https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B1_%D9%85%D8%BA%D9%88%D9%84%D8%A7%D9%86فارسیان در برابر مغولان - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-24T14:51:04Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.39.0https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B1_%D9%85%D8%BA%D9%88%D9%84%D8%A7%D9%86&diff=808775&oldid=prevHbaghizadeh در ۱ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۱۲2025-12-01T17:12:59Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۴۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">خط ۸:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان =فارسی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان =فارسی</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره =DSR <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1066 </del>/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خ9ف2 1394</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره =DSR <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۲۰۴۳</ins>/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الف۴۵خ۹۵</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران </del>-- <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ </del>-- <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حملۀ مغول، 616</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">656ق. </del>-- <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارس (ایران) </del>-- <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ </del>-- <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قرن 7ق.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارس </ins>-- <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ </ins>-- <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۴۵۰</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۷۵۰ق,ایران </ins>-- <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ </ins>-- <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مغولان و ایلخانان، ۶۱۶</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۷۵۶ق,ایران </ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">- تاریخ -- اتابکان فارس، ۵۴۳ -۶۸۴ق,ایران -- تاریخ -- خوارزمشاهیان، ۴۷۰ - ۶۲۸ق</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر = آبادبوم</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر = آبادبوم</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l62">خط ۶۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ آسیا]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ ایران]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(شهریور 1404) باقی زاده]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(شهریور 1404) باقی زاده]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 آذر 1404</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فاقد اتوماسیون]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فاقد اتوماسیون]]</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-808774:rev-808775 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B1_%D9%85%D8%BA%D9%88%D9%84%D8%A7%D9%86&diff=808774&oldid=prevHbaghizadeh در ۱ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۰۹2025-12-01T17:09:04Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۳۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l26">خط ۲۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۶:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''فارسیان در برابر مغولان''' تألیف عبدالرسول <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خیراندیش؛ </del>کتابی است که به بررسی موضع و عملکرد ساکنان و حاکمان سرزمین فارس در مواجهه با هجوم مغولان و در طول دورۀ حاکمیت آنان میپردازد. این اثر با نقد دیدگاه سادهانگارانۀ «اطاعت بدون مقاومت فارسیان» و با نشان دادن پیچیدگی شرایط تاریخی آن عصر، به تحلیل رویدادها و تحولات فارس از قرن چهارم تا اواسط قرن هشتم هجری، با تمرکز بر عصر مغول (قرن 7 و 8 ه.ق) میپردازد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''فارسیان در برابر مغولان''' تألیف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[خیراندیش، </ins>عبدالرسول<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|عبدالرسول خیراندیش]]؛ </ins>کتابی است که به بررسی موضع و عملکرد ساکنان و حاکمان سرزمین فارس در مواجهه با هجوم مغولان و در طول دورۀ حاکمیت آنان میپردازد. این اثر با نقد دیدگاه سادهانگارانۀ «اطاعت بدون مقاومت فارسیان» و با نشان دادن پیچیدگی شرایط تاریخی آن عصر، به تحلیل رویدادها و تحولات فارس از قرن چهارم تا اواسط قرن هشتم هجری، با تمرکز بر عصر مغول (قرن 7 و 8 ه.ق) میپردازد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l32">خط ۳۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب «فارسیان در برابر مغولان» اثر عبدالرسول <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خیراندیش، </del>پژوهشی است که به رغم پرداختن به تحولات عصر مغول، در اصل فصلی از تاریخ منطقه فارس را روایت میکند. نویسنده درصدد است تا با به چالش کشیدن این قول رایج که ساکنان فارس بدون هیچ مقاومتی در برابر مغولان تسلیم شدند، پیچیدگی شرایط تاریخی و طیف گستردهای از واکنشها از جمله مقاومتهای نظامی و فرهنگی، اطاعت مصلحتآمیز و تلاش برای حفظ استقلال داخلی را نشان دهد. منظور از «فارسیان» در این کتاب صرفاً دارندگان یک نژاد یا زبان خاص نیست، بلکه در درجه اول ساکنان تاریخی سرزمین فارس و سپس مدافعان آن را شامل میشود.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب «فارسیان در برابر مغولان» اثر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[خیراندیش، </ins>عبدالرسول<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|عبدالرسول خیراندیش]]، </ins>پژوهشی است که به رغم پرداختن به تحولات عصر مغول، در اصل فصلی از تاریخ منطقه فارس را روایت میکند. نویسنده درصدد است تا با به چالش کشیدن این قول رایج که ساکنان فارس بدون هیچ مقاومتی در برابر مغولان تسلیم شدند، پیچیدگی شرایط تاریخی و طیف گستردهای از واکنشها از جمله مقاومتهای نظامی و فرهنگی، اطاعت مصلحتآمیز و تلاش برای حفظ استقلال داخلی را نشان دهد. منظور از «فارسیان» در این کتاب صرفاً دارندگان یک نژاد یا زبان خاص نیست، بلکه در درجه اول ساکنان تاریخی سرزمین فارس و سپس مدافعان آن را شامل میشود.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دوره تاریخی مورد بررسی کتاب از قرن چهارم هجری (دولت آل بویه) تا اواسط قرن هشتم هجری (دولت آل مظفر) گسترده شده، اما تمرکز اصلی آن بر عصر مغول (نیمه اول قرن هفتم تا نیمه اول قرن هشتم هجری) مقارن با عصر سعدی و حافظ است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دوره تاریخی مورد بررسی کتاب از قرن چهارم هجری (دولت آل بویه) تا اواسط قرن هشتم هجری (دولت آل مظفر) گسترده شده، اما تمرکز اصلی آن بر عصر مغول (نیمه اول قرن هفتم تا نیمه اول قرن هشتم هجری) مقارن با عصر سعدی و حافظ است.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l48">خط ۴۸:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۸:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فصل ششم با نام «حکومت مالیاتی خاندان طیبی؛ تلاش برای دور نگهداشتن فارس از مداخله مغولان» به آخرین ظلمهای ارغون خان، تغییرات در دیوانسالاری، رواج پول کاغذی در شیراز، کردوچین دختر ابش خاتون، ملک جلالالدین و تجارت مروارید، طاس عدالت و درخت عروس مستان در شیراز، حکومت سلطان خاتون و شروع مداخله مغولان چوپانی در فارس میپردازد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فصل ششم با نام «حکومت مالیاتی خاندان طیبی؛ تلاش برای دور نگهداشتن فارس از مداخله مغولان» به آخرین ظلمهای ارغون خان، تغییرات در دیوانسالاری، رواج پول کاغذی در شیراز، کردوچین دختر ابش خاتون، ملک جلالالدین و تجارت مروارید، طاس عدالت و درخت عروس مستان در شیراز، حکومت سلطان خاتون و شروع مداخله مغولان چوپانی در فارس میپردازد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فصل هفتم «اینجویان؛ تلاش برای رهایی فارس از مداخله و سیطره مغولان» را بررسی کرده و به اینجو به عنوان پدیدهای در حال گسترش، پایان مداخله مغولان، انعکاس شرایط در ساقینامه حافظ، روایت ابن بطوطه از قیام مردم شیراز، اوصاف شیخ ابواسحاق اینجو و مقام قاضی مجدالدین فالی اشاره دارد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فصل هفتم «اینجویان؛ تلاش برای رهایی فارس از مداخله و سیطره مغولان» را بررسی کرده و به اینجو به عنوان پدیدهای در حال گسترش، پایان مداخله مغولان، انعکاس شرایط در ساقینامه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>حافظ، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شمسالدین محمد|حافظ]]، </ins>روایت ابن بطوطه از قیام مردم شیراز، اوصاف شیخ ابواسحاق اینجو و مقام قاضی مجدالدین فالی اشاره دارد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فصل هشتم و پایانی با عنوان «مظفریان؛ تهاجم و تسلط فارسیان بر مغول» به برآمدن مظفریان از یزد، سرکوب مغولان نکودری، نقش شمسالدین صاین، مظفریان و مغولان اوغان و جرمان، بیعت امیر مبارزالدین با نماینده خلیفه، مظفریان به عنوان فرمانروایان فارس، سرکوب مغولان هزاره شادی و در نهایت تسلط فارسیان بر مغولان میپردازد.<ref>[https://literaturelib.com/books/2594 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فصل هشتم و پایانی با عنوان «مظفریان؛ تهاجم و تسلط فارسیان بر مغول» به برآمدن مظفریان از یزد، سرکوب مغولان نکودری، نقش شمسالدین صاین، مظفریان و مغولان اوغان و جرمان، بیعت امیر مبارزالدین با نماینده خلیفه، مظفریان به عنوان فرمانروایان فارس، سرکوب مغولان هزاره شادی و در نهایت تسلط فارسیان بر مغولان میپردازد.<ref>[https://literaturelib.com/books/2594 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref></div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-796838:rev-808774 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B1_%D9%85%D8%BA%D9%88%D9%84%D8%A7%D9%86&diff=796838&oldid=prevHbaghizadeh: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NURفارسیان در برابر مغولانJ1.jpg | عنوان =فارسیان در برابر مغولان | عنوانهای دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = خیراندیش، عبدالرسول (نویسنده) |زبان | زبان =فارسی | کد کنگره =DSR 1066 /خ9ف2 1394 | موضوع =ایران -- تاریخ -- حملۀ مغول،...» ایجاد کرد2025-09-02T15:25:09Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NURفارسیان در برابر مغولانJ1.jpg | عنوان =فارسیان در برابر مغولان | عنوانهای دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/wiki/%D8%AE%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%84" title="خیراندیش، عبدالرسول">خیراندیش، عبدالرسول</a> (نویسنده) |زبان | زبان =فارسی | کد کنگره =DSR 1066 /خ9ف2 1394 | موضوع =ایران -- تاریخ -- حملۀ مغول،...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br />
| تصویر =NURفارسیان در برابر مغولانJ1.jpg<br />
| عنوان =فارسیان در برابر مغولان<br />
| عنوانهای دیگر =<br />
|پدیدآورندگان <br />
| پدیدآوران = <br />
[[خیراندیش، عبدالرسول]] (نویسنده)<br />
|زبان <br />
| زبان =فارسی<br />
| کد کنگره =DSR 1066 /خ9ف2 1394<br />
| موضوع =ایران -- تاریخ -- حملۀ مغول، 616-656ق. -- فارس (ایران) -- تاریخ -- قرن 7ق.<br />
|ناشر <br />
| ناشر = آبادبوم<br />
| مکان نشر = تهران<br />
| سال نشر = 1394ش<br />
<br />
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE.....AUTOMATIONCODE<br />
| چاپ =اول<br />
| شابک =978-600-94501-5-2<br />
| تعداد جلد =1<br />
| کتابخانۀ دیجیتال نور =<br />
| کتابخوان همراه نور =<br />
| کد پدیدآور =<br />
| پس از =<br />
| پیش از =<br />
}}<br />
<br />
'''فارسیان در برابر مغولان''' تألیف عبدالرسول خیراندیش؛ کتابی است که به بررسی موضع و عملکرد ساکنان و حاکمان سرزمین فارس در مواجهه با هجوم مغولان و در طول دورۀ حاکمیت آنان میپردازد. این اثر با نقد دیدگاه سادهانگارانۀ «اطاعت بدون مقاومت فارسیان» و با نشان دادن پیچیدگی شرایط تاریخی آن عصر، به تحلیل رویدادها و تحولات فارس از قرن چهارم تا اواسط قرن هشتم هجری، با تمرکز بر عصر مغول (قرن 7 و 8 ه.ق) میپردازد.<br />
<br />
==ساختار==<br />
کتاب از یک دیباچه، مقدمه، سالشمار وقایع تاریخی، هشت فصل اصلی، سخن پایانی، پیوستها و فهرست منابع تشکیل شده است. هر فصل دارای ساختاری منظم متشکل از «درآمد»، «متن» (وقایعنگاری) و «برآیند» است.<br />
<br />
==گزارش کتاب==<br />
کتاب «فارسیان در برابر مغولان» اثر عبدالرسول خیراندیش، پژوهشی است که به رغم پرداختن به تحولات عصر مغول، در اصل فصلی از تاریخ منطقه فارس را روایت میکند. نویسنده درصدد است تا با به چالش کشیدن این قول رایج که ساکنان فارس بدون هیچ مقاومتی در برابر مغولان تسلیم شدند، پیچیدگی شرایط تاریخی و طیف گستردهای از واکنشها از جمله مقاومتهای نظامی و فرهنگی، اطاعت مصلحتآمیز و تلاش برای حفظ استقلال داخلی را نشان دهد. منظور از «فارسیان» در این کتاب صرفاً دارندگان یک نژاد یا زبان خاص نیست، بلکه در درجه اول ساکنان تاریخی سرزمین فارس و سپس مدافعان آن را شامل میشود.<br />
<br />
دوره تاریخی مورد بررسی کتاب از قرن چهارم هجری (دولت آل بویه) تا اواسط قرن هشتم هجری (دولت آل مظفر) گسترده شده، اما تمرکز اصلی آن بر عصر مغول (نیمه اول قرن هفتم تا نیمه اول قرن هشتم هجری) مقارن با عصر سعدی و حافظ است.<br />
<br />
فصل اول با عنوان «فارس در آستانۀ هجوم مغولان به ایران» به زمینهها و اوضاع منطقه فارس پیش از تهاجم مغول میپردازد و به موضوعاتی چون حملۀ مغولان از شهر طراز، دولتها و ارتشهای ترک، شکلگیری دولت شبانکاره، حکومت اتابکان سلغری در شیراز، زوال سیراف، نقش شولها و توصیف سعدی از اوضاع فارس اشاره دارد.<br />
<br />
فصل دوم «اتابک سعد اول؛ تلاش برای دور نگهداشتن فارس از جدال خوارزمشاهیان و مغولان» را بررسی میکند و به مداخلات اتابک سعد در اصفهان، جدال بر سر عراق عجم، آغاز جنگ مغول و خوارزمشاهیان، سقوط شهرهای ماوراءالنهر، رویارویی سعد با خوارزمشاهیان بر سر اصفهان، حمله غیاثالدین خوارزمشاه به فارس در 621ق، پیوستن اتابک سعد به جلالالدین خوارزمشاه و اقدامات عمرانی او میپردازد.<br />
<br />
فصل سوم به «اتابک ابوبکر سعد؛ تلاش نافرجام برای ایستادگی در برابر مغولان» اختصاص دارد. در این فصل به فرمانروایی ابوبکر، رویگردانی مردم آذربایجان از خوارزمشاهیان، آخرین روزهای جلالالدین، اطاعت اتابکان یزد از مغولان، تدابیر شبانکارگان، رونق علوم ادبی در عصر سلغریان، دیدگاه سعدی درباره سقوط بغداد و تائید اقدام اتابک فارس در همراهی با مغولان و اوضاع اداری و عمرانی فارس در اواسط قرن هفتم اشاره شده است.<br />
<br />
فصل چهارم با عنوان «از سعد دوم تا سلجوق شاه؛ تلاشهای نظامی در برابر قشونکشی مغولان به فارس» به عزل و قتل ملک قطبالدین شبانکاره، به قدرت رسیدن نظامالدین حسن، زوال حکومت فارس پس از مرگ اتابک ابوبکر، افزایش نفوذ مغولان در شیراز، قیام سلجوقشاه و کشتار مغولان در شیراز در 661ق، جنگ با شبانکارگان، عزیمت سلجوقشاه به ساحل شیف، رسیدن لشکر مغول به فارس، نجات شیراز از قتل عام، پایان کار سلجوقشاه، شورش قاضی شرفالدین و انصراف هلاکوخان از کشتار مردم شیراز میپردازد.<br />
<br />
فصل پنجم «ابش خاتون؛ ناکامی در برابر تصرف دیوانی فارس توسط مغولان» را تحلیل میکند و موضوعاتی مانند توصیف مارکوپولو از هرمز، عزیمت ابش خاتون به اردوی مغول و ازدواج با منکو تیمور، نامه سعدی، اندیشههای قاضی بیضاوی درباره کشورداری، اوضاع شیراز، حکومت مجدالدین رومی، خشکسالی و قحطی دهه 680ق و اجاره دادن مالیات فارس به جمالالدین طیبی را در بر میگیرد.<br />
<br />
فصل ششم با نام «حکومت مالیاتی خاندان طیبی؛ تلاش برای دور نگهداشتن فارس از مداخله مغولان» به آخرین ظلمهای ارغون خان، تغییرات در دیوانسالاری، رواج پول کاغذی در شیراز، کردوچین دختر ابش خاتون، ملک جلالالدین و تجارت مروارید، طاس عدالت و درخت عروس مستان در شیراز، حکومت سلطان خاتون و شروع مداخله مغولان چوپانی در فارس میپردازد.<br />
<br />
فصل هفتم «اینجویان؛ تلاش برای رهایی فارس از مداخله و سیطره مغولان» را بررسی کرده و به اینجو به عنوان پدیدهای در حال گسترش، پایان مداخله مغولان، انعکاس شرایط در ساقینامه حافظ، روایت ابن بطوطه از قیام مردم شیراز، اوصاف شیخ ابواسحاق اینجو و مقام قاضی مجدالدین فالی اشاره دارد.<br />
<br />
فصل هشتم و پایانی با عنوان «مظفریان؛ تهاجم و تسلط فارسیان بر مغول» به برآمدن مظفریان از یزد، سرکوب مغولان نکودری، نقش شمسالدین صاین، مظفریان و مغولان اوغان و جرمان، بیعت امیر مبارزالدین با نماینده خلیفه، مظفریان به عنوان فرمانروایان فارس، سرکوب مغولان هزاره شادی و در نهایت تسلط فارسیان بر مغولان میپردازد.<ref>[https://literaturelib.com/books/2594 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref><br />
<br />
==پانويس ==<br />
<references /><br />
<br />
==منابع مقاله==<br />
پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات<br />
<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
<br />
[[رده:کتابشناسی]]<br />
[[رده:مقالات(شهریور 1404) باقی زاده]]<br />
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br />
[[رده:فاقد اتوماسیون]]</div>Hbaghizadeh