فردوسی		\| عنوان = ابوالقاسم فردوسی
	\| تصویر = NUR2092.jpg		\| تصویر = NUR2092.jpg
	\| اندازه تصویر =		\| اندازه تصویر =
	\| توضیح تصویر =		\| توضیح تصویر =
	~~\|سرشناسی~~ =		\| نام کامل = ابوالقاسم حسن بن علی طوسی
	\|نام کامل = ابوالقاسم حسن بن علی طوسی		\| نام‌های دیگر =
	\|نام‌های دیگر =		\| لقب = حکیم
			\| تخلص = فردوسی
	\|لقب =		\| نسب =
	\|~~نسب~~ =		\| نام پدر = علی
	\|~~تخلص~~ = ~~فردوسی~~		\| ولادت = ۳۲۹ قمری
	\|نام پدر = علی		\| محل تولد = روستای پاژ، طابران (طوس)
	\|ولادت = ~~329ق~~		\| کشور تولد = ایران
	\|محل تولد = روستای پاژ، ~~طایران~~		\| محل زندگی = طوس، غزنین
	\|کشور تولد = ایران		\| رحلت = ۴۱۱ قمری
	\|رحلت = ~~411ق~~		\| شهادت =
	\|شهادت =		\| مدفن = طوس، آرامگاه فردوسی
	\|مدفن = ~~طوس~~		\| طول عمر = ۸۲ سال
	\|نام همسر =		\| نام همسر =
	\|فرزندان =		\| فرزندان = یک پسر (درگذشته به‌هنگام جوانی)، یک دختر
	\|~~خویشاوند سرشناس~~ =		\| خویشاوندان =
	\|دین = اسلام		\| دین = اسلام
	\|مذهب = شیعه		\| مذهب = شیعه (با گرایش‌های معتزلی)
	\|پیشه = ~~دهقان~~		\| پیشه = دهقان، شاعر
	\|درجه علمی =		\| درجه علمی =
	\|دانشگاه =		\| دانشگاه =
	\|~~علایق پژوهشی~~ =		\| حوزه =
	\|~~کد پدیدآور~~ =		\| علایق پژوهشی = تاریخ و فرهنگ ایران باستان، حماسه‌سرایی
	\|منصب =		\| منصب =
	\|پس از =		\| پس از =
	\|پیش از =		\| پیش از =
	\|اساتید =		\| اساتید =
	\|شاگردان =		\| مشایخ =
	\|اجازه اجتهاد از =		\| معاصرین = سلطان محمود غزنوی، ابوالفضل بلعمی
	\|آثار = [[شاهنامه فردوسی (نشر قطره)\|شاهنامه فردوسی]]~~{{سخ}}شاهنامه،~~ قصه یوسف و زلیخا		\| شاگردان =
	\|سبک نوشتاری = ~~حماسی~~		\| اجازه اجتهاد از =
	\|وبگاه ~~رسمی~~ =		\| آثار = {{فهرست جعبه عمودی \| [[شاهنامه فردوسی (نشر قطره)\|شاهنامه فردوسی]] \| قصه یوسف و زلیخا}}
	\|امضا =		\| سبک نوشتاری = حماسی، خراسانی
	\| ~~data-type~~=~~"authorCode" \|~~AUTHORCODE2092AUTHORCODE		\| وبگاه =
			\| امضا =
			\| کد مؤلف = AUTHORCODE2092AUTHORCODE
	}}		}}

	'''ابوالقاسم حسن بن علی طوسی''' (~~329~~-~~411ق~~)، ~~شاعر، حماسه سرای~~ بزرگ ~~ایرانی، سراینده‌ی [[شاهنامه فردوسی (نشر قطره)\|شاهنامه]]~~ یکی از بزرگترین شاهکارهای حماسی ادبیات جهان		'''ابوالقاسم حسن بن علی طوسی''' (۳۲۹-۴۱۱ق)، متخلص به فردوسی، شاعر حماسه‌سرای بزرگ ایرانی و سراینده شاهنامه، یکی از بزرگترین شاهکارهای حماسی ادبیات جهان است. وی در روستای پاژ از توابع طابران طوس در خانواده‌ای دهقان و ایرانی‌نژاد دیده به جهان گشود. دهقانان در عصر سامانی طبقه‌ای نجیب‌زاده و حافظ سنن و فرهنگ باستانی ایران بودند و فردوسی در پرتو رفاه نسبی خانوادگی و آموزگاران شایسته، با ادب فارسی و عربی، تاریخ ایران باستان و حتی فلسفه یونانی آشنا شد. او سرایش شاهنامه را حدود سال ۳۶۷ق آغاز کرد و سی و پنج سال از عمر خود را صرف تکمیل این اثر سترگ نمود. فردوسی در اواخر عمر برای بهره‌مندی از حمایت سلطان محمود غزنوی، شاهنامه را به نام او کرد، اما به‌دلیل شیعه بودن و نیز حسادت بدخواهان، از پاداش شایسته محروم ماند و در فقر و تنگدستی در ۴۱۱ق در زادگاه خود درگذشت. پیکر او را در باغ شخصی‌اش در دروازه رزان طوس به خاک سپردند که امروزه آرامگاه باشکوهش زیارتگاه دوستداران فرهنگ و ادب فارسی است. از فردوسی جز شاهنامه، منظومه «یوسف و زلیخا» نیز بر جای مانده که انتساب آن به او مورد تردید برخی محققان است. فردوسی نه تنها احیاگر زبان فارسی، بلکه نگهبان هویت و خاطره تاریخی ایرانیان در سده‌های پس از حمله عرب به شمار می‌رود.

	== ولادت ==		== ولادت ==

Hbaghizadeh: /* وابسته‌ها */

2026-01-25T08:41:29Z

وابسته‌ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۱۱
خط ۱۰۲:		خط ۱۰۲:

	[[شاهنامه (با تصحیح خالقی مطلق)]]		[[شاهنامه (با تصحیح خالقی مطلق)]]

			[[شاهنامه فردوسی: شرح یکایک ابيات و عبارات، اصطلاحات]]

	[[رده:زندگی‌نامه]]		[[رده:زندگی‌نامه]]

Hbaghizadeh: /* وابسته‌ها */

2025-08-24T14:26:43Z

وابسته‌ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۵۶
خط ۱۰۰:		خط ۱۰۰:

	[[شاهنامه فردوسی (نشر قطره)]]		[[شاهنامه فردوسی (نشر قطره)]]

			[[شاهنامه (با تصحیح خالقی مطلق)]]

	[[رده:زندگی‌نامه]]		[[رده:زندگی‌نامه]]

Mkheradmand110: شاهنامه فردوسی

2025-05-26T05:09:05Z

شاهنامه فردوسی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۳۹
خط ۳۵:		خط ۳۵:
	\|شاگردان =		\|شاگردان =
	\|اجازه اجتهاد از =		\|اجازه اجتهاد از =
	\|آثار = شاهنامه، قصه یوسف و زلیخا		\|آثار = [[شاهنامه فردوسی (نشر قطره)\|شاهنامه فردوسی]]{{سخ}}شاهنامه، قصه یوسف و زلیخا
	\|سبک نوشتاری = حماسی		\|سبک نوشتاری = حماسی
	\|وبگاه رسمی =		\|وبگاه رسمی =

Mkheradmand110: added Category:شاعران using HotCat

2025-05-26T04:59:08Z

added Category:شاعران using HotCat

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۲۹
خط ۱۰۴:		خط ۱۰۴:
	[[رده:خرداد (1401)]]		[[رده:خرداد (1401)]]
	[[رده:مقالات تکمیلی بلند (خرداد-باقی‌زاده)]]		[[رده:مقالات تکمیلی بلند (خرداد-باقی‌زاده)]]
			[[رده:شاعران]]

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - ' .' به '.'

2023-06-17T05:12:58Z

جایگزینی متن - ' .' به '.'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۴۲
خط ۵۱:		خط ۵۱:
	اسم پدرش در برخی روایات علی و در بعضی اسحاق بن شرفشاه و در برخی دیگر احمد بن فرخ ضبط شده است.<ref>ر.ک: همان، ص114</ref>		اسم پدرش در برخی روایات علی و در بعضی اسحاق بن شرفشاه و در برخی دیگر احمد بن فرخ ضبط شده است.<ref>ر.ک: همان، ص114</ref>

	شاعر بزرگ در روستای پاژ چشم به جهان گشود. پاژ را در متون قدیم به صورت «باز» می‌نوشتند، بعدها به صورت معرب آن فاز درآمد. نظامی عروضی که قدیم‌ترین واقعه نویس زندگی فردوسی است و صدسالی بعد از او خاک پاکش را زیارت کرده می‌گوید: «استاد ابوالقاسم فردوسی از دهاقین طوس بود، از دیهی که آن دیه را باز خوانند. و از ناحیت طبران است . بزرگ دیهی است، و از وی هزار مرد بیرون آید. فردوسی در آن دیه شوکتی تمام داشت، چنانکه به دخل آن ضیاع از امثال خود بی‌نیاز بود....».<ref>ر.ک: هزاره فردوسی، ص 115</ref><ref>ر.ک: ریاحی، محمدامین، ص68</ref>		شاعر بزرگ در روستای پاژ چشم به جهان گشود. پاژ را در متون قدیم به صورت «باز» می‌نوشتند، بعدها به صورت معرب آن فاز درآمد. نظامی عروضی که قدیم‌ترین واقعه نویس زندگی فردوسی است و صدسالی بعد از او خاک پاکش را زیارت کرده می‌گوید: «استاد ابوالقاسم فردوسی از دهاقین طوس بود، از دیهی که آن دیه را باز خوانند. و از ناحیت طبران است. بزرگ دیهی است، و از وی هزار مرد بیرون آید. فردوسی در آن دیه شوکتی تمام داشت، چنانکه به دخل آن ضیاع از امثال خود بی‌نیاز بود....».<ref>ر.ک: هزاره فردوسی، ص 115</ref><ref>ر.ک: ریاحی، محمدامین، ص68</ref>

	روستای پاژ در دو فرسنگی شرق طابران (طوس) و 15 کیلومتری شمال شهر مشهد مرکز دهستان تبادکان است و در پانصدمتری آن تپه‌گونه‌ایست که مردم محل آن را «قلعه کهنه‌ی پاژ» می‌خوانند.<ref>ر.ک: همان، ص68</ref>		روستای پاژ در دو فرسنگی شرق طابران (طوس) و 15 کیلومتری شمال شهر مشهد مرکز دهستان تبادکان است و در پانصدمتری آن تپه‌گونه‌ایست که مردم محل آن را «قلعه کهنه‌ی پاژ» می‌خوانند.<ref>ر.ک: همان، ص68</ref>
خط ۶۶:		خط ۶۶:
	فروزانفر گفته است که فردوسی با دیوانهای عربی هم انس داشته و در علوم عربیت استادی توانا بوده است.		فروزانفر گفته است که فردوسی با دیوانهای عربی هم انس داشته و در علوم عربیت استادی توانا بوده است.

	بعدها با کلام و منطق و فلسفه یونانی نیز آشنایی یافت . آشنایی او با فلسفه یونانی از جای جای شاهنامه مخصوصا از دیباچه آن بر می‌آید. اعتقاد او به معتزله و تهمت قرمطی بودن که به او زده‌اند، با همین نکته ارتباط دارد.<ref>ر.ک: همان، ص74</ref>		بعدها با کلام و منطق و فلسفه یونانی نیز آشنایی یافت. آشنایی او با فلسفه یونانی از جای جای شاهنامه مخصوصا از دیباچه آن بر می‌آید. اعتقاد او به معتزله و تهمت قرمطی بودن که به او زده‌اند، با همین نکته ارتباط دارد.<ref>ر.ک: همان، ص74</ref>

	شاهنامه‌ی فردوسی یادگار فضای فکری آزادی است که روزگار اوج دانش و فضل در ایران بود. شاهنامه در سرفصل یک تحول فکری و فرهنگی در ایران، و پایان یک عصر و آغاز عصر دیگری پدید آمده است، در خراسان عصر سامانی که فارغ از تسلط فقیهان دستگاه خلافت بود. در سالهایی که در بغداد حسین منصور حلاج را به دار می‌کشیدند و پیکرش را می‌سوزانیدند در پرتو بیداری و خردورزی و آزاد اندیشی، حکیمانی چون بیرونی و فارابی و رازی و ابن سینا ظهور می‌کردند. اما در آخرین سالهای حیات فردوسی با قدرت یافتن محمود فضای خراسان هم رنگ بغداد را گرفت. از آن به بعد بود که سیاست آمیخته به تعصب و جهالت سلجوقی - عباسی تعقل و فکر را در این سرزمین ریشه کن کرد.<ref>ر.ک: همان، ص75</ref>		شاهنامه‌ی فردوسی یادگار فضای فکری آزادی است که روزگار اوج دانش و فضل در ایران بود. شاهنامه در سرفصل یک تحول فکری و فرهنگی در ایران، و پایان یک عصر و آغاز عصر دیگری پدید آمده است، در خراسان عصر سامانی که فارغ از تسلط فقیهان دستگاه خلافت بود. در سالهایی که در بغداد حسین منصور حلاج را به دار می‌کشیدند و پیکرش را می‌سوزانیدند در پرتو بیداری و خردورزی و آزاد اندیشی، حکیمانی چون بیرونی و فارابی و رازی و ابن سینا ظهور می‌کردند. اما در آخرین سالهای حیات فردوسی با قدرت یافتن محمود فضای خراسان هم رنگ بغداد را گرفت. از آن به بعد بود که سیاست آمیخته به تعصب و جهالت سلجوقی - عباسی تعقل و فکر را در این سرزمین ریشه کن کرد.<ref>ر.ک: همان، ص75</ref>

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - 'میکند' به 'می‌کند'

2023-06-02T10:49:18Z

جایگزینی متن - 'میکند' به 'می‌کند'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۱۹
خط ۵۷:		خط ۵۷:
	درباره زمان تولد فردوسی هیچ روایتی در دست نیست و فقط از روی سن او در موقع ختم شاهنامه به حساب می‌شود سال تولد او را به دست آورد و آن اشاره‌ای است که شاعر به تقارن 58 سالگی خویش با جلوس سلطان محمود غزنوی دارد، یعنی سال 387. در این صورت تردیدی نمی‌ماند که شاعر باید در 329ق به دنیا آمده باشد که همان سال وفات رودکی است.<ref>ر.ک: زرین کوب، عبدالحسین، ص70</ref> <ref>ر.ک: ریاحی، محمدامین، ص67</ref>		درباره زمان تولد فردوسی هیچ روایتی در دست نیست و فقط از روی سن او در موقع ختم شاهنامه به حساب می‌شود سال تولد او را به دست آورد و آن اشاره‌ای است که شاعر به تقارن 58 سالگی خویش با جلوس سلطان محمود غزنوی دارد، یعنی سال 387. در این صورت تردیدی نمی‌ماند که شاعر باید در 329ق به دنیا آمده باشد که همان سال وفات رودکی است.<ref>ر.ک: زرین کوب، عبدالحسین، ص70</ref> <ref>ر.ک: ریاحی، محمدامین، ص67</ref>

	فردوسی دهقان و دهقان‌زاده بود و عایدات کافی داشته و به قول نظامی عروضی «در آن دیه شوکتی تمام داشت چنانکه بدخل آن ضیاع از امثال خود بی‌نیاز بود» و خود فردوسی نیز به رفاه حال خود در جوانی اشاره ~~میکند~~ و هم به فقر و تنگدستی که بعدها دچار آن شده بود.<ref>ر.ک: هزاره فردوسی، ص116</ref>		فردوسی دهقان و دهقان‌زاده بود و عایدات کافی داشته و به قول نظامی عروضی «در آن دیه شوکتی تمام داشت چنانکه بدخل آن ضیاع از امثال خود بی‌نیاز بود» و خود فردوسی نیز به رفاه حال خود در جوانی اشاره می‌کند و هم به فقر و تنگدستی که بعدها دچار آن شده بود.<ref>ر.ک: هزاره فردوسی، ص116</ref>

	== تحصیلات ==		== تحصیلات ==

A-esmaili: جایگزینی متن - ' ' به ' '

2022-12-15T08:18:15Z

جایگزینی متن - ' ' به ' '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۴۸
خط ۷:		خط ۷:
	\|سرشناسی =		\|سرشناسی =
	\|نام کامل = ابوالقاسم حسن بن علی طوسی		\|نام کامل = ابوالقاسم حسن بن علی طوسی
	\|نام‌های دیگر =		\|نام‌های دیگر =

	\|لقب =		\|لقب =
	\|نسب =		\|نسب =
	\|تخلص = فردوسی		\|تخلص = فردوسی
	\|نام پدر = علی		\|نام پدر = علی
	\|ولادت = 329ق		\|ولادت = 329ق
	\|محل تولد = روستای پاژ، طایران		\|محل تولد = روستای پاژ، طایران
	\|کشور تولد = ایران		\|کشور تولد = ایران
	\|رحلت = 411ق		\|رحلت = 411ق
	\|شهادت =		\|شهادت =
	\|مدفن = طوس		\|مدفن = طوس
	\|نام همسر =		\|نام همسر =
	\|فرزندان =		\|فرزندان =
	\|خویشاوند سرشناس =		\|خویشاوند سرشناس =
	\|دین = اسلام		\|دین = اسلام
	\|مذهب = شیعه		\|مذهب = شیعه
	\|پیشه = دهقان		\|پیشه = دهقان
	\|درجه علمی =		\|درجه علمی =
	\|دانشگاه =		\|دانشگاه =
	\|علایق پژوهشی =		\|علایق پژوهشی =
	\|کد پدیدآور =		\|کد پدیدآور =
	\|منصب =		\|منصب =
	\|پس از =		\|پس از =
	\|پیش از =		\|پیش از =
	\|اساتید =		\|اساتید =
	\|شاگردان =		\|شاگردان =
	\|اجازه اجتهاد از =		\|اجازه اجتهاد از =
	\|آثار = شاهنامه، قصه یوسف و زلیخا		\|آثار = شاهنامه، قصه یوسف و زلیخا
	\|سبک نوشتاری = حماسی		\|سبک نوشتاری = حماسی
	\|وبگاه رسمی =		\|وبگاه رسمی =
	\|امضا =		\|امضا =
	\| data-type="authorCode" \|AUTHORCODE2092AUTHORCODE		\| data-type="authorCode" \|AUTHORCODE2092AUTHORCODE
	}}		}}

A-esmaili: جایگزینی متن - ' ' به ' '

2022-12-15T07:32:52Z

جایگزینی متن - ' ' به ' '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۰۲
خط ۱:		خط ۱:

	{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه		{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه
	\| عنوان = حکیم ابوالقاسم فردوسی		\| عنوان = حکیم ابوالقاسم فردوسی
	\| تصویر = NUR2092.jpg		\| تصویر = NUR2092.jpg
	\| اندازه تصویر =		\| اندازه تصویر =
	\| توضیح تصویر =		\| توضیح تصویر =
	\|سرشناسی =		\|سرشناسی =
	\|نام کامل = ابوالقاسم حسن بن علی طوسی		\|نام کامل = ابوالقاسم حسن بن علی طوسی
	\|نام‌های دیگر =		\|نام‌های دیگر =

	\|لقب =		\|لقب =
	\|نسب =		\|نسب =
	\|تخلص = فردوسی		\|تخلص = فردوسی
	\|نام پدر = علی		\|نام پدر = علی
	\|ولادت = 329ق		\|ولادت = 329ق
	\|محل تولد = روستای پاژ، طایران		\|محل تولد = روستای پاژ، طایران
	\|کشور تولد = ایران		\|کشور تولد = ایران
	\|رحلت = 411ق		\|رحلت = 411ق
	\|شهادت =		\|شهادت =
	\|مدفن = طوس		\|مدفن = طوس
	\|نام همسر =		\|نام همسر =
	\|فرزندان =		\|فرزندان =
	\|خویشاوند سرشناس =		\|خویشاوند سرشناس =
	\|دین = اسلام		\|دین = اسلام
	\|مذهب = شیعه		\|مذهب = شیعه
	\|پیشه = دهقان		\|پیشه = دهقان
	\|درجه علمی =		\|درجه علمی =
	\|دانشگاه =		\|دانشگاه =
	\|علایق پژوهشی =		\|علایق پژوهشی =
	\|کد پدیدآور =		\|کد پدیدآور =
	\|منصب =		\|منصب =
	\|پس از =		\|پس از =
	\|پیش از =		\|پیش از =
	\|اساتید =		\|اساتید =
	\|شاگردان =		\|شاگردان =
	\|اجازه اجتهاد از =		\|اجازه اجتهاد از =
	\|آثار = شاهنامه، قصه یوسف و زلیخا		\|آثار = شاهنامه، قصه یوسف و زلیخا
	\|سبک نوشتاری = حماسی		\|سبک نوشتاری = حماسی
	\|وبگاه رسمی =		\|وبگاه رسمی =
	\|امضا =		\|امضا =
	\| data-type="authorCode" \|AUTHORCODE2092AUTHORCODE		\| data-type="authorCode" \|AUTHORCODE2092AUTHORCODE
	}}		}}

Hbaghizadeh@noornet.net: /* وابسته‌ها */

2022-06-21T20:30:45Z

وابسته‌ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۰۰:۰۰
خط ۱۰۳:		خط ۱۰۳:
	[[رده:زندگی‌نامه]]		[[رده:زندگی‌نامه]]
	[[رده:خرداد (1401)]]		[[رده:خرداد (1401)]]
			[[رده:مقالات تکمیلی بلند (خرداد-باقی‌زاده)]]