https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B9%D9%84%D9%85_%D8%A7%D9%84%D9%83%D9%84%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%AF%D9%8A%D8%AF_%D9%88_%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D9%86
علم الكلام الجديد و فلسفة الدين - تاریخچهٔ نسخهها
2026-06-25T04:53:12Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.39.0
https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B9%D9%84%D9%85_%D8%A7%D9%84%D9%83%D9%84%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%AF%D9%8A%D8%AF_%D9%88_%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D9%86&diff=821097&oldid=prev
Hbaghizadeh در ۲۱ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۲۲
2026-03-21T11:22:03Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۱ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۵۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l34">خط ۳۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* باب اول «علم کلام و کلام جدید»: آمادهسازی تاریخی است تا خوانندگان با پیشینه این مباحث و دیدگاههای مختلف درباره معنا و تعریف و اهداف و مسائل «کلام جدید و فلسفه دین» آشنا شوند. این باب، 8 مقاله دارد:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* باب اول «علم کلام و کلام جدید»: آمادهسازی تاریخی است تا خوانندگان با پیشینه این مباحث و دیدگاههای مختلف درباره معنا و تعریف و اهداف و مسائل «کلام جدید و فلسفه دین» آشنا شوند. این باب، 8 مقاله دارد:</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«سابقه تاریخی دانش کلام جدید» تألیف [[رفاعی، عبدالجبار | عبدالجبار رفاعی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«سابقه تاریخی دانش کلام جدید» تألیف [[رفاعی، عبدالجبار | عبدالجبار رفاعی]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«دانش کلام؛ معنا، گذشته و حال» گفتگو با [[مصطفی ملکیان]] و [[لاریجانی، صادق | صادق آملی لاریجانی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«دانش کلام؛ معنا، گذشته و حال» گفتگو با [[مصطفی ملکیان]] و [[لاریجانی، صادق | صادق آملی لاریجانی]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«نگاهی نو به دانش کلام» تألیف [[فرامرز قراملکی، احد | احد فرامرز قراملکی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«نگاهی نو به دانش کلام» تألیف [[فرامرز قراملکی، احد | احد فرامرز قراملکی]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«بازخوانی انتقادی کلام» نوشته [[محمد مجتهد شبستری]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«بازخوانی انتقادی کلام» نوشته [[محمد مجتهد شبستری]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«نقدی بر مقاله بازخوانی انتقادی کلام» تألیف [[جعفر سبحانی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«نقدی بر مقاله بازخوانی انتقادی کلام» تألیف [[جعفر سبحانی]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«پاسخ به نقدی بر مقاله بازخوانی انتقادی کلام» نوشته [[محمد مجتهد شبستری]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«پاسخ به نقدی بر مقاله بازخوانی انتقادی کلام» نوشته [[محمد مجتهد شبستری]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«قلمروهای جدید در علم کلام» تألیف [[غلامعلی حداد عادل]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«قلمروهای جدید در علم کلام» تألیف [[غلامعلی حداد عادل]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«درآمدی بر تطور علم کلام جدید» نوشته [[علی اوجبی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«درآمدی بر تطور علم کلام جدید» نوشته [[علی اوجبی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* باب دوم «تجربه دینی»: این باب، 4 مقاله و گفتگو دارد:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* باب دوم «تجربه دینی»: این باب، 4 مقاله و گفتگو دارد:</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«احیای دین و تحولات تجربه دینی» گفتگو با [[محمد مجتهد شبستری]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«احیای دین و تحولات تجربه دینی» گفتگو با [[محمد مجتهد شبستری]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«گفتگوی تجربه دینی» گفتگو با [[مصطفی ملکیان]] و [[محمد لگنهاوزن]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«گفتگوی تجربه دینی» گفتگو با [[مصطفی ملکیان]] و [[محمد لگنهاوزن]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«دین در جهان معاصر» سخنرانی [[سید محمد خاتمی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«دین در جهان معاصر» سخنرانی [[سید محمد خاتمی]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«ایمان و آزادی اندیشه و اراده» نوشته [[محمد مجتهد شبستری]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«ایمان و آزادی اندیشه و اراده» نوشته [[محمد مجتهد شبستری]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* باب سوم «فلسفه دین و کلام جدید»: این باب، 5 مقاله و گفتگو دارد:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* باب سوم «فلسفه دین و کلام جدید»: این باب، 5 مقاله و گفتگو دارد:</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«فلسفه دین در چالش دینی معاصر» گفتگو با [[مصطفی ملکیان]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«فلسفه دین در چالش دینی معاصر» گفتگو با [[مصطفی ملکیان]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«عقلانیت دینی و علم کلام» گفتگو با [[غلامرضا اعوانی]]، [[رضا داوری]]، [[جعفر سبحانی]]، [[محمد لگنهاوزن]] و [[مصطفی ملکیان]].</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«عقلانیت دینی و علم کلام» گفتگو با [[غلامرضا اعوانی]]، [[رضا داوری]]، [[جعفر سبحانی]]، [[محمد لگنهاوزن]] و [[مصطفی ملکیان]].</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«درآمدی به کلام جدید و فلسفه دین» نوشته [[مجتبی محمودی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«درآمدی به کلام جدید و فلسفه دین» نوشته [[مجتبی محمودی]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«فلسفه دین و کلام جدید» گفتگو با [[محمدرضا کاشفی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«فلسفه دین و کلام جدید» گفتگو با [[محمدرضا کاشفی]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«جدال علم و دین» گفتگو با [[امیرعباس علیزمانی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«جدال علم و دین» گفتگو با [[امیرعباس علیزمانی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* باب چهارم «هرمنوتیک و تأویل»: این باب، 4 مقاله دارد:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* باب چهارم «هرمنوتیک و تأویل»: این باب، 4 مقاله دارد:</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«هرمنوتیک و شرایط فهم متن» نوشته [[محمد مجتهد شبستری]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«هرمنوتیک و شرایط فهم متن» نوشته [[محمد مجتهد شبستری]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«هرمنوتیک؛ اقتضاها و نتیجههای آن» نوشته [[احمد بهشتی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«هرمنوتیک؛ اقتضاها و نتیجههای آن» نوشته [[احمد بهشتی]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«هرمنوتیک کتاب و سنت؛ بررسی انتقادی» تألیف [[صدرالدین طاهری]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«هرمنوتیک کتاب و سنت؛ بررسی انتقادی» تألیف [[صدرالدین طاهری]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«هرمنوتیک قرآن و پرسشهای عقل جدید» گفتگو با [[مصطفی ملکیان]].</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«هرمنوتیک قرآن و پرسشهای عقل جدید» گفتگو با [[مصطفی ملکیان]].</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==نمونه مباحث==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==نمونه مباحث==</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-816756:rev-821097 -->
</table>
Hbaghizadeh
https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B9%D9%84%D9%85_%D8%A7%D9%84%D9%83%D9%84%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%AF%D9%8A%D8%AF_%D9%88_%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D9%86&diff=816756&oldid=prev
Hbaghizadeh در ۲۷ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۳۵
2026-01-27T12:35:51Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۷ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۰۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l70">خط ۷۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:کلام و عقاید]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:آثار کلی (مناظرات کلامی، مذاهب کلامی)]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 بهمن 1404</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ بهمن 1404 توسط محمد خردمند]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ بهمن 1404 توسط محمد خردمند]]</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-816699:rev-816756 -->
</table>
Hbaghizadeh
https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B9%D9%84%D9%85_%D8%A7%D9%84%D9%83%D9%84%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%AF%D9%8A%D8%AF_%D9%88_%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D9%86&diff=816699&oldid=prev
A-esmaeili: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR89471J1.jpg | عنوان = علم الكلام الجديد و فلسفة الدين | عنوانهای دیگر = المشهد الثقافي في إیران | پدیدآورندگان | پدیدآوران = رفاعی، عبد الجبار (نويسنده) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = /ر7ع8 203 BP | موضوع = |ناشر | ناشر =...» ایجاد کرد
2026-01-27T09:32:08Z
<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR89471J1.jpg | عنوان = علم الكلام الجديد و فلسفة الدين | عنوانهای دیگر = المشهد الثقافي في إیران | پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/wiki/%D8%B1%D9%81%D8%A7%D8%B9%DB%8C%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%A8%D8%A7%D8%B1" class="mw-redirect" title="رفاعی، عبد الجبار">رفاعی، عبد الجبار</a> (نويسنده) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = /ر7ع8 203 BP | موضوع = |ناشر | ناشر =...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br />
| تصویر =NUR89471J1.jpg<br />
| عنوان = علم الكلام الجديد و فلسفة الدين<br />
| عنوانهای دیگر = المشهد الثقافي في إیران<br />
| پدیدآورندگان<br />
| پدیدآوران = <br />
[[رفاعی، عبد الجبار]] (نويسنده)<br />
|زبان<br />
| زبان = عربی<br />
| کد کنگره = /ر7ع8 203 BP <br />
| موضوع =<br />
|ناشر <br />
| ناشر = دار الهادي<br />
| مکان نشر = لبنان - بیروت<br />
| سال نشر = 1423ق - 2002م<br />
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE89471AUTOMATIONCODE<br />
| چاپ = 1<br />
| شابک = <br />
| تعداد جلد = 1<br />
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 89471<br />
| کتابخوان همراه نور = 89471<br />
| کد پدیدآور = 673<br />
| پس از = <br />
| پیش از = <br />
}}<br />
'''علم الكلام الجديد و فلسفة الدين'''، مجموعه مقالات، گفتگوها و مصاحبههایی از اندیشوران گوناگون است که به بررسی و تحلیل و تبیین مسائل دانش کلام جدید و فلسفه دین میپردازد. پژوهشگر و کتابشناس عراقی معاصر، [[رفاعی، عبدالجبار | عبدالجبار رفاعی]] (متولد 1333ش)، این مباحث را در اثر حاضر گردآوری کرده است تا دیدگاههای مختلف فرهنگی در ایران امروز را نشان دهد.<br />
==هدف و روش==<br />
* [[رفاعی، عبدالجبار | عبدالجبار رفاعی]] تأکید کرده است که:<br />
# ما در این اثر کوشیدیم که مقالات و سخنانی از اندیشهها و گرایشهای گوناگون فکری بیاوریم تا علاقمندان رهیافتهای مختلف را در کارزار فکری و فرهنگی ایران بشناسند و بتوانند به ریشهیابی آن بپردازند.<br />
# ما میدانیم که برخی از اندیشههای مطرحشده در این کتاب، فرضیهای بیش نیست و هنوز به مرحله نظریه نرسیده است و در نتیجه باید بازسنجی و نقد و تحلیل شود. <ref> مقدمه گردآورنده، ص33. </ref><br />
* گفتنی است که زبان اثر حاضر، عربی است ولی مقالات و گفتگوهای انتخابشده، به زبان فارسی نوشته و گفته شده است بجز اولین مقاله «علم الکلام الجدید؛ تمهید تاریخي» (نوشته [[رفاعی، عبدالجبار | عبدالجبار رفاعی]]) که به زبان عربی نوشته شده و به منزله مقدمه کتاب حاضر است. گاه نام مترجم مشخص نیست <ref> متن کتاب، ص41. </ref> و گاه مشخص شده است. <ref> مثلا ر.ک: همان، ص71. و ص185. </ref><br />
==ساختار و محتوا==<br />
* در کتاب حاضر، 21 مقاله و گفتگو به ترتیب ذیل مطرح شده است:<br />
* باب اول «علم کلام و کلام جدید»: آمادهسازی تاریخی است تا خوانندگان با پیشینه این مباحث و دیدگاههای مختلف درباره معنا و تعریف و اهداف و مسائل «کلام جدید و فلسفه دین» آشنا شوند. این باب، 8 مقاله دارد:<br />
«سابقه تاریخی دانش کلام جدید» تألیف [[رفاعی، عبدالجبار | عبدالجبار رفاعی]]<br />
«دانش کلام؛ معنا، گذشته و حال» گفتگو با [[مصطفی ملکیان]] و [[لاریجانی، صادق | صادق آملی لاریجانی]]<br />
«نگاهی نو به دانش کلام» تألیف [[فرامرز قراملکی، احد | احد فرامرز قراملکی]]<br />
«بازخوانی انتقادی کلام» نوشته [[محمد مجتهد شبستری]]<br />
«نقدی بر مقاله بازخوانی انتقادی کلام» تألیف [[جعفر سبحانی]]<br />
«پاسخ به نقدی بر مقاله بازخوانی انتقادی کلام» نوشته [[محمد مجتهد شبستری]]<br />
«قلمروهای جدید در علم کلام» تألیف [[غلامعلی حداد عادل]]<br />
«درآمدی بر تطور علم کلام جدید» نوشته [[علی اوجبی]]<br />
* باب دوم «تجربه دینی»: این باب، 4 مقاله و گفتگو دارد:<br />
«احیای دین و تحولات تجربه دینی» گفتگو با [[محمد مجتهد شبستری]]<br />
«گفتگوی تجربه دینی» گفتگو با [[مصطفی ملکیان]] و [[محمد لگنهاوزن]]<br />
«دین در جهان معاصر» سخنرانی [[سید محمد خاتمی]]<br />
«ایمان و آزادی اندیشه و اراده» نوشته [[محمد مجتهد شبستری]]<br />
* باب سوم «فلسفه دین و کلام جدید»: این باب، 5 مقاله و گفتگو دارد:<br />
«فلسفه دین در چالش دینی معاصر» گفتگو با [[مصطفی ملکیان]]<br />
«عقلانیت دینی و علم کلام» گفتگو با [[غلامرضا اعوانی]]، [[رضا داوری]]، [[جعفر سبحانی]]، [[محمد لگنهاوزن]] و [[مصطفی ملکیان]].<br />
«درآمدی به کلام جدید و فلسفه دین» نوشته [[مجتبی محمودی]]<br />
«فلسفه دین و کلام جدید» گفتگو با [[محمدرضا کاشفی]]<br />
«جدال علم و دین» گفتگو با [[امیرعباس علیزمانی]]<br />
* باب چهارم «هرمنوتیک و تأویل»: این باب، 4 مقاله دارد:<br />
«هرمنوتیک و شرایط فهم متن» نوشته [[محمد مجتهد شبستری]]<br />
«هرمنوتیک؛ اقتضاها و نتیجههای آن» نوشته [[احمد بهشتی]]<br />
«هرمنوتیک کتاب و سنت؛ بررسی انتقادی» تألیف [[صدرالدین طاهری]]<br />
«هرمنوتیک قرآن و پرسشهای عقل جدید» گفتگو با [[مصطفی ملکیان]].<br />
==نمونه مباحث==<br />
* زبانشناسی و تحلیل زبانی: اخیراً در اروپا نقدهای ادبی بسیاری درباره مضامین کتابهای مقدس نوشته شده و برخی از این آثار، سعی دارد که نصّ کتاب مقدّس را در بوته نقد (ادبی و تحلیل زبانی) بگذارد تا به این نتیجه برسد که کتاب مقدّس، قداستی ندارد.... <ref> متن کتاب، ص199. </ref><br />
==پانویس==<br />
<references/><br />
==منابع مقاله==<br />
*مقدمه و متن کتاب.<br />
<br />
<br />
<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
<br />
[[رده:کتابشناسی]]<br />
<br />
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br />
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ بهمن 1404 توسط محمد خردمند]]</div>
A-esmaeili