Hbaghizadeh در ‏۱۹ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۰۰

2026-06-19T13:00:09Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۳۰
خط ۴۲:		خط ۴۲:
	}}		}}

	'''ابوالقاسم سعید بن سعید فارقی''' (متوفای ۳۹۱ق)، نحوی، ادیب و نویسنده برجسته سده چهارم هجری بود. او در نحو و زبان عربی تبحر داشت و از شاگردان علی بن عیسی ربعی و ابن خالویه به شمار می‌رفت. فارقی با تألیف آثاری چون ~~«تقسیمات~~ العوامل و ~~عللها»~~ و «[[تفسير المسائل المشکلة في أول المقتضب]]» در علم نحو، و نیز اشعاری که از او بر جای مانده، از چهره‌های شناخته‌شده ادبیات عربی در عصر خود بود. وی سرانجام در قاهره به قتل رسید.		'''ابوالقاسم سعید بن سعید فارقی''' (متوفای ۳۹۱ق)، نحوی، ادیب و نویسنده برجسته سده چهارم هجری بود. او در نحو و زبان عربی تبحر داشت و از شاگردان [[علی بن عیسی ربعی]] و [[ابن خالویه، حسین بن احمد\|ابن خالویه]] به شمار می‌رفت. فارقی با تألیف آثاری چون «[[تقسیمات العوامل و عللها]]» و «[[تفسير المسائل المشکلة في أول المقتضب]]» در علم نحو، و نیز اشعاری که از او بر جای مانده، از چهره‌های شناخته‌شده ادبیات عربی در عصر خود بود. وی سرانجام در قاهره به قتل رسید.

	==نام و نسب==		==نام و نسب==
خط ۶۹:		خط ۶۹:
	{{ب\|من آنسته البلاد لم يرم\|منها ومن أوحشته لم يقم}}		{{ب\|من آنسته البلاد لم يرم\|منها ومن أوحشته لم يقم}}
	{{ب\|ومن يبت والهموم قادحة\|في صدره بالزناد لم ينم}}		{{ب\|ومن يبت والهموم قادحة\|في صدره بالزناد لم ينم}}
	{{پایان شعر}}~~ترجمه:~~		{{پایان شعر}}

			=== ترجمه: ===
	«هر کس که آبادی‌ها او را آرامش بخشد، از آنها بیرون نمی‌رود؛ و هر کس که ویرانی‌ها او را آزار دهد، در آنجا اقامت نمی‌گزیند. و هر کس که شب را با اندوه‌هایی که در سینه‌اش چون آتش می‌جوشد به سر برد، هرگز به خواب نمی‌رود.»		«هر کس که آبادی‌ها او را آرامش بخشد، از آنها بیرون نمی‌رود؛ و هر کس که ویرانی‌ها او را آزار دهد، در آنجا اقامت نمی‌گزیند. و هر کس که شب را با اندوه‌هایی که در سینه‌اش چون آتش می‌جوشد به سر برد، هرگز به خواب نمی‌رود.»

Hbaghizadeh: صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه | عنوان = '''ابوالقاسم سعید بن سعید فارقی''' | تصویر = NUR00000.jpg | اندازه تصویر = | توضیح تصویر = | نام کامل = سعید بن سعید فارقی | نام‌های دیگر = ابوالقاسم | لقب = | تخلص = | نسب = فارقی | نام پدر = سعید | ولادت = نامشخص (پیش از ۳۵۰ق) | م...» ایجاد کرد

2026-06-19T12:57:39Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه | عنوان = '''ابوالقاسم سعید بن سعید فارقی''' | تصویر = NUR00000.jpg | اندازه تصویر = | توضیح تصویر = | نام کامل = سعید بن سعید فارقی | نام‌های دیگر = ابوالقاسم | لقب = | تخلص = | نسب = فارقی | نام پدر = سعید | ولادت = نامشخص (پیش از ۳۵۰ق) | م...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه
| عنوان = '''ابوالقاسم سعید بن سعید فارقی'''
| تصویر = NUR00000.jpg
| اندازه تصویر =
| توضیح تصویر =
| نام کامل = سعید بن سعید فارقی
| نام‌های دیگر = ابوالقاسم
| لقب =
| تخلص =
| نسب = فارقی
| نام پدر = سعید
| ولادت = نامشخص (پیش از ۳۵۰ق)
| محل تولد = فارق (شمال بین‌النهرین)
| کشور تولد =
| محل زندگی = حلب، قاهره
| رحلت = جمادی‌الاولی ۳۹۱ق (۱۰۰۱م)
| شهادت = کشته شد
| مدفن = بستان الخندق، قاهره
| طول عمر =
| نام همسر =
| فرزندان =
| خویشاوندان =
| دین = اسلام
| مذهب =
| پیشه = نحوی، ادیب، نویسنده
| درجه علمی = از برجستگان نحو و عربیت در عصر خود
| دانشگاه =
| علایق پژوهشی = نحو، ادبیات عربی
| منصب =
| پس از =
| پیش از =
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | علی بن عیسی ربعی | ابن خالویه}}
| مشایخ =
| معاصرین =
| شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی | عبدالعزیز بن محمد بن عبدویه شیرازی | حسن بن محمد خلال حافظ}}
| اجازه اجتهاد از =
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | تقسیمات العوامل و عللها في النحو | [[تفسير المسائل المشکلة في أول المقتضب]]}}
| سبک نوشتاری =
| وبگاه =
| امضا =
| کد مؤلف = AUTHORCODE101999AUTHORCODE
}}

'''ابوالقاسم سعید بن سعید فارقی''' (متوفای ۳۹۱ق)، نحوی، ادیب و نویسنده برجسته سده چهارم هجری بود. او در نحو و زبان عربی تبحر داشت و از شاگردان علی بن عیسی ربعی و ابن خالویه به شمار می‌رفت. فارقی با تألیف آثاری چون «تقسیمات العوامل و عللها» و «[[تفسير المسائل المشکلة في أول المقتضب]]» در علم نحو، و نیز اشعاری که از او بر جای مانده، از چهره‌های شناخته‌شده ادبیات عربی در عصر خود بود. وی سرانجام در قاهره به قتل رسید.

==نام و نسب==
ابوالقاسم سعید بن سعید فارقی است.<ref name="یعقوب">[https://noorlib.ir/book/view/20208?pageNumber=261 یعقوب، امیل، المعجم المفصل في اللغويين العرب، ج1، ص261]</ref> نسبت «فارقی» به منطقه «فارق» (از نواحی شمال بین‌النهرین) بازمی‌گردد.<ref name="یاقوت">[https://noorlib.ir/book/view/2495?volumeNumber=3&pageNumber=1366 یاقوت حموی، یاقوت بن عبدالله، معجم الأدباء، ج3، ص1366-1367]</ref>

==ولادت==
تاریخ دقیق ولادت او در منابع ذکر نشده است، اما با توجه به فعالیت علمی او در نیمه دوم سده چهارم هجری، احتمالاً در اوایل این سده (حدود ۳۳۰-۳۵۰ق) متولد شده است.

==تحصیلات و اساتید==
فارقی علوم ادبی و نحوی را نزد استادان برجسته عصر خود فراگرفت. از جمله اساتید او:<ref name="یاقوت" /><ref name="ابنعدیم">[https://noorlib.ir/book/view/2519?volumeNumber=9&pageNumber=394 ابن عدیم، عمر بن احمد، بغیة الطلب في تاریخ حلب، ج9، ص4301-4303]</ref>
*'''علی بن عیسی ربعی''' – که نحو را نزد او آموخت
*'''ابن خالویه''' (حسین بن احمد بن خالویه) – از او حدیث شنید

==شاگردان==
از جمله کسانی که از او روایت کرده و نزد او دانش آموخته‌اند:<ref name="صفدی">[https://noorlib.ir/book/view/11452?volumeNumber=15&pageNumber=223 صفدی، خلیل بن ایبک، الوافي بالوفيات، ج15، ص223]</ref><ref name="ابنعدیم" />
*'''عبدالعزیز بن محمد بن عبدویه شیرازی''' – که کتاب «تقسیمات العوامل» را بر او خواند
*'''حسن بن محمد خلال''' (حافظ) – که از او روایت کرده است

==ویژگی‌های علمی==
فارقی در علم نحو و زبان عربی بسیار توانا و برجسته بود.<ref name="یعقوب" /> یاقوت حموی او را «بارع در نحو و عربیت، ادیبی فاضل» توصیف کرده است.<ref name="یاقوت" />

==شعر==
از فارقی اشعاری بر جای مانده است که نشان‌دهنده ذوق ادبی اوست:<ref name="یاقوت" />

{{شعر}}
{{ب|من آنسته البلاد لم يرم|منها ومن أوحشته لم يقم}}
{{ب|ومن يبت والهموم قادحة|في صدره بالزناد لم ينم}}
{{پایان شعر}}ترجمه:

«هر کس که آبادی‌ها او را آرامش بخشد، از آنها بیرون نمی‌رود؛ و هر کس که ویرانی‌ها او را آزار دهد، در آنجا اقامت نمی‌گزیند. و هر کس که شب را با اندوه‌هایی که در سینه‌اش چون آتش می‌جوشد به سر برد، هرگز به خواب نمی‌رود.»

==وفات==
ابوالقاسم سعید بن سعید فارقی در روز جمعه، هفتم جمادی‌الاولی سال ۳۹۱ هجری قمری (۱۰۰۱ میلادی) در قاهره به قتل رسید.<ref name="زرکلی">[https://noorlib.ir/book/view/2846?volumeNumber=3&pageNumber=95 زرکلی، خیرالدین، الأعلام، ج3، ص95]</ref> او در «موکب» (هیأتی که خلیفه فاطمی یا حاکم مصر در آن حضور داشت) کشته شد و در «بستان الخندق» به خاک سپرده شد.<ref name="یعقوب" /><ref name="یاقوت" /> مکان قتل او پس از مغرب در نزدیکی بستان الخندق در قاهره بود.<ref name="ابنعدیم" />

==آثار==
از ابوالقاسم سعید بن سعید فارقی دو اثر مهم در علم نحو بر جای مانده است:<ref name="یعقوب" /><ref name="یاقوت" /><ref name="بغدادی">[https://noorlib.ir/book/view/3309?pageNumber=390 بغدادی، اسماعیل، هدیة العارفین، ج1، ص390]</ref>
*'''تقسیمات العوامل و عللها في النحو''' – کتابی در باب عوامل نحوی و علل آن
*'''تفسیر المسائل المشکلة في أول المقتضب للمبرد''' – شرح و تفسیر مسائل دشوار ابتدای کتاب «المقتضب» اثر مبرد

==پانویس==
<references />

==منابع مقاله==
*[https://noorlib.ir/book/view/20208?pageNumber=261 یعقوب، امیل، المعجم المفصل في اللغويين العرب، بیروت: دار الکتب العلمية، ۱۴۱۸ق، ج1]
*[https://noorlib.ir/book/view/2495?volumeNumber=3&pageNumber=1366 یاقوت حموی، یاقوت بن عبدالله، معجم الأدباء، بیروت: دار الغرب الإسلامي، ۱۹۹۳م، ج3]
*[https://noorlib.ir/book/view/3309?pageNumber=390 بغدادی، اسماعیل، هدیة العارفین: اسماء المؤلفین و آثار المصنفین، ج1، بیروت: دار إحياء التراث العربي، ۱۹۵۱م]
*[https://noorlib.ir/book/view/2519?volumeNumber=9&pageNumber=394 ابن عدیم، عمر بن احمد، بغیة الطلب في تاریخ حلب، بیروت: دار الفکر، ج9]
*[https://noorlib.ir/book/view/11452?volumeNumber=15&pageNumber=223 صفدی، خلیل بن ایبک، الوافي بالوفيات، بیروت: دار النشر فرانز شتاينر، ۱۳۸۱ق، ج15]
*[https://noorlib.ir/book/view/2846?volumeNumber=3&pageNumber=95 زرکلی، خیرالدین، الأعلام: قاموس تراجم لأشهر الرجال و النساء من العرب و المستعربین و المستشرقین، ج3، بیروت: دار العلم للملایین، ۱۹۸۹م،]

==وابسته‌ها==
{{وابسته‌ها}}
[[تفسير المسائل المشکلة في أول المقتضب]]
[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]
[[رده:مؤلفین-تیرماه 1405: باقی‌زاده]]

فارقی، سعید بن سعید - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Hbaghizadeh در ‏۱۹ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۰۰