https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%A1_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%AD 2026-06-25T10:02:35Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.39.0 https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%A1_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%AD&diff=772311&oldid=prev 2025-01-23T04:22:59Z

<p>جایگزینی متن - &#039;وحید بهبهانی، محمدباقر&#039; به &#039;بهبهانی، محمدباقر بن محمداکمل&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۵۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l55">خط ۵۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وثاقت او==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وثاقت او==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عطاء در شمار اسناد قمى در تفسير آيۀ «فَهَلْ يَنْظُرُونَ إِلاَّ السّٰاعَةَ أَنْ تَأْتِيَهُمْ بَغْتَةً فَقَدْ جٰاءَ أَشْرٰاطُهٰا» آمده است. مامقانى دربارۀ او سخنى آشفته دارد: «[[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]] او را از اصحاب [[امام علی علیه‌السلام|اميرمؤمنان عليه‌السّلام]] دانسته است و مى‌گويد: مخلّط است (صحيح و ناصحيح را به هم مى‌آميزد). [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وحید </del>بهبهانی، محمدباقر|وحيد بهبهانى]] از [[ابونعیم، احمد بن عبدالله|ابونعيم]] نقل مى‌كند كه او از راويان امام باقر عليه‌السّلام است». [[مامقانی، عبدالله|مامقانى]] مى‌گويد: «ظاهرا اين اشتباهى است كه از [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وحید </del>بهبهانی، محمدباقر|وحيد بهبهانى]] صورت پذيرفته است. چه اينكه راوى امام باقر؛ عطاء بن سائب است كه از رؤساى عامه است. اما ابن ابى‌رباح غلام عبداللّه بن عباس است كه معلوم نيست امام باقر را ملاقات كرده باشد. محضر [[امام علی علیه‌السلام|اميرمؤمنان عليه‌السّلام]] را بدون شك درك كرده است، ولى فردى مخلّط است. از شيخين - ابوبكر و عمر - و دربارۀ آنان فراوان نقل كرده است». در بررسى اين سخنان لازم است دانسته شود كه ولادت عطاء بن ابى‌رباح در سال چهارم يا پنجم خلافت عمر بوده است. بنابراين چگونه مى‌تواند از شيخين روايت كرده باشد؟! در زمان وفات [[امام علی علیه‌السلام|اميرمؤمنان عليه‌السّلام]] نيز عمرش از 13 سال تجاوز نمى‌كرد. او پس از شهادت امام باقر عليه‌السّلام (114ق) به سال 115 درگذشت و كسى نگفته است كه عطاء غلام [[ابن عباس، عبدالله بن عباس|ابن عباس]] بوده است بلكه - بر حسب آنچه ذكر كرده‌اند - غلام بنى فهر بوده است. همچنين ذكر كرده‌اند: «كسى كه در واپسين سال‌هاى عمرش روايات صحيح و سقيم را به هم درآميخته، عطاء بن سائب است». در آينده خواهيم آورد كه او نيز از خواص است.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عطاء در شمار اسناد قمى در تفسير آيۀ «فَهَلْ يَنْظُرُونَ إِلاَّ السّٰاعَةَ أَنْ تَأْتِيَهُمْ بَغْتَةً فَقَدْ جٰاءَ أَشْرٰاطُهٰا» آمده است. مامقانى دربارۀ او سخنى آشفته دارد: «[[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]] او را از اصحاب [[امام علی علیه‌السلام|اميرمؤمنان عليه‌السّلام]] دانسته است و مى‌گويد: مخلّط است (صحيح و ناصحيح را به هم مى‌آميزد). [[بهبهانی، محمدباقر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بن محمداکمل</ins>|وحيد بهبهانى]] از [[ابونعیم، احمد بن عبدالله|ابونعيم]] نقل مى‌كند كه او از راويان امام باقر عليه‌السّلام است». [[مامقانی، عبدالله|مامقانى]] مى‌گويد: «ظاهرا اين اشتباهى است كه از [[بهبهانی، محمدباقر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بن محمداکمل</ins>|وحيد بهبهانى]] صورت پذيرفته است. چه اينكه راوى امام باقر؛ عطاء بن سائب است كه از رؤساى عامه است. اما ابن ابى‌رباح غلام عبداللّه بن عباس است كه معلوم نيست امام باقر را ملاقات كرده باشد. محضر [[امام علی علیه‌السلام|اميرمؤمنان عليه‌السّلام]] را بدون شك درك كرده است، ولى فردى مخلّط است. از شيخين - ابوبكر و عمر - و دربارۀ آنان فراوان نقل كرده است». در بررسى اين سخنان لازم است دانسته شود كه ولادت عطاء بن ابى‌رباح در سال چهارم يا پنجم خلافت عمر بوده است. بنابراين چگونه مى‌تواند از شيخين روايت كرده باشد؟! در زمان وفات [[امام علی علیه‌السلام|اميرمؤمنان عليه‌السّلام]] نيز عمرش از 13 سال تجاوز نمى‌كرد. او پس از شهادت امام باقر عليه‌السّلام (114ق) به سال 115 درگذشت و كسى نگفته است كه عطاء غلام [[ابن عباس، عبدالله بن عباس|ابن عباس]] بوده است بلكه - بر حسب آنچه ذكر كرده‌اند - غلام بنى فهر بوده است. همچنين ذكر كرده‌اند: «كسى كه در واپسين سال‌هاى عمرش روايات صحيح و سقيم را به هم درآميخته، عطاء بن سائب است». در آينده خواهيم آورد كه او نيز از خواص است.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==آثار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==آثار==</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-735516:rev-772311 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%A1_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%AD&diff=735516&oldid=prev 2024-05-28T09:39:12Z

<p>جایگزینی متن - &#039;ابن جریح، عبدالملک بن عبدالعزیز&#039; به &#039;ابن جریج، عبدالملک بن عبدالعزیز&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۸ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۰۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l52">خط ۵۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی|ابن حجر]] مى‌گويد: «ابن معين گفته است: عطاء معلم مكتب‌خانه بود. همچنين از ابونوف از عطاء روايت كرده است كه گفت: محضر دويست تن از صحابه را درك كردم. از [[ابن عباس، عبدالله بن عباس|ابن عباس]] نيز روايت كرده است كه مى‌گفت: اى مردم مكه! چرا پيرامون من جمع مى‌شويد با آنكه عطاء در ميان شماست‌؟ از ربيعه نقل شده است كه گفت: عطاء بر همۀ تابعان مكه در فتوا دادن برترى يافته بود. قتاده مى‌گويد: سليمان بن هشام به من گفت: آيا در مكه دانشمندى هست‌؟ گفتم: آرى، كهن‌ترين دانشمند جزيرة العرب! گفت: چه كسى است‌؟ گفتم: عطاء بن ابى‌رباح...» و گواهى‌هاى فراوان ديگر دربارۀ شخصيت او همه حاكى از آن است كه وى از بزرگ‌ترين تابعان از نظر علمى، فقهى، تقوا و فضيلت است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی|ابن حجر]] مى‌گويد: «ابن معين گفته است: عطاء معلم مكتب‌خانه بود. همچنين از ابونوف از عطاء روايت كرده است كه گفت: محضر دويست تن از صحابه را درك كردم. از [[ابن عباس، عبدالله بن عباس|ابن عباس]] نيز روايت كرده است كه مى‌گفت: اى مردم مكه! چرا پيرامون من جمع مى‌شويد با آنكه عطاء در ميان شماست‌؟ از ربيعه نقل شده است كه گفت: عطاء بر همۀ تابعان مكه در فتوا دادن برترى يافته بود. قتاده مى‌گويد: سليمان بن هشام به من گفت: آيا در مكه دانشمندى هست‌؟ گفتم: آرى، كهن‌ترين دانشمند جزيرة العرب! گفت: چه كسى است‌؟ گفتم: عطاء بن ابى‌رباح...» و گواهى‌هاى فراوان ديگر دربارۀ شخصيت او همه حاكى از آن است كه وى از بزرگ‌ترين تابعان از نظر علمى، فقهى، تقوا و فضيلت است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابن خلکان، احمد بن محمد|ابن خلكان]] دربارۀ او حكايتى كم‌نظير نقل كرده است: «از وكيع نقل شده است كه  [[ابوحنیفه، نعمان بن ثابت|ابوحنيفه نعمان بن ثابت]] برايم نقل كرد كه: در پنج باب از مناسك در مكه اشتباه كردم كه حجّام - سرتراش - آنها را به من ياد داد! به اين ترتيب كه مى‌خواستم سرم را بتراشم، به من گفت: تو عرب هستى‌؟ گفتم آرى؛ و من قبلا به او گفته بودم سرم را به چند مى‌تراشى‌؟ و او گفت: اين مورد شرط برنمى‌تابد. بنشين، و من - منحرف از قبله - نشستم. او به من اشاره كرد كه رو به قبله بنشينم. من خواستم سرم را از طرف چپ بتراشم. به من گفت: طرف راست سرت را بچرخان و من چنان كردم. او شروع به تراشيدن سرم كرد و من ساكت بودم. به من گفت: تكبير بگو. شروع به تكبير گفتن كردم تا اينكه بلند شدم بروم؛ گفت: كجا مى‌روى‌؟ گفتم به اقامتگاهم. گفت: دو ركعت نماز بگذار و آنگاه برو. با خود گفتم: اين گونه برخورد، شايستۀ امثال اين حجّام نيست مگر اينكه از دانشى برخوردار باشد؛ لذا پرسيدم: از كجا اين معلومات را به دست آورده‌اى كه به من دستور انجام آن را دادى‌؟ گفت: عطاء بن ابى‌رباح را ديدم كه به آنها عمل مى‌كرد». [[ابن خلکان، احمد بن محمد|ابن خلكان]] اضافه مى‌كند: «او سياه چهره، داراى يك چشم، با بينى پهن و از ناحيۀ دست و پا فلج بود و در اواخر عمر بينايى خود را از دست داد. موهاى پيچيده و مجعد داشت. سليمان بن رفيع مى‌گويد: وارد مسجدالحرام شدم؛ ديدم مردم پيرامون مردى گرد آمده‌اند. سر كشيدم؛ عطاء بن ابى‌رباح را ديدم كه همچون كلاغى سياه نشسته بود». محمد بن عبداللّه مى‌گويد: «من مفتى‌اى بهتر از عطاء بن ابى‌رباح نديده‌ام. هرگز در مجلس درس او ياد خدا كم‌رنگ نشد. اگر صحبتى به ميان مى‌آمد يا چيزى از او مى‌پرسيدند، خوب جواب مى‌داد. او سكوت خود را طول مى‌داد و آنگاه كه به سخن مى‌آمد مردم گمان مى‌كردند در حالى است كه از ناحيۀ غيب به او كمك مى‌شود؟» از [[ابن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جریح، </del>عبدالملک بن عبدالعزیز|ابن جريج]] روايت شده است كه: «هرگاه عطاء مطلبى را نقل مى‌كرد مى‌گفتم: علم است يا رأى‌؟ اگر حديث مأثورى بود مى‌گفت: علم است. اگر نظر خودش بود مى‌گفت: رأى است». از سلمة بن كهيل نقل شده است كه: «من كسى را نديده‌ام كه به وسيلۀ اين علم (علم دين) در پى كسب رضاى خدا باشد مگر سه نفر: عطاء، مجاهد و طاووس». أوزاعى مى‌گويد: «عطاء روزى كه مرد؛ محبوب‌ترين فرد نزد مردم بود».  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابن خلکان، احمد بن محمد|ابن خلكان]] دربارۀ او حكايتى كم‌نظير نقل كرده است: «از وكيع نقل شده است كه  [[ابوحنیفه، نعمان بن ثابت|ابوحنيفه نعمان بن ثابت]] برايم نقل كرد كه: در پنج باب از مناسك در مكه اشتباه كردم كه حجّام - سرتراش - آنها را به من ياد داد! به اين ترتيب كه مى‌خواستم سرم را بتراشم، به من گفت: تو عرب هستى‌؟ گفتم آرى؛ و من قبلا به او گفته بودم سرم را به چند مى‌تراشى‌؟ و او گفت: اين مورد شرط برنمى‌تابد. بنشين، و من - منحرف از قبله - نشستم. او به من اشاره كرد كه رو به قبله بنشينم. من خواستم سرم را از طرف چپ بتراشم. به من گفت: طرف راست سرت را بچرخان و من چنان كردم. او شروع به تراشيدن سرم كرد و من ساكت بودم. به من گفت: تكبير بگو. شروع به تكبير گفتن كردم تا اينكه بلند شدم بروم؛ گفت: كجا مى‌روى‌؟ گفتم به اقامتگاهم. گفت: دو ركعت نماز بگذار و آنگاه برو. با خود گفتم: اين گونه برخورد، شايستۀ امثال اين حجّام نيست مگر اينكه از دانشى برخوردار باشد؛ لذا پرسيدم: از كجا اين معلومات را به دست آورده‌اى كه به من دستور انجام آن را دادى‌؟ گفت: عطاء بن ابى‌رباح را ديدم كه به آنها عمل مى‌كرد». [[ابن خلکان، احمد بن محمد|ابن خلكان]] اضافه مى‌كند: «او سياه چهره، داراى يك چشم، با بينى پهن و از ناحيۀ دست و پا فلج بود و در اواخر عمر بينايى خود را از دست داد. موهاى پيچيده و مجعد داشت. سليمان بن رفيع مى‌گويد: وارد مسجدالحرام شدم؛ ديدم مردم پيرامون مردى گرد آمده‌اند. سر كشيدم؛ عطاء بن ابى‌رباح را ديدم كه همچون كلاغى سياه نشسته بود». محمد بن عبداللّه مى‌گويد: «من مفتى‌اى بهتر از عطاء بن ابى‌رباح نديده‌ام. هرگز در مجلس درس او ياد خدا كم‌رنگ نشد. اگر صحبتى به ميان مى‌آمد يا چيزى از او مى‌پرسيدند، خوب جواب مى‌داد. او سكوت خود را طول مى‌داد و آنگاه كه به سخن مى‌آمد مردم گمان مى‌كردند در حالى است كه از ناحيۀ غيب به او كمك مى‌شود؟» از [[ابن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جریج، </ins>عبدالملک بن عبدالعزیز|ابن جريج]] روايت شده است كه: «هرگاه عطاء مطلبى را نقل مى‌كرد مى‌گفتم: علم است يا رأى‌؟ اگر حديث مأثورى بود مى‌گفت: علم است. اگر نظر خودش بود مى‌گفت: رأى است». از سلمة بن كهيل نقل شده است كه: «من كسى را نديده‌ام كه به وسيلۀ اين علم (علم دين) در پى كسب رضاى خدا باشد مگر سه نفر: عطاء، مجاهد و طاووس». أوزاعى مى‌گويد: «عطاء روزى كه مرد؛ محبوب‌ترين فرد نزد مردم بود».  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وثاقت او==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وثاقت او==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l58">خط ۵۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==آثار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==آثار==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دكتر [[شواخ]] مى‌گويد: «تفسير عطاء بن ابى رباح از جمله تفاسيرى است كه شفاها روايت شده است و طبرى در تفسير خود آن را از اين طريق نقل كرده است: قاسم بن حسن همدانى (متوفاى 272) از حسين مصيصى (متوفاى 226) از حجاج بن محمد مصيصى (متوفاى 206) از [[ابن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جریح، </del>عبدالملک بن عبدالعزیز|ابن جريج]] (متوفاى 150) از عطاء بن ابى‌رباح... نيز [[ثعلبی، احمد بن محمد|ثعلبى]] در كتاب «[[الكشف و البيان المعروف تفسير الثعلبي|الكشف و البيان]]» از آن استفاده كرده است»&lt;ref&gt;معرفت، محمدهادی، ج1، ص329-333&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دكتر [[شواخ]] مى‌گويد: «تفسير عطاء بن ابى رباح از جمله تفاسيرى است كه شفاها روايت شده است و طبرى در تفسير خود آن را از اين طريق نقل كرده است: قاسم بن حسن همدانى (متوفاى 272) از حسين مصيصى (متوفاى 226) از حجاج بن محمد مصيصى (متوفاى 206) از [[ابن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جریج، </ins>عبدالملک بن عبدالعزیز|ابن جريج]] (متوفاى 150) از عطاء بن ابى‌رباح... نيز [[ثعلبی، احمد بن محمد|ثعلبى]] در كتاب «[[الكشف و البيان المعروف تفسير الثعلبي|الكشف و البيان]]» از آن استفاده كرده است»&lt;ref&gt;معرفت، محمدهادی، ج1، ص329-333&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-730091:rev-735516 --> </table>

A-esmaili https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%A1_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%AD&diff=730091&oldid=prev 2024-05-04T08:45:05Z

<p>جایگزینی متن - &#039;اهل بيت &#039; به &#039;اهل‌بیت &#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۴ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۱۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l43">خط ۴۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابومحمد عطاء بن ابى‌رباح أسلم (سالم) بن صفوان''' (17 - 115ق) از خانواده‌اى نوبه‌اى است. او از برجسته‌ترين فقهاى مكه و از پارسايان واقعى به شمار مى‌رود. از اصحاب خاص [[ابن عباس، عبدالله بن عباس|ابن عباس]] و پرورش‌يافتگان مكتب اوست. هموست كه در مرض موت [[ابن عباس، عبدالله بن عباس|ابن عباس]] در طائف همراه با گروهى از بزرگان شاهد وصيت [[ابن عباس، عبدالله بن عباس|ابن عباس]] بود و حديث امامت و ولايت را - كه در شرح حال [[ابن عباس، عبدالله بن عباس|ابن عباس]] گذشت -  از وى نقل كرده است و اين بيانگر اوج محبت او نسبت به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اهل بيت </del>و سيرۀ تمامى پرورش‌يافتگان مكتب [[ابن عباس، عبدالله بن عباس|ابن عباس]] - صحابى آگاه ضمير و جليل‌القدر - است.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابومحمد عطاء بن ابى‌رباح أسلم (سالم) بن صفوان''' (17 - 115ق) از خانواده‌اى نوبه‌اى است. او از برجسته‌ترين فقهاى مكه و از پارسايان واقعى به شمار مى‌رود. از اصحاب خاص [[ابن عباس، عبدالله بن عباس|ابن عباس]] و پرورش‌يافتگان مكتب اوست. هموست كه در مرض موت [[ابن عباس، عبدالله بن عباس|ابن عباس]] در طائف همراه با گروهى از بزرگان شاهد وصيت [[ابن عباس، عبدالله بن عباس|ابن عباس]] بود و حديث امامت و ولايت را - كه در شرح حال [[ابن عباس، عبدالله بن عباس|ابن عباس]] گذشت -  از وى نقل كرده است و اين بيانگر اوج محبت او نسبت به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اهل‌بیت </ins>و سيرۀ تمامى پرورش‌يافتگان مكتب [[ابن عباس، عبدالله بن عباس|ابن عباس]] - صحابى آگاه ضمير و جليل‌القدر - است.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==عطاء در کلام بزرگان==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==عطاء در کلام بزرگان==</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-700323:rev-730091 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%A1_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%AD&diff=700323&oldid=prev 2023-12-23T03:35:20Z

<p>Hbaghizadeh صفحهٔ <a href="/w/index.php?title=%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%A1_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%AD&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="عطاء بن ابی‌ریاح (صفحه وجود ندارد)">عطاء بن ابی‌ریاح</a> را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به <a href="/wiki/%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%A1_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%AD" title="عطاء بن ابی‌رباح">عطاء بن ابی‌رباح</a> منتقل کرد</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۳ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۰۵</td> </tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-697126:rev-700323 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%A1_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%AD&diff=697126&oldid=prev 2023-11-24T16:55:54Z

<p>جایگزینی متن - &#039;موسسه&#039; به &#039;مؤسسه&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۴ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۲۰:۲۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l64">خط ۶۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع مقاله==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع مقاله==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>معرفت، محمدهادی، تفسیر و مفسران، قم، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسسه </del>فرهنگی انتشاراتی التمهید، چاپ یکم، 1379-1380ش.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>معرفت، محمدهادی، تفسیر و مفسران، قم، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مؤسسه </ins>فرهنگی انتشاراتی التمهید، چاپ یکم، 1379-1380ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وابسته‌ها==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وابسته‌ها==</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-663350:rev-697126 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%A1_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%AD&diff=663350&oldid=prev 2023-06-02T08:49:41Z

<p>Hbaghizadeh صفحهٔ <a href="/w/index.php?title=%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%A1_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C_%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%AD&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="عطاء بن ابی ریاح (صفحه وجود ندارد)">عطاء بن ابی ریاح</a> را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به <a href="/w/index.php?title=%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%A1_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%AD&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="عطاء بن ابی‌ریاح (صفحه وجود ندارد)">عطاء بن ابی‌ریاح</a> منتقل کرد</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۱۹</td> </tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-663349:rev-663350 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%A1_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%AD&diff=663349&oldid=prev 2023-06-02T08:48:03Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۱۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l43">خط ۴۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابومحمد عطاء بن ابى‌رباح أسلم (سالم) بن صفوان''' (17 - 115ق) از خانواده‌اى نوبه‌اى است. او از برجسته‌ترين فقهاى مكه و از پارسايان واقعى به شمار مى‌رود. از اصحاب خاص [[ابن عباس، عبدالله بن عباس|ابن عباس]] و پرورش‌يافتگان مكتب اوست. هموست كه در مرض موت [[ابن عباس، عبدالله بن عباس|ابن عباس]] در طائف همراه با گروهى از بزرگان شاهد وصيت [[ابن عباس، عبدالله بن عباس|ابن عباس]] بود و حديث امامت و ولايت را - كه در شرح حال [[ابن عباس، عبدالله بن عباس|ابن عباس]] گذشت -  از وى نقل كرده است و اين بيانگر اوج محبت او نسبت به اهل بيت و سيرۀ تمامى پرورش‌يافتگان مكتب ابن عباس - صحابى آگاه ضمير و جليل‌القدر - است.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابومحمد عطاء بن ابى‌رباح أسلم (سالم) بن صفوان''' (17 - 115ق) از خانواده‌اى نوبه‌اى است. او از برجسته‌ترين فقهاى مكه و از پارسايان واقعى به شمار مى‌رود. از اصحاب خاص [[ابن عباس، عبدالله بن عباس|ابن عباس]] و پرورش‌يافتگان مكتب اوست. هموست كه در مرض موت [[ابن عباس، عبدالله بن عباس|ابن عباس]] در طائف همراه با گروهى از بزرگان شاهد وصيت [[ابن عباس، عبدالله بن عباس|ابن عباس]] بود و حديث امامت و ولايت را - كه در شرح حال [[ابن عباس، عبدالله بن عباس|ابن عباس]] گذشت -  از وى نقل كرده است و اين بيانگر اوج محبت او نسبت به اهل بيت و سيرۀ تمامى پرورش‌يافتگان مكتب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ابن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عباس، عبدالله بن </ins>عباس<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|ابن عباس]] </ins>- صحابى آگاه ضمير و جليل‌القدر - است.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==عطاء در کلام بزرگان==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==عطاء در کلام بزرگان==</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-663348:rev-663349 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%A1_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%AD&diff=663348&oldid=prev 2023-06-02T08:46:02Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">وابسته‌ها</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۱۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l70">خط ۷۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زندگی‌نامه]]  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زندگی‌نامه]]  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 خرداد 1402</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فاقد کد پدیدآور]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فاقد کد پدیدآور]]</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-663347:rev-663348 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%A1_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%AD&diff=663347&oldid=prev 2023-06-02T08:45:35Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۱۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l43">خط ۴۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابومحمد عطاء بن ابى‌رباح أسلم (سالم) بن صفوان''' (17 - 115ق) از خانواده‌اى نوبه‌اى است. او از برجسته‌ترين فقهاى مكه و از پارسايان واقعى به شمار مى‌رود. از اصحاب خاص [[ابن عباس، عبدالله بن عباس|ابن عباس]] و پرورش‌يافتگان مكتب اوست. هموست كه در مرض موت [[ابن عباس، عبدالله بن عباس|ابن عباس]] در طائف همراه با گروهى از بزرگان شاهد وصيت [[ابن عباس، عبدالله بن عباس|ابن عباس]] بود و حديث امامت و ولايت را - كه در شرح حال ابن عباس گذشت -  از وى نقل كرده است و اين بيانگر اوج محبت او نسبت به اهل بيت و سيرۀ تمامى پرورش‌يافتگان مكتب ابن عباس - صحابى آگاه ضمير و جليل‌القدر - است.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابومحمد عطاء بن ابى‌رباح أسلم (سالم) بن صفوان''' (17 - 115ق) از خانواده‌اى نوبه‌اى است. او از برجسته‌ترين فقهاى مكه و از پارسايان واقعى به شمار مى‌رود. از اصحاب خاص [[ابن عباس، عبدالله بن عباس|ابن عباس]] و پرورش‌يافتگان مكتب اوست. هموست كه در مرض موت [[ابن عباس، عبدالله بن عباس|ابن عباس]] در طائف همراه با گروهى از بزرگان شاهد وصيت [[ابن عباس، عبدالله بن عباس|ابن عباس]] بود و حديث امامت و ولايت را - كه در شرح حال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ابن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عباس، عبدالله بن </ins>عباس<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|ابن عباس]] </ins>گذشت -  از وى نقل كرده است و اين بيانگر اوج محبت او نسبت به اهل بيت و سيرۀ تمامى پرورش‌يافتگان مكتب ابن عباس - صحابى آگاه ضمير و جليل‌القدر - است.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==عطاء در کلام بزرگان==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==عطاء در کلام بزرگان==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l50">خط ۵۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>صاحب «طبقات» مى‌گويد: «مرجعيت فتوا در مكه به عطاء و مجاهد منتهى گرديد و بيشتر عطاء مورد نظر بود». همچنين مى‌گويد: «او قرآن را به ديگران مى‌آموخت و مفسر قرآن و فقيهى ثقه و حافظ حديث بسيار بود. از قتاده روايت شده است كه گفت: عطاء از داناترين مردم نسبت به مناسك حج بود».  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>صاحب «طبقات» مى‌گويد: «مرجعيت فتوا در مكه به عطاء و مجاهد منتهى گرديد و بيشتر عطاء مورد نظر بود». همچنين مى‌گويد: «او قرآن را به ديگران مى‌آموخت و مفسر قرآن و فقيهى ثقه و حافظ حديث بسيار بود. از قتاده روايت شده است كه گفت: عطاء از داناترين مردم نسبت به مناسك حج بود».  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی|ابن حجر]] مى‌گويد: «ابن معين گفته است: عطاء معلم مكتب‌خانه بود. همچنين از ابونوف از عطاء روايت كرده است كه گفت: محضر دويست تن از صحابه را درك كردم. از ابن عباس نيز روايت كرده است كه مى‌گفت: اى مردم مكه! چرا پيرامون من جمع مى‌شويد با آنكه عطاء در ميان شماست‌؟ از ربيعه نقل شده است كه گفت: عطاء بر همۀ تابعان مكه در فتوا دادن برترى يافته بود. قتاده مى‌گويد: سليمان بن هشام به من گفت: آيا در مكه دانشمندى هست‌؟ گفتم: آرى، كهن‌ترين دانشمند جزيرة العرب! گفت: چه كسى است‌؟ گفتم: عطاء بن ابى‌رباح...» و گواهى‌هاى فراوان ديگر دربارۀ شخصيت او همه حاكى از آن است كه وى از بزرگ‌ترين تابعان از نظر علمى، فقهى، تقوا و فضيلت است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی|ابن حجر]] مى‌گويد: «ابن معين گفته است: عطاء معلم مكتب‌خانه بود. همچنين از ابونوف از عطاء روايت كرده است كه گفت: محضر دويست تن از صحابه را درك كردم. از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ابن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عباس، عبدالله بن </ins>عباس<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|ابن عباس]] </ins>نيز روايت كرده است كه مى‌گفت: اى مردم مكه! چرا پيرامون من جمع مى‌شويد با آنكه عطاء در ميان شماست‌؟ از ربيعه نقل شده است كه گفت: عطاء بر همۀ تابعان مكه در فتوا دادن برترى يافته بود. قتاده مى‌گويد: سليمان بن هشام به من گفت: آيا در مكه دانشمندى هست‌؟ گفتم: آرى، كهن‌ترين دانشمند جزيرة العرب! گفت: چه كسى است‌؟ گفتم: عطاء بن ابى‌رباح...» و گواهى‌هاى فراوان ديگر دربارۀ شخصيت او همه حاكى از آن است كه وى از بزرگ‌ترين تابعان از نظر علمى، فقهى، تقوا و فضيلت است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابن خلکان، احمد بن محمد|ابن خلكان]] دربارۀ او حكايتى كم‌نظير نقل كرده است: «از وكيع نقل شده است كه  [[ابوحنیفه، نعمان بن ثابت|ابوحنيفه نعمان بن ثابت]] برايم نقل كرد كه: در پنج باب از مناسك در مكه اشتباه كردم كه حجّام - سرتراش - آنها را به من ياد داد! به اين ترتيب كه مى‌خواستم سرم را بتراشم، به من گفت: تو عرب هستى‌؟ گفتم آرى؛ و من قبلا به او گفته بودم سرم را به چند مى‌تراشى‌؟ و او گفت: اين مورد شرط برنمى‌تابد. بنشين، و من - منحرف از قبله - نشستم. او به من اشاره كرد كه رو به قبله بنشينم. من خواستم سرم را از طرف چپ بتراشم. به من گفت: طرف راست سرت را بچرخان و من چنان كردم. او شروع به تراشيدن سرم كرد و من ساكت بودم. به من گفت: تكبير بگو. شروع به تكبير گفتن كردم تا اينكه بلند شدم بروم؛ گفت: كجا مى‌روى‌؟ گفتم به اقامتگاهم. گفت: دو ركعت نماز بگذار و آنگاه برو. با خود گفتم: اين گونه برخورد، شايستۀ امثال اين حجّام نيست مگر اينكه از دانشى برخوردار باشد؛ لذا پرسيدم: از كجا اين معلومات را به دست آورده‌اى كه به من دستور انجام آن را دادى‌؟ گفت: عطاء بن ابى‌رباح را ديدم كه به آنها عمل مى‌كرد». [[ابن خلکان، احمد بن محمد|ابن خلكان]] اضافه مى‌كند: «او سياه چهره، داراى يك چشم، با بينى پهن و از ناحيۀ دست و پا فلج بود و در اواخر عمر بينايى خود را از دست داد. موهاى پيچيده و مجعد داشت. سليمان بن رفيع مى‌گويد: وارد مسجدالحرام شدم؛ ديدم مردم پيرامون مردى گرد آمده‌اند. سر كشيدم؛ عطاء بن ابى‌رباح را ديدم كه همچون كلاغى سياه نشسته بود». محمد بن عبداللّه مى‌گويد: «من مفتى‌اى بهتر از عطاء بن ابى‌رباح نديده‌ام. هرگز در مجلس درس او ياد خدا كم‌رنگ نشد. اگر صحبتى به ميان مى‌آمد يا چيزى از او مى‌پرسيدند، خوب جواب مى‌داد. او سكوت خود را طول مى‌داد و آنگاه كه به سخن مى‌آمد مردم گمان مى‌كردند در حالى است كه از ناحيۀ غيب به او كمك مى‌شود؟» از ابن جريج روايت شده است كه: «هرگاه عطاء مطلبى را نقل مى‌كرد مى‌گفتم: علم است يا رأى‌؟ اگر حديث مأثورى بود مى‌گفت: علم است. اگر نظر خودش بود مى‌گفت: رأى است». از سلمة بن كهيل نقل شده است كه: «من كسى را نديده‌ام كه به وسيلۀ اين علم (علم دين) در پى كسب رضاى خدا باشد مگر سه نفر: عطاء، مجاهد و طاووس». أوزاعى مى‌گويد: «عطاء روزى كه مرد؛ محبوب‌ترين فرد نزد مردم بود».  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابن خلکان، احمد بن محمد|ابن خلكان]] دربارۀ او حكايتى كم‌نظير نقل كرده است: «از وكيع نقل شده است كه  [[ابوحنیفه، نعمان بن ثابت|ابوحنيفه نعمان بن ثابت]] برايم نقل كرد كه: در پنج باب از مناسك در مكه اشتباه كردم كه حجّام - سرتراش - آنها را به من ياد داد! به اين ترتيب كه مى‌خواستم سرم را بتراشم، به من گفت: تو عرب هستى‌؟ گفتم آرى؛ و من قبلا به او گفته بودم سرم را به چند مى‌تراشى‌؟ و او گفت: اين مورد شرط برنمى‌تابد. بنشين، و من - منحرف از قبله - نشستم. او به من اشاره كرد كه رو به قبله بنشينم. من خواستم سرم را از طرف چپ بتراشم. به من گفت: طرف راست سرت را بچرخان و من چنان كردم. او شروع به تراشيدن سرم كرد و من ساكت بودم. به من گفت: تكبير بگو. شروع به تكبير گفتن كردم تا اينكه بلند شدم بروم؛ گفت: كجا مى‌روى‌؟ گفتم به اقامتگاهم. گفت: دو ركعت نماز بگذار و آنگاه برو. با خود گفتم: اين گونه برخورد، شايستۀ امثال اين حجّام نيست مگر اينكه از دانشى برخوردار باشد؛ لذا پرسيدم: از كجا اين معلومات را به دست آورده‌اى كه به من دستور انجام آن را دادى‌؟ گفت: عطاء بن ابى‌رباح را ديدم كه به آنها عمل مى‌كرد». [[ابن خلکان، احمد بن محمد|ابن خلكان]] اضافه مى‌كند: «او سياه چهره، داراى يك چشم، با بينى پهن و از ناحيۀ دست و پا فلج بود و در اواخر عمر بينايى خود را از دست داد. موهاى پيچيده و مجعد داشت. سليمان بن رفيع مى‌گويد: وارد مسجدالحرام شدم؛ ديدم مردم پيرامون مردى گرد آمده‌اند. سر كشيدم؛ عطاء بن ابى‌رباح را ديدم كه همچون كلاغى سياه نشسته بود». محمد بن عبداللّه مى‌گويد: «من مفتى‌اى بهتر از عطاء بن ابى‌رباح نديده‌ام. هرگز در مجلس درس او ياد خدا كم‌رنگ نشد. اگر صحبتى به ميان مى‌آمد يا چيزى از او مى‌پرسيدند، خوب جواب مى‌داد. او سكوت خود را طول مى‌داد و آنگاه كه به سخن مى‌آمد مردم گمان مى‌كردند در حالى است كه از ناحيۀ غيب به او كمك مى‌شود؟» از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن جریح، عبدالملک بن عبدالعزیز|</ins>ابن جريج<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>روايت شده است كه: «هرگاه عطاء مطلبى را نقل مى‌كرد مى‌گفتم: علم است يا رأى‌؟ اگر حديث مأثورى بود مى‌گفت: علم است. اگر نظر خودش بود مى‌گفت: رأى است». از سلمة بن كهيل نقل شده است كه: «من كسى را نديده‌ام كه به وسيلۀ اين علم (علم دين) در پى كسب رضاى خدا باشد مگر سه نفر: عطاء، مجاهد و طاووس». أوزاعى مى‌گويد: «عطاء روزى كه مرد؛ محبوب‌ترين فرد نزد مردم بود».  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وثاقت او==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وثاقت او==</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-663345:rev-663347 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%A1_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%AD&diff=663345&oldid=prev 2023-06-02T08:42:00Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۱۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l43">خط ۴۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابومحمد عطاء بن ابى‌رباح أسلم<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del>(سالم) بن صفوان (17 - <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">115</del>) از خانواده‌اى نوبه‌اى است. او از برجسته‌ترين فقهاى مكه و از پارسايان واقعى به شمار مى‌رود. از اصحاب خاص ابن عباس و پرورش‌يافتگان مكتب اوست. هموست كه در مرض موت ابن عباس در طائف همراه با گروهى از بزرگان شاهد وصيت ابن عباس بود و حديث امامت و ولايت را - كه در شرح حال ابن عباس گذشت -  از وى نقل كرده است و اين بيانگر اوج محبت او نسبت به اهل بيت و سيرۀ تمامى پرورش‌يافتگان مكتب ابن عباس - صحابى آگاه ضمير و جليل‌القدر - است.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابومحمد عطاء بن ابى‌رباح أسلم (سالم) بن صفوان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </ins>(17 - <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">115ق</ins>) از خانواده‌اى نوبه‌اى است. او از برجسته‌ترين فقهاى مكه و از پارسايان واقعى به شمار مى‌رود. از اصحاب خاص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ابن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عباس، عبدالله بن </ins>عباس<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|ابن عباس]] </ins>و پرورش‌يافتگان مكتب اوست. هموست كه در مرض موت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن عباس، عبدالله بن عباس|</ins>ابن عباس<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در طائف همراه با گروهى از بزرگان شاهد وصيت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن عباس، عبدالله بن عباس|</ins>ابن عباس<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بود و حديث امامت و ولايت را - كه در شرح حال ابن عباس گذشت -  از وى نقل كرده است و اين بيانگر اوج محبت او نسبت به اهل بيت و سيرۀ تمامى پرورش‌يافتگان مكتب ابن عباس - صحابى آگاه ضمير و جليل‌القدر - است.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==عطاء در کلام بزرگان==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==عطاء در کلام بزرگان==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابونعيم او را در شمار تابعانى آورده است كه از امام باقر عليه‌السّلام روايت كرده‌اند. و ستايش امام دربارۀ او را نيز در ضمن روايتى آورده است. او از أسلم مقرى نقل مى‌كند كه: با امام باقر نشسته بوديم كه عطاء از كنار ما گذشت. حضرت فرمود: «بر روى زمين فردى داناتر از عطاء بن ابى‌رباح نسبت به مناسك حج باقى نمانده است». از احمد بن محمد شافعى نيز نقل مى‌كند كه: «مجلس فتواى مكه در مسجدالحرام از آن ابن عباس بود و بعد از او مخصوص عطاء بن ابى‌رباح گرديد»<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. صاحب «طبقات» مى‌گويد: «مرجعيت فتوا در مكه به عطاء و مجاهد منتهى گرديد و بيشتر عطاء مورد نظر بود». همچنين مى‌گويد: «او قرآن را به ديگران مى‌آموخت و مفسر قرآن و فقيهى ثقه و حافظ حديث بسيار بود. از قتاده روايت شده است كه گفت: عطاء از داناترين مردم نسبت به مناسك حج بود». ابن حجر مى‌گويد: «ابن معين گفته است: عطاء معلم مكتب‌خانه بود. همچنين از ابونوف از عطاء روايت كرده است كه گفت: محضر دويست تن از صحابه را درك كردم. از ابن عباس نيز روايت كرده است كه مى‌گفت: اى مردم مكه! چرا پيرامون من جمع مى‌شويد با آنكه عطاء در ميان شماست‌؟ از ربيعه نقل شده است كه گفت: عطاء بر همۀ تابعان مكه در فتوا دادن برترى يافته بود. قتاده مى‌گويد: سليمان بن هشام به من گفت: آيا در مكه دانشمندى هست‌؟ گفتم: آرى، كهن‌ترين دانشمند جزيرة العرب! گفت: چه كسى است‌؟ گفتم: عطاء بن ابى‌رباح...» و گواهى‌هاى فراوان ديگر دربارۀ شخصيت او همه حاكى از آن است كه وى از بزرگ‌ترين تابعان از نظر علمى، فقهى، تقوا و فضيلت است</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابونعیم، احمد بن عبدالله|</ins>ابونعيم<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>او را در شمار تابعانى آورده است كه از امام باقر عليه‌السّلام روايت كرده‌اند. و ستايش امام دربارۀ او را نيز در ضمن روايتى آورده است. او از أسلم مقرى نقل مى‌كند كه: با امام باقر نشسته بوديم كه عطاء از كنار ما گذشت. حضرت فرمود: «بر روى زمين فردى داناتر از عطاء بن ابى‌رباح نسبت به مناسك حج باقى نمانده است». از احمد بن محمد شافعى نيز نقل مى‌كند كه: «مجلس فتواى مكه در مسجدالحرام از آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ابن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عباس، عبدالله بن </ins>عباس<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|ابن عباس]] </ins>بود و بعد از او مخصوص عطاء بن ابى‌رباح گرديد».  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابن خلكان دربارۀ او حكايتى كم‌نظير نقل كرده است: «از وكيع نقل شده است كه  ابوحنيفه نعمان بن ثابت برايم نقل كرد كه: در پنج باب از مناسك در مكه اشتباه كردم كه حجّام - سرتراش - آنها را به من ياد داد! به اين ترتيب كه مى‌خواستم سرم را بتراشم، به من گفت: تو عرب هستى‌؟ گفتم آرى؛ و من قبلا به او گفته بودم سرم را به چند مى‌تراشى‌؟ و او گفت: اين مورد شرط برنمى‌تابد. بنشين، و من - منحرف از قبله - نشستم. او به من اشاره كرد كه رو به قبله بنشينم. من خواستم سرم را از طرف چپ بتراشم. به من گفت: طرف راست سرت را بچرخان و من چنان كردم. او شروع به تراشيدن سرم كرد و من ساكت بودم. به من گفت: تكبير بگو. شروع به تكبير گفتن كردم تا اينكه بلند شدم بروم؛ گفت: كجا مى‌روى‌؟ گفتم به اقامتگاهم. گفت: دو ركعت نماز بگذار و آنگاه برو. با خود گفتم: اين گونه برخورد، شايستۀ امثال اين حجّام نيست مگر اينكه از دانشى برخوردار باشد؛ لذا پرسيدم: از كجا اين معلومات را به دست آورده‌اى كه به من دستور انجام آن را دادى‌؟ گفت: عطاء بن ابى‌رباح را ديدم كه به آنها عمل مى‌كرد». ابن خلكان اضافه مى‌كند: «او سياه چهره، داراى يك چشم، با بينى پهن و از ناحيۀ دست و پا فلج بود و در اواخر عمر بينايى خود را از دست داد. موهاى پيچيده و مجعد داشت. سليمان بن رفيع مى‌گويد: وارد مسجدالحرام شدم؛ ديدم مردم پيرامون مردى گرد آمده‌اند. سر كشيدم؛ عطاء بن ابى‌رباح را ديدم كه همچون كلاغى سياه نشسته بود». محمد بن عبداللّه مى‌گويد: «من مفتى‌اى بهتر از عطاء بن ابى‌رباح نديده‌ام. هرگز در مجلس درس او ياد خدا كم‌رنگ نشد. اگر صحبتى به ميان مى‌آمد يا چيزى از او مى‌پرسيدند، خوب جواب مى‌داد. او سكوت خود را طول مى‌داد و آنگاه كه به سخن مى‌آمد مردم گمان مى‌كردند در حالى است كه از ناحيۀ غيب به او كمك مى‌شود؟» از ابن جريج روايت شده است كه: «هرگاه عطاء مطلبى را نقل مى‌كرد مى‌گفتم: علم است يا رأى‌؟ اگر حديث مأثورى بود مى‌گفت: علم است. اگر نظر خودش بود مى‌گفت: رأى است». از سلمة بن كهيل نقل شده است كه: «من كسى را نديده‌ام كه به وسيلۀ اين علم (علم دين) در پى كسب رضاى خدا باشد مگر سه نفر: عطاء، مجاهد و طاووس». أوزاعى مى‌گويد: «عطاء روزى كه مرد؛ محبوب‌ترين فرد نزد مردم بود».  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صاحب «طبقات» مى‌گويد: «مرجعيت فتوا در مكه به عطاء و مجاهد منتهى گرديد و بيشتر عطاء مورد نظر بود». همچنين مى‌گويد: «او قرآن را به ديگران مى‌آموخت و مفسر قرآن و فقيهى ثقه و حافظ حديث بسيار بود. از قتاده روايت شده است كه گفت: عطاء از داناترين مردم نسبت به مناسك حج بود». </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی|ابن حجر]] مى‌گويد: «ابن معين گفته است: عطاء معلم مكتب‌خانه بود. همچنين از ابونوف از عطاء روايت كرده است كه گفت: محضر دويست تن از صحابه را درك كردم. از ابن عباس نيز روايت كرده است كه مى‌گفت: اى مردم مكه! چرا پيرامون من جمع مى‌شويد با آنكه عطاء در ميان شماست‌؟ از ربيعه نقل شده است كه گفت: عطاء بر همۀ تابعان مكه در فتوا دادن برترى يافته بود. قتاده مى‌گويد: سليمان بن هشام به من گفت: آيا در مكه دانشمندى هست‌؟ گفتم: آرى، كهن‌ترين دانشمند جزيرة العرب! گفت: چه كسى است‌؟ گفتم: عطاء بن ابى‌رباح...» و گواهى‌هاى فراوان ديگر دربارۀ شخصيت او همه حاكى از آن است كه وى از بزرگ‌ترين تابعان از نظر علمى، فقهى، تقوا و فضيلت است.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن خلکان، احمد بن محمد|</ins>ابن خلكان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>دربارۀ او حكايتى كم‌نظير نقل كرده است: «از وكيع نقل شده است كه  <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابوحنیفه، نعمان بن ثابت|</ins>ابوحنيفه نعمان بن ثابت<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>برايم نقل كرد كه: در پنج باب از مناسك در مكه اشتباه كردم كه حجّام - سرتراش - آنها را به من ياد داد! به اين ترتيب كه مى‌خواستم سرم را بتراشم، به من گفت: تو عرب هستى‌؟ گفتم آرى؛ و من قبلا به او گفته بودم سرم را به چند مى‌تراشى‌؟ و او گفت: اين مورد شرط برنمى‌تابد. بنشين، و من - منحرف از قبله - نشستم. او به من اشاره كرد كه رو به قبله بنشينم. من خواستم سرم را از طرف چپ بتراشم. به من گفت: طرف راست سرت را بچرخان و من چنان كردم. او شروع به تراشيدن سرم كرد و من ساكت بودم. به من گفت: تكبير بگو. شروع به تكبير گفتن كردم تا اينكه بلند شدم بروم؛ گفت: كجا مى‌روى‌؟ گفتم به اقامتگاهم. گفت: دو ركعت نماز بگذار و آنگاه برو. با خود گفتم: اين گونه برخورد، شايستۀ امثال اين حجّام نيست مگر اينكه از دانشى برخوردار باشد؛ لذا پرسيدم: از كجا اين معلومات را به دست آورده‌اى كه به من دستور انجام آن را دادى‌؟ گفت: عطاء بن ابى‌رباح را ديدم كه به آنها عمل مى‌كرد». <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن خلکان، احمد بن محمد|</ins>ابن خلكان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>اضافه مى‌كند: «او سياه چهره، داراى يك چشم، با بينى پهن و از ناحيۀ دست و پا فلج بود و در اواخر عمر بينايى خود را از دست داد. موهاى پيچيده و مجعد داشت. سليمان بن رفيع مى‌گويد: وارد مسجدالحرام شدم؛ ديدم مردم پيرامون مردى گرد آمده‌اند. سر كشيدم؛ عطاء بن ابى‌رباح را ديدم كه همچون كلاغى سياه نشسته بود». محمد بن عبداللّه مى‌گويد: «من مفتى‌اى بهتر از عطاء بن ابى‌رباح نديده‌ام. هرگز در مجلس درس او ياد خدا كم‌رنگ نشد. اگر صحبتى به ميان مى‌آمد يا چيزى از او مى‌پرسيدند، خوب جواب مى‌داد. او سكوت خود را طول مى‌داد و آنگاه كه به سخن مى‌آمد مردم گمان مى‌كردند در حالى است كه از ناحيۀ غيب به او كمك مى‌شود؟» از ابن جريج روايت شده است كه: «هرگاه عطاء مطلبى را نقل مى‌كرد مى‌گفتم: علم است يا رأى‌؟ اگر حديث مأثورى بود مى‌گفت: علم است. اگر نظر خودش بود مى‌گفت: رأى است». از سلمة بن كهيل نقل شده است كه: «من كسى را نديده‌ام كه به وسيلۀ اين علم (علم دين) در پى كسب رضاى خدا باشد مگر سه نفر: عطاء، مجاهد و طاووس». أوزاعى مى‌گويد: «عطاء روزى كه مرد؛ محبوب‌ترين فرد نزد مردم بود».  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وثاقت او==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وثاقت او==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عطاء در شمار اسناد قمى در تفسير آيۀ «فَهَلْ يَنْظُرُونَ إِلاَّ السّٰاعَةَ أَنْ تَأْتِيَهُمْ بَغْتَةً فَقَدْ جٰاءَ أَشْرٰاطُهٰا» آمده است. مامقانى دربارۀ او سخنى آشفته دارد: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«شيخ </del>طوسى او را از اصحاب اميرمؤمنان عليه‌السّلام دانسته است و مى‌گويد: مخلّط است (صحيح و ناصحيح را به هم مى‌آميزد). وحيد بهبهانى از ابونعيم نقل مى‌كند كه او از راويان امام باقر عليه‌السّلام است». مامقانى مى‌گويد: «ظاهرا اين اشتباهى است كه از وحيد بهبهانى صورت پذيرفته است. چه اينكه راوى امام باقر؛ عطاء بن سائب است كه از رؤساى عامه است. اما ابن ابى‌رباح غلام عبداللّه بن عباس است كه معلوم نيست امام باقر را ملاقات كرده باشد. محضر اميرمؤمنان عليه‌السّلام را بدون شك درك كرده است، ولى فردى مخلّط است. از شيخين - ابوبكر و عمر - و دربارۀ آنان فراوان نقل كرده است». در بررسى اين سخنان لازم است دانسته شود كه ولادت عطاء بن ابى‌رباح در سال چهارم يا پنجم خلافت عمر بوده است. بنابراين چگونه مى‌تواند از شيخين روايت كرده باشد؟! در زمان وفات اميرمؤمنان عليه‌السّلام نيز عمرش از 13 سال تجاوز نمى‌كرد. او پس از شهادت امام باقر عليه‌السّلام (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">114</del>) به سال 115 درگذشت و كسى نگفته است كه عطاء غلام ابن عباس بوده است بلكه - بر حسب آنچه ذكر كرده‌اند - غلام بنى فهر بوده است. همچنين ذكر كرده‌اند: «كسى كه در واپسين سال‌هاى عمرش روايات صحيح و سقيم را به هم درآميخته، عطاء بن سائب است». در آينده خواهيم آورد كه او نيز از خواص است.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عطاء در شمار اسناد قمى در تفسير آيۀ «فَهَلْ يَنْظُرُونَ إِلاَّ السّٰاعَةَ أَنْ تَأْتِيَهُمْ بَغْتَةً فَقَدْ جٰاءَ أَشْرٰاطُهٰا» آمده است. مامقانى دربارۀ او سخنى آشفته دارد: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[طوسی، محمد بن حسن|شيخ </ins>طوسى<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>او را از اصحاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[امام علی علیه‌السلام|</ins>اميرمؤمنان عليه‌السّلام<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>دانسته است و مى‌گويد: مخلّط است (صحيح و ناصحيح را به هم مى‌آميزد). <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[وحید بهبهانی، محمدباقر|</ins>وحيد بهبهانى<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابونعیم، احمد بن عبدالله|</ins>ابونعيم<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نقل مى‌كند كه او از راويان امام باقر عليه‌السّلام است». <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مامقانی، عبدالله|</ins>مامقانى<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>مى‌گويد: «ظاهرا اين اشتباهى است كه از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[وحید بهبهانی، محمدباقر|</ins>وحيد بهبهانى<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>صورت پذيرفته است. چه اينكه راوى امام باقر؛ عطاء بن سائب است كه از رؤساى عامه است. اما ابن ابى‌رباح غلام عبداللّه بن عباس است كه معلوم نيست امام باقر را ملاقات كرده باشد. محضر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[امام علی علیه‌السلام|</ins>اميرمؤمنان عليه‌السّلام<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را بدون شك درك كرده است، ولى فردى مخلّط است. از شيخين - ابوبكر و عمر - و دربارۀ آنان فراوان نقل كرده است». در بررسى اين سخنان لازم است دانسته شود كه ولادت عطاء بن ابى‌رباح در سال چهارم يا پنجم خلافت عمر بوده است. بنابراين چگونه مى‌تواند از شيخين روايت كرده باشد؟! در زمان وفات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[امام علی علیه‌السلام|</ins>اميرمؤمنان عليه‌السّلام<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نيز عمرش از 13 سال تجاوز نمى‌كرد. او پس از شهادت امام باقر عليه‌السّلام (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">114ق</ins>) به سال 115 درگذشت و كسى نگفته است كه عطاء غلام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن عباس، عبدالله بن عباس|</ins>ابن عباس<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بوده است بلكه - بر حسب آنچه ذكر كرده‌اند - غلام بنى فهر بوده است. همچنين ذكر كرده‌اند: «كسى كه در واپسين سال‌هاى عمرش روايات صحيح و سقيم را به هم درآميخته، عطاء بن سائب است». در آينده خواهيم آورد كه او نيز از خواص است.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==آثار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==آثار==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دكتر شواخ مى‌گويد: «تفسير عطاء بن ابى رباح از جمله تفاسيرى است كه شفاها روايت شده است و طبرى در تفسير خود آن را از اين طريق نقل كرده است: قاسم بن حسن همدانى (متوفاى 272) از حسين مصيصى (متوفاى 226) از حجاج بن محمد مصيصى (متوفاى 206) از ابن جريج (متوفاى 150) از عطاء بن ابى‌رباح... نيز ثعلبى در كتاب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«الكشف </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">البيان» </del>از آن استفاده كرده است»&lt;ref&gt;معرفت، محمدهادی، ج1، ص329-333&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دكتر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شواخ<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>مى‌گويد: «تفسير عطاء بن ابى رباح از جمله تفاسيرى است كه شفاها روايت شده است و طبرى در تفسير خود آن را از اين طريق نقل كرده است: قاسم بن حسن همدانى (متوفاى 272) از حسين مصيصى (متوفاى 226) از حجاج بن محمد مصيصى (متوفاى 206) از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن جریح، عبدالملک بن عبدالعزیز|</ins>ابن جريج<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(متوفاى 150) از عطاء بن ابى‌رباح... نيز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ثعلبی، احمد بن محمد|</ins>ثعلبى<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در كتاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[الكشف و البيان المعروف تفسير الثعلبي|الكشف </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">البيان]]» </ins>از آن استفاده كرده است»&lt;ref&gt;معرفت، محمدهادی، ج1، ص329-333&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-662803:rev-663345 --> </table>

Hbaghizadeh